Taste therapy

Ο κυρ Αντώνης ο ταχυδρόμος και τα ξεροτήγανα από την Αμοργό…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Στη γωνία Ευδόξου και Θέωνος, στον Νέο Κόσμο, ήταν το αμοργιανό καφενείο. Εκεί συναντιόντουσαν όλοι όσοι είχαν έρθει από το νησί για να βρουν δουλειά στην πρωτεύουσα.

Είμαστε στα μέσα της δεκαετίας του ’50 και μια ή δύο φορές τον μήνα, ανάλογα με τον καιρό, ερχόταν ο ταχυδρόμος του νησιού και έφερνε στους συντοπίτες του όσα τους είχαν στείλει οι συγγενείς τους.

 

Το θρυλικό και αγαπημένο επιβατηγό “Μοσχάνθη”

 

Το ταξίδι με την ιστορική «Μοσχάνθη» ήταν πάντα απρόβλεπτο και πολύωρο, όμως στο λιμάνι όλα ξεχνιόντουσαν…

Ο ταχυδρόμος, ο κυρ Αντώνης, ήταν το πιο αγαπητό πρόσωπο για όλους. Ήταν μέλος της κάθε οικογένειας αφού εκτός από όσα έφερνε μέσα στα ψάθινα καλάθια, έφερνε και ειδήσεις… Έλεγε στους μεγάλους ποιος γεννήθηκε, ποιος πέθανε, ποιος παντρεύτηκε, ποιος αρραβωνιάστηκε. Έλεγε ακόμα τα νέα για τον κυρ Μέντιο αλλά και για την κατσίκα του γείτονα.

Για μας τα παιδιά ήταν μεγάλη γιορτή κάθε φορά που ερχόταν ο κυρ Αντώνης αφού μέσα στις καλαθούνες βρίσκαμε παστέλια, σταφίδες, αρμαθιές με ξερά σύκα αλλά και ξεροτήγανα. Οι μεγάλοι περίμεναν με αγωνία τους γευστικούς τσίρους – που ήταν ξεραμένοι σαν …τσιπς – περίμεναν τα ξερό χταπόδι, σπάνια αχινούς και ίσως κάποια νταμιτζάνα με κόκκινο κρασί. Οι νοικοκυρές χαίρονταν με τον φάβα και με τα παξιμάδια που έδιναν λύση σε πολλά προβλήματα.

 

***

 

 

 

Πρόσφατα σε μια αρχαιολογική ανασκαφή που έκανα στο αρχείο μου βρήκα ένα τσαλακωμένο χαρτί από παλιό τετράδιο με ξεθωριασμένο από τον χρόνο το ανορθόγραφο κείμενο που ήταν γραμμένο με το μελανό μολύβι που το σαλιώναμε για να φαίνεται πιο έντονα…

 

Σας διαβάζω το κείμενο:

 

Συνταγή για ξεροτήγανα Αμοργού

 

Υλικά

 

1 οκά και 300 γραμμάρια αλεύρι
2 ποτήρια νερό
Μισό ποτήρι λάδι για ζύμη
1 κουταλάκι αλάτι
Αρκετό λάδι για το τηγάνισμα

*

Για το σιρόπι
4 ποτήρια ζάχαρη
3 ποτήρια νερό
1 φλιτζάνι μέλι
Λίγο λεμόνι

*

Για το πασπάλισμα
Κανέλα σκόνη
Καβουρδισμένο και σπασμένο σουσάμι

 

*

 

 

Εκτέλεση

 

Πριν αρχίσεις το ζύμωμα του φύλλου για τα ξεροτήγανα, ετοιμάζεις το υλικό για το πασπάλισμά τους. Καθαρίζεις και πλένεις το σουσάμι. Το καβουρδίζεις λιγάκι με λάδι να σκουρύνει. Όταν κρυώσει το χτυπάς στο γουδί μέχρι να σπάσει χωρίς να γίνει πούδρα. Ανακατεύεις το σπασμένο σουσάμι με τριμμένη κανέλα.

Οι αναλογίες των υλικών εδώ ποικίλλουν. Δύο χούφτες σουσάμι και ένα φακελάκι τριμμένη κανέλα αρκούν για αρκετά ξεροτήγανα. Όταν τελειώσω το ζύμωμα και πριν ανοίξω το φύλλο, ετοιμάζω και το σιρόπι. Μέσα σε μια χαμηλή κατσαρόλα βάζω όλα τα υλικά για το σιρόπι, τα διαλύω και βάζω την κατσαρόλα στη φωτιά να σιγοβράσει. Όταν το σιρόπι πάρει βράση, χαμηλώνω τη φωτιά και το διατηρώ ζεστό σε πολύ χαμηλή φωτιά. Ζυμώνω το αλεύρι πρώτα με το λάδι και μετά με το νερό κατά τα γνωστά.

