24 Δεκεμβρίου 1818: Η «Άγια Νύχτα» σε πρώτη εκτέλεση

242

Στις 24 Δεκεμβρίου του 1818 ο Φραντς Γιόζεφ Γκρούμπερ συνέθεσε το πιο εμβληματικό τραγούδι των Χριστουγέννων, την «Άγια Νύχτα».
Είναι ίσως το πιο γνωστό χριστουγεννιάτικο τραγούδι σ’ όλο τον κόσμο. Μεγάλοι συνθέτες όπως ο Βέρντι, ο Βάγκνερ, ο Πουτσίνι και άλλοι, το αναγνώρισαν ως ένα βαθιά θρησκευτικό τραγούδι, με μια παράξενη δύναμη που φτάνει κατευθείαν στις καρδιές των ανθρώπων.
Η αλήθεια είναι πως η «Άγια Νύχτα» δημιουργήθηκε από τους Γιόζεφ Μορ και Φραντς Γκρούμπερ, κι εψάλη για πρώτη φορά τα Χριστούγεννα του 1818 στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο μικρό χωριό Όμπερντορφ της Αυστρίας.
Ο Μορ είχε γράψει τους στίχους δύο χρόνια νωρίτερα. Στις 24 Δεκεμβρίου του 1818 ζήτησε από τον Γκρούμπερ να συνθέσει μία μελωδία για να συνοδεύσει το τραγούδι με την κιθάρα του. Σύμφωνα με την παράδοση, το εκκλησιαστικό όργανο του ναού δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στη χριστουγεννιάτικη λειτουργία, καθώς τα ποντίκια είχαν καταστρέψει κάποια εξαρτήματά του.
Η ιστορία αυτή ήταν γνωστή, ωστόσο επιβεβαιώθηκε πολύ αργότερα, το 1995, όταν ανακαλύφθηκε μία παρτιτούρα που ανήκε στον Μορ, με τον Γκρούμπερ να υπογράφει τη σύνθεση. Στίχοι και μουσικοί όμως φαίνεται να γράφτηκαν μαζί, το 1816.
Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, η «Άγια Νύχτα» τραγουδήθηκε τα μεσάνυχτα εκείνων των Χριστουγέννων και μετά ξεχάστηκε. Το 1825 ένας επισκευαστής εκκλησιαστικών οργάνων ανακάλυψε την παρτιτούρα και «ξαναζωντάνεψε» το τραγούδι.
Σήμερα, υπολογίζεται πως έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 300 γλώσσες.

***

«Άγια Νύχτα»

Άγια νύχτα, σε προσμένουν,
με χαρά οι Χριστιανοί
και με πίστη ανυμνούμε
το Θεό δοξολογούμε
μ’ ένα στόμα, μια φωνή.
Ναι με μια φωνή. Η ψυχή μας φτερουγίζει,
πέρα στ’ άγια τα βουνά
όπου ψάλλουν οι αγγέλοι
απ’ τα ουράνια θεία μέλη
στον Σωτήρα «ωσαννά».
Ψάλλουν «ωσαννά».
Στης Βηθλεέμ ελάτε
όλοι στα βουνά τα ιερά
και μ’ ευλάβεια μεγάλη
κει που άγιο φως προβάλλει
προσκυνήστε με χαρά.
Ναι με μια χαρά.

***

Από τη Νέα Υόρκη στις όπερες όλου του κόσμου

Ο τενόρος Αντώνης Κορωναίος γεννημένος στη Νέα Υόρκη, με μουσικές του σπουδές στο πιάνο από την ηλικία των οκτώ ετών και με την πρώτη του συμμετοχή δίπλα στον Μίκη Θεοδωράκη με την παιδική χορωδία του «Άξιον έστι» στο Λυκαβηττό σε ηλικίας 9 ετών. Βραβεύτηκε στο Λονδίνο στο European Union Opera. Επίσης στον διεθνή διαγωνισμό Τζουζέπε ντι Στέφανο στο Τράπανι (Ιταλία). Διακρίνεται ως κορυφαίος ροσσινιάνος τενόρος διεθνώς και από εκεί και ύστερα εμφανίζεται σε όλους τους σημαντικούς ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου του τενόρου σε παγκόσμιο επίπεδο.
Παράλληλα, από το 1992 εμφανίζεται ως σολίστ στην Εθνική Λυρική Σκηνή, και από το 2004 που επαναπατρίζεται, καλείται ως κύριος πρωταγωνιστής του ανσάμπλ, σε έργα κλασικά αλλά και σύγχρονα.
Με βάση την Αθήνα εμφανίζεται με όλες τις μεγάλες ορχήστρες της χώρας, ενώ ένα μεγάλο μέρος της δράσης του αφιερώνει στην εξοικείωση του κοινού με την όπερα συμμετέχοντας σε παραγωγές που αναδεικνύουν τη σύνδεση του μπελ κάντο με την Επτανησιακή Σχολή και τις ελληνικές μας ρίζες.
Έχει συνεργαστεί με τους σημαντικότερους σκηνοθέτες, μαέστρους και λυρικούς καλλιτέχνες εντός και εκτός Ελλάδος και ορμώμενος από τη μεστή δράση του στο κλασικό ρεπερτόριο με βλέμμα στο μέλλον βρίσκεται στο πλευρό νέων καλλιτεχνών διδάσκοντας τεχνική τραγουδιού κι ερμηνεία σε πολλά ελληνικά ωδεία.

***

Σημείωση Catisart: Επειδή μάς …περισσεύουν οι κορυφαίοι ερμηνευτές ο Αντώνης Κορωναίος ΔΕΝ ανήκει πλέον στο δυναμικό της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

***

Εδώ μπορούμε να ακούσουμε την «Άγια Νύχτα» στη Χριστουγεννιάτικη Συναυλία της Χορωδίας Ανεμόμυλου Κέρκυρας «Θωμάς Φλαγγίνης». Σολίστ ο Αντώνης Κορωναίος και ο Παντελής Κοντός. Επίσης: Αναστασία Φύσσα, Καλλινίκη Παντελίδου και Γεωργία Σαπουνά. Διευθύνει ο Ανδρέας Γκούσης. Συμμετέχει ορχηστρικό σύνολο.