Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
“Η καταστροφή μιας τάξης, μπορεί να σημαίνει την άνοδο μιας άλλης που βρίσκει την ευκαιρία να επικρατήσει”.
August Strindberg, 1888.
Φύλο, κοινωνική καταγωγή, οικονομική κατάσταση, φως – σκοτάδι, ανήθικο – ηθικό, θύτης – θύμα, άνθρωποι – ζώα. Ο Στρίντμπεργκ συνθέτει ένα εκρηκτικό ερωτικό ζευγάρι (ο άξεστος υπηρέτης και η αυτοκαταστροφική κόρη του προύχοντα) για να δώσει σκηνικό σχήμα στην αντεκδίκηση του ανδρικού φύλου, διατρέχοντας περιδεή και ασεβή αισθήματα και ευάλωτες και αλαζονικές συμπεριφορές. Το δράμα λαμβάνει χώρα στο «μεσοκαλόκαιρο», όταν η Julie διακινδυνεύει, κατεβαίνοντας στην κουζίνα του πατρικού οίκου και συναντά απρόσμενα τον Jean, υπηρέτη του πατέρα της και τη μαγείρισσα Kristin, μνηστή του Jean. Έξω ο παραδοσιακός καλοκαιρινός χορός είναι στο αποκορύφωμά του και η Julie προσκαλεί τον Jean να χορέψει μαζί της. Aυτός, προσποιούμενος πως πιστεύει ότι πρόκειται για ένα έντιμο παιχνίδι της, καταφεύγει σε όλο και περισσότερο επιδέξιες τεχνικές στην προσπάθειά του να την αποπλανήσει. Χορεύοντας ο Jean σπρώχνει την Julie στο δωμάτιό του. Η αποπλάνηση της Julie, η πρώτη καταστροφή που διαδοχικά θα οδηγήσει σε άλλη, ακόμη μεγαλύτερη, είναι τελεσίδικη. Το μέγεθος του καιροσκοπισμού του Jean αποκαλύπτεται στον θεατή, όπως και στην Julie. Η τελευταία, προσπαθώντας να βρει μια λύση στην κατάσταση που έχει περιέλθει, φαντάζεται ότι μπορεί να «κλεφτεί» με τον υπηρέτη της. Η επιστροφή, όμως, του πατέρα της προσγειώνει απότομα και τους δύο στην πραγματικότητα. O Jean επανέρχεται στο ρόλο του υπηρέτη και η Julie αναγκάζεται να συνειδητοποιήσει τον βαθμό του ξεπεσμού της. Η Julie οδεύει προς την αποθήκη με ένα ξυράφι στο χέρι της. Δίνοντας σκηνικό σχήμα σε ένα «θέατρο ψυχολογικής σκληρότητας», η ομάδα Marquis des Arts παρουσίασε με απόλυτη συνέπεια το καλοκαίρι στο πλαίσιο του φεστιβάλ Off Off Athens του θεάτρου «Επί Κολωνώ» τη «Miss Julie» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, σε μια παράσταση δυναμική και πρωτότυπη. Αξιοποίησε, δραματουργικά και σκηνικά, τις «στρατηγικές του ερωτισμού»: ελιγμοί, πείσματα, προσποιήσεις, πρόκληση, άμυνα, επίθεση, πλαγιοκόπηση, απάτη, δόλος, οδύνη και ηδονή βιασμού και εθισμός στη μέθη του αίματος. Η σκηνοθέτις Αμαλία Βλάχου, εφαρμόζοντας πιστά το μέτρο της σκηνικής οικονομίας, εστίασε όχι μόνο στην πάλη των δύο φύλων, αλλά και στη σύγκρουση δύο κοινωνικών τάξεων, τη λαϊκή τάξη που εκπροσωπεί ο Jean και την αριστοκρατική τάξη που εκπροσωπεί η Julie. Πέρα από το προαιώνιο σύμπλεγμα αρσενικού – θηλυκού, υποβόσκει και η αντιπαλότητα ανάμεσα σε μια παρηκμασμένη και καταρρέουσα αριστοκρατία