Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Με βασική του μέριμνα να ασχοληθεί με ζητήματα πολιτισμού που αφορούν καίρια την πόλη, ο καταξιωμένος λογοτέχνης Αλέξης Σταμάτης, συγγραφέας του πρόσφατου best seller μυθιστορήματος «Άντρας της Πέμπτης Πράξης» και πολλών ακόμα επιτυχημένων βιβλίων, θα είναι υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με τον συνδυασμό «Αθήνα Ψηλά» του Κώστα Μπακογιάννη για το Δήμο Αθηναίων.
Ο Αλέξης Σταμάτης διδάσκει δημιουργική γραφή στο Κολέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών, γράφει κριτική λογοτεχνίας στην εφημερίδα «Τα Νέα» και αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Το Βήμα». Έχει εκδώσει δεκαπέντε μυθιστορήματα και είκοσι οκτώ συνολικά βιβλία.
Έχει η Αθήνα την πολιτιστική ζωή που της αξίζει, κύριε Σταμάτη; Ποιες είναι οι προτάσεις σας;
* H Αθήνα έχει μια αξιοπρόσεκτη πολιτιστική ζωή. Είναι μια πολύ ζωντανή πόλη με πλούσιο πολιτιστικό υλικό. Ωστόσο, πιστεύω ότι υπάρχουν πολλά ακόμη που μπορούν να γίνουν σε επίπεδο συνεργιών μεταξύ φορέων, πρωτότυπων δράσεων, smart actions και εκπλήξεων στην πόλη. Υπάρχουν δεκάδες φορείς που θα μπορούσαν να συνεργαστούν για να ενισχύσουν τον πολιτιστικό της χαρακτήρα. Επιπλέον υπάρχουν πολλά ταλέντα, νέοι άνθρωποι, που περιμένουν μια ευκαιρία να συμβάλουν στην κατεύθυνση αυτή. Να ξεφύγουμε από εύπεπτες, εύκολες λύσεις και να προσφέρουμε στους πολίτες ψυχαγωγία και δημιουργία επιπέδου. Σε αυτό το σημείο κομβική ανάγκη είναι η συναίνεση και η συνεργασία όλων των φορέων και των συνδυασμών. Σε επίπεδο χωροταξίας της πόλης η χάραξη, ή καλύτερα η μη χάραξη, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ακόμη και η παραχάραξη, δημιουργεί χάσματα, ανορθοδοξίες, κενά, που εάν τα φροντίζαμε παραδειγματιζόμενοι από άλλες οργανωμένες πόλεις, η πολιτισμική ζωή της Αθήνας θα άλλαζε εντελώς. Ταυτόχρονα βέβαια αυτές ακριβώς οι «προχειρότητες», τα σφάλματα είναι που δίνουν μια δυνατότητα δημιουργίας, όχι εκ νέου σχεδιασμού, αλλά ενός ευφάνταστου αρχιτεκτονικού, χωροταξικού παιχνιδιού με το χαώδες της στοιχείο, μέσα από το οποίο μπορούν να παραχθούν πολύ ενδιαφέρουσες εικόνες, διαδρομές, λειτουργικές λύσεις που να έχουν ακόμη και πολιτιστικό χαρακτήρα. Συν τοις άλλοις υπάρχουν και σχετικά ανεξερεύνητα τοπία, όπως οι στοές της Αθήνας. Ποιος ξέρει τι ενδιαφέροντα πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν εκεί; Αρκεί να υπάρχει βούληση για δράση και οικονομικοί πόροι.
Υπάρχουν περιθώρια αξιοποίησης του αρχαιολογικού προσώπου της;
* Φυσικά και ναι. Πέραν του «επίσημου» αρχαιολογικού της προφίλ, πιστεύω ότι η πορεία της Αθήνας στο χρόνο θα πρέπει να ενταχθεί στην πολιτιστική μας κληρονομιά στο νέο πρόσωπο της Αθήνας και να ιδωθεί με νέους πιο ριζοσπαστικούς και ευφάνταστους τρόπους. Υπάρχουν πολλοί ανεκμετάλλευτοι αρχαιολογικοί χώροι αναξιοποίητοι ακόμη και στο κέντρο.
Με ποιο τρόπο μπορούν να βοηθηθούν το εμπόριο και οι μικρομεσαίοι έτσι ώστε να αναζωογονηθεί το κέντρο και οι γειτονιές της Αθήνας;
* Με κίνητρα. Εδώ βέβαια δεν είναι η ειδικότητά μου, αλλά θα έλεγα πως εάν στον Έλληνα δοθεί έστω και μια σπρωξιά, με την αντίστοιχη μέριμνα της πολιτείας με υποστηρικτικά μέτρα και μια ελευθερία εισόδου σ’ ένα χώρο όπου μπορεί να πράξει, θα το κάνει πολύ καλά.
Ως αρχιτέκτονας, τι θα προτείνατε για την πόλη;
* Αυτή είναι μια τεράστια κουβέντα και αφορά ολόκληρη την πόλη και όχι μόνο το κεντρικό κομμάτι της στο οποίο είμαι υποψήφιος. Η Αθήνα λόγου χάρη, είναι μια παραθαλάσσια πόλη κάτι που τείνουμε να ξεχνάμε. Η Πειραιώς είναι ένας μοναδικός δρόμος – χρυσωρυχείο που θα έπρεπε να έχει εντελώς άλλη εικόνα. Να είναι ένα πολυλειτουργικό κόσμημα, η είσοδος της πόλης από τη θάλασσα. Ταυτόχρονα κάθε κομμάτι της θα μπορούσε να δέχεται αισθητικές παρεμβάσεις τέτοιες που να βοηθούσαν στη λειτουργικότητα των μικρών γειτονικών κοινωνιών που απλώνονται πίσω της.
