Η αγαπημένη κεραμίστρια και φωτογράφος Κάτια Μητροπούλου, έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή 29 Δεκεμβρίου 2023. Πέρασαν ήδη δύο χρόνια…
Του Παναγιώτη Μήλα
«Γεννήθηκα στην Αθήνα την Τρίτη 31 Μαΐου του 1938. Στην «Παμακάριστο» που ήταν κλινική, στα Κάτω Πατήσια. Μητέρα μου η Σοφία Λούμου. Μέναμε τότε στη Φωκίωνος Νέγρη. Είμαι γέννημα θρέμμα αυτής της περιοχής.
Η αδελφή μου η Κωστούλα γεννήθηκε στον Πειραιά, στο Τζάνειο Νοσοκομείο, στις 6 Μαΐου του 1933.
Εγώ τον Πειραιά τον γνώρισα στα 10 μου χρόνια, το 1948, χρόνια δύσκολα, με ανοιχτές τις πληγές από τον βομβαρδισμό του πρώτου Λιμανιού της χώρας από τους συμμάχους, την Τρίτη 11 Ιανουαρίου του 1944… Κατέβαινα τότε με τον πατέρα μου στο γραφείο του. Ο πατέρας μου ήταν ο Γιάννης Μητρόπουλος, δικηγόρος, πολιτικός και ιστορικός συγγραφέας.
Μου άρεσε να το σκάω και να πηγαίνω στην οδό Φίλωνος, στον Κήπο και πιο κάτω στο λιμάνι. Η θάλασσα φάνταζε στα παιδικά μου μάτια σαν ωκεανός.
Όταν πέρασαν τα χρόνια, σπούδασα εσωτερική διακόσμηση στο εργαστήριο του Σπύρου Βασιλείου.
Στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών είχα δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη.
Τα μυστικά της κεραμικής τα έμαθα στο εργαστήριο του Μάνου Δάνου και αργότερα συνέχισα στο εξωτερικό.
Τέλος, ο Σπύρος Γογώνης μου έμαθε την τεχνική της φωτογραφίας».
***
Μιλούσαμε συχνά στο τηλέφωνο. Τώρα πια είχε για καθημερινή συντροφιά τα τρία σκυλάκια της, που τα είχε πάντα δίπλα της. Επίσης από το tablet μάθαινε όλα τα νέα και επικοινωνούσε με τους φίλους της ενώ όποτε μπορούσε απολάμβανε τη χαρά του ήλιου με την παρέα της.
***
Τη γνώρισα στην εφημερίδα «Έθνος»
Γνώρισα την Κάτια στην εφημερίδα «Έθνος», όταν ερχόταν συνοδεύοντας την αδελφή της Κωστούλα τότε που έφερνε το εβδομαδιαίο άρθρο της.
Την είχα ρωτήσει να μου πει πώς ξεκίνησε η αγάπη της για τη φωτογραφία.
«Ξεκίνησα να φωτογραφίζω από παιδί και σιγά σιγά τα κτήρια άρχισαν να γίνονται τα αγαπημένα μου θέματα. Ποτέ όμως δεν με γοήτευσαν τα φορτωμένα με διάφορα “στολίδια” σπίτια ή οι πολυκατοικίες. Πολύ περισσότερο, δεν γοητεύτηκα από σπίτια χωρίς ταυτότητα.
***
Τι σου έκανε εντύπωση στα σπίτια που φωτογράφιζες;
*Πολλά από τα κτίσματα που άρχισα να φωτογραφίζω, κινδυνεύουν να εξαφανιστούν ολοκληρωτικά από τη μεγάλη αδιαφορία των υπευθύνων, είτε αυτοί λέγονται κληρονόμοι είτε αρμόδιες Αρχές. Γι’ αυτό θέλησα να τα κρατήσω μ’ έναν κάποιο τρόπο “φυλακισμένα” για πάντα.
Παράλληλα με την κεραμική έφτιαξες το πρώτο σου βιβλίο;
*Χρειάστηκε επίμονη, επίπονη και χρονοβόρα δουλειά για να φτάσω στο τέλος του βιβλίου. Κυριολεκτικά “κλεμμένες ώρες για φωτογραφίσεις, ψάξιμο σε αρχεία, Ιδρύματα και όπου αλλού θα μπορούσα να βρω τις αναγκαίες πηγές για τα βιογραφικά.
Εκτός από τα κεραμικά και τις φωτογραφίες με τι άλλο ασχολήθηκες;
*Δούλεψα ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος σε 6 παραστάσεις. Έχω πάρει βραβείο Ασπρόμαυρης φωτογραφίας το 1983 και 4 φορές έπαινο σε διαγωνισμό ελεύθερου ρεπορτάζ. Έχω δουλέψει σε περιοδικά με διακοσμητικά θέματα, παρουσιάσεις καλλιτεχνών και ελεύθερα κομμάτια. Το 1975 παρουσίασα για πρώτη φορά κεραμικά μου σε έκθεση και το 1984 φωτογραφίες μου σε ομαδική έκθεση.
