32.7 C
Athens
Κυριακή 23 Ιουνίου 2024

Τρία ταλαντούχα κορίτσια παίρνουν συνεντεύξεις από τους “απαίσιους άνδρες” του David Foster Wallace

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Δύο νεαρά ψάρια κολυμπούν αμέριμνα στη μέση του ωκεανού και συναντούν κατά τύχη ένα γεροντότερο που κολυμπά προς την αντίθετη κατεύθυνση, το οποίο τους γνέφει και λέει: «Καλημέρα παιδιά, πώς είναι το νερό;».
Τα δύο νεαρά ψάρια συνεχίζουν για λίγο την πορεία τους, μέχρι που το ένα γυρνάει προς το άλλο και του λέει: «Τι στο καλό είναι το νερό;».
Από το διήγημα: Αυτό εδώ είναι νερό (David Foster Wallace)

Για πρώτη φορά ανεβαίνει έργο του διεθνώς αναγνωρισμένου και ιδιαίτερα δημοφιλούς συγγραφέα David Foster Wallace στο ελληνικό θέατρο. Το άπαιχτο στην Ελλάδα έργο του καινοτόμου Αμερικανού συγγραφέα «Σύντομες συνεντεύξεις με απαίσιους άνδρες» (Brief Interviews With Hideous Men) παρουσιάζεται ως μια παράσταση σε 5 εικόνες – συνεντεύξεις, στο Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας – Β’ Σκηνή. Η σκηνοθεσία και η ερμηνεία είναι τριών νέων ηθοποιών, της Σοφίας Μαρίας Κικιλίντζια, της Σταυρούλας Κοντοπούλου και της Ζωής Μυλωνά (ιδέα /σύλληψη).

Φωτογραφία: catisart.gr

Τρεις χαριτωμένες και πολύ θηλυκές γυναίκες ηθοποιοί υποδύονται «απαίσιους» άντρες, που μιλούν για τις γυναίκες και τον ρόλο τους στην κοινωνία. Το έργο, χωρίς να διατείνεται ότι έχει πει τον τελευταίο λόγο για την ουσία των πραγμάτων, ανοίγει διάπλατα τις πύλες για μια σε βάθος φιλοσοφική, ψυχολογική αλλά και ανθρωπολογική ενδοσκόπηση του ψυχικού κόσμου των ανδρών. Η μάχη των δύο φύλων είναι ένα φαινόμενο τόσο παλιό όσο ο άνθρωπος. Άνδρες και γυναίκες συχνά νιώθουν σαν πλάσματα από άλλους πλανήτες. Αυτό έχει γεννήσει στον κόσμο αδιέξοδα, πόνο, μοναξιά, προβληματισμό αλλά και χιούμορ και ευρηματικότητα. Η δημιουργία, η μορφή του έργου, είναι ακριβώς το γεγονός ότι κάποιοι μπορούμε να αντικρίσουμε τον εαυτό μας ακριβώς απέναντί μας.
Μέσα από αυτή την παράσταση μπορούμε να κατανοήσουμε και να γεφυρώσουμε δύο αντίθετους κόσμους με τη βοήθεια της ψυχολογίας και της εσωτερικής γνώσης για τον άνθρωπο.
Η ανδρική κυριαρχία είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στο ασυνείδητό μας ώστε δεν την αντιλαμβανόμαστε πλέον, τόσο σύμφωνη με τις προσδοκίες μας ώστε δυσκολευόμαστε να την αμφισβητήσουμε.
Ο συγγραφέας χαρτογραφεί την ανθρώπινη συνείδηση, αναπαριστώντας σε αργή κίνηση τις απρόβλεπτες πορείες και τις επικίνδυνες στροφές που αναγκάζεται να πάρει ο ανθρώπινος νους σε επώδυνες και οριακές καταστάσεις. Η ανησυχία του σύγχρονου ανθρώπου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις που πιστεύει πως έχουν οι άλλοι από εκείνον, τα κρυφά παράδοξα των ερωτικών σχέσεων, η Αμερική και οι ψυχώσεις της, η ατέρμονη πάλη ενάντια στη μοναξιά, είναι ορισμένα μόνο από τα θέματα που εξερευνά, με σπάνια ανθρωπογνωστική ευαισθησία και καυστικό χιούμορ, ένας από τους πιο εκρηκτικούς και πολυσυζητημένους συγγραφείς της εποχής μας, άξιος συνεχιστής του Ναμπόκοβ, του Μπέκετ και του Τόμας Πίντσον.
Ο Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας εξελίχθηκε σε έναν πρωτοπόρο τεχνίτη της γλώσσας, σε έναν ειλικρινή και ηθικά συνεπέστατο ανατόμο του πολιτισμικού τρόμου που παράγουν τα αδιέξοδα της εποχής μας. Δεν τα παρέκαμψε, αλλά τα αντιμετώπισε με ορμή, ανεξαρτήτως του τέλους του, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει την αποτίμηση του έργου του. Ο Γουάλας ανέτρεψε την ειρωνική απόσταση του αμερικανικού μεταμοντερνισμού από τα πράγματα και έκανε πεδίο έρευνας για την ανθρώπινη συνθήκη έναν αναπαραγόμενο υπαρξιακό ζόφο που απηχεί τον Σάμιουελ Μπέκετ.
Η παράσταση «Σύντομες συνεντεύξεις με απαίσιους άνδρες» είναι ενδεικτική του συγγραφικού ήθους του Γουάλας. Η εμπειρία της απομόνωσης, ό, τι ενώνει τους ήρωες και ό, τι μας ενώνει μαζί τους, συνωθείται μέσα στην πολυπλοκότητά της ακόμη και στην πιο μικρή πρόταση, σπαράζει ανάμεσα στις συμπληγάδες της αλήθειας και της φαντασίας.

