Του Παναγιώτη Μήλα
[email protected]
Πάντα οι ζημιές γίνονται μέσα στο σκοτάδι και μακριά από τη σκηνή. Έτσι και τότε, τον Αύγουστο του 1988, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Με το Εθνικό Θέατρο ο Αλέξης Μινωτής είχε σκηνοθετήσει τις «Φοίνισσες» του Ευριπίδη. Επρόκειτο για την ίδια σκηνοθεσία που είχε κάνει και το 1960. Μόνο που τώρα έπαιζαν άλλοι ηθοποιοί.
Ένα μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι ο θίασος έκανε μόνο 2-3 πρόβες. Είχε προηγηθεί μια δίμηνη απεργία του Σωματείου των Ελλήνων Ηθοποιών στα Κρατικά Θέατρα. Όλα είχαν νεκρώσει και αργά το βράδυ της Παρασκευής, 29 Ιουλίου 1988, υπήρξε συμφωνία. Με ψήφους 179 Ναι, 40 Όχι και 4 Λευκά αποφασίστηκε η διακοπή της απεργίας στην πολύωρη Γενική Συνέλευση των ηθοποιών του Εθνικού. Το ίδιο έγινε και στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας: 45 Ναι, 7 Όχι και 1 Λευκό. Βρέθηκε τελικά η χρυσή τομή ανάμεσα στις δύο κυρίες του πολιτισμού: Την υπουργό Μελίνα Μερκούρη και την πρόεδρο του ΣΕΗ Αιμιλία Υψηλάντη. Και οι δύο δια αντιπροσώπων έδωσαν τη μάχη τους. Στο παρά πέντε συμφώνησαν και στη συνέχεια άρχισε ο μαραθώνιος ώστε να ολοκληρωθεί η προετοιμασία για την πρεμιέρα της Παρασκευής. Ο Μινωτής έτρεχε και δεν έφθανε αλλά στο τέλος έλυσε όλα τα προβλήματα. Δίπλα του ήταν οι: Σκηνογράφος και Ενδυματολόγος: Διονύσης Φωτόπουλος
Συνθέτης: Μίκης Θεοδωράκης
Χορογράφος: Μαρία Μ. Χορς
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Μεσσάλας
Στη διανομή, το βασικό ρόλο, του Οιδίποδα, κρατούσε ο Αλέξης Μινωτής ενώ Ιοκάστη ήταν η Νέλλη Αγγελίδου.
Στους υπόλοιπους ρόλους: Παιδαγωγός ο Κώστας Κοκκάκης, Αντιγόνη η Μαρία Σκούντζου, Πολυνείκης ο Αντώνης Θεοδωρακόπουλος, Ετεοκλής ο Τάκης Βουλαλάς, Κρέων ο Γιάννης Κάσδαγλης, Τειρεσίας ο Ιάκωβος Ψαρράς, Μενοικεύς ο Δημήτρης Λιγνάδης, Αγγελιαφόροι ο Γιώργος Παρτσαλάκης και ο Νικήτας Τσακίρογλου, Α’ Κορυφαία η Μαρία Διακουμάκου. Στον Χορό έπαιρναν μέρος οι: Λία Πάρλα, Μίκα Φλωρά, Βάνα Μπλαζουδάκη, Δήμητρα Τσέλιου, Θάλεια Αργυρίου, Νίκη Τουλουπάκη, Ειρήνη Κονίδου, Χριστίνα Βαρζοπούλου, Ελένη Τζώρτζη, Ουρανία Μπασλή, Ντίνα Ανδριοπούλου, Ναταλία Καποδίστρια, Λουκία Παπαδάκη, Βίκυ Πρωτογεράκη, Μίνα Χειμώνα, Ελένη Παναγιώτου, Ηρώ Μανέ, Γεωργία Καλλέργη.
Όλοι αυτοί κέρδισαν το στοίχημα με το χρόνο αλλά δεν μπόρεσαν να ανατρέψουν το αρνητικό πολιτικό κλίμα της εποχής. Η κυβέρνηση υπολειτουργούσε λόγω των προβλημάτων υγείας του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου (ο οποίος στα μέσα Αυγούστου έπειτα από τσεκ-απ στο Γενικό Κρατικό αναχώρησε εσπευσμένα για το Λονδίνο για εγχείρηση καρδιάς) και η «υπόθεση Κοσκωτά» είχε αρχίσει να δημιουργεί πολιτικό τσουνάμι.
