Cat Is Art

Πίτερ Άιζενμαν: Το Μνημείο για τα θύματα του Ολοκαυτώματος είναι μια σιωπηρή, βουβή μαρτυρία…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επαναστάτης και αντισυμβατικός, ο Πίτερ Άιζενμαν είναι ένας απ’ τους σημαντικότερους θεωρητικούς της μεταμοντέρνας αρχιτεκτονικής και απ’ τους πιο διακεκριμένους αρχιτέκτονες στον κόσμο. Ασφαλώς θα μείνει στην Iστορία για το Μνημείο του Ολοκαυτώματος που δημιούργησε το 2005.

 

Ο Πίτερ Άιζενμαν γεννήθηκε στις 11 Αυγούστου 1932 στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ και σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ. Ο Πίτερ Άιζενμαν, φιλοξενούμενος του Megaron Plus, είχε κάνει μια διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής τον Μάιο του 2005.

 

Πρόκειται για 2.711 γυμνές τσιμεντόπλακες που καλύπτουν μια έκταση δύο γηπέδων ποδοσφαίρου στην καρδιά του Βερολίνου.

«Τα κτήρια που φτιάχτηκαν από τον Χίτλερ, τον Μουσολίνι και τον Στάλιν είναι πολιτικές δηλώσεις. Το ίδιο και το Μνημείο του Ολοκαυτώματος», είχε πει ο Άιζενμαν σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Τα Νέα» και στη δημοσιογράφο Αριστοτελία Πελώνη, στις 22 Φεβρουαρίου 2005.

 

***

 

 

 

Peter Eisenman. City of Culture of Galicia. Santiago de Compostela, Spain [2011].

Ο Πίτερ Άιζενμαν υποστηρίζει ότι «δεν μπορείς να κάνεις υψηλή αρχιτεκτονική με συναίνεση. Για παράδειγμα, αν θελήσω να φτιάξω κάτι σ’ ένα Πανεπιστήμιο, πρέπει να λάβω την έγκριση του πρύτανη και τις ψήφους του Διοικητικού Συμβουλίου. Αν ο Καγκελάριος της Γερμανίας Χέλμουτ Κολ – ο οποίος αποφάσισε να φτιάξει το Μνημείο του Ολοκαυτώματος – είχε ρωτήσει τους άλλους, το μνημείο δεν θα είχε γίνει ποτέ.

 

Peter Eisenman. House VI, Residential. Cornwall, Connecticut [1975].

Αν ρωτήσεις τους ανθρώπους, δεν θεωρούν τα μνημεία χρήσιμα και εναντιώνονται για πολλούς φιλοσοφικούς λόγους. Και σας διαβεβαιώνω ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για να είναι κανείς εναντίον ενός τέτοιου μνημείου», σημειώνει.

 

 

Peter Eisenman. Memorial to the Murdered Jews of Europe, Berlin, Germany [2005].

Το Μνημείο του Ολοκαυτώματος έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις τα τελευταία 15 χρόνια, τόσο από καλλιτεχνική άποψη όσο κι από πολιτική. Πριν από μερικούς μήνες, εβραϊκές οργανώσεις ισχυρίστηκαν ότι ο Άιζενμαν είπε ένα αντισημιτικό αστείο, ενώ τον περασμένο χρόνο αποκαλύφθηκε ότι η εταιρεία που κατασκεύασε τις επιστρώσεις κατά των γκράφιτι για το μνημείο ήταν συνιδιοκτήτρια της εταιρείας που προμήθευε τους Ναζί με δηλητηριώδη αέρια.

 

Peter Eisenman. Greater Columbus Convention Center, USA [1993].