Χιούμορ και θλίψη

Το έργο ηλεκτρίζει μυαλό και καρδιά με τη βαθύνοια, την επιδεξιότητα, την κωμικότητα και τον ανυποχώρητο αυθορμητισμό του. Συνταιριάζει την απολαυστική γραφή, την ευφυή επιχειρηματολογία και την τεκμηρίωση με έναν άκρατα υπόγειο σαρκασμό. Τη σχολαστική περιγραφή και το φανταστικό με πολλές υποσημειώσεις που φέρνουν στο νου την πυκνή διακειμενικότητα του Μπόρχες. Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά στοιχεία του ύφους του – αλλά και η θλίψη.
Η ευθυμία, άλλωστε, άλλες φορές προσφέρει διαφυγή από τον πόνο και άλλες μετασχηματίζει τον πόνο. Στην αμερικανική λογοτεχνία υπάρχει μεγάλη παράδοση στη λογοτεχνία του σκοτεινού, του σαρδόνιου, του πικρού χιούμορ. Το χιούμορ και η ειρωνεία λογίζονται στις ΗΠΑ ως πολιτική αντίδραση με λυτρωτικό χαρακτήρα. Ειδικά στην αντίληψη του ευρέος κοινού, η ειρωνεία και το μαύρο χιούμορ θεωρούνται διαμαρτυρία. Το χιούμορ μπορεί να προκαλέσει ένα άγριο ξύπνημα, μια αφύπνιση, μπορεί όμως να είναι και αναισθητικό.

