11 Σεπτεμβρίου: Παπαδάκη, Κοτοπούλη, Κατσέλη με μια ημερομηνία και ένα ρόλο ζωής που τις ενώνει

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Και οι τρεις μεγάλες, και οι τρεις αλησμόνητες μέσα από τις ερμηνείες τους, και μέσα από τα κείμενα που έχουν γραφτεί για αυτές, αλλά και με βάση τις διηγήσεις εκείνων που είχαν την τύχη να τις δουν στη σκηνή.

 

 

[Πατήστε “κλικ” επάνω στις φωτογραφίες για να τις δείτε μεγαλύτερες].

 

 

 

 

 

Οι τρεις αυτές Ελληνίδες ήταν: Η Ελένη Παπαδάκη, η Μαρίκα Κοτοπούλη και η Αλέκα Κατσέλη. Η κοινή ημερομηνία και των τριών είναι η «11η Σεπτεμβρίου», ενώ ο συνδετικός κρίκος επάνω στη σκηνή ήταν η «Κλυταιμνήστρα», ένας ρόλος-σταθμός και για τις τρεις.

 

 

Η Ελένη Παπαδάκη, το 1938, ως Κλυταιμνήστρα.

 

 

* 11 Σεπτεμβρίου του 1938, έγινε η πρώτη μετά την αρχαιότητα παράσταση Αρχαίου Δράματος στην Επίδαυρο: Η «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη, μουσική από τον Δημήτρη Μητρόπουλο. Ηλέκτρα η Κατίνα Παξινού, Ορέστης ο Θάνος Κωτσόπουλος και Κλυταιμνήστρα η Ελένη Παπαδάκη.

 

Η Μαρίκα Κοτοπούλη, το 1927 ως “Εκάβη”.

 

 

* 11 Σεπτεμβρίου του 1954 πέθανε η Μαρίκα Κοτοπούλη αιφνιδίως από καρδιακή ανακοπή στην Αθήνα, σε ηλικία 67 ετών. Συμμετέχοντας σε κλιμάκιο του Βασιλικού Θεάτρου ερμήνευσε το ρόλο της Κλυταιμνήστρας στην «Ορέστεια» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη. Οι παραστάσεις δόθηκαν από τις 7.9.1949 – 14.10.1949 στο Ηρώδειο. Τότε τιμήθηκε με το ανώτατο παράσημο της χώρας από τον βασιλιά Παύλο.

* 11 Σεπτεμβρίου του 1994, πέθανε η Αλέκα Κατσέλη, σε ηλικία 77 ετών. Στις 9 Ιουλίου του 1972 ερμήνευσε τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας στην «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Σπύρου Α. Ευαγγελάτου και με την Αντιγόνη Βαλάκου στον ομώνυμο ρόλο.

 

Δυο λόγια για τις τρεις κορυφαίες Ελληνίδες ηθοποιούς

 

* Η Ελένη Παπαδάκη (4 Νοεμβρίου 1908 – 21 Δεκεμβρίου 1944) διέπρεψε σε ποικίλους ρόλους. Το πέρασμά της από την ελληνική σκηνή άφησε ένα μυθικό αποτύπωμα οριακό και ανεπανάληπτο και ήδη σε ηλικία 36 ετών κατόρθωσε να οικοδομήσει ένα μέγιστο παράδειγμα ολοκληρωμένου καλλιτέχνη. Δολοφονήθηκε με τρόπο φρικτό στα Δεκεμβριανά.

 

* Η Μαρίκα Κοτοπούλη (3.5.1887 – 11.9.1954) διακρίθηκε περισσότερο ως τραγωδός στα έργα ξένων κι Ελλήνων κλασικών συγγραφέων. Πρωταγωνίστησε, ωστόσο, σε πολλά διαφορετικά θεατρικά είδη, ανάμεσά τους η κομεντί και η φάρσα. Η ερμηνεία της σε έργα σύγχρονων συγγραφέων θεωρείται ανεπανάληπτη. Μολονότι δεν διακρινόταν για την εξωτερική της εμφάνιση, κέρδισε το θαυμασμό με τη γοητεία που εξέπεμπε, καθώς και με τη σπιρτάδα του μυαλού και τη δημιουργικότητα της σκέψης της.

 

Η Αλέκα Κατσέλη του 1966 ως Αίθρα.

 

 

* Η Αλέκα Κατσέλη (19.10.1917 – 11.9.1994) υπήρξε σπουδαία δραματική Ελληνίδα ηθοποιός και διπλωματούχος καλλιτέχνις του χορού. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Στη θεατρική σκηνή εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στο Θέατρο Τέχνης το 1942, στη διάρκεια της Κατοχής. Μετά την απελευθέρωση, και ύστερα από μια σειρά επιτυχιών της, προσλήφθηκε το 1945 στο Εθνικό Θέατρο από τη σκηνή του οποίου και έκανε την πρώτη της εμφάνιση ως Πόρτσια στο έργο «Έμπορος της Βενετίας» του Σαίξπηρ σε διδασκαλία του λίγο αργότερα συζύγου της σκηνοθέτη Πέλου Κατσέλη.

 

***

 

Στη βασική φωτογραφία: 11 Σεπτεμβρίου 1938. Το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο με την «Ηλέκτρα». Διακρίνονται οι Κατίνα Παξινού (αριστερά) και Ελένη Παπαδάκη (δεξιά).