Με τη ζωγραφική πώς τα πήγες;
*Συνεργάστηκα στην Ελλάδα και στη Γερμανία δημιουργώντας εξώφυλλα λογοτεχνικών βιβλίων και εικονογράφησα το Αναγνωστικό της Β’ δημοτικού. Επίσης μετά από πρόσκληση της τότε Μορφωτικής Ακολούθου στο Παρίσι, εκπροσώπησα, το 1987, την Ελλάδα στην έκθεση «Ελληνικό παραδοσιακό σπίτι» με Α/Μ φωτογραφίες στο Enghien Les Bains και στο Celle Saint Cloud για την «Ημέρα της Ευρώπης» με κεραμικά.
Τέλος συμμετείχα το 1998 με φωτογραφίες στις «Γυναίκες της Ουνέσκο» στη Θεσσαλονίκη. Υπήρξα μέλος του Εικαστικού Επιμελητηρίου και έργα μου υπάρχουν σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές.
***
Πειραιάς: Ένα σεργιάνι 2008. Αυτό το λεύκωμα είναι ένα οδοιπορικό στις γειτονιές του Πειραιά. Μέσα στις σελίδες του βιβλίου ζωντανεύουν τα κυριότερα γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της πόλης. Ένα σεργιάνι, κρύβει πάντα πολλές εκπλήξεις. “Λιμάνι και πόλη του Πειραιά” θα μπορούσε να λέγεται αυτό το ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο.
Τα σημεία αναφοράς της πόλης ήταν το Ρολόι, που κατεδαφίστηκε 100 χρόνια μετά την ανέγερση του κτηρίου, ο υπερμεγέθης Λέων, που εδώ και πολλά χρόνια βρίσκεται “αιχμάλωτος” στη Βενετία, και, τέλος, το Δημοτικό Θέατρο όπου, μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1999, γίνονται εργασίες για την αποκατάσταση των ζημιών.
Ο Πειραιάς άλλαξε πρόσωπο, έγινε κοσμοπολίτικος, ακολούθησε το ρεύμα της εποχής, αλλά, σε κάποιες γειτονιές, ο περιπατητής -νοσταλγός ανακαλύπτει κάποια αχνάρια της προηγούμενης εποχής. Υπάρχουν κτήρια που διατηρούν την αρχοντιά και την ιστορία του παρελθόντος. Λίγα, αλλά αρκετά για όποιον θέλει να ψάξει την ιστορία αυτής της πόλης, που τραγουδήθηκε και έγινε ταινίες που έφτασαν στα πέρατα της γης για να τη γνωρίσουν και να την αγαπήσουν τόσοι και τόσοι άνθρωποι. Υπάρχουν ακόμα κάποιοι φορείς, κάποιοι νοσταλγοί της πόλης τους, που εξακολουθούν να ονειρεύονται και να αγωνίζονται για να δώσουν μια “άλλη νότα” στον αγαπημένο Πειραιά. Μακάρι κάποτε να καταφέρουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για τον κοινό σκοπό και το όφελος αυτής της πόλης με την πολυαιώνια ιστορία.
***
Αθήνα: Μνήμες και κτήρια 2004. Πολλά από τα κτίσματα που περιέχονται στο φωτογραφικό αυτό λεύκωμα κινδυνεύουν να εξαφανιστούν ολοκληρωτικά από τη μεγάλη αδιαφορία των υπευθύνων. Τα κείμενα είναι γραμμένα με την ίδια αγάπη που η Κάτια Μητροπούλου αγκάλιασε και τα κτήρια ή τις γωνιές, τους δρόμους τελικά, που έχουν κάποια ιδιαιτερότητα, ένα κρυμμένο μυστικό. Στο λεύκωμα αυτό γίνονται αναφορές στα Μνημεία, Μουσεία, Εκκλησίες και Κτήρια της Αθήνας.
Το πλήρες αυτό λεύκωμα για την Αθήνα, εκτός των άλλων, ζωντανεύει μνήμες από την περίοδο του Πολέμου και της Αντίστασης, αφού η συγγραφέας, με τη γόνιμη και ποιοτική της γραφίδα, αλλά και με σπάνιες φωτογραφίες αρχείου, μας προσφέρει ένα οδοιπορικό σε όλες τις γειτονιές με βλέμμα στο παρελθόν, γεμάτο ιστορικά στοιχεία, συναίσθημα και αναμνήσεις.
