Νένα Βενετσάνου: Χαρακτική «Άνοιξη» στα Δημοτικά Τραγούδια

Το Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών – Pandolfini & Σιατερλή A.M.K.E. διοργανώνει τη δεύτερη έκθεση χαρακτικής του 2020, στον χώρο τέχνης ETCH INΚ «Άνοιξη» από τα Δημοτικά Τραγούδια.

Τα κείμενα της έκθεσης επιμελείται η, πολύ γνωστή μας, συνθέτης, τραγουδοποιός, ερμηνεύτρια τραγουδιών αλλά και ιστορικός της τέχνης, Νένα Βενετσάνου.

Συγκεκριμένα η Νένα Βενετσάνου γράφει:

Χαρακτική «Άνοιξη» στα Δημοτικά Τραγούδια

ΆΝΟΙΞΗ, όλη η Πλάση ανθοφορεί, ερωτεύεται, επαναστατεί. Είναι η εποχή των μεγάλων εκκαθαρίσεων της φύσης, με τελετουργίες και έθιμα από τα βάθη του χρόνου που συμμετέχουν Θεοί, Νύμφες, Άνθρωποι, Φωτιές, Νερά, Πουλιά, Μέλισσες και πασχαλίτσες, Κοπάδια, Βουνά, Ποτάμια… Οι εικαστικοί αγάπησαν όσο τίποτα την Άνοιξη, εκεί θριαμβεύει το βλέμμα τους. Η Άνοιξή τους, χαμένη μέσα στη θλίψη των πόλεων, δεν σημαίνει ότι δεν συντελείται. Ανεξάντλητη αναπαράγεται χωρίς να χάνει ποτέ την αυθεντικότητά της και απολαμβάνει τη δική της αυτονομία μέσα στον χρόνο και στις εποχές. Η έκθεση προτείνει μια αντιπαράθεση δύο τεχνών με κοινή αφετηρία, για να θυμηθούμε το πώς εξελίσσεται ένας κόσμος εαρινής ανθοφορίας εγγεγραμμένης στο υποσυνείδητό μας. Στο συνταίριασμά τους, οι αποστάσεις ανάμεσα στα τραγούδια και στα χαρακτικά ελαχιστοποιούνται, οι δύο τέχνες ομονοούν, εναρμονίζονται αβίαστα. Ένα ταίριασμα με το οποίο μπορούμε συμβολικά να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα μιας αέναης αναπαραγωγής θεμάτων που χαράσσουν την Ιστορία του Κόσμου μας και μας παροτρύνει να θέσουμε ερωτήματα πάνω στην κοινή τους ρίζα.

 

 

Οι Τέχνες της Χαρακτικής και του Τραγουδιού είναι αδέλφια, ξεκίνησαν μαζί, έχουν κοινή πολιτιστική αφετηρία, είναι δύο τέχνες με κοινή εσωτερική διαδικασία. Το τραγούδι, όπως και το Χάραγμα, φύονται και θεριεύουν πάνω στον Λόγο. Η αντανακλαστική τους αντίδραση στη φύση της γλώσσας, διευκολύνει τη διάδοση της οπτικής και ακουστικής εμπειρίας, πολλαπλασιάζοντας τους μύθους, όπως και τις ηθικές και φιλοσοφικές αξίες. Ο εναγκαλισμός ανάμεσα στα χαρακτικά και στα τραγούδια τονίζει συνεπώς τους κοινούς τους τόπους και περιοχές της νόησης που αλληλοσυμπληρώνονται. Τα έργα διαλεγμένα εδώ από διάφορους χαράκτες με διαφορετικές τεχνικές συνδέονται με τον ποιητικό λόγο, ο οποίος δημιουργεί ισοδύναμα πεδία «λόγου» και «εικόνας» που δεν συναντώνται απλά και μόνο, αλλά εμβαθύνουν στη διαδικασία που τα ενοποιεί. Έτσι ανακάμπτει η Άνοιξη και δεχόμαστε το νέο ερέθισμα χωρίς ενδοιασμούς ή τουλάχιστον δεν το αποκλείουμε. Η πομπή των ετερόκλητων αυτών έργων, σε διαδικασία αλληλουχίας, εξηγεί και το πώς η χαρακτική όσο και το τραγούδι σχετίζονται με όλα τα θέματα που απασχολούν την κοινωνία, θέματα ιστορικά, θρησκευτικά, γεωγραφικά, επιστημονικά που διαμορφώνουν και εκπαιδεύουν τους ανθρώπους, αναπτύσσοντας τις πνευματικές, σωματικές και ηθικές ικανότητές τους.

 

 

 

Η «Άνοιξη» ό,τι ήταν παλιά είναι και τώρα, αναπαράγει αενάως τη διαδικασία της μύησής μας στα ιερά του Κόσμου, του Κόσμου μας, που ξανοίγεται και εμπλουτίζεται. Τι συντελείται εδώ, με τρόπο εαρινό; Τα Δημοτικά μας τραγούδια ανήκουν στον παρελθόν, ακούγονται μακρινά, όμως έχουν τη δύναμη να μας μεταφέρουν την αίσθηση μιας αδιάσπαστης συνέχειας του πολιτισμού μας. Τα χαρακτικά μας είναι σύγχρονα, πιο κοντινά μας. Όμως, η απόσταση ανάμεσά τους, ωθεί να βρεθεί ένας νέος ειρμός, μια νέα κίνηση εντός τους. Η ίδια η ρωγμή στο χρόνο, προσφέρεται εδώ, ως το πεδίο της νέας εξερεύνησης. Η καλλιτεχνική πομπή μας, διευρύνεται, ξεφεύγει από τις εποχές και αξιοποιείται ως πολιτισμός, που αποκαθιστά στο σήμερα: Μνήμη, Ποιότητα, Διαφορές στην προσωπική και συλλογική Μυθολογία. Τη χαρακτική συναντά και η ηχογράφηση. Η χάραξη αυτή που ως ηχώ-γραμμα μορφοποιεί την ακουστική εμπειρία, χαράζει μια πορεία προς ένα άνοιγμα, μια χαραμάδα, μια χαραγή, μια χαρακιά με σκοπό την Ανθοφορία που πολλαπλασιάζεται. Τα αντίγραφα στοιχισμένα, παράγουν με τον τρόπο τους, όσα η κάθε τέχνη ξεχωριστά δεν μπορεί να μεταδώσει. Όραση και Χέρι, Ακοή και Φωνή, κρατώντας πάντα την αυθεντικότητά τους αλλά και μια νέα σχέση που συμπυκνώνει μια αρχέγονη κατάσταση εγχαραγμένου λόγου, εντός του οποίου ζούμε, φέρνουν την ανθοφορία στο προσκήνιο, αναζωογονούν τον καλλιτεχνικό μόχθο και μας δίνουν τη βεβαιότητα ότι ο Κόσμος της Τέχνης, μέσα στη διαρκή του αλλαγή, παραμένει σταθερός και ενωμένος.
ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ. 1/3/2020.

 

 

 

  • Για την έκθεση διαβάστε αναλυτικά ΕΔΩ:

Άνοιξη και Ειρήνη στον κόσμο που ταλανίζεται με τα χαρακτικά της Βάσως Κατράκη