Παράλληλα η απεργία του ΣΕΗ ναι μεν λύθηκε αλλά είχε αφήσει πίσω της σύννεφα σκόνης που ακόμη δεν είχαν κατακαθίσει. Με τα νεύρα τεντωμένα φθάνουμε στην πρεμιέρα της παράστασης και την κρίσιμη στιγμή όλα ανατρέπονται: Ενώ η Νέλλη Αγγελίδου -Ιοκάστη- απαγγέλλει ένα μονόλογο, κάποιος θεατής από το άνω διάζωμα φωνάζει: “Κάτω ο ήλιος του ΠΑΣΟΚ”. Πολλοί θεατές τον αποδοκιμάζουν ενώ μέσα στη γενική σύγχυση η ηθοποιός χάνει τα λόγια της εντελώς και δεν μπορεί να συνεχίσει. Ύστερα από χειροκροτήματα των θεατών η πρωταγωνίστρια καταφέρνει να ξαναρχίσει έχοντας όμως παραλείψει πολλούς στίχους από τον μονόλογό της.
Όταν πήγαμε να τη συγχαρούμε στα παρασκήνια, δεν είχε συνέλθει ακόμη από το σοκ και δεν μπόρεσε να χαρεί την επιτυχία της. Αργότερα στον Λυγουριό, στου «Λεωνίδα» μου μίλησε λέγοντάς μου ότι για πρώτη φορά ο αυθορμητισμός και το ένστικτό της δεν τη βοήθησαν αυτή τη φορά να αμυνθεί. «Ήταν τόσο απρόοπτο αυτό που συνέβη και δεν μπόρεσα να αντιδράσω», μου είπε. «Η φωνή ήρθε από το σκοτάδι και καρφώθηκε σαν μαχαιριά στο στήθος μου. Έτσι στιγμιαία έχασα τη φωνή και τα λόγια μου», πρόσθεσε.
– Ακολουθεί η ηχογράφηση της παράστασης σε δύο αρχεία.
«Φοίνισσες» του Ευριπίδη. 1988
Α
http://www.nt-archive.gr/viewsounds.aspx?playID=591&soundFile=0216-04-01
Β
http://www.nt-archive.gr/viewsounds.aspx?playID=591&soundFile=0216-04-02
Στο Εθνικό με τις «Φάλαινες»
Πολλά χρόνια αργότερα την είδα και πάλι στο Εθνικό. Ήταν 2001 και στη Νέα Σκηνή συμπρωταγωνιστούσε με τη Βέρα Ζαβιτσιάνου και την Αντιγόνη Βαλάκου στις «Φάλαινες του Αυγούστου» σε σκηνοθεσία Κοραή Δαμάτη.
– Ακολουθούν δύο αρχεία από την ηχογράφηση των «Φαλαινών»
Α
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=583&videoFile=0502-01-01
Β
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=583&videoFile=0502-01-02
Στα παρασκήνια θυμήθηκε το επεισόδιο στην Επίδαυρο και μου είπε: «Από τότε βρίσκομαι σε εγρήγορση ανά πάσα στιγμή. Δεν θέλω να επιτρέψω στον εαυτό μου να πάθει και πάλι μπλακ άουτ».
Την Τρίτη το τελευταίο “αντίο”
Να όμως που τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2014, όταν διάβαζα τα «Κοινωνικά» στην εφημερίδα «Τα Νέα» έπαθα εγώ μπλακ άουτ βλέποντας το όνομά της. Ήταν 87 ετών και η κηδεία έγινε την Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2014, στις 3.30 μ.μ., από τον Ιερό Ναό Αγ. Τρύφωνος του Κοιμητηρίου Κηφισιάς. Έπεσε έτσι η αυλαία στη λαμπρή της πορεία.
Από το 1959 στο θεατρικό σανίδι
Γεννημένη στην Αθήνα το 1927 η Αγγελίδου -το πραγματικό της όνομα ήταν Ακεστορίδου- σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του «Θεάτρου Τέχνης» Καρόλου Κουν, από όπου και αποφοίτησε το 1955.
