«Η γιαγιά μου, η Χέλα, έζησε το Φαρχούντ και έγινε πρόσφυγας από μια γη που οι πρόγονοί της αποκαλούσαν σπίτι τους από τότε που ήταν γνωστή ως Βαβυλώνα. Εύρισκε πάντα δύσκολο να μιλήσει για εκείνη την εποχή, αλλά μοιράστηκε αυτή την ιστορία μαζί μου. Για να μην ξεχαστεί. Η γιαγιά μου ήταν στο αγαπημένο της καφέ, όπως πάντα. Ξαφνικά, άκουσε ουρλιαχτά. Γύρισε το κεφάλι της και είδε έναν άντρα να ουρλιάζει “Σκοτώστε τους Εβραίους” μπροστά σε μια γυναίκα με οκτώ παιδιά. Το ένα ήταν μωρό ακόμα. Προς μεγάλο τρόμο της γιαγιάς μου, άρχισε να πυροβολεί. Ένα προς ένα, πυροβόλησε τα μικρά παιδιά ενώ η μητέρα τους ούρλιαζε. Την άφησε για το τέλος. Ο ιδιοκτήτης του καφέ άρπαξε τη γιαγιά μου και την έκρυψε στο πίσω δωμάτιο μέχρι να έρθει ο προπάππους μου να την πάρει. Πήγαν στο σπίτι ενός γείτονα, μιας ευγενικής μουσουλμανικής οικογένειας που ήταν εξίσου αποτροπιασμένη από το παραλήρημα του μίσους. Όλη νύχτα ακούγονταν ουρλιαχτά και κλάματα. Κάγκελα και υαλοπίνακες να σπάνε. Η γιαγιά μου δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Την επόμενη μέρα, είδε έναν ανάπηρο Εβραίο έφηβο να βιάζεται βάναυσα. Είδε τον άντρα να τελειώνει και μετά να σπάει ένα μπουκάλι γυαλιού για να βιάσει και με αυτό. Η γιαγιά μου δεν μίλησε για το υπόλοιπο της ημέρας εκείνης. Μπορούσε μόνο να κλαίει απαρηγόρητα. Η γιαγιά μου λάτρευε το Ιράκ — τους δρόμους που μεγάλωσε, τους γείτονες με τους οποίους ήταν φίλοι. Αλλά δεν ήταν ασφαλής στο Ιράκ μετά το Φαρχούντ, ούτε κανένας άλλος Εβραίος. Αυτή είναι η ιστορία μου, και η ιστορία των περισσότερων Εβραίων που ζουν σήμερα στο Ισραήλ. Η πλειονότητά μας είναι απόγονοι Εβραίων που εκδιώχθηκαν βίαια από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και έγιναν πρόσφυγες σε χώρες που ζούσαν εδώ και αιώνες, ή ακόμα και χιλιετίες».
Η διήγηση ανήκει στη φίλη μου, τη Λίνα. Εγώ απλώς τη μεταφέρω μαζί με περισσότερες πληροφορίες για το αποτρόπαιο αυτό γεγονός.
Ο όρος Φαρχούντ (Farhud, αραβικά: الفرهود) αναφέρεται στο βίαιο πογκρόμ και τις λεηλασίες εναντίον της ιστορικής εβραϊκής κοινότητας στη Βαγδάτη του Ιράκ, οι οποίες έλαβαν χώρα την 1η και 2α Ιουνίου 1941, κατά τη διάρκεια της εβραϊκής εορτής Shavuot.
Το πογκρόμ ξέσπασε στο πολιτικό κενό που δημιουργήθηκε μετά την κατάρρευση του βραχύβιου, φιλοναζιστικού καθεστώτος του Rashid Ali al-Gaylani και την ήττα του από τις βρετανικές δυνάμεις. Ο όχλος υποκινήθηκε από αντισημιτική προπαγάνδα και ψευδείς ισχυρισμούς ότι οι Εβραίοι υποστήριζαν τους Βρετανούς.
Ένοπλες συμμορίες και εξαγριωμένος όχλος επιτέθηκαν στη εβραϊκή συνοικία. Περίπου 180 έως σχεδόν 1.000 Εβραίοι δολοφονήθηκαν, εκατοντάδες τραυματίστηκαν, και πάνω από 1.500 εβραϊκά σπίτια και καταστήματα λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν. Η βία σταμάτησε μόνον όταν τα βρετανικά στρατεύματα εισήλθαν στην πόλη.
Το Φαρχούντ θεωρείται η αρχή του τέλους για την εβραϊκή παρουσία στο Ιράκ, μια κοινότητα που υπήρχε εκεί για περισσότερα από 2.500 χρόνια. Αν και πολλοί Εβραίοι προστατεύθηκαν από γενναίους μουσουλμάνους γείτονες, το τραύμα του γεγονότος οδήγησε, μια δεκαετία αργότερα, στη μαζική έξοδο του 90% και πλέον των Εβραίων του Ιράκ προς το νεοϊδρυθέν κράτος του Ισραήλ.
ΕΙΡ.Α.
