Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Υπάρχουν πνεύματα των οποίων η ευαισθησία μπορεί να διαχειριστεί τον πόνο, τις αγωνίες αλλά και την ελαφρότητα των πραγμάτων. Λέγεται πως όσο καλύτερο είναι ένα θεατρικό έργο τόσο πιο επικίνδυνο μπορεί ν’ αποδειχτεί, διότι αναμειγνύει τα πάθη με τις αρετές. Αυτό ισχύει απολύτως στο έργο του συγγραφέα Ανδρέα Φλουράκη, το καινούργιο θεατρικό του οποίου, “Τα πράγματα που παίρνεις μαζί”, θα παρουσιαστεί αυτό τον Ιούνιο (2016) στο Royal Court Theatre του Λονδίνου. Κατά καιρούς μας έχει μιλήσει με ενάργεια για τον αγώνα επιβίωσης σε έναν κόσμο όπου το εθνικό γίνεται εθνικιστικό, το νεανικό ευάλωτο και η έξοδος από το πρόβλημα αποκτά ιδιότητες μεταφυσικές. Έχει κάνει ποίηση τη φυγή κι έχει έρθει αντιμέτωπος με το παρελθόν που παντού μας καταδιώκει. «Ποιος είπε ότι είναι εύκολο να μεγαλώνεις;», αναρωτηθήκαμε μαζί του. Είναι αλλαγή προοπτικής; Αλλαγή νοοτροπίας; Αλλαγή αυτοπροσδιορισμού; Μήπως χρειαζόμαστε μια άμεση αλλαγή χώρας; Όσοι από μας δεν έχουμε τη δυνατότητα να απολαύσουμε μια χώρα ως έναν τόπο ασφάλειας που προστατεύει, που ανταμείβει και υπολογίζει; Από την άλλη, η μαγειρική είναι μια έκπληξη στα έργα του που μαζί με την εντιμότητα δημιουργούν ένα απίστευτο πιάτο – έκπληξη. Η Μήδεια είναι μία από τις μούσες του. Μια ξένη από την Ανατολή. Της φορά μπούρκα που γίνεται πλέον κομμάτι του δέρματός της και, λίγο πριν συλληφθεί για τα εγκλήματά της, ως δια μαγείας αποχαιρετά το μυθικό της πρόσωπο και εξαφανίζεται. Οι ιστορίες της απλής ζωής μας αποκτούν αξία στα έργα του Ανδρέα Φλουράκη παλεύοντας να ενταχθούν σε μία κανονικότητα, σε ένα σύστημα. Αυτή είναι μία από τις εξυπνότερες στρατηγικές επιβίωσης, άλλωστε. Η τυχαιότητα και το χάος, όμως, συχνά υπερβαίνουν τις πεπερασμένες μας συνθέσεις, τις σκέψεις, τις επινοήσεις και τα όνειρά μας. Με το “Φύλλα της” νιώσαμε παιδιά ανυπόμονα ξανά. Φύλλα στο πάτωμα και εμείς στο θέατρο. Το «Μπλε μαρέν» έγινε το θεατρικό μας χρώμα για έναν ολόκληρο χειμώνα. Το «Θέλω μια χώρα», που μιλάει για τα «θέλω» μιας χώρας που αργοπεθαίνει, παίχτηκε γνωρίζοντας μεγάλη απήχηση το καλοκαίρι του 2015. Η «Κίρκη» του, σε σκηνοθεσία Χριστίνας Χριστοφή, θα ανέβει στις 12 Μαρτίου στο θέατρο «ΜΠΙΠ». Πρόκειται για ένα ατμοσφαιρικό έργο που συνομιλεί με τους ρομαντικούς και τους ποιητές αλλά και τους κυνικούς και τους ορθολογιστές. Ένα έργο με ρεαλιστικούς διαλόγους, όνειρα και τελετές, μια παραλλαγή της υπερβατικής ψευδαίσθησης του έρωτα τρώγοντας τσιπς και βάφοντας τα νύχια των ποδιών. Μέχρι την Κυριακή 24 Απριλίου η παράσταση “Τυφλή Εμπιστοσύνη” σε σκηνοθεσία Σταύρου Στάγκου, θα παρουσιάζεται στη Σκηνή Black Box του θεάτρου “Επί Κολωνώ”, μιλώντας μας για την τύχη, την κυριαρχία και το ανελέητο κυνήγι του κέρδους, που στιγματίζει το καπιταλιστικό σύμπαν και τις σχέσεις που δημιουργούνται μέσα σε αυτό. Στον κόσμο της τύχης “κάθε κέρδος είναι μια αδικία σε κάποιον”, στο θέατρο όμως «δίκαιο κέρδος» είναι να μαθαίνουμε από συγγραφείς σαν τον Ανδρέα Φλουράκη… Η συμβουλή του είναι λακωνική και σοφή: «Να μην πιστεύεις αυτά που σου λένε».
