Alcázar, το «Μεσολόγγι της Ισπανίας»!
Το 1936, λίγες μέρες μετά την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, άρχισε η πολιορκία του Αλκάθαρ, του μεσαιωνικού φρουρίου της πόλης Τολέδο, που βρίσκεται 73 χιλιόμετρα ΝΔ της Μαδρίτης, από τα κόκκινα στρατεύματα. Η πολιορκία του Αλκάθαρ, που κράτησε 67 τραγικές αλλά και συνάμα ένδοξες μέρες, παρουσιάζει καταπληκτικές ομοιότητες με την πολιορκία του Μεσολογγίου (εκτός από το τραγικό τέλος της…), την περιγράφει δε, με έξοχο τρόπο, ένας Μεγάλος Έλληνας, ο Νίκος Καζαντζάκης, που ήταν τότε πολεμικός ανταποκριτής της «Καθημερινής» στην Ισπανία, κι αμέσως μετά την πολιορκία επισκέφθηκε προσωπικά το Αλκάθαρ και μίλησε με τους υπερασπιστές του. Το φρούριο Αλκάθαρ, είχε κριθεί κατάλληλο για να στεγάσει τη Στρατιωτική Ακαδημία Πεζικού της Ισπανίας. Διοικητής της Ακαδημίας, ήταν ο συνταγματάρχης Μοσκαρδό (José Moscardó Ituarte), ο οποίος αρνήθηκε να παραδοθεί στους κόκκινους. Τότε, άρχισε η πολιορκία. Οι λεγόμενοι «Δημοκρατικοί» (που μόνο Δημοκρατικοί δεν ήταν…), πολιόρκησαν το φρούριο με 8.000 άντρες, όπλα πυροβολικού και 3 άρματα μάχης, ενώ η αεροπορία τους βομβάρδισε το Αλκάθαρ συνολικά 35 φορές, μέρα παρά μέρα. Από την άλλη πλευρά, η δύναμη των «Ελεύθερων Πολιορκημένων του Αλκάθαρ» (όπως τους αποκαλεί ο Καζαντζάκης), ήταν η εξής: «Μετρηθήκαμε. 1.100 άντρες, 520 γυναίκες, 50 παιδιά, 97 άλογα, 27 μουλάρια, κι ένα μικρό κανονάκι». Πέρα από τη συντριπτική τους υπεροχή, σε ανθρώπους και όπλα, οι κόκκινοι είχαν στα χέρια τους ένα τρομαχτικό «όπλο», με το οποίο υπολόγιζαν ότι θα καταλάβουν το φρούριο αμαχητί: τον μοναχογιό του διοικητή του φρουρίου! Περιγράφει ο Καζαντζάκης: «Ο Μοσκαρντό είχε ένα παιδί, μοναχογιό, και το κρατούσαν όμηρο οι κόκκινοι στη Μαδρίτη. Κάθε τόσο, ντρίνν, ντρίνν, ντρίνν το τηλέφωνο. “Παράδωσε το Αλκάθαρ, γιατί αλλιώς θα σκοτώσουμε το γιό σου! – Δεν το παραδίνω!” αποκρινόταν ο Μοσκαρντό. Μια μέρα του τηλεφώνησε το ίδιο το παιδί του: “Πατερα, εδώ μου λεν πως αν δεν παραδώσεις το Αλκάθαρ, θα με σκοτώσουν. Μην το παραδώσεις! Τι αξίζει εμένα η ζωή μου; Τίποτα!”. Κι ο Μοσκαρντό του αποκρίθηκε: “Μην ανησυχείς παιδί μου, και δε θα το παραδώσω. Η ζωή σου αξίζει, μα πιο πολύ αξίζει η τιμή της Ισπανίας”». Στις 27 Ιουλίου, το χτύπημα της μοίρας ήταν φοβερό για τον διοικητή: «Οι κόκκινοι τηλεφωνούν πάλι στον Μοσκαρντό: “Παράδωσε το Αλκάθαρ γιατί θα σκοτώσουμε το παιδί σου! – Δεν το παραδίνω!” – Τότε μην κλείσεις το τηλέφωνο, ν’ ακούσεις την τουφεκιά που θα σκοτώσει το γιό σου!”. Ο Μοσκαρντό δεν έκλεισε το τηλέφωνο. Κι άκουσε την τουφεκιά. Οι κόκκινοι σκότωσαν το παιδί του». Οι μέρες περνούσαν και τα βάσανα των Ελεύθερων Πολιορκημένων μεγάλωναν. Διηγείται ο Μιγκουέλ στον Καζαντζάκη: «Υπομονή, λέγαμε, υπομονή. Σήμερα αύριο, θα προβάλλουν οι δικοί μας. Μα οι μέρες περνούσαν και κανείς δεν φαινόταν. Λύσσαξαν οι κόκκινοι. Έφεραν από τη Μαδρίτη κι άλλο στρατό, τανκς, αεροπλάνα. Έπεφτε βροχή το σίδερο. Στριμωχτήκαμε πια όλοι στο κάστρο. Κατεβάσαμε τα γυναικόπαιδα στα υπόγεια. Είναι υγρασία, σκοτάδι, κι οι τρύπες γιομάτες ποντίκια. Μα είναι ασφάλεια. Μας έκοψαν το ηλεχτρικό, καίμε σε καντήλια το ξίγκι από τ’ άλογα, κι έτσι έχουμε λίγο φως…». Το μόνο «όπλο» που τους είχε απομείνει, ήταν το πείσμα τους, η «τρέλα» τους: «Ό,τι κάμαμε, το χρωστούσαμε στην τρέλα μας, όχι στη φρονιμάδα. Η φρονιμάδα μας μουρμούριζε μέρα νύχτα: “Παραδοθείτε!”. Η τρέλα φώναζε: “Μην παραδοθείτε!”. Ακούσαμε την τρέλα, κι έγινε ό,τι έγινε». Ώσπου, την 67η μέρα, ήρθε η λύτρωση! Τα στρατεύματα του στρατηγού Βαρέλα μπαίνουν στο Τολέδο και τρέπουν τους κόκκινους σε άτακτη φυγή. Η εικόνα των ηρωικών μαχητών του Αλκάθαρ, τρόμαζε: «Και τότε προβάλαμε εμείς από τα ερείπια. Όσοι βρέθηκαν εκεί και μας είδαν, διηγούνται πως τέτοιο πράμα δεν είδαν ποτέ στη ζωή τους. Κι ούτε θα δουν. Φαίνεται πως δεν ήμασταν πια άνθρωποι, ήμασταν φαντάσματα. Είχαμε γίνει σκελετοί, μ’ ένα κίτρινο πετσί γύρω από τα κόκαλα! Τα μάτια μας είχαν γουρλώσει και γυάλιζαν. Αξύριστοι, καταλερωμένοι, καταξεσκισμένοι, έτρεμαν τα γόνατά μας. Έως την ώρα εκείνη κρατούσαμε καλά, όσο μας έσφιγγε ο κίνδυνος. Μα μονομιάς, μόλις έφτασε η σωτηρία, παραλύσαμε, δεν μπορούσαμε πια να σταθούμε όρθιοι». Αυτή είναι η Ιστορία της ηρωικής φρουράς του Αλκάθαρ, που άντεξε στωικά σε μία απίστευτη ηθική και υλική δοκιμασία, χαρίζοντας την πρώτη μεγάλη ψυχολογική νίκη, με τεράστια συμβολική αξία, στις αντικομμουνιστικές δυνάμεις της Ισπανίας.
Πηγή: X/Αμαλία