Η ζύμη πρέπει να είναι σχετικά τρυφερή. Ανοίγεις το φύλλο και το κόβεις σε ίσες οριζόντιες λουρίδες πλάτους περίπου 10-12 πόντους και μήκους περίπου 20-25 πόντους. Με την βοήθεια δύο πιρουνιών τυλίγεις το φύλλο σε ρολό ή διπλώνεις στην μέση σαν φιογκάκι. Καθώς ανοίγεις το φύλλο και φτιάχνεις τα κομμάτια, αρχίζεις και το τηγάνισμα για να μην ξεραθούν πολύ. Σε ένα μεγάλο τηγάνι καίς πολύ λάδι και τηγανίζεις τα ξεροτήγανα λίγα λίγα. Όταν ξανθύνουν, τα βγάζεις από το τηγάνι με μια τρυπητή κουτάλα και τα αφήνεις να στραγγίσουν σε ένα σουρωτήρι. Όταν στραγγίσουν και κρυώσουν τα πρώτα ξεροτήγανα, με την τρυπητή κουτάλα τα βουτάς με προσοχή, για να μην σπάσουν, στο σιρόπι που σιγοβράζει, έτσι ώστε να σκεπαστούν από όλες τις πλευρές. Μόλις πάρουν το σιρόπι, τα στραγγίζεις και πάλι στο σουρωτήρι. Τα βάζεις σε μια πιατέλα και τα πασπαλίζεις με το μείγμα από κανέλα και το καβουρδισμένο και σπασμένο σουσάμι.

(*) Το αλεύρι είναι 1 κιλό.

 

***

 

Τώρα λοιπόν που τα χρόνια πέρασαν και οι μνήμες συντηρούνται πλέον κυρίως με τις γεύσεις, τα ξεροτήγανα έχουν την τιμητική τους στην Αμοργό με τη γιορτή που γίνεται στην Αιγιάλη κάθε χρόνο το πρώτο Σάββατο Σεπτεμβρίου.
Το παραδοσιακό γλυκό το φτιάχνουν τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά αλλά το προσφέρουν στους γάμους και στα βαφτίσια μαζί με το παστέλι.

 

***

 

 

Στη γιορτή, στην Αιγιάλη, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την διαδικασία παρασκευής του και να το δοκιμάσουν συνοδεία ψημένης ρακής. Επίσης – και αυτό είναι πολύ σημαντικό – μπορούν να γλεντήσουν και να χορέψουν μαζί με τους ντόπιους χορευτικούς ομίλους με τη συνοδεία των παραδοσιακών τοπικών οργάνων.

6η Γιορτή ξεροτήγανου λοιπόν: Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2019 όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην Αιγιάλη όπου η γιορτή θα αρχίσει στις 8.30 μ.μ.

Φέτος θα συνοδεύσουν οι μουσικοί Γιακουμής Γαβράς κι Αντώνης Γιαννακός, καθώς και το χορευτικό του πολιτιστικού συλλόγου «Σιμωνίδης» με παραδοσιακούς χορούς απ’ όλη την Ελλάδα.

Παναγιώτης ΜήλαςΟ κυρ Αντώνης ο ταχυδρόμος και τα ξεροτήγανα από την Αμοργό…
Περισσότερα

Za’atar – Μείγμα νόστιμο, υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Αν ταξιδέψετε στο Ισραήλ, είναι δύσκολο να βρείτε ένα εστιατόριο ή ένα σπίτι που δεν πασπαλίζει με za’atar όλα τα φαγητά, από πίτσες μέχρι σαλάτες, κι από ρεβίθια και γιαούρτι μέχρι κοτόπουλο. Τι είναι το za’atar, ίσως να ρωτήσετε όμως. Είναι ένα μείγμα από αποξηραμένο θυμάρι, ρίγανη, σουμάκι και σουσάμι. Είναι νόστιμο και πολύ ευπροσάρμοστο.

 

Ισραηλινό πρωινό

 

Πρόκειται για το βασιλιά της αραβικής και ισραηλινής κουζίνας. Το ζάαταρ, εκτός του ότι νοστιμίζει πολύ τα κρέατα και τα ψάρια ειδικά αν το χρησιμοποιήσετε ωμό, πασπαλίζοντάς το από πάνω, γνωρίζει ακόμα μια πολύ συγκεκριμένη χρήση. Είναι από τις καλύτερες επιλογές για να το πασπαλίσετε πάνω σε πιτούλες και ψημένα ψωμάκια αν το ανακατέψετε με λίγο ελαιόλαδο. Ταιριάζει σχεδόν με όλες τις γεύσεις και καθημερινά ανακαλύπτονται νέες χρήσεις του.

Το μείγμα Za’atar πήρε ίσως την ονομασία του από την αραβική λέξη za’atar που κατά μία εκδοχή είναι η πηγή για τη λατινική ονομασία Satureja Thymbra (είδος θυμαριού).