και μια ανερχόμενη -πλην αδίστακτη- λαϊκή τάξη. Η ομάδα Marquis des Arts ανεβάζει πάλι από το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015 το έργο «Miss Julie» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, αυτή τη φορά στη σκηνή “Black Box” του θεάτρου «Επί Κολωνώ» για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Η Αμαλία Βλάχου, σκηνοθέτις νέα και με προοπτικές, μας μιλά για την παράσταση και το έργο, το οποίο προσέγγισε με δέος, αγάπη και καλλιτεχνικό ένστικτο. Είχα την τύχη να γνωρίσω τη χαμογελαστή, υπεύθυνη και ταλαντούχα Αμαλία σε έναν κύκλο μαθημάτων και αντιλήφθηκα το ομαδικό πνεύμα που τη διέπει, τις διοικητικές και οργανωτικές της ικανότητες, τη σοβαρότητά της, τις αρετές της στην καθοδήγηση των ηθοποιών όσον αφορά την εύρεση του ρόλου τους και την, τόσο απαραίτητη για το θέατρο, αίσθηση πειθαρχίας που τη χαρακτηρίζει. Συγκρατήστε το όνομα και παρακολουθήστε την παράσταση…
Ακολουθεί η συνέντευξη.
* Γεννήθηκα στην Καρδίτσα όπου και μεγάλωσα. Η ζωή στην επαρχία είναι παράξενη. Παιχνίδι, οικογένεια, υγρασία, μελαγχολία, κουτσομπολιό, γλέντια, γέλια, κλάματα.
Πώς μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;
* Στην Κομοτηνή που πέρασα πέντε χρόνια της ζωής μου λόγω σπουδών, είχα την τύχη να συναντήσω τον Λέανδρο Ταλιώτη, σκηνοθέτη και ηθοποιό. Βρισκόμουν δίπλα του σε μια ασυνήθιστη μορφή μαθητείας για κάποια χρόνια. Ήταν η μοναδική πλήρης εκπαίδευση για μένα. Άλλαξε όλη μου η κοσμοθεωρία και απέκτησα θεατρική παιδεία.
Θέλεις να σταδιοδρομήσεις στο θέατρο ή ως σκηνοθέτης στον κινηματογράφο;
* Με γοητεύουν και τα δύο με πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Δεν μπορώ να επιλέξω. Εξάλλου, δεν απέχουν και τόσο.
Πώς δημιουργήθηκε η ομάδα “Marquis des Arts” και ποιοι είναι οι στόχοι της;
* Η ομάδα Marquis des Arts δημιουργήθηκε με αφορμή το φεστιβάλ του Θεάτρου “Επί Κολωνώ”. Βασικός στόχος είναι να γεφυρώσει το θέατρο -στηριζόμενο πάντα στις βασικές αρχές της αναπαράστασης του μύθου- με τον κάθε άνθρωπο, από όποια θέση και αν βλέπει τη δράση είτε γεωγραφικά στο χώρο του θεάματος είτε κοινωνικά και ιδεολογικά.
Γιατί επιλέξατε Στρίντμπεργκ και «Miss Julie»;
* Οι χαρακτήρες του Στρίντμπεργκ είναι τρομερά ολοκληρωμένοι, ταυτόχρονα όμως μπορούν να παιχτούν με άπειρους τρόπους. Η Miss Julie είναι μια αληθινή ιστορία του 1880, που δραματοποιήθηκε αριστοτεχνικά από τον Στρίντμπεργκ. Είναι από αυτά που ακούει κανείς και σκέφτεται «αχ τι κρίμα»! Ανθρώπινα ζητήματα που μ’ απασχολούν τρομερά. Οι κοινωνίες μας νοσούν βαθιά.
Είναι η πρώτη σου σκηνοθεσία στο θέατρο;
* Είναι η πρώτη μου απόπειρα να αγγίξω κάτι τόσο σπουδαίο. Με δέος και αγάπη.
Το συγκεκριμένο έργο εστιάζει στη σύγκρουση των δύο φύλων ή θέτει κι άλλα ζητήματα;
* Έχω την αίσθηση πως η σύγκρουση των φύλων είναι το τελευταίο που ήθελε να θίξει ο Στρίντμπεργκ. Χωρίς φυσικά να θεωρηθεί αμελητέο ως ζήτημα. Εστιάζει θα ‘λεγα στην εξέλιξη των ειδών εν γένει.
Με ποιο τρόπο φωτίζονται οι χαρακτήρες στην παράσταση και σε ποια εποχή μεταφέρονται οι ήρωες;
* Ο Στρίντμπεργκ λέει για το συγκεκριμένο έργο: «…Οι δικοί μου χαρακτήρες είναι αμφιταλαντευόμενοι, αδύναμοι, ένα κράμα παλαιού και καινούργιου, όπως αρμόζει σε σύγχρονους χαρακτήρες που ζουν σε μια μεταβατική περίοδο, γοργή και αγχώδη -σε σύγκριση πάντα με την προηγούμενη». Είναι πλασμένοι έτσι ώστε να ανταποκρίνονται σε οποιαδήποτε εποχή. Φωτίζονται μεταφερόμενοι στη σημερινή ελληνική κοινωνία.
Για την παρουσίαση του «Miss Julie» σε ποιες θεατρικές πρακτικές βασιστήκατε;
* Στο ένστικτο.
Το κωμικό ενέχει τραγικότητα; Ή ισχύει το αντίθετο;
* Ισχύουν και τα δύο. Χρειαζόμαστε και τα δύο. Στο θέατρο, με γοητεύει αυτό που μπορεί να με κάνει να γελάσω με τα χάλια μου.
Τι σχέση έχει η εξέλιξη με την εξερεύνηση;
* Η εξέλιξη είναι το αποτέλεσμα της εξερεύνησης.
Πώς θα χαρακτήριζες τους καλλιτέχνες της γενιάς σου;
* Ανυπόμονους.
Λειτουργείς με το συναίσθημα ή με τη λογική;
* Η λογική μου λειτουργεί ως αρωγός του συναισθήματος.
Τι ωραίο θα ήθελες να δανειστείς;
* Τις γνώσεις του Σίμου Κακάλα όσον αφορά τη μάσκα.
Ο καλλιτέχνης συχνά παίρνει ρίσκα. Δεν το φοβάσαι αυτό;
* Ο φόβος ελλοχεύει παντού. Όλα είναι ρίσκο.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου; Τα δικά σου και της ομάδας σου;
* Επόμενος σταθμός είναι η πτυχιακή μου ταινία μικρού μήκους στην οποία θα συνεργαστώ κυρίως με τα μέλη της ομάδας.
Τώρα περισσότερο από ποτέ άλλοτε έχουμε ανάγκη την αλληλεγγύη και τη συμπαράσταση;
* Πάντα υπάρχει αυτή η ανάγκη. Τώρα μεγάλωσε γιατί δεν υπάρχουν η αλληλεγγύη και η συμπαράσταση. Όλα κινούνται τόσο γρήγορα που ξεχνάμε εύκολα.
Τι αγαπάς περισσότερο;
* Τους ανθρώπους που έχω κοντά μου.
Τι απεχθάνεσαι;
* Τη δηθενιά.
Τι θαυμάζεις;
* Σέβομαι και εκτιμώ τους ανθρώπους που δε βολεύονται.
Με τι διασκεδάζεις;
* Με τους φίλους μου.
Τι σε συγκινεί;
* Η μουσική.
Τι σε έχει κάνει (κάποτε) να… ντραπείς;
* Η χώρα μου.
Τι σε κάνει να δακρύζεις;
* Ο έρωτας.
Ως νέα σκηνοθέτις έχεις νιώσει να βρίσκεσαι σε αδιέξοδο;
* Κάθε μέρα.
Ποιους θαυμάζεις στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική, στον κινηματογράφο αλλά και στο θέατρο;
* Θα χρειαστεί να αναφέρω άπειρα ονόματα. Θαυμάζω αυτούς που κινητοποιούν τη σκέψη μου.