Μία από τις καλλιτεχνικές επιθέσεις στον Άιζενμαν χαρακτηρίζει το μνημείο «μια θάλασσα από ταφόπλακες σε στρατιωτικό νεκροταφείο».
Τι λέει ο ίδιος; «Κατ’ αρχάς, ποτέ δεν μπορεί ένα έργο ν’ αρέσει σε όλους και γι’ αυτό δεν πρέπει ν’ ασχολείσαι με το τι θα πει ο κόσμος. Το Μνημείο που σχεδίασα εγώ σκοπεύει να είναι μια σιωπηρή, βουβή μαρτυρία σε κάτι που δεν μπορείς να βάλεις λόγια, γιατί είναι πολύ μεγάλο. Δεν μπορείς, για παράδειγμα, να κάνεις γλυπτική με το Ολοκαύτωμα. H σιωπή του μνημείου θέλει να εκφράσει το πρόβλημα. Δεν μιλά για την ενοχή, ούτε για τη μνήμη, αλλά για το πώς μπορεί να ήταν τα πράγματα στο παρελθόν», σημειώνει.

 

 

Peter Eisenman. Wexner Center for the Arts, Ohio State University, Columbus, USA [1989].

Οι κυματιστές σειρές με τις πλάκες είναι πολύ κοντά η μία στην άλλη και τοποθετημένες λίγο πιο χαμηλά απ’ το επίπεδο του εδάφους. «Το έδαφος είναι επικλινές σε κάποια σημεία για να δείξει ότι ξαφνικά οι Εβραίοι βρέθηκαν μέσα σε κάτι που δεν περίμεναν – παγιδεύτηκαν σ’ ένα ναζιστικό καθεστώς που δεν περίμεναν. Μόνο όποιος επισκεφθεί το μνημείο και μπει μέσα θα νιώσει αυτή την αίσθηση…», εξηγεί.

 

 

Peter Eisenman. Aronoff Center for Design and Art, University of Cincinnati, Ohio, USA. [1996].

Το μνημείο βρίσκεται σε μια ιστορικά φορτισμένη περιοχή: πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Χίτλερ πέθανε, ενώ στον Ψυχρό Πόλεμο υπήρξε και μέρος του Τείχους του Βερολίνου. Στην ίδια γειτονιά βρίσκεται και το γερμανικό Κοινοβούλιο (Reichstag) και η νέα αμερικανική πρεσβεία.

 

Peter Eisenman. State Farm Stadium, Phoenix Stadium, Arizona [2006].

H επιλογή του χώρου έγινε απ’ τον Άιζενμαν: «Ναι, πρόκειται για την πρώην καρδιά του ναζιστικού Βερολίνου κι επέμενα το μνημείο να φτιαχτεί εκεί και για συμβολικούς λόγους, αλλά και για πρακτικούς. Είναι από τα πιο σημαντικά σημεία της πόλης και σπάνια βρίσκεις ανάλογο στο κέντρο της Νέας Υόρκης ή της Αθήνας».

 

***

 

Peter Eisenman. Yenikapi Archeological Museum & Archeo-Park, Istanbul, Turkey

 

Ο Πίτερ Άιζενμαν έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ, Πρίνστον, Γέιλ και Κέιμπριτζ. Το 1967 ίδρυσε το Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής και Αστικών Σπουδών στη Νέα Υόρκη και στις αρχές του ’70 το περιοδικό «Αντιθέσεις».

 

Peter Eisenman. Hungarian Museum of Transport, Budapest, Hungary [2019].

Το 1980 άνοιξε αρχιτεκτονικό γραφείο στη Νέα Υόρκη, αναλαμβάνοντας κυρίως μεγάλα σχέδια. Έχει ηγηθεί μιας χαλαρής ομάδας αρχιτεκτόνων, των «πέντε της Νέας Υόρκης», με στόχο να δημιουργήσει μια καλλιτεχνική αβάντ-γκαρντ ανάλογη της ευρωπαϊκής.

 

Peter Eisenman. Taichung City Cultural Centre, Taiwan [2013]

***

 

Πηγή: Εφημερίδα «Τα Νέα», Αριστοτελία Πελώνη, 22 Φεβρουαρίου 2005.

 

***

 

Οι φωτογραφίες / μακέτες  και οι λεζάντες των 10 σημαντικών έργων του Πίτερ Άιζενμαν, ανήκουν στο τεχνικό του γραφείο.

 

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΠίτερ Άιζενμαν: Το Μνημείο για τα θύματα του Ολοκαυτώματος είναι μια σιωπηρή, βουβή μαρτυρία…

Related Posts