 

Με πατάτες τηγανιτές

 

Το Ζάαταρ (زعتر, μεταγράφεται και ως Ζα’τάρ, Ζά’αταρ, Ζάχταρ ή Σάταρ) αναφέρεται κυρίως σε ένα μείγμα μπαχαρικών από τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Τουρκία και μέρος της βορειοαφρικανικής και αραβικής κουζίνας.

Το μείγμα χρησιμοποιείται επίσης στο κρέας και ως συνοδευτικό για ψωμί και άλλα τρόφιμα.

Το Ζάαταρ είναι το αραβικό όνομα για το άγριο θυμάρι, το οποίο χρησιμοποιείται ως κύριο συστατικό. Εδώ αναφέρονται και τα αποξηραμένα φύλλα του συριακού ύσπου (Origanum syriacum).

 

Με γιαούρτι και λάδι

 

Η βασική συνταγή του μείγματος μπαχαρικών έχει ως συστατικά το ζάαταρ, το σουμάκ, το ψητό σουσάμι και το αλάτι. Ανάλογα με την προετοιμασία, μπορούν να προστεθούν και άλλα συστατικά, όπως το Θυμάρι του Χαλεπίου από τη Συρία και το Λίβανο. Επίσης μπορεί να προστεθούν και άλλα μπαχαρικά όπως κόλιανδρος, γλυκάνισο και μάραθο, καθώς και ηλιόσποροι, σπόροι από κουκουνάρια, κολοκυθόσποροι και ξηροί καρποί.

Με το εν λόγω μείγμα γαρνίρεται η αραβική πίτα, το λεπτό επίπεδο ψωμί της Μέσης Ανατολής, ενώ χρησιμοποιείται για να δώσει γεύση και στο κρέας. Λόγω των συστατικών του, το Za’atar θεωρείται υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου, γι’ αυτό ενθαρρύνεται η κατανάλωσή του και από τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο.

 

Σε πίτες

 

Φτιάξτε dressings για σαλάτες, μπιφτέκια ή χρησιμοποιήστε το σε ψάρια και κρεατικά.

Οι Άραβες το αποκαλούν «manooche», δηλαδή το μείγμα ζάαταρ-ελαιολάδου που αλείφουν σε χειροποίητη πίτα με αγγούρι, φρέσκο δυόσμο και ντομάτα, αλάτι και πιπέρι.
Στην Τυνησία όμως και στο Μαρόκο εκτός από τα βασικά έχει και πάπρικα, στην Ιορδανία κύμινο και μάραθο και στην Τουρκία άνηθο, δυόσμο και μπαχάρι.
Η λέξη ζάταρ ή ζαατάρ – ανάλογα με την τοπική αραβική διάλεκτο κάθε χώρας – χαρακτηρίζει μια ολόκληρη οικογένεια βοτάνων που περιλαμβάνει τα διάφορα είδη ρίγανης, τη μαντζουράνα, την άγρια μέντα, το θυμάρι και το θρούμπι. Είναι τα μυρωδικά που οι Τούρκοι αποκαλούν κεκιίκ.

 

Σε σαλάτα

 

Το χαρμάνι του έχει κιτρινο-χρυσαφί χρώμα και άρωμα μεθυστικό.

Για να παρασκευάσετε την απλούστερη εκδοχή του χαρμανιού ζάαταρ ανακατεύστε μαζί:

  • 1½ κουτ. σούπας καβουρντισμένο σουσάμι, κατά προτίμηση Έβρου
  • ½ κ. γλυκού σούμακ (σουμάκι)
  • 1 κουτ. γλυκού ξερό θυμάρι και
  • 1 κουτ. γλυκού νησιώτικη ρίγανη

Το μείγμα αυτό θα το αναμίξετε με λίγο ελαιόλαδο και με την πάστα θα αλείψετε ζεστές πίτες για σουβλάκι ή φέτες φρυγανισμένο ψωμί. Αυτό είναι το κλασικό, υγιεινό και νοστιμότατο κολατσιό στη Μέση Ανατολή. Μπορείτε επίσης να αλείψετε με το χαρμάνι ζαατάρ ψημένο κρέας, κοτόπουλο και λιπαρά ψάρια, όπως οι κολιοί και ο ξιφίας.

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουZa’atar – Μείγμα νόστιμο, υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου
Περισσότερα

Γεύσεις χωρίς σύνορα στις μεταναστευτικές κουζίνες του 22ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Για τρεις μέρες, στις 28, 29 και 30 Ιουνίου 2019, στο Πάρκο Γουδή, ξαναστρώνεται το πιο ανοιχτό και «φιλόξενο» τραπέζι της πόλης, το τραπέζι του 22ού Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Αθήνας.