Ως συγγραφέας, τι θα γράφατε για τη δική σας Αθήνα;
* Τα έχω ήδη γράψει, ειδικά στα βιβλία μου «Χαμαιλέοντες» και «Κυριακή» (Εκδ. Καστανιώτη).
Τι θα προτείνατε ώστε να βοηθηθούν τα αδέσποτα της Αθήνας;
* Τα αδέσποτα δεν πρέπει να υποφέρουν στο δρόμο ή στα κλουβιά. Είμαι σαφώς υπέρ της στείρωσης, της φιλοξενίας και της υιοθεσίας.
Δεδομένου ότι έχετε σπουδάσει και κινηματογράφο, πώς νομίζετε ότι θα μπορούσε η Αθήνα να αξιοποιηθεί κινηματογραφικά;
* Με περισσότερες αίθουσες τέχνης, με πρωτοβουλίες όπως το Midnight Express του Άκη Καπράνου, με την ανακαίνιση των «Αττικόν», «Απόλλων», με μια ισχυρή καμπάνια για το καλό σινεμά και φυσικά με την έξυπνη και αμοιβαία συμφέρουσα συμφωνία γυρισμάτων ξένων ταινιών στην πόλη.
Σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, στους κλειστούς χώρους δεν καπνίζουν. Ακόμα και σε κάποιες ελληνικές πόλεις. Στην Αθήνα θα εφαρμοστεί ποτέ ο νόμος; Ποια είναι η γνώμη σας;
* Η αλήθεια είναι ότι ο νόμος αυτός έχει καταστρατηγηθεί κατά κόρον με διάφορες δικαιολογίες που αφορούν στην «ιδιαιτερότητα» του Έλληνα. Αυτά είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Πρόσφατα βγήκε μια απόφαση από το ΣτΕ που απαγορεύει το κάπνισμα στα καζίνα και στους μεγάλους χώρους διασκέδασης αλλά δεν εφαρμόζεται ούτε κι αυτός. Ο αντικαπνιστικός νόμος πρέπει να εφαρμοστεί χτες. Αφορά την υγεία όλων μας.
Η Αθήνα είναι μια πόλη φιλική για τα παιδιά και τις μητέρες;
* Όχι. Είναι πόλη με προβληματικά πεζοδρόμια όπου τα καρότσια με δυσκολία κυκλοφορούν, με λίγους και κακοσυντηρημένους χώρους πρασίνου, λίγες παιδικές χαρές. Οι επιλογές των γονέων είναι περιορισμένες. Επίσης η έλλειψη καθαριότητας είναι έως και επικίνδυνη ειδικά για τα πολύ μικρά παιδιά.
Τέλος, ως επισκέπτης τι θα αναζητούσατε στην πρωτεύουσα;
* Εκείνο που την εκάστοτε στιγμή θα μου έκανε κέφι. Είτε ένα απομονωμένο καφενεδάκι κάπου στο κέντρο, είτε μια βόλτα σε έναν πολύβουο δρόμο παρατηρώντας τον κόσμο, μια και αυτή είναι κυρίως η δουλειά μου. Η Αθήνα έχει την τύχη και την ατυχία να είναι μια αντιφατική και πολυσυλλεκτική πόλη όπου μπορείς να βρίσκεσαι σε έναν δρόμο με μια θερμοκρασία μια ενέργεια άλφα, να στρίβεις στη γωνία και να μεταφέρεσαι αυτόματα σε ένα αντιδιαμετρικό περιβάλλον. Έχει ταχύτατο μοντάζ.
***
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι οκτώ βιβλία. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες.
Το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο έβδομος ελέφαντας, εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το Μπαρ Φλωμπέρ κυκλοφόρησε στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Η Αμερικάνικη φούγκα κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ (Etruscan Press). Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα, Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος, τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» και γράφει κριτική λογοτεχνίας στην εφημερίδα «Τα Νέα». Επίσης, διδάσκει δημιουργική γραφή στο Κολέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.
Βιβλιογραφία
• Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:
• Μπαρ Φλωμπέρ, 2018
• Μοτέλ Μορένα, 2017
• Ο έβδομος ελέφαντας, 2016
• Το βιβλίο της βροχής, 2015
• Το βιβλίο της βροχής (ePUB), 2015
• Μελίσσια, 2014
• Μελίσσια (ePUB), 2014
• Χαμαιλέοντες, 2013
• Χαμαιλέοντες (ePUB), 2013
• Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;, 2012
• Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό; (ePUB), 2012
• Μπαρ Φλωμπέρ (ePUB), 2012
• Τέλος καλό, όλα καλά, 2012
• Τέλος καλό, όλα καλά (ePUB), 2012
• Μπαρ Φλωμπέρ, 2012
• Κυριακή (ePUB), 2011
• Κυριακή, 2011
• Σκότωσε ό,τι αγαπάς (ePUB), 2010
• Θρυλικές ιστορίες (ePUB), 2010
• Θρυλικές ιστορίες, 2010
• Σκότωσε ό,τι αγαπάς, 2009
• Ελληνικά εγκλήματα 3, 2009
• Ο Άλκης και ο λαβύρινθος, 2008
• Βίλα Κομπρέ, 2008
• Αμερικάνικη φούγκα, 2006
• Μητέρα Στάχτη, 2005
• Ποτέ δεν είμαστε μόνοι, 2004
• Οδός Θησέως, 2003
• Οδός Θησέως (ePUB), 2003
• Σαν τον κλέφτη μες στη νύχτα, 2002
• Απλή μέθοδος των τριών, 1995
• Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων, 1993
- Φωτογραφίες: catisart.gr
