Η Κασσάνδρα Δημοπούλου στο ποντιακό «Την πατρίδα μ’ έχασα»

Δύο διαφορετικοί κόσμοι, το λυρικό και το παραδοσιακό ποντιακό τραγούδι, πλησιάζουν σε απόσταση… αναπνοής. Η μεσόφωνος Κασσάνδρα Δημοπούλου συγκλονίζει κυριολεκτικά ερμηνεύοντας [*] με τον δικό της μοναδικό τρόπο το ποντιακό τραγούδι – ορόσημο «Την πατρίδα μ’ έχασα».

Ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά τραγούδια της γενοκτονίας του Πόντου, του βιαίου και ποτισμένου με αίμα ξεριζωμού του ελληνικού ποντιακού λαού από τις προαιώνιες πατρίδες του, είναι το «Την πατρίδα μ’ έχασα». «…άκλαψα και πόνεσα…», λέει παρακάτω και κάνει τις καρδιές μας να χτυπούν πιο έντονα. Όταν όμως αυτό το τραγούδι ερμηνεύεται κι από μια εντυπωσιακή τραγουδίστρια με σπάνια φωνή, γίνεται ακατανίκητη μαγεία.

Η ποντιακή διάλεκτος των στίχων του τραγουδιού είναι συνέχεια της Ομηρικής γλώσσας και η ορχηστρική του συνοδεία συνήθως κατά το μεγαλύτερο της ποσοστό καλύπτεται από τη λύρα. Άνθρωποι απλοί και αγνοί, δωρικοί και δυνατοί, εκφράζουν μέσα από τη μουσική τους την ιστορική πλευρά της ζωής τους, με γλαφυρότερα χρώματα απ’ ό, τι θα έκανε οποιοσδήποτε δόκιμος συγγραφέας. Μέσα απ’ αυτή την ερμηνεία της Κασσάνδρας Δημοπούλου ξεχωρίζει πανηγυρικά μια μελωδικά αδρή ελληνικότητα, που όμοιά της δύσκολα ακούμε όχι μόνο στην ελληνοποντιακή, αλλά και σ’ ολόκληρη τη δημοτική παράδοση της Ελλάδας.

Την πατρίδα μ’ έχασα (στίχοι)

Στίχοι: Χρήστος Αντωνιάδης
Μουσική: Κώστας Σιαμίδης

Την πατρίδα μ’ έχασα,
άκλαψα και πόνεσα.
Λύουμαι κι αρόθυμο, όι όι
ν’ ανασπάλω κι επορώ.
Ρεφραίν:
Μίαν κι άλλο ‘σην ζωή μ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλή μ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτα μ’ έπλυνα.
Τά ταφία μ’ έχασα
ντ’ έθαψα κι ενέσπαλα.
Τ’ εμετέρτς αναστορώ, όι όι
και ‘ς σο ψυόπο μ’ κουβαλώ.
Ρεφραίν…
Εκκλησίας έρημα,
μοναστήρα ακάντηλα,
πόρτας και παράθυρα, όι όι
επέμναν ακρόνυχτα.

[*] Κατά τη διάρκεια της τελετής λήξης της Παγκόσμιας Ολυμπιάδας Νεοελληνικής Γλώσσας στις 3 Σεπτεμβρίου 2016, στην αίθουσα τελετών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. (Βίντεο: Κώστας Τσενκελίδης).