Με γεύσεις από δεκάδες γωνιές της γης, φτιαγμένες με τις μνήμες και τις συνταγές εκείνων που κάποτε υποχρεώθηκαν να αφήσουν το φαΐ τους στη μέση για να σωθούν από πολέμους και από φτώχεια, οι μεταναστευτικές/προσφυγικές κουζίνες στο Φεστιβάλ θα έχουν για άλλη μια χρονιά την τιμητική τους.

Γλυκά και αλμυρά πιάτα χωρίς σύνορα, θα μοιραστούν στο πολυεθνικό φαγοπότι σε πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιους.

Στο Φεστιβάλ θα δοκιμάσουμε τους ρακομεζέδες του «Ρακάδικου», τις γεύσεις της Συλλογικής Κουζίνας El Chef, τα αλησμόνητα κεμπάπ του Χουσεΐν και τα θρυλικά σουβλάκια του Φελέκη.

***

Με γεύσεις από δεκάδες γωνιές της γης, φτιαγμένες με τις μνήμες και τις συνταγές εκείνων που κάποτε υποχρεώθηκαν να αφήσουν το φαΐ τους και τη ζωή τους στη μέση για να σωθούν από πολέμους, βομβαρδισμούς και φτώχεια, οι μεταναστευτικές/προσφυγικές κουζίνες στο Φεστιβάλ θα έχουν για άλλη μια χρονιά την τιμητική τους.
Πάρτε μια νόστιμη ιδέα από τα γλυκά και αλμυρά πιάτα χωρίς σύνορα, που θα μοιραστούν στο πολυεθνικό τους φαγοπότι οι φίλοι του Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Αθήνας, πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιοι.

***

 

 

 

ΤΑ ΑΛΜΥΡΑ

***

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Φαλάφελ και κοσάρι (κοφτό μακαρονάκι, ρύζι, φακές με πικάντικη σάλτσα και χούμους)

ΑΙΘΙΟΠΙΑ: Παραδοσιακή πίτα με σάλτσα από μοσχαρίσιο κιμά + σαλάτα λαχανικών, σαμπούσα με φακές

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: Εnpanadas (χειροποίητες πίτες καλαμποκάλευρου χωρίς γλουτένη) με λαχανικά, τυρί και κιμά βοδινού

ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ: Κοτόπουλο με κάρι, τρίχρωμο ρύζι και φτερούγες κοτόπουλου, ποικιλία κρεάτων μπάρμπεκιου και σαλάτα

ΙΡΑΝ: Φαλάφελ, Ζereskpolo (κοτόπουλο με ρύζι και σαφράν)

ΚΑΜΕΡΟΥΝ: Moσχάρι με σπανάκι, ρύζι και πατατοσαλάτα, μοσχάρι με ρύζι ή κους κους

KOINΩΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ: Τσιγ κιοφτέ (χορτοφαγικό πιάτο), λαχματζούν

ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ: Φαλάφελ, λαχματζούν

Λ. ΚΟΝΓΚΟ: Σακασάκα (λαχανικά με ψάρι, μελιτζάνες και ρύζι), Fubwa (μοσχάρι με φιστικοβούτυρο, λαχανικά και ρύζι

ΜΑΔΑΓΑΣΚΑΡΗ: Χορτοκεφτέδες Μαδαγασκάρης με κόκκινη σάλτσα και ρύζι, φιλέτο κοτόπουλο με τζίντζερ, μπαχαρικά και σαλάτα με τσιγαριστό καρότο

ΜΑΡΟΚΟ: Αραβική πίτα με κεμπάπ και τηγανητές πατάτες, spring rolls με καυτερή σος

ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ: Μοσχάρι με κάρι, ρύζι και σαλάτα, κοτόπουλο με καρύδα, ρύζι και pap (πουρές καλαμποκιού), σαλάτα

ΝΙΓΗΡΑΣ: Φτερούγες κοτόπουλου με τηγανητό ρύζι, φτερούγες κοτόπουλου με τηγανητή άγρια μπανάνα και σος

ΝΙΓΗΡΙΑ: Yam porrage (αφρικανική πατάτα με κοτόπουλο, ντομάτα και λάδι), Εgg rolls (ολόκληρα αβγά σε ζύμη)

ΝΙΓΗΡΙΑΝΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ: Jollofrice (ρύζι με σος, κοτόπουλο και σαλάτα), Akara (σουβλάκι, φασόλια μαυρομάτικα, σαλάτα και πίτα)

Ν. ΑΦΡΙΚΗ: Boerewors με pap (μοσχάρι με πουρέ καλαμποκιού) και τσακαλάκα (πικάντικη σαλάτα), τσακαλάκα με πίτα (χορτοφαγικό πιάτο)

ΣΕΝΕΓΑΛΗ: Υassa (κoτόπουλο με καραμελωμένα κρεμμύδια και ρύζι), Maffe (ρύζι με φιστικοβούτυρο και αρνί)

ΣΟΥΔΑΝ: Κapsa (κοτόπουλο με ρύζι, ξηρούς καρπούς και καρότο), Τamia (κεφτέδες από φάβα σε πίτα με λαχανικά και ταχίνι)