Τι ονειρεύεσαι για το μέλλον;
* Να ταξιδέψω παντού.
Έχεις ελεύθερο χρόνο και πώς τον αξιοποιείς;
* Ανάλογα με τη διάθεση. Μπορεί να μη βγω για μέρες από το σπίτι. Και μπορεί να περπατήσω όλη την Αθήνα.
Οι Έλληνες είμαστε δημοκράτες στην πράξη;
* Οι Έλληνες είμαστε κουτοπόνηροι.
Θα ήθελες να σκηνοθετήσεις αρχαίο δράμα και ποιο;
* Βρίσκομαι πολύ μακριά από αυτό. Πιστεύω πως ένας τίμιος σκηνοθέτης καταπιάνεται με το αρχαίο δράμα όταν έχει ωριμάσει κάτι μέσα του, ή έστω όταν γεννηθεί η ανάγκη. Αυτό πιστεύω τώρα. Η ζωή μάς προλαβαίνει.
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Έχεις κατοικίδιο;
* Ίδια με τους ανθρώπους, ερευνητική. Κατοικίδιο δεν έχω, αλλά πάντα ονειρευόμουν ένα σκύλο.
Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε στο φεστιβάλ νέων θεατρικών ομάδων Off Off Athens Festival 2015 που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στο θέατρο Επί Κολωνώ.
Λίγα λόγια για την υπόθεση του έργου
Η μις Τζούλι, μεγαλοαστή, έχει τα πάντα αλλά της λείπουν όλα.
Ο Ζαν, παιδί του λαού, ονειρεύεται την κορυφή και θα κάνει τα πάντα για να τη φτάσει. Η Κριστίν, επαρχιώτισσα, με βαθιά ριζωμένα στερεότυπα νομίζει πως πατάει στη γη.
Η εισβολή της μις Τζούλι στην κουζίνα αποδιοργανώνει το υπηρετικό προσωπικό. Ο Ζαν αρπάζει την ευκαιρία να επικρατήσει μέσα στη μάχη που ξεσπά. Ενώ οι ηθικολογίες της Κριστίν κερδίζουν έδαφος. Μια μάχη ανάμεσα στην τάξη που σβήνει και σ’ αυτήν που έρχεται, ανάμεσα στον ανώτερο και τον κατώτερο, τον άντρα και τη γυναίκα.
Συντελεστές
Μετάφραση/Διασκευή: Δέσποινα Μαυρομανωλάκη
Σκηνοθεσία: Αμαλία Βλάχου
Σκηνικά/ Κοστούμια: Marquis des Arts
Φωτισμοί/Φωτογραφίες/Teaser: Έβαν Σακελλαράκης
Διανομή
Μις Τζούλι: Κατερίνα Λούβαρη – Φασόη
Ζαν: Δημήτριος Ντόκος
Κριστίν: Κατερίνα Πρωτονοταρίου
Δείτε το trailer της παράστασης: https://www.youtube.com/watch?v=1_-su0Vv-vg
Σημείωμα Ομάδας Marquis des Arts
Στόχος της ομάδας Marquis des Arts είναι να γεφυρώσει το θέατρο -στηριζόμενο πάντα στις βασικές αρχές της αναπαράστασης του μύθου- με τον κάθε άνθρωπο, από όποια θέση και αν βλέπει τη δράση είτε γεωγραφικά στο χώρο του θεάματος είτε κοινωνικά και ιδεολογικά.
Αυτό ακριβώς επιδιώκεται να αναπαρασταθεί στη σκηνή, να γεφυρωθεί δηλαδή το σήμερα με τα αθάνατα ανθρωποκεντρικά ζητήματα. Σε μια εποχή όπου οι κάστες και η ταξική διαφορά στη χώρα μας μοιάζει με ηφαίστειο κεκαλυμμένο από μία φαινομενική νηνεμία.