Διαβάστε τη συνέντευξη.
Ποιο από τα «φύλλα» της παιδικής σας ηλικίας θα θέλατε να μας διαβάσετε (παιδική ανάμνηση);
* Άργησα να γίνω άνθρωπος που θυμάται. Νομίζω πως άρχισα να θυμάμαι τη ζωή μου συστηματικότερα μετά τα τριάντα.
Ποιες ήταν οι αναγνώσεις των παιδικών σας χρόνων;
* Μίκυ Μάους, Μπλεκ, Αστερίξ…
Πώς ξεκινήσατε και πότε με το γράψιμο;
* Μάλλον αργά, τη δεκαετία του ενενήντα. Όλες οι προσπάθειές μου να κάνω κάτι συμβατικότερο αποδείχθηκαν άκυρες.
Για να γράψετε αντλείτε έμπνευση ή υλικό από προσωπικά βιώματα; Ή ξεκινάτε από μια ιδέα;
* Κάθε φορά είναι διαφορετικό. Τελευταία ξεκινάω από το τίποτα, προχωρώντας βήμα βήμα σε μια διαδρομή ανακάλυψης του έργου και φροντίζοντας να κάνω αυτή τη διαδρομή προσωπική για μένα.
Πείτε μας για το έργο σας «Τα πράγματα που παίρνεις μαζί» που πρόκειται να παρουσιαστεί τον Ιούνιο στο Royal Court Theatre.
* «Τα πράγματα που παίρνεις μαζί» ξεκίνησαν από ένα άρθρο για μια σπείρα που έκλεβε βαλίτσες μεταναστών στη Λέσβο. Αναρωτήθηκα τι βρίσκεις όταν ανοίγεις μια τέτοια βαλίτσα, τι παίρνεις και κυρίως είναι αυτό που πετάς στην κοντινότερη αλάνα.
Ποιο είναι το θέμα του θεατρικού έργου σας «Κίρκη», που θα ανέβει στο θέατρο «Μπιπ»;
* Ο έρωτας.
Έχετε συναντηθεί με κάποια Κίρκη στη ζωή σας;
* Ναι.
Αυτή η «Χώρα» είναι σε θέση να σε προστατεύσει, να σε ανταμείψει, να σε υπολογίσει;
* Όλο και λιγότερο.
Ποια είναι η θέση του ανθρώπου ανάμεσα στα ζώα;
* Είναι ο βασιλιάς, ένας βασιλιάς γελοίος και άσπλαχνος.
Τι πραγματεύεται το έργο σας «Τυφλή εμπιστοσύνη» που παίζεται στο θέατρο «Επί Κολωνώ»;
* Το τυχαίο και πώς μπορούμε να το ελέγξουμε.
Εσείς σε ποιον έχετε «τυφλή εμπιστοσύνη»;
* Σίγουρα όχι στον εαυτό μου.
Τι έχετε κερδίσει με τη συγγραφή;
* Η ζωή μου έχει γίνει πλούσια.
Γνωρίζετε κάποια στρατηγική επιβίωσης για την Ελλάδα;
* Να μην πιστεύεις αυτά που σου λένε.
