29.4 C
Athens
Τρίτη 16 Ιουλίου 2024

Περιήγηση στου “κόσμου τα παράξενα κρασιά” από μια σοφή οινολόγο

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

To “Του κόσμου τα παράξενα κρασιά” της Μαρίας Τζίτζη είναι ένα βιβλίο ξεχωριστό καθώς είναι φορτωμένο από τα αρώματα του κρασιού, αρώματα κομψά, πληθωρικά, πολύπλοκα. Ένα βιβλίο που σου χαϊδεύει τις αισθήσεις, σε μεθάει με αισθήματα και σε κάνει να αισθάνεσαι σαν να είσαι παρών σε όσα περιγράφονται σε αυτό. Σαν να βρίσκεσαι στους αμμόλοφους της Νότιας Γαλλίας ατενίζοντας τον Ατλαντικό και να «γεύεσαι» το φρέσκο, δροσερό κι ανάλαφρο «κρασί της άμμου». Σαν να βιώνεις τα μεγάλα μυστήρια της φύσης και του ανθρώπου, όπως το «κρασί του πάγου» ή το «αχυρόκρασο». Σε μεταφέρει σε τόπους που η θερμοκρασία πέφτει πολύ και το κρύο γίνεται αφόρητο, κι όμως οι άνθρωποι κάτω από δύσκολες και σκληρές συνθήκες καλλιεργούν αμπέλια και παράγουν κρασιά ποιότητας. Σε ταξιδεύει από το Λανθαρότε με τα «αμπέλια του περίεργου» στη Βουργουνδία, στην Καμπανία, στη Νεκρά Θάλασσα, στην Καππαδοκία, στις Άνδεις αλλά και στη δική μας Μονεμβασιά και στην αγαπημένη όλων Σαντορίνη. Κι απ’ το Σταυρό του Νότου στον Πολικό Αστέρα μέχρι τις ημιάγονες σαβάνες του Νέου Κόσμου. Ακόμα σε τόπους παραμυθένιους που οι κάτοικοί τους βρίσκουν τον τρόπο να αποξηράνουν τα σταφύλια χωρίς τη βοήθεια του ήλιου ή σε χώρες τροπικές, στα όρια, στα άκρα, εκεί που οι καλλιεργητές πεισμώνουν και επιμένουν κόντρα στη φύση.