ΤΟΥΡΚΙΑ-ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ: (Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πολιτικούς Κρατούμενους) Τουρκική τυρόπιτα

ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ: Spring Rolls με noodles

ΣΤΑ ΜΠΑΡ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ: Τσιγ κιοφτέ (αραβική πίτα με πλιγούρι, πατάτα, ήπια καυτερή σος και λαχανικά)

 

***

 

 

 

ΤΑ ΓΛΥΚΑ

 

***

 

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Μπακλαβάς, μπακλαβάς με δαμάσκηνα και σταφίδες, κανταΐφι με χουρμάδες, Βasbousa (σιροπιαστό γλυκό με σιμιγδάλι και καρύδα), Brownies με καρύδι.

ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ: Αφρικανικό παγωτό με καρύδα και καραμέλα, χειροποίητες καραμέλες (fudge)

ΚΑΜΕΡΟΥΝ: Λουκουμάδες με μπανάνα και ζάχαρη

ΣΟΥΔΑΝ: Τοπικά σιροπιαστά γλυκά

 

***

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

22ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Αθήνας

28,29 και 30 Ιουνίου 2019
Πάρκο Γουδή

Είσοδος ενίσχυσης: 5 ευρώ ανά ημέρα και 10 ευρώ για όλο το τριήμερο.

Δωρεάν για πρόσφυγες, μετανάστες και ανέργους

Ώρα έναρξης του φεστιβάλ: 6.00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των συζητήσεων: 7.30 μ.μ.
Ώρα έναρξης των αυτοοργανωμένων συζητήσεων: 7:00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των προβολών: 9.00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των συναυλιών: 9.30 μ.μ.

Παναγιώτης ΜήλαςΓεύσεις χωρίς σύνορα στις μεταναστευτικές κουζίνες του 22ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ
Περισσότερα

Nagashi Soumen – Μια δροσερή γευστική εμπειρία από την Ιαπωνία

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Ένας τρόπος για να παραμείνεις δροσερός κατά τη διάρκεια του θερμού ιαπωνικού καλοκαιριού είναι τα soumen –κρύα soba noodles. Με διαφορά, ο καλύτερος τρόπος για να τα απολαύσετε είναι με το τελετουργικό nagashi soumen. Σε αυτό, τα soumen noodles περνούν μέσα από σωλήνες μπαμπού κομμένους στα δύο με τη βοήθεια κρύου νερού που κυλά. Εσείς αρκεί να σταθείτε με το πιάτο σας κοντά στον σωλήνα και να σερβίρετε τα noodles στο πιάτο σας, αφού πρώτα τα βουτήξετε σε γλυκόξινη σάλτσα. Αν μη τι άλλο, η όλη διαδικασία αποτελεί εμπειρία.

Σε πολλά μέρη της Ιαπωνίας, μπορείτε να βρείτε εστιατόρια που ειδικεύονται σε αυτή τη μάλλον πρωτότυπη μαγειρική.

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουNagashi Soumen – Μια δροσερή γευστική εμπειρία από την Ιαπωνία
Περισσότερα

«Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Από το 2001, η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Ιουνίου. Αυτή την ημέρα αφιερώνουμε λίγο από το χρόνο μας για να αναγνωρίσουμε και να τιμήσουμε τη δύναμη, το κουράγιο και την επιμονή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που αναγκάστηκαν βίαια να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Κάθε χρόνο, με αφορμή αυτή την ημέρα, διοργανώνονται εκστρατείες, εκδηλώσεις και δράσεις σε όλο τον κόσμο με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων και των ίδιων των προσφύγων, των ανθρωπιστικών οργανώσεων, των αρχών και άλλων φορέων και την υποστήριξη γνωστών προσωπικοτήτων.

 

***

 

 

 

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, Έλληνες σεφ και πρόσφυγες μάγειρες θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στην κουζίνα από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου και θα σερβίρουν τα αγαπημένα τους πιάτα και μενού σε συγκεκριμένα εστιατόρια στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Ιωάννινα και τη Λέσβο.

Ελληνικές, συριακές, αφγανικές, ιρακινές, ιρανικές, κονγκολέζικες και μαροκινές γεύσεις θα ενθουσιάσουν όσους επισκεφθούν τα δεκατρία εστιατόρια που ανήκουν σε πρόσφυγες μάγειρες που ζουν στην Ελλάδα ή τους υποδέχονται στην κουζίνα τους για το φεστιβάλ «Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» που οργανώνει φέτος η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες μαζί με εταίρους της.

***

Το φεστιβάλ ξεκινάει στη Θεσσαλονίκη στις 18 Ιουνίου με ιρακινές γαστρονομικές προτάσεις που θα μαγειρέψει η Haifa με τον σεφ Μανώλη Παπουτσάκη στο εστιατόριο “Χαρούπι”.