Παραμυθάς

Φωτογραφία: catisart.gr

Ιστορίες εντοπισμένες σε ένα περιβάλλον χαοτικό, αλλά ποτέ μαύρο, όπου οι αποσπασματικοί και διαλυμένοι εσωτερικά άνθρωποι ακτινοβολούν εκθαμβωτικά ως θεατρικοί χαρακτήρες, διαμορφώνοντας μια εστία από πολυπρισματικό αφηγηματικό φως. Ένα φως που εκτινάσσει χρυσά βέλη στο φασματικό σύμπαν. Τρυφερός και γλυκά έξυπνος ο τρόπος που προσέγγισε η θεατρική τριάδα (Σοφία Μαρία Κικιλίντζια, Σταυρούλα Κοντοπούλου, Ζωή Μυλωνά) το έργο.
Έστησε ένα σύμπαν όπου τα φώτα νέον και η αισθητική της δεκαετίας του ‘70 αναβοσβήνουν συνέχεια μπροστά στα μάτια σου. Οι ιστορίες του είναι εξωφρενικές και αστείες, βαθιές και φιλοσοφικές, πάντα ανολοκλήρωτες, πάντα υπαινικτικές, πικρές και θλιβερές, χωρίς να ξέρεις ακριβώς τι υπονοούν. Απίστευτος παραμυθάς ο Γουάλας, ειλικρινής και ευθύς, μια πραγματική μεγαλοφυΐα της αφήγησης, ένας συγγραφέας που όμοιός του δεν θα υπάρχει ξανά. Ίσως και γι’ αυτό και αυτοκτόνησε στα 48 του χρόνια.
Με την αφηγηματική τεχνική in media res επιλέγει ως αρχή το πιο κρίσιμο σημείο μιας ιστορίας και στην πορεία της αφήγησης διαμορφώνει τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε να αναφέρει και όσα προηγήθηκαν. Χρησιμοποιώντας επιπλέον την τεχνική των άστοχων ερωτημάτων, την ειρωνεία, τον εγκιβωτισμό.
Όσο η κοινωνία μας θα αλλοιώνει τις φυσικές τάσεις, θέλει να μας πει ο συγγραφέας, θα συνεχίζουν να υπάρχουν κακές γυναίκες και απαίσιοι άνδρες, όσο και δυστυχισμένες ψυχές.

Στην εποχή των χίπις

Με το που μπαίνει ο θεατής στη Β’ Σκηνή του Θεάτρου της οδού Κεφαλληνίας, αντικρίζει ένα παράδοξο περιβάλλον που δημιουργεί μια υπερβατική πραγματικότητα. Ψεύτικο γκαζόν σε όλο το μήκος και πλάτος της σκηνής, κύκνοι και πράσινοι φράκτες, ένα αρμόνιο, ένα γιουκαλίλι, λουλούδια και πολύχρωμες πουκαμίσες κρεμασμένες στις άκρες, ψυχεδελικές εικόνες παντού, μέχρι τα πόδια των θεατών. Σαν μια παραισθησιογόνα χρονομηχανή να μας ταξιδεύει πίσω στις ημέρες του ελεύθερου έρωτα και των μακριών μαλλιών, στην εποχή των χίπις. Ζωηρόχρωμα αντικείμενα και ονειρικά prints μαζί με μυθικές μουσικές και απαγγελίες από το πρωτότυπο κείμενο. Πέντε άνδρες εκτίθενται σε ένα υποτιθέμενο πάρτι. Άραγε είναι σε όλους διακριτή αυτή η «περίεργη ταυτοσημία» ανάμεσα σε τόσο διαφορετικές ανθρώπινες σχέσεις; Ποιοι τελικά μπορούν να πληρώσουν αυτό το τίμημα για να είναι ουσιαστικά «μαζί» με κάποιο άλλο άτομο;
Στην παράσταση διακρίνουμε τον ευαίσθητο και ιδιόρρυθμο χαρακτήρα του David Foster Wallace. Ανεπιτήδευτος στις σκέψεις του και τα πιστεύω του, συνδυάζει το αστείο και τη βαθιά ουμανιστική φιλοσοφία. Η σχολαστική περιγραφή της ανθρώπινης συνείδησης αποκαλύπτει την ευάλωτη ύπαρξη και την αγωνία του σύγχρονου ατόμου να συμβιώνει προσποιούμενο κοινωνικούς ρόλους.
Το ομώνυμο βιβλίο, γραμμένο το 1999, είναι μια συλλογή από μικρά αφηγήματα. Ψυχαναλυτικές ιστορίες ανδρών που μιλάνε κυρίως για τις γυναίκες και τους ρόλους τους στην κοινωνία. Όλοι οι «απαίσιοι» άντρες που συναντάμε κάνουν μια εξομολόγηση αποκαλύπτοντας ίσως και άθελά τους τις ανασφάλειές τους. Η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας στις ανθρώπινες σχέσεις εμποδίζει την επικοινωνία, τα πρόσωπα εμμένουν στο μονόλογό τους. Οι ήρωες είναι ταυτόχρονα απαίσιοι και βαθύτατα ανθρώπινοι.
Η γλώσσα είναι ελεύθερη, οι ηθοποιοί ευγενικές στη ματιά και επιθετικές στην ερμηνεία.
Η διεισδυτικότητα και το συναίσθημα καλύπτουν σαν λεπτό στρώμα πάγου τα απύθμενα μαύρα νερά της ιδιοφυούς υπαρξιακής αγωνίας που κρύβεται κάτω από το κείμενο.
Η παράσταση ενεργοποιεί την ενσυναίσθησή μας κατευθύνοντάς την σε όλα αυτά που προσπαθούμε να αποφύγουμε ή προσποιούμαστε πως δεν μας αφορούν.