Θυμάμαι τη φορά που σε ένα στενό της Λισαβόνας δοκίμασα με ψάρι το περίφημο πράσινο πορτογαλικό κρασί, ένα κρασί που παράγεται από πρώιμα, σχεδόν άγουρα σταφύλια. Κρασί κρυστάλλινο και υποκίτρινο με έντονες μεταλλικές πράσινες ανταύγειες, πλούσιο, νευρώδες, αρωματικό και φίνο. Η γευστική μου μνήμη ενεργοποιήθηκε με τις περιγραφές της δεινότατης συγγραφέως και οινολόγου. Χάρη στη Μαρία Τζίτζη έρχεται ξανά στη μνήμη μου ένα νέκταρ που μου πρότειναν στη Βουδαπέστη. Ευγενικό και δυνατό σαν ελιξίριο ζωής. Το παράπονο του ανικανοποίητου που έμεινε στον ουρανίσκο μου, όταν δεν πρόλαβα να δοκιμάσω ένα αρμένικο κονιάκ. Ένα δώρο φερμένο από τη μακρινή χώρα, που το μπουκάλι του έσπασε η γάτα μου αλλά το διαπεραστικό άρωμά του δέσποζε για καιρό στο σπίτι. Θυμάμαι πόσο είχα μαγευτεί στις Πλάτρες από τα αηδόνια και την Κουμανταρία. Πόση έκπληξη και αντιφατικά αισθήματα μου είχε προκαλέσει η πρώτη -όταν ήμουν παιδί ακόμη- γουλιά της ρετσίνας με την ένταση και την αψάδα της. Πόσο γευστικά περίεργο μου φάνηκε ένα αιμάτινο κρασί, ρεγάλο από τον Καύκασο. Κρασί που προτιμούσε ο Στάλιν, όπως μου το περιέγραψαν. Πόσο απόλαυσα ένα ευχάριστο και σπιρτόζικο Σπουμάντε. Και το πιο ονειρικό, ένα ποτήρι Vinsanto, λιαστό, γεμάτο και μπρούντζινο, μπροστά στο μεγαλείο της θηραϊκής καλντέρας.
Το βιβλίο “Του κόσμου τα παράξενα κρασιά” είναι ένα οινολογικό βιβλίο, που περιγράφει με τρόπο θαυμαστό κάποια από τα πιο φημισμένα κρασιού του κόσμου, διαφορετικά ή παράξενα, όπως τα ορίζει η συγγραφέας Μαρία Τζίτζη. Μας συστήνει θησαυρούς όπως το «Μάτι της Πέρδικας», τη Μαλβαζία, το Μοσχάτο και τη Μαυροδάφνη. Μας γνωρίζει το μιστέλι και τα αποστάγματα, το πόρτο και τη μαδέρα, το σέρι και το κίτρινο κρασί, αλλά και το γκρι κρασί και το πορτοκαλί, εκτός από το πράσινο. Μας μιλά για το «κόσερ», το «ευλογημένο κρασί». Για τους οίνους εκείνους τους εκλεκτούς, που δημιουργήθηκαν τυχαία, απρόσμενα, όταν η φύση, ξεπερνώντας τα όριά της, παρασύρθηκε και ξέφυγε από τον κανόνα. Αλλά και αυτά τα κρασιά, που γεννήθηκαν από τον συνδυασμό της φαντασίας και της ευρηματικότητας. Καθώς επίσης και εκείνα, που είναι προϊόντα της επιστήμης, της έρευνας ή και της εφαρμογής της τεχνολογίας, που ο άνθρωπος δημιούργησε χωρίς λόγο, με την πεποίθηση ότι μπορεί να επιβάλει στη φύση τους δικούς του όρους.
Έχουν ονόματα, που τα οφείλουν είτε στον τόπο ή την ποικιλία που τα έφτιαξε. Αλλά και κλασικά ονόματα, που διαλαλούν την παράδοση. Κρασιά που η ιστορία τους και μόνο κινεί, αν μη τι άλλο, τουλάχιστον την περιέργεια.
Ένα βιβλίο, που ταξιδεύει τον οινόφιλο αναγνώστη στην ιστορία, τους μύθους, την τεχνογνωσία, αλλά και τη γευσιγνωσία μοναδικών κρασιών. Που καταδύεται στους τόπους και τις συνήθειές τους, στα έθιμα και τις νοοτροπίες. Η συγγραφέας χαρτογραφεί τις αμπελουργικές ζώνες του κόσμου και με λόγο λιτό αλλά περιγραφικό, εξηγεί και αναλύει την ιδιαιτερότητα του κάθε κρασιού αφοπλίζοντας και τον πιο ουδέτερο αναγνώστη. Καταπιάνεται με τα μεγάλα οινικά ζητήματα, και μυστήρια θα μπορούσαμε να τα ονομάσουμε, με γλαφυρότητα και εμβρίθεια που πηγάζει από τη βαθιά επιστημονική και ιστορική μελέτη.
Το νέο βιβλίο της γνωστής οινολόγου και χημικού Μαρίας Τζίτζη μιλάει για τα κρασιά εκείνα που δημιουργήθηκαν από μια παραξενιά της ίδιας της φύσης. Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον παιχνίδι, πέρα από όρια, κανόνες και εμπόδια τα οποία έθεσε από αρχαιοτάτων χρόνων η γη στον καλλιεργητή. Έτσι η συγγραφέας μάς μυεί στις ιδιοτροπίες του κάθε οίνου, όπως του «παγόκρασου» και του «κρασιού των βασιλιάδων» ή εκείνου τοτ «πράσινου κρασιού» που καταλήγει κόκκινο στο ποτήρι. Αλλά μας αφηγείται γεγονότα και για τα πιο παράξενα ή ασυνήθιστα γεωγραφικά αμπελοτόπια, τα οποία μπορεί να βρίσκονται μεν σε ασύλληπτα σημεία του χάρτη, αλλά αποδίδουν κρασιά άξια λόγου και ικανά να συγκριθούν με αυτά των γνωστών οινοπαραγωγικών χωρών. Ο φίλος του κρασιού θα μάθει «πώς είναι το κρασί όταν το αμπέλι τρυγιέται δυο ή τρεις φορές τον χρόνο». Και γιατί «η άγονη ηφαιστειακή γη μπορεί να γίνει η πιο φιλόξενη και η πιο φιλική».
Πώς είναι δυνατόν ένα σταφύλι να σαπίζει «ευγενικά» και το κρασί που στη συνέχεια προκύπτει να είναι τόσο εξαίρετο, ώστε να το προτιμούν όλοι του κόσμου οι ηγέτες.
Ποιο είναι το πιο ψηλό σημείο στον κόσμο όπου καλλιεργείται το αμπέλι; Και το πιο νότιο ή το πιο βόρειο, στα «σύνορα» των πόλων της Γης;
Πώς γεννιούνται οι φυσαλίδες στο κρασί; Και πότε μπορεί αυτό να ζυμώνει χωρίς τη μαγιά του;
«Ανθίζει» το κρασί; Και πότε μπορεί κανείς να το ονομάσει «λικέρ»;
Το κρασί είναι στ’ αλήθεια «ευλογημένο» και γιατί;
Αυτές και άλλες ιδιοτροπίες της φύσης που γεννήθηκαν τυχαία, καταγράφηκαν και αξιολογήθηκαν από τον -όπου γης- επίμονο αμπελουργό, ο οποίος συνδύασε την επιστήμη με την εμπειρία και την ευρηματικότητα δημιουργώντας το θαύμα. Δυνατό εργαλείο στα χέρια του η φαντασία, αλλά κυρίως η τεχνολογία που τον βοήθησε να επιβληθεί στη φύση και να της αποσπάσει ένα ακόμη κομμάτι ασύλληπτης μαγείας.
Το βιβλίο “Του κόσμου τα παράξενα κρασιά” μέσα από τα κρασιά περιγράφει τη συνεργασία του ανθρώπου με τη φύση, την τάση του για εξερεύνηση και πειραματισμό, για την παρατήρηση που ξεπερνά την άγνοια, για την υπέρβαση και τη δημιουργία.
Στα παράξενα κρασιά η εξαίρεση χαρακτηρίζεται από μια αλλοκοτιά, μια μοναδικότητα και -κάποιες φορές- από μια μαγεία.
Τα παράξενα κρασιά γεννιούνται όταν η φαντασία συνδυάζεται με την ανθρώπινη επινοητικότητα, η ευφυΐα με την ανάγκη της επιβίωσης.
Κάποιες φορές τα παράξενα κρασιά είναι προϊόντα που ο άνθρωπος δημιούργησε χωρίς ιδιαίτερο λόγο, μόνο για να δοκιμαστεί. Άλλες φορές πάλι από παραξενιά ή ζήλια, από εργατικότητα αλλά και από αλαζονεία, από ασέβεια, για να δείξει ότι μπορεί να επιβληθεί με τους δικούς του όρους στη φύση, να τη δαμάσει, να αγγίξει το θείο.
Ό, τι κι αν συμβαίνει το κρασί είναι ένα δώρο και πολύ λίγοι είναι εκείνοι που μπορούν να ισχυριστούν πως δεν το αγαπούν.