***

Στην Αθήνα θα δοκιμάσουμε πεντανόστιμα και μοναδικά αφγανικά πιάτα που θα μαγειρέψει ο Farid μαζί με την ομάδα του Δημήτρη Ψαραδάκη στο εστιατόριο «Rakor» στον Κεραμεικό.

Ο σεφ Βασίλης Σπόρος θα φιλοξενήσει στο εστιατόριό του «Po’Boys» στου Ψυρρή τον Mehrdad και θα ταξιδέψουν τις γευστικές μας αισθήσεις μέχρι το Ιράν.

Στις 20 Ιουνίου, την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, το αθηναϊκό κοινό θα μπορεί να απολαύσει συριακά και ποντιακά εδέσματα από τον Barshank και τον Γιώργο Γληνό μέσα από την καντίνα «Food Truck» που θα βρίσκεται στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης.

Η Touria θα μας προσφέρει μαροκινό street food γεμάτο αρώματα και γεύση στο StrEaters, το πρώτο food court της Αθήνας, όπου θα συνεργαστεί με τον σεφ Μιχάλη Γιαννόπουλο.

Η Roaa Sabah, που συμμετείχε στο περσινό αντίστοιχο φεστιβάλ και αποτελεί πλέον μέλος της μαγειρικής οικογένειας του σεφ Βασίλη Σπόρου στο «Mama Roux» στο Μοναστηράκι, θα υποδεχτεί την Asma και μαζί θα συνδυάσουν υπέροχα τις μυστικές τους συνταγές από το Ιράκ και τη Συρία.

 

***

 

 

 

Στο πλαίσιο του φεστιβάλ Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees, οι λάτρεις του φαγητού θα κληθούν επίσης να δοκιμάσουν πιάτα από εστιατόρια προσφύγων, όπως παραδοσιακή αφγανική κουζίνα στο εστιατόριο «Φωλιά» του Reza Golami στα Εξάρχεια και ασιατική κουζίνα στο εστιατόριο «Golden Phoenix» στο Κεφαλάρι, όπου ο ιδιοκτήτης Huy Tang Nguyen θα ετοιμάσει σπεσιαλιτέ από την πατρίδα του, το Βιετνάμ.

 

***

 

Στη βορειοδυτική Ελλάδα, στα Ιωάννινα, το φεστιβάλ θα παρουσιάσει κουζίνες της Συρίας, του Αφγανιστάν και του Κονγκό από τον Ibrahim, τον Faraidoon και τον Espoir στα εστιατόρια «Όμιλος», «Πρεσβεία» και «Το μαγαζάκι που λέγαμε» από τις 20 έως τις 22 Ιουνίου.

 

***

 

 

Στο νησί της Λέσβου, όσοι επισκεφθούν το «NAN», το πρώτο εστιατόριο στο οποίο εργάζονται πρόσφυγες και ντόπιοι μαζί και μοιράζονται τις συνταγές τους μαζί με την τοπική κοινότητα, θα γευθούν αυθεντικές έθνικ γεύσεις από διάφορα μέρη του κόσμου.

Επίσης, ο Mahmood Talaa θα μυήσει τους επισκέπτες του στην πλούσια και μοναδική κουζίνα της Συρίας στο εστιατόριό του «Reem» στη Μυτιλήνη.

***

Το φεστιβάλ «Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» στηρίζεται από οργανώσεις που βοηθούν τους πρόσφυγες να ενταχθούν στις τοπικές κοινωνίες και να έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας, όπως η ARSIS – Association for the Social Support of Youth, η Caritas Hellas και η Melissa Network of Migrant Women in Greece.
Μέρος των εσόδων των εστιατορίων θα δοθεί από τα συμμετέχοντα εστιατόρια σε οργανώσεις υποστήριξης προσφύγων

Παναγιώτης Μήλας«Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου 2019
Περισσότερα

Pan con tomate κι άλλες “ανήθικες συνταγές” από τον Montalbán

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Είτε έχει να αντιμετωπίσει μια υπόθεση είτε μια κατσαρόλα ο Πέπε Καρβάλιο, ο φημισμένος ήρωας του Manuel Vázquez Montalbán, επιστρατεύει όλη του την εφευρετικότητα. Η εφευρετικότητα αυτή πασπαλισμένη με θράσος και δυναμισμό αποτελεί την πεμπτουσία του πιο επικούρειου των ντετέκτιβ. Το απόσταγμα των ευωδιών από το φούρνο του σπιτιού του συναντά τα πιο αντιπροσωπευτικά στιγμιότυπα των μυθιστορημάτων του Μονταλμπάν. Σημειώσεις που αφορούν σαλιγκάρια, τορτίγια, κρασιά, εγκλήματα και φιλίες το σκάνε από τη βιβλιοθήκη και αναζητούν καταφύγιο στην κουζίνα.

