Επιμέλεια κειμένου: catisart.gr
Ακούς για Ποίηση και σκέφτεσαι Ελύτη, Ρίτσο, Καβάφη, Σεφέρη, Καρυωτάκη, Λειβαδίτη και πολλούς πολλούς ακόμα, και στο μυαλό σου έρχονται αυτόματα τα αριστουργήματα που έχουν γράψει αυτοί οι κορυφαίοι της ποίησης.
Από την άλλη ωστόσο, υπάρχει και μια μικρή μερίδα κόσμου, που όταν ακούει ποίηση το μυαλό της ταξιδεύει στις ατάκες του Μιχάλη, του Πάνου και του Αντώνη και στην κaλτ ταινία του Σταύρου Τσιώλη το «Ας Περιμένουν οι Γυναίκες».
,Ήτανε ποίηση η ταινία του αγαπημένου σκηνοθέτη; Ο ορισμός της ποίησης θα τολμούσα να πω!
Μας έχει λείψει το ξεχωριστό του στυλ, τα προσωπικά, γεμάτα χιούμορ και αυτοσχεδιασμούς, ψυχογραφήματά του, οι κινηματογραφικές περιπλανήσεις του με συνοδοιπόρους καθημερινούς ανθρώπους. Στις ταινίες του ύμνησε την αντροπαρέα, τη γυναίκα, το μεθύσι της ζωής. Το σινεμά του ήταν γεμάτο ποιητικές στιγμές, αυθορμητισμό, μαγικές συναντήσεις, σουρεαλισμό..
Ξεκινάμε με μερικές ατάκες από το «Ας Περιμένουν οι Γυναίκες».
1. Μιχάλης: “Θα ‘ρθει μια μέρα που η ζωή θα αλλάξει. Εμείς δεν θα υπάρχουμε τότε, αλλά δεν πειράζει, αρκεί που θα μας σκεφτούν. Θα θυμηθούν πως ζήσαμε κι εμείς κάποτε.“
2. Πάνος: -Μετανιώνω.
Μιχάλης: –Όχι Πάνο δεν φταις εσύ.
Πάνος: –Πληρώνω τα λάθη μου.
Μιχάλης: –Φταίει η ζωή που μας στήνει παγίδες.
3. Μιχάλης: “Διότι οι άνθρωποι δεν συγχωρούν αυτούς που από έρωτα εκπέσανε!“
4. Πάνος: “Κατάλαβες τι κάνει ο Θεός; Φτιάχνει τέτοια πλάσματα και μετά τ’ αφήνει αδέσποτα και δεν τον νοιάζει αν εμένα μου κόβει τα πόδια.“
5. Μιχάλης: “Ο χρόνος είναι γιατρός Πάνο έρχεται και τα σκεπάζει όλα.“
6. Μιχάλης: “Λέμε καμιά φορά Πάνο. «Τι φταίξαμε και ο Θεός έφτιαξε τις γυναίκες;». Αλλά σκέφτομαι «Γυναίκα μας εκατέστρεψε, αλλά Γυναίκα μας έσωσε.“
7. Mιχάλης: “Αυτός ο άνθρωπος κρατάει γυναίκα, τρία παιδιά, γέρο πατέρα, άρρωστη αδελφή, εμένα, τους φίλους του, τον ΠΑΟΚ. Και η ζωή πώς τον πληρώνει; Με ψίχουλα. Με τίποτα.“
8. Αντώνης: “Αίσθημα υπάρχει. Ο άνθρωπος έχει αισθήματα. Αυτό είναι που τον ξεχωρίζει από το φυτικό και το ζωϊκό βασίλειο.“
9. Mιχάλης: “Διότι οι άνθρωποι όταν ζουν στην προσωπική τους ευτυχία δεν σκέφτονται τους άλλους.“
10. Αντώνης: “Αυτό που έρχεται σαν εξέλιξη στις εργασιακές σχέσεις ίσως είναι κάτι άγνωστο, πέρα απ’ την κατανόησή μας. Τα παιδιά που θα γεννηθούν, θα μεγαλώσουν σε μία άλλη πραγματικότητα. Ίσως εμείς δεν θα μάθουμε ποτέ.“
Και ένα τελευταίο για δώρο:
Aντώνης: “Η γυναίκα είναι ικανή να αγαπήσει και να προσφερθεί και η σχέση της με τον άντρα καθορίζει τη μοίρα της που πολλές φορές είναι ανελέητη.“
Σταύρος Τσιώλης
Μετά το σενάριο που έγραψε με το ψευδώνυμο Διονύσης Φωκάς για την ταινία του Πέτρου Λύκα «Θέμα Συνειδήσεως» (1973), εγκατέλειψε τον κινηματογράφο για μία δωδεκαετία και επανήλθε το 1985 με ταινίες διαφορετικού ύφους και θεματολογίας. Η ταινία του «Μια Τόσο Μακρινή Απουσία» απέσπασε έξι πρώτα βραβεία στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, ενώ οι «Ακατανίκητοι Εραστές» το 1988 παίχτηκαν στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.
Στα τέλη του 2015 ο Σταύρος Τσιώλης ανακοίνωσε την προσπάθεια γυρίσματος της νέας του ταινίας «Γυναίκες που περάσατε από εδώ», η οποία υλοποιήθηκε με συμμετοχική χρηματοδότηση (crowdfunding) κι έκλεισε την τριλογία «Γυναίκες» (μετά το «Παρακαλώ Γυναίκες, μην κλαίτε» και «Ας περιμένουν οι Γυναίκες»). Οι ταινίες του έχουν προβληθεί σε πολλά φεστιβάλ και εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό κι έχουν αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις.
Στη δεύτερη περίοδο της κινηματογραφικής του διαδρομής, ο Σταύρος Τσιώλης δημιούργησε ένα προσωπικό είδος κωμωδίας, που βασίζεται στο λεπτό χιούμορ, τους αυτοσχεδιαστικούς διαλόγους και τη χρήση, πολλές φορές, ερασιτεχνών ηθοποιών. Στις ταινίες του αποτύπωσε τη λατρεία του για τις γυναίκες, τις αντρικές παρέες και τους λαϊκούς μύθους. Αυτά τα ιδιαίτερα στοιχεία της κινηματογραφικής γραφής του τα συνδύασε με τη λαϊκή μουσική, αλλά και την περιπλάνηση στο ελληνικό τοπίο (ιδιαίτερα της Αρκαδίας), το οποίο κινηματογράφησε με αισθαντικότητα. Σε πολλές ταινίες του πρωταγωνιστής είναι ο Αργύρης Μπακιρτζής των «Χειμερινών Κολυμβητών».
Ο Σταύρος Τσιώλης πέθανε στην Αθήνα στις 23 Ιουλίου 2019, σε ηλικία 81 ετών.