Κλινικές συνεντεύξεις

Φωτογραφία: catisart.gr

Μια σειρά μονολόγων από διάφορους ομιλητές, που παρουσιάζονται με τη μορφή κλινικών συνεντεύξεων. Οι ερωτηθέντες άνδρες και οι “ανακριτές” τους δεν περιγράφονται ποτέ ούτε προσδιορίζονται, ούτε ακούμε οποιαδήποτε από τις ερωτήσεις. Σχεδόν όλοι μιλούν για το σεξ. Όλοι μαζί σχηματίζουν ένα πρότυπο είδος αρσενικού εγωισμού. Μεγάλοι εραστές αναμασούν ύποπτα την εκπληκτική γενναιοδωρία τους, βιαστές εξεμούν την ψυχρή τους αδιαφορία. Μεγάλοι αρσενικοί ναρκισιστές. Αποξένωση, υποκειμενικός ιδεαλισμός, ματαιότητα και ματαιοδοξία, πόλεμος των φύλων.
Ο Γουάλας με τα άγρια χτυπήματά του, τις εκκεντρικές εμμονές του και πείσματά του, δείχνει να μοιάζει με έναν άλλο τρελό επιστήμονα της αμερικανικής λογοτεχνίας: τον Edgar Allan Poe. Και οι εξωφρενικοί άνδρες του είναι γεμάτοι από δαίμονες που μας στοιχειώνουν όλους.

Ευαισθησία και επιμέλεια

Η σκηνοθεσία, εκτός από ευρηματική, έχει ενέργεια, εγρήγορση και ροή. Το κοινό κινείται στο ρυθμό της παράστασης. Εξαιρετική η επιλογή των τραγουδιών που δένουν θαυμάσια με το έργο και ερμηνεύονται όμορφα. Οι σκηνοθέτιδες και ηθοποιοί Σοφία Μαρία Κικιλίντζια, Σταυρούλα Κοντοπούλου, Ζωή Μυλωνά κινούνται σχεδόν ακατάπαυστα γεμίζοντας χορευτικά τη σκηνή, τονίζοντας με ευαισθησία και επιμέλεια τη σημαντικότητα που διέπει το κείμενο. Τα πρόσωπα μοιάζουν να υπερπηδούν με ευκολία τα χάσματα και να συνυπάρχουν ταυτόχρονα στο τώρα και το κάποτε. Η ευρηματική διανομή των ρόλων ενδυναμώνει άλλωστε αυτή την αίσθηση. Η ερημιά του εγωισμού ισοδυναμεί με αποτυχημένες ζωές. Οι «απαίσιοι άνδρες» του τίτλου μοιάζουν να γυρνούν την πλάτη στα κοινωνικά στερεότυπα που μας κάνουν να αγνοούμε την ανασφάλεια και την κραυγή για κοινωνική αποδοχή που κρύβεται πίσω από τις κενόδοξες αυτές συμπεριφορές. Συμπεριφορές που αφαιρούν τη φυσικότητα της ζωής και σκοτώνουν τις αληθινές ανθρώπινες απολαύσεις, τη χαρά του έρωτα και την ευτυχία.