Με αφετηρία μια φιλολογική θεώρηση, ο συγγραφέας Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν αποπειράται να παρουσιάσει κάποιες «ανήθικες» συνταγές ή μάλλον με πρόσχημα αυτές, καλεί τον αναγνώστη σε μια νέα απελευθέρωση. Βέβαια, υπάρχει πάντα έστω μια χαλαρή σύνδεση ανάμεσα στη συνταγή που προτείνει και μια ανάλογη ερωτική κατάσταση. Εξυπακούεται ότι οι συνταγές είναι απολύτως ελεύθερες και αδέσμευτες σε σχέση με τη μαγειρική τέχνη, και παρότι δηλώνει οπαδός των εστιατορίων, θέλει να διαδώσει τη συνήθεια του μαγειρέματος, ωθώντας τον αναγνώστη να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει στα σεντόνια.

“Οι συνταγές που παρουσιάζω εδώ είναι αυθαίρετες, καρπός της αυθαίρετης επιλογής μου”, γράφει. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ένας συγγραφέας είναι ο διαιτητής που αποφασίζει όσον αφορά τις ιδεοληψίες και τις λέξεις μέσα από ένα σχεδόν απεριόριστο δυναμικό ιδεοληψιών και λέξεων. Πολλές από τις συνταγές αυτές μπορεί να τις γευτεί κανείς και στα εστιατόρια. Άλλες ανήκουν στην Ιστορία της Γαστρονομίας μάλλον παρά στη σημερινή πραγματικότητα. Ωστόσο, και μολονότι είμαι οπαδός των εστιατόρων, θα ήθελα να διαδώσω τη συνήθεια του μαγειρέματος με την πρόθεση να αποκομίσει κανείς, ύστερα, τους καρπούς του έρωτα, πράγμα που δεν είναι ταυτόσημο. Γι’ αυτό θα γίνεται διαρκώς αισθητή στον αναγνώστη η πρόταση ή η προϋπόθεση ότι πρέπει πρώτα να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει μέσα στα σεντόνια του.

Ο Μονταλμπάν ήταν ένας μερακλής καλοφαγάς, κι έτσι τα βιβλία του είναι γεμάτα με συνταγές, μερικές από τις οποίες μάλιστα είναι ιδιαιτέρως περίπλοκες. Παρόλο τον εντυπωσιακό αριθμό των συνταγών όμως, ο Μονταλμπάν φαίνεται να ξεχωρίζει μία από αυτές ως τη μόνη ικανή να τον ταξιδεύει απευθείας στις μυρωδιές της παιδικής του ηλικίας. Είναι το αγαπημένο των Καταλανών «pan con tomate», κάτι που θυμίζει τον δικό μας κρητικό ντάκο, τον ποτισμένο με τα ζουμιά και τις μυρωδιές του ελαιολάδου, της ντομάτας και της φέτας, που συνοδεύεται τα καλοκαίρια από τσικουδιά και παγωμένο νερό.

Αν και πρέπει να συμπληρώσω πως η ιδέα αυτού του θεϊκού μικρογεύματος ήταν πολύ προσφιλής και στη Μεσσηνία των παιδικών μου χρόνων, όπου η γιαγιά μου μας έδινε, στα εγγόνια της, για “προσφάι” όπως το έλεγε, μια γενναία φέτα από καρβέλι, κομμένη πλαγίως και λοξά για να βγει μεγαλύτερη, περιχυμένη με μπόλικο ελαιόλαδο, τριμμένη ντομάτα και πασπαλισμένη με ρίγανη. Συνοδευόταν δε πάντα από ένα κομμάτι σφέλλα, ένα πεντανόστιμο τοπικό τυρί που λέγεται και “φέτα της φωτιάς”.

Στις «Ανήθικες συνταγές» του Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν, βρίσκουμε τη συνταγή: «Παίρνετε λίγο αφράτο χωριάτικο ψωμί, κομμένο σε φέτες από την προηγούμενη μέρα. Κόβετε στα δύο τις ώριμες ντομάτες και τις τρίβετε πάνω σε ψωμί έτσι ώστε να το ποτίσουν με το χυμό τους, τη σάρκα και τους σπόρους που θα συγκρατηθούν από το τραχύ μέρος της κόρας. Αλατίζετε ομοιόμορφα και περιχύνετε με λίγο ελαιόλαδο. Το αφήνετε να απλωθεί ελεύθερα, πιέζοντας το ψωμί με τα δάχτυλα για να ποτίσει όλη η φέτα.

