Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Πριν ακόμα τελειώσει επισήμως η θητεία της, η οποία λήγει στις 31 Αυγούστου, η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, δεξιώθηκε, την Τρίτη 29 Ιουλίου 2025, εκείνους με τους οποίους συνεργάστηκε, εντός και εκτός Φεστιβάλ, στη διάρκεια αυτών των έξι χρόνων που βρισκόταν στο τιμόνι της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του οργανισμού: συνεργάτες και εργαζόμενους στο Φεστιβάλ, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους.
Στην εκδήλωση το «παρών» έδωσε και ο επόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, ο σκηνοθέτης Μιχαήλ Μαρμαρινός.
Η Πειραιώς 260 ήταν διαφορετική από άλλες φορές. Όλοι όσοι είχαμε γνωριστεί τα τελευταία χρόνια ήμασταν εκεί, σε μια εύθυμη και ζεστή -κι όχι απαραίτητα λόγω θερμοκρασίας- βραδιά, ανάμεσα στα περιποιημένα μακριά τραπέζια και τα ντυμένα με μαύρο ύφασμα τραπεζάκια. Ευχάριστη ατμόσφαιρα στους τόνους του μαύρου… Γίνεται; Κι όμως ναι.
Έχω βρεθεί στο χώρο αυτό πάμπολλες φορές από την εποχή που ο Γιώργος Λούκος τον επανεφηύρε και από την εποχή που ο Μιχαήλ Μαρμαρινός μάς οδήγησε σε μια θεατρική πορεία στα πέριξ και τη λίμνη με το «Insenso / Όπερα» του Δημήτρη Δημητριάδη, που σκηνοθέτησε για το Φεστιβάλ Αθηνών 2012, μια παράσταση site specific.
Για να θυμηθώ μια εμβληματική θεατρική στιγμή της οδού Πειραιώς.
Αυτή τη φορά όμως προσήλθαμε όλοι -αψηφώντας τον καύσωνα- για τον απολογισμό μιας εξαετούς θητείας (2019-2025), που χώρεσε στις σελίδες ενός πανέμορφου αναμνηστικού λευκώματος.
Μιας θητείας, που συνέπεσε –ή σχεδόν ξεκίνησε- με την πανδημία του covid. Ωστόσο η θητεία αυτή υπήρξε -κατά γενική ομολογία- απολύτως επιτυχημένη -οικονομικά και καλλιτεχνικά.
Εμφανώς συγκινημένη και με τη μεθοδικότητα που τη διακρίνει, η Κατερίνα Ευαγγελάτου προχώρησε, το βράδυ της 29ης Ιουλίου, στο χώρο της Πειραιώς 260, σε αναλυτικό απολογισμό της εξαετούς θητείας της ως Καλλιτεχνικής Διευθύντριας του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
Η ανάληψη της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης τον Σεπτέμβριο του 2019 έμελλε να καθοριστεί αρχικά από τα μέτρα για την πανδημία -κάτι που οδήγησε σε μια κλειστή Πειραιώς 260 και μειωμένο πρόγραμμα στην Επίδαυρο, το καλοκαίρι του 2020-, όμως στις δύο διαδοχικές θητείες της, η Κατερίνα Ευαγγελάτου και η ομάδα της κατάφεραν να αφήσουν διακριτό στίγμα και μια άξια επαίνων παρακαταθήκη για το μέλλον.
Όπως εξήγησε, στόχοι τους εξαρχής ήταν η “ανανέωση της φιλοσοφίας, του περιεχομένου και της εικόνας” του σημαντικού πολιτιστικού οργανισμού, στόχους προς τους οποίους κινήθηκαν με γνώμονα την “υψηλή καλλιτεχνική ποιότητα, την εξωστρέφεια, την πολυφωνία, την τόλμη, τη συμπερίληψη, τη χρηστή οικονομική διαχείριση και την αναβάθμιση των υποδομών”.
Οι διεθνείς συμπαραγωγές και οι παγκόσμιες πρεμιέρες, οι πρωτοβουλίες για την προβολή του ελληνικού θεάτρου στο εξωτερικό, η ανάδειξη νέων καλλιτεχνικών ρευμάτων και η προσέλκυση νέου κοινού (που αποτυπώνεται στο σταθερά αυξανόμενο αριθμό των θεατών), καθώς και η ανανέωση του προφίλ του Φεστιβάλ (μέσα από τις στρατηγικές της οπτικής επικοινωνίας και τη νέα εταιρική ταυτότητα), η εστίαση στις νέες τεχνολογίες και η πλούσια εκδοτική δραστηριότητα είναι τα χαρακτηριστικά που έλαβε Φεστιβάλ κατά την τελευταία εξαετία.
Αλλαγές επίσης έγιναν στο διοικητικό σκέλος του οργανισμού, με τη μετατροπή του σε ΝΠΙΔ, την κατάρτιση οργανογράμματος και εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας, την πρόσληψη τακτικού προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ καθώς και τις -εν εξελίξει- ψηφιοποίηση του αρχείου και ανανέωση σχεδιασμού ιστοσελίδας.
Ειδικά στην Επίδαυρο παρουσιάστηκαν αρκετές “μη αναμενόμενες” προτάσεις ανεβάσματος τραγωδίας και κωμωδίας και όχι λίγες προκάλεσαν αντεγκλήσεις (είδαμε τους σπανιότατα παιζόμενους “Ιχνευτές” του Σοφοκλή από τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, “Πέρσες” από τον Δημήτρη Καραντζά, αριστοφανικούς “Βατράχους” από την Αργυρώ Χιώτη και την Έφη Μπίρμπα, “Σφήκες” από τη Λένα Κιτσοπούλου κ.ά.).
Σημαντική παρουσία είχαν οι ξένες προτάσεις -εμπνευσμένες ελεύθερα ή όχι- από το αρχαίο δράμα, αποτέλεσμα μετακλήσεων ή διεθνών συμπαραγωγών, κάποιες από τις οποίες σε συνεργασία ξένων σκηνοθετών με Έλληνες ηθοποιούς (ενδεικτικά: “Άλκηστη” από τον Γιόχαν Σίμονς, “Αγαμέμνων” από τον Ούλριχ Ράσε, “Μήδεια” από τον Φρανκ Κάστορφ, “Ιφιγένεια εν Αυλίδι” από τον Τιμοφέι Κουλιάμπιν κ.ά.).
***
Η Πειραιώς 260 παρέμεινε ένα “τοπόσημο πρωτοπορίας” δίνοντας βήμα εξίσου σε ΄Έλληνες και ξένους δημιουργούς, κάποιους από τους οποίους είδαμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα: Κίριλ Σερεμπρένικοφ, Αλεξάντερ Ζέλντιν, Καρολίνα Μπιάνκι, Ελίνε Άρμπο κ.ά.
Από τις χαρακτηριστικότερες πρωτοβουλίες της Κατερίνας Ευαγγελάτου αποτέλεσαν ο θεματικός κύκλος Contemporary Ancients/Σύγχρονοι Αρχαίοι και η πλατφόρμα εξωστρέφειας της ελληνικής παραγωγής grape – Greek Agora of Performance.
Η πρώτη οδήγησε στη συγγραφή και τη θεατρική παραγωγή μίας σειράς νέων έργων -εμπνευσμένων από το αρχαίο ελληνικό δράμα-, που παρουσιάστηκαν σε Μεγάλη και Μικρή, κυρίως, Επίδαυρο (“Οιδίποδας” της Μάγια Τσάντε από τη Σαουμπίνε και τον Τόμας Όστερμαϊερ, “Εκάβη, όχι Εκάβη” του Τιάγκο Ροντρίγκες καθώς και ο επερχόμενος “Ό όρκος της Ευρώπης” του Ουαζντί Μουαουάντ, αλλά κυρίως Ελλήνων συγγραφέων: Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, Αλεξάνδρα Κ*, Χρήστος Χωμενίδης, Βίβιαν Στεργίου, Γιάννης Μαυριτσάκης, Κυριάκος Χαρίτος, Αμάντα Μιχαλοπούλου κ.ά.).
Η δεύτερη πρωτοβουλία, που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2023, οδήγησε στην παραγωγή 29 παραστάσεων θεάτρου και χορού, τις οποίες παρακολούθησαν περισσότεροι από 180 επαγγελματίες (διευθυντές φεστιβάλ, curators, εκπροσώπους ΜΜΕ κλπ), προερχόμενοι από περισσότερες από 45 χώρες.
Έντεκα από τις παραστάσεις των δύο προηγούμενων χρόνων (η “Δημοκρατία του Μπακλαβά” και τα “Σκυλιά” του Ανέστη Αζά, η “Καταστροφή” του Δημήτρη Μπαμπίλη, η “Taverna Miresia” του Μάριο Μπανούσι, οι “Σπυριδούλες” των 4Frontal, το “Αγρίμι” της Λενιώς Κακλέα, η “Σιωπή” των Rootless Root κ.ά.) ταξίδεψαν ή ετοιμάζονται να ταξιδέψουν σε Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία, Ελβετία, Ιταλία, Αυστρία, Κροατία, Πολωνία, Ρουμανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά, ΗΠΑ, Κίνα, ενώ από τις 8 παραστάσεις που παρουσιάστηκαν στο φετινό πρόγραμμα έχει εκδηλωθεί διεθνές ενδιαφέρον για τις μισές.
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά το πλήρες κείμενο και τα στοιχεία που παρουσίασε την Τρίτη 29 Ιουλίου 2025 στο site του Φεστιβάλ Αθηνών στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://aefestival.gr/kallitechnikos-apologismos-2019-2025/