Στην παράσταση επιδιώκουμε να φωτίσουμε τη σύνθεση τριών χαρακτήρων στην Ελλάδα του 2015, παραμονή Δεκαπενταύγουστου. Μια νύχτα από τη ζωή μιας γόνου πλούσιας οικογενείας που θέλει να ζήσει απλά, να έχει φίλους, να κυνηγάει όνειρα και να γευτεί τον έρωτα. Αποφασίζει να “διορθώσει” τον ίδιο της τον εαυτό ο οποίος βράζει μέσα στην αρχοντική της μιζέρια. Όμως οι υπηρέτες του σπιτιού θα σταθούν τα πιο ανυπέρβλητα και ασυνήθιστα εμπόδια για εκείνη. Έχουν άλλους κανόνες και εντελώς διαφορετικές συνήθειες. Η σύγκρουση ανάμεσά τους δεν αργεί να ξεσπάσει. Ο υπηρέτης που στην αρχή φαντάζει στα μάτια της ως ο σωτήρας της θα γίνει ο θανάσιμος εχθρός της που δεν καταφέρνει να νικήσει και την οδηγεί στην αυτοχειρία κάτω από τη συνενοχή των ανθρώπων με τους οποίους ήθελε να ταυτιστεί.
* Πρώτη παράσταση: Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015
Τελευταία παράσταση: Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2015
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή και Σάββατο στις 9:30 μ.μ.
Κυριακή στις 7:00 μ.μ.
Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό: 8, 00€
Φοιτητικό και Ανέργων: 5, 00€
Διάρκεια: 70’
Χώρος: Σκηνή Black Box – θέατρο Επί Κολωνώ
Αμαλία Βλάχου (βιογραφικό)
E-mail: [email protected]
Facebook: Amalia Vlachou
Σπουδές:
2005-2010:
“Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών” του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
2008-2010:
“Εργαστήρι Υποκριτικής του Θρακικού Ωδείου Κομοτηνής” υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Λέανδρου Ταλιώτη (αποφοίτου του
μεταπτυχιακού τμήματος του GITIS).
2010-2013:
1. “Θέατρο των Αλλαγών”, σεμινάρια Υποκριτικής, Κίνησης και Αγωγής Λόγου.
2. “Ανωτέρα Σχολή Δραματικής Τέχνης Δήλος – Δήμητρα Χατούπη”, παρακολούθηση του πρώτου έτους.
3. “Στοά του Βιβλίου”:
Λογοτεχνική Γραφή και Ανάγνωση, Κ. Μουρσελάς.
Θεατρικός Πολιτισμός, Γ. Ανδρεάδης.
Ψυχολογία, Φ. Τσαλίκογλου.
Δραματολογία, Κ. Γεωργουσόπουλος.
Ευρωπαϊκό Θέατρο Κορυφογραμμές του 20ου αιώνα, Κ. Γεωργουσόπουλος.
4. Μαθήματα Φωνητικής στο Εθνικό Ωδείο.
2013-2015:
1. “Film Studies” του New York College of Athens, ολοκλήρωση σπουδών, εν αναμονή της πτυχιακής εργασίας (Bachelor στο πανεπιστήμιο Greenwich του Λονδίνου).
2. Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής, Σενάριο-Θεωρία της δραματικής αφήγησης, Ν. Παναγιωτόπουλος (σεναριογράφος)
Παραστάσεις (συμμετοχή ως ηθοποιός):
2010:
Υποκριτική:
1. “Ο Γάμος” του Άντον Πάβλοβιτς Τσέχωφ, σε σκηνοθεσία Λέανδρου Ταλιώτη.
2. Έναρξη Φεστιβάλ Νέων Κομοτηνής, Performance σε σκηνοθεσία Λέανδρου Ταλιώτη.
2011:
1. “Απελευθέρωση της Κομοτηνής”, εθιμοτυπική αναπαράσταση, σε σκηνοθεσία Λέανδρου Ταλιώτη.
2. “Ένα ποίημα, χίλιες εικόνες, μία λέξη”, Performance, σε σκηνοθεσία Λέανδρου Ταλιώτη.
Σκηνοθεσία:
2015:
“Miss Julie” του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, στο πλαίσιο του OFF OFF ATHENS FESTIVAL του Θεάτρου Επί Κολωνώ.