Διαβάστε λοιπόν για τις ηλιόλουστες πλαγιές, τους αμπελώνες, τα κλήματα, τα βλαστάρια, τα σταφύλια, το σαρντονέ, το καμπερνέ και το νουβό. Διαβάστε για τα εδάφη, τις κρίσεις, τις ποικιλίες, το ιδανικό γεωγραφικό πλάτος και το υψόμετρο. Για το κρύο και την ομίχλη, για της χημείας τα ακατανόητα, για τις αρχαίες τεχνικές και τις αποικιοκρατικές πρακτικές. Για το κρασί των βουνών και των ψηλών βουνών. Για πράσινους χλοερούς αμπελώνες κοντά στη θάλασσα. Για κάβες, κελάρια, δρύινα βαρέλια, χρόνια παλαίωσης, υγρασία, φως, χρώματα είδη χώματος. Για γρανιτένια πατητήρια (λαγάρες – lagares), οινικά σύνεργα ίδια με πυρωμένες λαβίδες, για επίλεκτες φιάλες, φίλτρα και μεταγγίσεις. Για προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης, σύνορα και κανόνες, καλές σοδειές και οινοπαραγωγικές ζώνες. Μάθετε τα μικρά ανομολόγητα μυστικά της σαμπάνιας και των κρασιών λικέρ από μια Ελληνίδα γευσιγνώστρια που γράφει Ιστορία. Από μια σοφή του κρασιού.

Εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε οινικό διαγωνισμό στο Μπορντό της Γαλλίας
* Εδώ αξίζει να σας πούμε για την εκπληκτική προσωπικότητα της χημικού και οινολόγου Μαρίας Τζίτζη, η οποία έχει λάβει τον επίσημο τίτλο του Chevalier dans l’ordre du Merite Agricole de la Republique Francaise. Η επίσημη απονομή του αριστείου του Ιππότη της Γεωργίας πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2014 στο Champs-Élysées, στο εστιατόριο Fouquet’s, ένα από τα καλύτερα εστιατόρια στο Παρίσι το οποίο έχει συνδέσει το όνομά του με τον πολιτισμό, την τέχνη και τον κινηματογράφο.
Η απονομή του μεταλλίου, στο όνομα της Γαλλικής Δημοκρατίας, έγινε από τον πρώην διευθυντή του Εθνικού Γαλλικού Ινστιτούτου, Alex Schaffer, υπεύθυνο για την αγροτική ανάπτυξη – ΙNRA στο Colmar (Alsace). Ο κ. Schaffer είναι οινολόγος, έχει διατελέσει πρόεδρος της Ένωσης Οινολόγων της Γαλλίας και φέρει το αξίωμα του Officier dans l ordre du Merite Agricole.
H απονομή έγινε παρουσία των 130 διεθνών κριτών από τη Γαλλία και όλον τον κόσμο, οι οποίοι συμμετείχαν στον διεθνή διαγωνισμό κρασιού Vinalies, που έγινε στο Παρίσι την ίδια περίοδο. Η επιλογή μάλιστα να γίνει η απονομή σ’ αυτό το διάστημα κρίθηκε αναγκαία, αφού η πρόταση για τη διάκριση είχε γίνει από την Ένωση Γάλλων Οινολόγων, και ειδικά από τη διευθύντρια της ένωσης Beatrice Da Ros, ως επιβράβευση για το ήθος της κ. Τζίτζη, την προσφορά της στο γνωστικό της αντικείμενο αλλά και την αγαστή συνεργασία της με τους οινολόγους της Γαλλίας επί 15ετία.

Η Μαρία Ε. Τζίτζη έχει τελειώσει το Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου της Αθήνας και έχει εξειδικευτεί στην οινολογία και τη χημεία Περιβάλλοντος. Σαν ελεύθερος επαγγελματίας διατηρεί χημικό και οινολογικό εργαστήριο στο κέντρο της Αθήνας όπου παρέχει υπηρεσίες σαν σύμβουλος οινολόγος και χημικός. Καθηγήτρια οινολογίας και χημείας τροφίμων, με δεκαετή εμπειρία στην εκπαίδευση, συνεργάζεται με την ιδιωτική σχολή Τουριστικών επαγγελμάτων Le Monde, όπου και είναι υπεύθυνη σε θέματα οίνου του Εκπαιδευτικού Ομίλου. Είναι γευσιγνώστρια και έχει πάνω από 40 συμμετοχές σαν κριτής, σε διεθνείς διαγωνισμούς κρασιού, σε ολόκληρο τον κόσμο. Άρθρα της δημοσιεύονται κατά καιρούς, σε περιοδικά, εφημερίδες και το Διαδίκτυο.

* Το ενδιαφέρον βιβλίο εμπλουτίζουν ενημερωτικοί χάρτες και καλλιτεχνικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες από το αρχείο της συγγραφέως.

* Μαρία Τζίτζη – συνέντευξη

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -