Cat Is Art

Αδαμάντιος Κοραής. Ένα ταξίδι στη γνώση και στο πάθος για δημιουργία…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Ἀδαμάντιος Κοραῆς (Adamance Coray), γεννήθηκε στη Σμύρνη, στις 27 Απριλίου 1748. Γονείς του ήταν ο Ιωάννης Κοραής και η Θωμαΐς Ρυσίου.

Ο πατέρας του ήταν επιτυχημένος έμπορος μεταξιού με καταγωγή από τη Χίο, που από μικρή ηλικία λόγω ορφάνιας στράφηκε στο εμπόριο.

Ο παππούς του Αδαμάντιος Ρύσιος είχε πλούσια βιβλιοθήκη, όπου για παράδειγμα υπήρχαν έργα του Στράβωνα. Στη διαθήκη του έβαλε όρο ότι τα βιβλία θα έπαιρνε όποιο εγγόνι του πρώτο τέλειωνε το δημοτικό σχολείο γνωρίζοντας πιο πολλά κι από το δάσκαλό του. Τον όρο αυτό έμελλε πρώτος να εκπληρώσει ο δωδεκαετής Κοραής το 1760.
Ο Κοραής σπούδασε στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης και στο Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ.

 

Ο ανδριάντας του Αδαμάντιου Κοραή στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας.

 

Ήταν φιλόλογος με βαθιά γνώση του ελληνικού πολιτισμού. Ήταν επίσης: Λεξικογράφος, γλωσσολόγος, φιλόσοφος, συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας και ιατρός. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού και μνημονεύεται, ανάμεσα σε άλλα, ως πρωτοπόρος στην έκδοση έργων αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αλλά και για τις γλωσσικές του απόψεις στην υποστήριξη της καθαρεύουσας, σε μια μετριοπαθή όμως μορφή της, με σκοπό την εκκαθάριση των πλείστων ξένων λέξεων που υπήρχαν στη γλώσσα του λαού.

Ο Αδαμάντιος ήταν το πρώτο από τα οκτώ παιδιά της οικογένειάς του, ωστόσο επέζησε μόνον ένας αδελφός ονόματι Ανδρέας.

Επιθυμία του πατέρα του όμως αφού είχαν επιζήσει μόνο δύο παιδιά από τα οκτώ ήταν ο Αδαμάντιος να ασχοληθεί με το εμπόριο, γι’ αυτό και το 1771 κατέληξαν στη συμβιβαστική λύση να μεταβεί στο Άμστερνταμ, όπου, παράλληλα με τις οικογενειακές επιχειρήσεις, θα μπορούσε να διευρύνει τους ορίζοντές του και να αποκτήσει την καλλιέργεια που επιθυμούσε. Ύστερα από ταξίδι 26 ημερών σε δανικό πλοίο με στάση στο Λιβόρνο, φτάνει με συστατική επιστολή από τον Berhard Keun στην ακμάζουσα εμπορική πόλη της Ολλανδίας που φημιζόταν για την πολυπολιτισμικότητά της.

 

***

 

Το σπίτι στην οδό Voorburgwal 65, όπου έζησε ο Αδαμάντιος Κοραής στο Άμστερνταμ τη δεκαετία του 1770.

 

Η ζωή του Κοραή είναι ένα ταξίδι στη γνώση και στο πάθος για δημιουργία. Ο Κοραής έζησε τη Γαλλική Επανάσταση και την απήχησή της στην Ελλάδα. Σε επιστολή του στα τέλη του 1814, έγραφε, «Δὲν ἔμεινεν ἀμφιβολία […] ὅτι ἔφθασε καὶ τῶν Γραικῶν ὁ καλὸς καιρός. καὶ ἔφθασε μὲ τόσην ὁρμήν ὥστε καμμία δύναμις ἀνθρώπινος δὲν εἶναι πλέον καλὴ νὰ μᾶς ὀπισθοποδίσῃ». Στα 1818 έγραφε, «ἤρχισα νὰ φοβοῦμαι ὄχι μὴ φωτισθῇ τὸ γένος, ἀλλὰ μή, πρὶν ἀποκτήσῃ φῶτα ἀρκετά, κεφαλαί τινες ἐνθουσιαστικαὶ ἐπιχειρήσωσι πρὸ τοῦ πρέποντος καιροῦ τὴν συντριβὴν τοῦ ζυγοῦ». Γύρω στον Απρίλιο του 1821 ο Κοραής πληροφορήθηκε την είδηση την εκδήλωσης της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Σε επιστολή του προς τον Παντολέοντα Βλαστό, έγραψε: «Χαίρω χαρὰν δὲν ἐμπορεῖς νὰ φαντασθῇς πόσην[…] Εἴκοσι ἔτη ἡλικίας ὀλιγότερα νὰ εἶχα, οὔτε θεοὶ οὔτε δαίμονες ἤθελον μ’ ἐμποδίσει», να κατέβει δηλαδή κι αυτός στην επαναστατημένη Ελλάδα.