Τους πρώτους ρόλους της τούς έπαιξε στο «Θέατρο Τέχνης» με έργα ρεπερτορίου από την παγκόσμια και ελληνική δραματουργία. Στο Εθνικό Θέατρο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1959 στον «Ιουλιανό τον Παραβάτη» του Νίκου Καζαντζάκη και μέχρι την τελευταία της εμφάνιση ερμήνευσε σημαντικούς ρόλους.
Κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας σταδιοδρομίας της έλαβε μέρος στα Φεστιβάλ Επιδαύρου και Αθηνών αλλά και σε διεθνή φεστιβάλ του εξωτερικού.
Μετά τη Μαρίνα που υποδύθηκε στον «Ιουλιανό τον παραβάτη», ακολούθησαν πολλοί άλλοι ρόλοι:
«Αλκιβιάδης» (1959) | Ιππαρέτη. «Οργισμένα νιάτα» (1960) | Άλισον Πόρτερ. «Ριχάρδος ο Γ’» (1960) | Λαίδη Άννα, χήρα του Εδουάρδου, γιου του βασιλιά Ερρίκου του Στ΄. «Πειρασμός» (1961) | Αγγέλα Παπαστάμου, κόρη των Γεωργιάδη. «Γέρμα» (1961) | Β΄ Αδελφή του Χουάν. «Η προκληθείσα σύζυγος» (1961) | Λαίδη Μπρουτ, γυναίκα του. «Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας» (1961) | Τασία. «Μαρία Στούαρτ» (1986) | «Ελισάβετ». (1987) | Μαρία. «Ο πατέρας» (1988) | Λάουρα, η γυναίκα του Ίλαρχου. «Φοίνισσες» (1988) | Ιοκάστη. «Η μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της» (1991) | Μάνα Κουράγιο. «Η παρεξήγηση» (1991) | Μητέρα. «Ο βασιλιάς πεθαίνει» (1992) | Βασίλισσα Μαργαρίτα. «Η τιμή του Σούδερμαν» (1994) | Φωτεινή Χαϊβάνη. «Προς Ελευσίνα» (1995) | Μητέρα. «Αντιγόνη» (1995) | Τειρεσίας. «Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» (1996) | Πόνθια, δούλα της Μπερνάρντα. «Άστεγοι» (1996) | Σοφία. «Σαλόνικα» (1998) | Σάρλοτ. «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» (1999) | Κυρία Βέναμπλ. «Οι φάλαινες του Αυγούστου» (2001) | Τίσα. Από τις τελευταίες θεατρικές εμφανίσεις της ήταν ο μονόλογος του Αντώνη Δωριάδη «Η αναχώρηση, ή καρκίνος του λάρυγγος» το 2003.
– Ακολουθεί ηχογράφηση από το «Ξαφνικά πέρυσι το καλοκαίρι» σε τέσσερα μέρη:
Α
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=276&videoFile=0445-01-01
Β
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=276&videoFile=0445-01-02
Γ
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=276&videoFile=0445-01-03
Δ
http://www.nt-archive.gr/viewvideos.aspx?playID=276&videoFile=0445-01-04
Στο «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» υποδυόταν την κυρία Βέναμπλ, τη μητέρα του Σεμπάστιαν. Μια γυναίκα με έντονη προσωπικότητα. Το θεατρικό έργο του Τενεσί Γουίλιαμς που γράφτηκε το 1958 και την ίδια χρονιά (σεζόν 1958-΄59) ανέβηκε από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης.
Στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου ανέβηκε το 1999 σε σκηνοθεσία του Κοραή Δαμάτη, μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ, σκηνικά Ανδρέα Σαραντόπουλου, κοστούμια Αννας Μαχαιριανάκη. Έπαιζαν επίσης: Μαρία Ναυπλιώτου, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Θάλεια Προκοπίου, Ειρήνη Ιγγλέση.