Πιστεύετε και τώρα ότι διανύουμε τη δική μας μεταβατική «Μπελ Επόκ»;
* Είναι μια ξεχωριστή εποχή που κρύβει μεγάλη ομορφιά και γενναιότητα αλλά και πολλή δυσκολία. Θα επιβιώσουν σίγουρα οι δυνατοί κι οι προσαρμοστικοί, οι υπόλοιποι μένει να το δούμε.
Όλα μπορούν να ειπωθούν ή υπάρχουν κι εκείνα που δεν λέγονται;
* Τα πράγματα που δεν λέγονται είναι και τα πιο σημαντικά για το θέατρο.
Υπάρχουν όρια στην ελευθερία της έκφρασης και της τέχνης;
* Ενδεχομένως μέχρι το σημείο που βλάπτεις τον άλλον. Και λέω ενδεχομένως γιατί στις μέρες μας προσβάλλονται όλοι με το παραμικρό. Μεγάλη στενομυαλιά παντού, όλο και λιγότερη ανεκτικότητα, όλο και λιγότερο χιούμορ. Κανονικά δεν θα έπρεπε να υπάρχουν όρια στην τέχνη.
Σε κάθε οικονομική κρίση ο πρώτος που πλήττεται είναι ο πολιτισμός. Σε αυτό πώς μπορούμε να αντιδράσουμε;
* Έχουμε προσπαθήσει και τα έχουμε παρατήσει, έχουμε αποδεχτεί πως ό, τι κάνουμε θα το κάνουμε μόνοι.
Υπάρχει πνευματική δραστηριότητα στην Ελλάδα; Ποιο είναι το πρόβλημα: αν υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν καλά βιβλία, ή αν υπάρχουν άνθρωποι που να διαβάζουν τα βιβλία αυτά;
* Γράφονται όμορφα βιβλία στις μέρες μας και καλά θεατρικά, και φυσικά υπάρχει και κόσμος που θέλει να διαβάσει. Το πρόβλημα παγκοσμίως είναι η οικονομία και ό, τι αυτό συνεπάγεται.
Σήμερα ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;
* Οι μαθητές μου.
Τι να υποθέσουμε πως κρύβετε στα συρτάρια σας;
* Ένα μεγάλο χάος.
Είστε τύπος μοναχικός ή κοινωνικός;
* Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένοι άνθρωποι που τους θέλω στη ζωή μου, αλλά δεν θα με χαρακτήριζα κοινωνικό.
Τι σας δημιουργεί αποστροφή στην ειδησεογραφία των ημερών;
* Τα περισσότερα.
Τι ζητούν, κατά τη γνώμη σας, οι νέοι στην εποχή μας;
* Να δημιουργήσουν, να πατήσουν στα πόδια τους, να αναγνωριστούν, να μπορούν να ζουν χωρίς το χαρτζιλίκι του μπαμπά και της μαμάς, χωρίς τη σύνταξη του παππού και της γιαγιάς.
Ως αναγνώστης, πώς ορίζετε ένα καλό βιβλίο;
* Ένα καλό βιβλίο είναι το βιβλίο που το διαβάζεις σε διαφορετικές στιγμές της ζωής σου και βλέπεις μέσα του διαφορετικά πράγματα.
Και ως θεατής πώς ορίζετε μια καλή θεατρική παράσταση;
* Όταν μπορώ να χαθώ μέσα σ’ αυτήν.
Η γραφή μπορεί να θεωρηθεί επαναστατική πράξη σήμερα;
* Μπορεί να θεωρηθεί στην καλύτερη περίπτωση επικίνδυνη. Ενίοτε επικίνδυνη και για τους συγγραφείς.
Τι κάνει τους ανθρώπους απόμακρους και απάνθρωπους;
* Η «μοντέρνα» ζωή.
Το γράψιμο είναι έρωτας ή αγάπη;
* Για μένα το γράψιμο είναι κάτι σκοτεινότερο.
Τι αποτελεί πρόκληση για σας και τι σας φοβίζει;
* Πρόκληση είναι να συνεχίσω να γράφω. Με φοβίζει ο ίλιγγος.