Συντελεστές

Συναρπαστικό παιχνίδι αντιθέσεων η παράσταση στην εξαιρετική μετάφραση του Κ. Αλέξη Αλάτση. Ταλάντευση, μια διαρκής μεταβίβαση από το ένα στο αντίθετό του.
Μια παράσταση που λειτουργεί μετά, που σε κάνει να τη σκέφτεσαι τις επόμενες μέρες και για μέρες. Ιστορίες αστείες και σκληρές, που εναλλάσσονται έξυπνα, όπως εναλλάσσονται και οι υπέροχα ταλαντούχες ηθοποιοί στους διάφορους ρόλους. Ακούραστες, φρέσκες, μοντέρνες, εγκάρδιες, αεικίνητες, οι Σοφία Μαρία Κικιλίντζια, Σταυρούλα Κοντοπούλου, Ζωή Μυλωνά αξιοποιούν το υλικό του συγγραφέα με τη ρευστότητα που του αρμόζει. Ευαίσθητοι και ρομαντικοί συμβολισμοί, που αφενός καθιστούν την παράσταση εικαστικά ευχάριστη και αφετέρου αποκλιμακώνουν την ένταση γύρω από την ενοχλητική αίσθηση του ανδρικού εγωκεντρισμού.

Φωτογραφία: catisart.gr

Μαζί με τη θαυμάσια σκηνοθετική τους προσέγγιση, τις μουσικές – ηχητικές συνθέσεις της Ζωής Μυλωνά, τους εκπληκτικούς φωτισμούς της Βαλεντίνας Ταμιωλάκη, την έξυπνη επιμέλεια κίνησης της Ρεβέκκας Τσιλικαρίδου, τα πολύ επιλεκτικά και ωραία σκηνικά – κοστούμια του Δήμου Κλιμενώφ, κρατούν το κοινό έκπληκτο και καθηλωμένο!

  • Ο David Foster Wallace θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς και καινοτόμους Αμερικάνους συγγραφείς των τελευταίων εικοσιπέντε ετών στη μεταμοντέρνα λογοτεχνία. Ύστερα από πολύχρονη μάχη με βαριά κλινική κατάθλιψη, το 2008 έδωσε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 46 ετών.
    Έχει τιμηθεί μεταξύ άλλων με τα βραβεία MacArthur Fellowship, Lannan, το βραβείο Aga Khan του περιοδικού The Paris Review και άλλα.
    Το μυθιστόρημά του, Ο Χλωμός Βασιλιάς (The Pale King) ήταν φιναλίστ για το Βραβείο Pulitzer Λογοτεχνίας το 2012.
  • Αποσπάσματα από το έργο:
    Συνέντευξη #14
    «Έχει καταστρέψει κάθε σεξουαλική σχέση που είχα ποτέ μου.
    Δεν ξέρω γιατί το κάνω».
    Συνέντευξη #31
    «Θέλεις να μάθεις πώς να γίνεις υπέροχος; Πώς πραγματικά μπορείς να ικανοποιήσεις μία γυναίκα»;
    Συνέντευξη #46
    «Τίποτα δεν είναι μόνο κακό ή μόνο άδικο. Σχεδόν τίποτα δεν είναι έτσι».
    Συνέντευξη #37
    «Η φρικτή εγωπάθεια του νεογέννητου.
    Δεν έχετε ιδέα».
    Συνέντευξη #20
    «Πόσο εκμεταλλευτής νιώθεις όταν είναι τόσο εύκολο να κάνεις μία γυναίκα να σε θεωρεί μία αδελφή ψυχή».
  • Ταυτότητα παράστασης
    Ιδέα /σύλληψη: Ζωή Μυλωνά
    Μετάφραση: Κ. Αλέξης Αλάτσης
    Σκηνοθεσία: Σοφία Μαρία Κικιλίντζια, Σταυρούλα Κοντοπούλου, Ζωή Μυλωνά
    Σκηνογραφία/Σκηνικά αντικείμενα/Κοστούμια: Δήμος Κλιμενώφ
    Μουσική/Ηχητικές συνθέσεις: Ζωή Μυλωνά
    Φωτισμός: Βαλεντίνα Ταμιωλάκη
    Viewpoints training/ Καλλιτεχνική συνεργασία: Ρεβέκκα Τσιλικαρίδου
    Παραγωγή: KART Productions
    Ερμηνεία: Σοφία Μαρία Κικιλίντζια, Σταυρούλα Κοντοπούλου, Ζωή Μυλωνά
  • Διαβάστε ακόμα: David Foster Wallace. Γνωρίστε τον συγγραφέα – θρύλο
  • Πληροφορίες
    Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας/ Β’ Σκηνή
    Κεφαλληνίας 18, Κυψέλη
    Κρατήσεις: 210 8838727
  • Έως 13 Ιουνίου 2017

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -