Γράφει η θεατρολόγος Κατερίνα Δημητρακοπούλου
Υπ. Διδάκτωρ Τμ. Θεατρικών Σπουδών
«Πάει τόσο καιρός που έχω να βγάλω άχνα! Που δεν έχω ψιθυρίσει λέξη από όλα όσα σκέφτομαι όλα αυτά τα χρόνια που ζω με τον φόβο… Όμως εγώ, εγώ δεν είμαι νεκρή! Νόμιζα ότι ήμουν, αλλά, δεν είμαι και μπορώ να μιλήσω!»
***
Ο Άριελ Ντόρφμαν (Μπουένος Άιρες, 6 Μαΐου 1942) δανείζεται τον τίτλο από τη σύνθεση του Φραντς Σούμπερτ για κουαρτέτο εγχόρδων (1824) και είναι η μουσική που ακούγεται κατά τη διάρκεια των βασανιστηρίων.
Ο Ντόρφμαν γράφει το θεατρικό έργο το 1991 και τρία χρόνια αργότερα (1994), θα το διασκευάσει σε σενάριο για την ομότιτλη ταινία σε σκηνοθεσία Ρομάν Πολάνσκι.
Η δράση του θεατρικού του έργου τοποθετείται στην Χιλή λίγο μετά την πτώσης της δικτατορίας του Πινοσέτ.
Η Παουλίνα Σάλας η οποία έχει υποστεί αποτρόπαια βασανιστήρια και απανωτούς βιασμούς, συνεχίζει τη ζωή της μέσα στον φόβο και την ασφάλεια.
Ο σύζυγός της Χεράρδο Εσκομπάρ, δικηγόρος επρόκειτο να διοριστεί ως πρόεδρος μίας επιτροπής που θα διερευνήσει τα εγκλήματα των δικτατόρων. Η τυχαία (;) εμφάνιση του Ρομπέρτο Μιράντα, θα ξυπνήσει στην Παουλίνα όλα όσα προσπαθεί να ξεχάσει. Τα τραύματα που έχουν επουλωθεί μόνο επιφανειακά θα φέρουν αντιμέτωπους θύτες και θύματα απέναντι σε διλήμματα ηθικής και δικαίωσης.
Η μετάφραση του Χρήστου Καρχαδάκη θα μεταφέρει το ύφος του συγγραφέα στην ελληνική γλώσσα μέσα από ένα προσεγμένο λεξιλόγιο. Το «σκοτάδι» που υπάρχει τόσο ως χρόνος εξέλιξης του έργου όσο και στην ψυχή των χαρακτήρων αποδίδεται δεξιοτεχνικά.
Οι Μανώλης Δούνιας και Αιμίλιος Χειλάκης συνυπογράφουν τη σκηνοθεσία, οι οποίοι δίνουν έμφαση στο πως έχει βιώσει το θύμα τον βασανισμό του, πως βιώνει το τραύμα που έχει σωπάσει, αλλά, ανυπομονεί να λυτρωθεί. Έχουν μελετήσεις τις σιωπές και την αυξανόμενη ένταση με λεπτομέρεια.

Η Αθηνά Μαξίμου ως Παουλίνα Σάλας μοιάζει με τρομαγμένη ελαφίνα που προσπαθεί να ξεφύγει από την παγίδα του θηρευτή της. Όλες οι αισθήσεις της είναι σε εγρήγορση και την κατάλληλη στιγμή θα κοιτάξει στα μάτια το παρελθόν που την πονά και τη βασανίζει. Η Μαξίμου θα μεταμορφωθεί από τρυφερή και ήσυχη γυναίκα σε λέαινα χωρίς οίκτο.
Ο Αιμίλιος Χειλάκης ως Χεράρδο Εσκομπάρ ισορροπεί ανάμεσα στον προστατευτικό σύζυγο και τον υπέρμαχο της δικαιοσύνης. Η έντονη εσωτερική του πάλη για την ευθύνη που έχει απέναντι στην κακοποιημένη σύζυγό του και όλα τα βασανισμένα θύματα των δικτατόρων καθρεφτίζεται στο πρόσωπο και το σώμα του.
Ο Αντώνης Μυριαγκός ως γιατρός Ρομπέρτο Μιράντα θα κρατήσει μία χαμηλών τόνων στάση στην προσπάθειά του να μην αποκαλυφθεί η πραγματική του ταυτότητα. Τα εκφραστικά του μέσα είναι σε εγρήγορση, σχεδόν τέλεια ελεγχόμενα που μπερδεύουν τους συνομιλητές του, που μαζί με τους θεατές αναρωτιούνται αν είναι θύμα παρεξήγησης ή ένοχος.
Η Αθανασία Σμαραγδή επιλέγει ένα απλό σκηνικό, ένα μοντέρνο σαλόνι, που συνδέεται με τον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του σπιτιού και τα ιδιαίτερα δωμάτια. Έτσι, ο θεατής δεν χάνει ούτε λεπτό της δράσης και γίνεται συμμέτοχος σε ότι συμβαίνει επί σκηνής.
Τα κοστούμια που έχει διαλέξει η Ιωάννα Τιμοθεάδου είναι φροντισμένα, άψογα ταιριασμένα στους ρόλους.
Η Φαίδρα Νταϊόγλου που επιμελείται την κίνηση των ηθοποιών, έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, ιδιαίτερα όταν επιβάλλεται η άμεση αντίδραση και αλληλεπίδραση μεταξύ των ηθοποιών χωρίς τραυματισμούς.
Η πρωτότυπη μουσική και οι ηχητικοί σχεδιασμοί του Δημήτρη Καμαρωτού ενισχύουν την ένταση και την αγωνία του έργου.
Οι φωτιστικοί σχεδιασμοί του Νίκου Σωτηρόπουλου κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος καθώς υποστηρίζουν εκτός των παραπάνω και τη συναισθηματική φόρτιση των χαρακτήρων.
Προσωπικά θαυμάζω τη δυναμική του κειμένου για την ειλικρίνεια και την αξιοπρέπεια του, στοιχεία που υποστηρίζει η συγκεκριμένη θεατρική παράσταση. Μία παράσταση που δίνει τροφή για σκέψη χωρίς διδακτισμό και ο θεατής απολαμβάνει την απρόσμενη χημεία ανάμεσα στους ηθοποιούς,.
***
Το ψυχολογικό θρίλερ «Ο θάνατος και η κόρη» του Ariel Dorfman στο Θέατρο Αθηνών