Υπάρχουν πράγματα που μπορούν να σας κάνουν να χάσετε την υπομονή σας;
* Η αναμονή.
Τι μπορεί να σας κάνει να δακρύσετε και τι να χαμογελάσετε αυθόρμητα;
* Δεν το έχω με τα δάκρυα, χαμογελάω αυθόρμητα πολύ εύκολα.
Ποια είναι η σχέση σας με τα ζώα; Έχετε κατοικίδιο;
* Αγαπώ τα ζώα, δεν έχω κατοικίδιο αλλά θέλω να αποκτήσω.
Ευχαριστώ πολύ.
* Εγώ ευχαριστώ.
Πληροφορίες για την “Τυφλή εμπιστοσύνη”
* Ο Ανδρέας Φλουράκης γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε κινηματογράφο στην Αθήνα και θέατρο στην Αγγλία (MA Writing for the Theatre and Broadcast Media). Στο θέατρο εμφανίζεται για πρώτη φορά το 2001 με το συλλογικό έργο Πίστη (Θέατρο του Νότου). Το 2003 διακρίνεται στον διαγωνισμό μονόπρακτων του Θεάτρου Τέχνης, το 2004 του απονέμεται η υποτροφία Fulbright, το 2006 το έργο του Αντιλόπες επιλέγεται ως ένα από τα δεκαέξι καλύτερα θεατρικά της Ευρώπης στο πρόγραμμα JANUS, το 2008 βραβεύεται στο διαγωνισμό μονόπρακτων του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρόδου, καθώς και στον διεθνή Διαγωνισμό Μονοδράματος 2006-2008 των UNESCO-Ι.Τ.Ι. ενώ το 2014 το έργο του Ασκήσεις Για Γερά Γόνατα επιλέγεται στην τριάδα έργων του Eurodram. Θεατρικά του έργα που έχουν παρουσιαστεί: Οι Μέρες Πριν Έρθεις (Θέατρο του Νότου), Φύλλα Της (Θέατρο της Άνοιξης στα πλαίσια της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας και Θέατρο Επί Κολωνώ), Κάσσυ (ΧΙΙΙ Διεθνή Συνάντηση Αρχαίου Δράματος Δελφών), Κέλυφος (104 Κέντρο λόγου και τέχνης), Μπελ Επόκ (Θέατρο Επί Κολωνώ), Λάσσυ (Επί Κολωνώ/Μπιπ), Ασκήσεις Για Γερά Γόνατα (Θέατρο Τέχνης) Mήδειας Πατούσες (Βαφείο), Μήδειας Μπούρκα (Επί Κολωνώ σε σκηνοθεσία του ίδιου), Κόκκαλα (Θέατρο Τέχνης), Διώρυγα (Μουσείο Φωταερίου), Μπλε Μαρέν (Αγγέλων Βήμα), Όχι Και Τόσο Άγριο (Στέγη Γραμμάτων Και Τεχνών), Θέλω Μια Χώρα (Φεστιβάλ Αθηνών / Θέατρο Τέχνης), Τυφλή Εμπιστοσύνη (Επί Κολωνώ) κ.α. Έργα του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά, Γερμανικά, Τουρκικά, Ρουμάνικα, Πολωνικά και Φινλανδικά και έχουν παρασταθεί – αναγνωσθεί στα Royal Court Theatre, Gate Theatre, West Yorkshire Playhouse και Tristan Bates στη Μ. Βρετανία, στο φεστιβάλ Oyun Yaz στην Κωνσταντινούπολη, στο Φεστιβάλ του Ελσίνκι, στα Comparative Drama Conference, φεστιβάλ HotINK, φεστιβάλ GI60 στις ΗΠΑ, στο Εθνικό Θέατρο της Μαδρίτης κ.α. Το καινούργιο του έργο “Τα πράγματα που παίρνεις μαζί” θα παρουσιαστεί αυτό τον Ιούνιο στο Royal Court Theatre του Λονδίνου.