Σε συνέντευξή της στο Μυρτώ Λοβέρδου για το «Βήμα» η Νέλλη Αγγελίδου έλεγε:
«Η κυρία Βέναμπλ είναι μια γυναίκα γοητευτική, συναρπαστική, και ως ρόλος και ως χαρακτήρας, όχι μόνο γιατί διαθέτει γοητεία αλλά και γιατί η γοητεία της μπορεί να πηγάζει ακόμη και από τα ελαττώματά της. Προσπάθησα και τώρα, όπως προσπαθώ πάντα, να κατανοήσω το ρόλο μέσα από την αλήθεια του λόγου. Στόχος μας, μαζί με τον σκηνοθέτη, είναι να βγάλουμε την αλήθεια αυτής της γυναίκας, όπως τη θέλει ο Γουίλιαμς. Δεν είναι απλώς μια γυναίκα, είναι μια μορφή». Και συμπλήρωνε: «Είναι ένας ρόλος φοβερών απαιτήσεων, που σου δίνει τη δυνατότητα να ψάξεις μέσα σου βαθιά, να φθάσεις πιο πέρα από τον πυρήνα, να ξεπεράσεις και το κουκούτσι. Είναι ξεχωριστός. Η ίδια είναι μια γυναίκα σαν ιστός αράχνης, με πλοκάμια που ξεφυτρώνουν διαρκώς και συνεχώς. Νιώθει έντονα συναισθήματα, μίσος, μίσος πέρα από τα όρια, για τη νεαρή Κάθριν. Το θέμα είναι πώς θα τα βγάλεις από μέσα σου και πώς θα χρησιμοποιήσεις τα εκφραστικά μέσα που διαθέτεις».
Η Νέλλη Αγγελίδου είχε υποδυθεί και τη Σεραφίνα στο «Τριαντάφυλλο στο στήθος» σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν.
Η μαγεία της τηλεόρασης
Τη Νέλλη Αγγελίδου, την αγαπήσαμε όμως από τη μικρή οθόνη της τηλεόρασης και από τη σειρά «Αστροφεγγιά» (1980, ΕΡΤ). Ήταν τότε που δεν κυκλοφορούσε κανείς στους δρόμους από την ώρα που έπεφταν οι τίτλοι. Με «σύζυγο» τον Σταύρο Ξενίδη, ήταν η «μητέρα» του Αντώνη Καφετζόπουλου.
«Αστροφεγγιά» – 4ο Επεισόδιο
http://www.hprt-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=7662&tsz=0&act=mMainView
«Αστροφεγγιά» – 25ο Επεισόδιο
http://www.hprt-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=6490&tsz=0&act=mMainView
Την είδαμε όμως και στη συνέχεια της Λωξάντρας, στο «Σαν τα τρελά πουλιά» (1987, ΕΤ1) όπου υποδυόταν τη μητέρα της Μαρίας Ιορδανίδου.
Άλλες σειρές στις οποίες συμμετείχε:
Ύστερα ήρθαν οι μέλισσες, 2000, ΕΤ1
Η Λυγερή, 1995, ΕΤ1
Ανατομία ενός εγκλήματος, 1994, ΑΝΤ1
Η ετυμηγορία, 1978, ΥΕΝΕΔ
Ο μεγάλος ξεσηκωμός, 1977, ΥΕΝΕΔ
Μεγάλοι ρόλοι στη μεγάλη οθόνη
Και ο κινηματογράφος όμως ήταν από την αρχή της καριέρας της μέσα στα ενδιαφέροντά της. Την είδαμε στις εξής ταινίες:
Οι παράνομοι (1958)
Ο θάνατος θα ξανάρθει (1961)
Ψωμί για έναν δραπέτη (1967)
Ραντεβού με μια άγνωστη (1968)
Ο ήλιος του θανάτου (1978)
Ανατολική περιφέρεια (1979)
Ομίχλη κάτω απ’ τον ήλιο (1980)
120 ντεσιμπέλ (1987)
* Έλαβε επίσης μέρος σε πολλές ραδιοφωνικές εκπομπές. Το 1988 τιμήθηκε από την Ελληνική Ραδιοφωνία για την προσφορά της στον πολιτισμό.
* Είχε τιμηθεί με το έπαθλο «Μαρίκα Κοτοπούλη», και το βραβείο Ά γυναικείου ρόλου στο Διεθνές Φεστιβάλ Αλεξάνδρειας για την ερμηνεία της στην ταινία «Ο Ήλιος του Θανάτου».
***
Στην βασική φωτογραφία: Νέλλη Αγγελίδου (Άλισον Πόρτερ), Δημήτρης Παπαμιχαήλ (Τζίμμη Πόρτερ), Στέλιος Βόκοβιτς (Κλιφ Λιούης), Γκέλυ Μαυροπούλου (Έλενα Τσαρλς) στα “Οργισμένα νιάτα” του Τζο Όσμπορν. Εθνικό Θέατρο (1960).
.