Ο Κοραής περί το 1823 αντάλλαξε επιστολές με τον παλιό φίλο του Τόμας Τζέφερσον, που ‘χε πια αποσυρθεί από την προεδρία των ΗΠΑ. Στις επιστολές αυτές περιγράφει τις θέσεις του. Ζητά τις γνώσεις του από την αντίστοιχη Αμερικανική Επανάσταση του 1776 και του δωρίζει ένα αντίγραφο των «Πολιτικών» του Πλουτάρχου. Οι επιστολές αυτές έμελλε να αναφερθούν το 2016 από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα που ονόμασε τον Κοραή «πατριώτη» τονίζοντας τον κοινό αγώνα των δύο μεγάλων ανδρών και των λαών τους για την ελευθερία.

 

***

 

Το κάθισμα και το γραφείο του Αδαμάντιου Κοραή. Από τη μόνιμη έκθεση του Εθνικού και Ιστορικού Μουσείου.

 

Ο Αδαμάντιος Κοραής πέθανε στο Παρίσι, στις 6 Απριλίου του 1833 σε ηλικία 85 ετών και ετάφη στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς.

Στην τελευταία περίοδο της ζωής του επιθυμούσε να πεθάνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, λόγω της κακής κατάστασης της υγείας του. Ο Κοραής υπέφερε από αιμοπτύσεις και τελικά πέθανε στο Παρίσι, στις 6 Απριλίου 1833. Τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του τις περιγράφει ο Χιώτης γιατρός Φίλιππος Φουρναράκης, ο οποίος στάθηκε από τους πιο στενούς συντρόφους του Κοραή. Σε μια επιστολή του προς τον Ιάκωβο Ρώτα ο γιατρός Φουρναράκης γράφει: Ο θάνατος του Κοραή δεν είχε έλθει φυσιολογικά, αλλά επισπεύσθηκε από ένα ατύχημα. Το μεσημέρι της 18ης Μαρτίου 1833 μετά από απώλεια της ισορροπίας του υπέστη κάταγμα στο μηριαίο οστούν και μυϊκή κάκωση. Αυτό σε συνδυασμό με την επιδεινούμενη αρθρίτιδα από την οποία έπασχε, επέσπευσε το τέλος, το οποίο επήλθε στις 12:40 μεταμεσονύχτια ώρα.

 

***

 

 

 

Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής όπως τους είδε ο Θεόφιλος.

Στο κοιμητήριο του Μονπαρνάς διατηρείται ακόμη ο τάφος του από το 1833.

 

Τάφηκε στο κοιμητήριο του Μονπαρνάς το 1833. Σήμερα διατηρείται ακόμη ο τάφος του στο νεκροταφείο αυτό. Στη βάση είναι χαραγμένη η επιγραφή που είχε συντάξει ο ίδιος:

 

« Ἀδαμάντιος Κοραῆς
Χίος
Ὑπὸ ξένην μὲν
ἴσα δὲ τῇ φυσάσῃ μ’ Ἑλλάδι
πεφιλημένην γῆν
τῶν Παρισίων
κεῖμαι»

***

Σήμερα, ο επισκέπτης, εκτός από τους δικούς του στίχους μπορεί να διαβάσει ένα επίγραμμα στα γαλλικά που σκαλίστηκε μετά την ανέγερση του μνημείου.

«Ce noble enfant des Grecs évoquant leur génie, Fit lever à sa voix un peuple de héros. La France, ô Coraïs, ta seconde patrie, Te garde avec orgueil dans la paix de tombeaux».

*

«Αυτό το ευγενικό τέκνο των Ελλήνων, που ανακαλεί τη γενιά τους, έκαμε να εγερθεί με τη φωνή του ένας ηρωικός λαός. Η Γαλλία, Κοραή, η δεύτερη πατρίδα σου, σε φυλάσσει με υπερηφάνεια στην ειρήνη των τάφων».

 

***

 

Στις 8 Απριλίου του 1877 έγινε η μεταφορά των οστών του Αδαμάντιου Κοραή στην Αθήνα σε ένα εντυπωσιακό μνημείο, στο Α’ Νεκροταφείο.

 

Ύστερα από 44 χρόνια, στις 8 Απριλίου του 1877, έγινε η μεταφορά των οστών του στην Αθήνα σε ένα εντυπωσιακό μνημείο στο 1ο Νεκροταφείο, για το οποίο μερίμνησαν οι διανοούμενοι Αθηναίοι.

 

 

 

 

 

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΑδαμάντιος Κοραής. Ένα ταξίδι στη γνώση και στο πάθος για δημιουργία…

Related Posts