»Όλοι οι σοφοί άνθρωποι και λαοί της γης θα πρέπει να θεωρούν το ψωμί με ντομάτα σαν το θεμελιακό τοπίο της ανθρώπινης διατροφής. Κατ’ εξοχήν αμαρτωλό έδεσμα, γιατί περικλείει και απλουστεύει την αμαρτία κάνοντάς την προσιτή στον οποιονδήποτε. Αμαρτωλό έδεσμα γιατί προσφέρεται ως εναλλακτική λύση για κάθε τι το υπερβατικό, κάθε τι το επικίνδυνα υπερβατικό, αν μετατραπεί σε κουλτούρα της άρνησης. Όχι στον πόλεμο, ναι στο ψωμί με ντομάτα. Μην ψηφίζετε τη δεξιά, τρώτε ψωμί με ντομάτα. Μην προσχωρήσετε στο ΝΑΤΟ, αλείψτε ψωμί με ντομάτα. Παντού, ανά πάσα στιγμή. Ψωμί. Ντομάτα. Λάδι. Αλάτι. Και μετά τον έρωτα, ψωμί με ντομάτα και λίγο σαλάμι».

Η συγγένεια της σύλληψης του Pan con tomate και του κρητικού ντάκου ή της ιταλικής μπρουσκέτας δεν είναι τυχαία. Γράφει ο Μονταλμπάν πάλι, σε άλλο του βιβλίο: «Όπως υπάρχει μια γλωσσολογική “κοινή”, βάσει της οποίας μπορούμε να προσδιορίσουμε την κοινή καταγωγή των αρίων γλωσσών από την Ινδοευρωπαϊκή, υπάρχει αντίστοιχα και μία προφανής γαστρονομική “κοινή”, ένα από τα επιστημονικά συμπτώματα της οποίας είναι το Ψωμί με ντομάτα».

«Συνηθίζω», λέει ο Ισπανός συγγραφέας, στην εισαγωγή του βιβλίου του “Οι συνταγές του Πέπε Καρβάλιο”, «να αντιλαμβάνομαι τη μαγειρική ως μια μεταφορά για τον πολιτισμό. “Τρώω” σημαίνει σκοτώνω και καταβροχθίζω μια ύπαρξη που ήταν ζωντανή, είτε πρόκειται για ζώο είτε για φυτό. Εάν καταβροχθίζαμε απευθείας το ζώο ή το ξεριζωμένο μαρούλι, θα θεωρούμασταν άγριοι. Αν όμως μαρινάρουμε το ζώο, για να το μαγειρέψουμε στη συνέχεια με αρωματικά μυρωδικά από την Προβηγκία και μ’ ένα ποτήρι γλυκό παλιό κρασί, τότε έχουμε πραγματοποιήσει ένα εξαιρετικό πολιτισμικό εγχείρημα, το οποίο δεν παύει, βέβαια, να βασίζεται στην αγριότητα και στον θάνατο».

Τα βιβλία του Μονταλμπάν είναι γεμάτα από συνταγές που ξέρει να φτιάχνει ο ήρωάς του Πέπε Καρβάλιο. Από τα εκατοντάδες, ωστόσο, φαγητά, οι συνταγές των οποίων –κάποιες απλές, οι περισσότερες πολύπλοκες και ορισμένες εξωπραγματικές– που εμφανίζονται στα βιβλία του Μονταλμπάν, ο ίδιος φαίνεται να προτιμά την απλούστερη όλων, το Pan con tomate (Ψωμί με ντομάτα), το οποίο έρχεται πάντα πρώτο στον ουρανίσκο της μνήμης του όταν βυθίζεται στην πατρίδα των αισθήσεων της παιδικής του ηλικίας. Ταυτόχρονα όμως πρόκειται για ένα έδεσμα «δίχως το οποίο», όπως γράφει στο “Σαμποτάζ στους Ολυμπιακούς Αγώνες”, «θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί η βιογενετική του καταλανικού λαού από τον 19ο αιώνα και μετά, χρονολογία ενσωμάτωσης του ντοματόψωμου στα στοιχεία της ταυτότητας της καταλανοσύνης».

 

 

Ο Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν (Manuel Vázquez Montalbán) (Βαρκελώνη, 14 Ιουνίου 1939 – Μπανγκόκ, Ταϊλάνδη, 18 Οκτωβρίου 2003) υπήρξε ένας Ισπανός πολυγραφότατος εργάτης του λόγου: δημοσιογράφος, μυθιστοριογράφος, ποιητής, δοκιμιογράφος, ανθολόγος, συντάκτης προλόγων, ευθυμογράφος, κριτικός, αλλά και γαστρονόμος κι είναι από τους πιο διάσημους Ισπανούς συγγραφείς.
Υπήρξε μοναχοπαίδι μιας μοδίστρας και ενός μέλους του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Καταλονίας, τον οποίο και δεν γνώρισε παρά μόνο όταν ήταν πέντε χρονών λόγω της φυλάκισής του. Ο ίδιος αποτέλεσε μέλος του κόμματος αυτού, αφότου είχε περάσει από το Frente de Liberación Popular και πριν καταλήξει στην Πρωτοβουλία για την Καταλονία (Iniciativa per Catalunya). Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και δημοσιογραφία στη Σχολή Δημοσιογραφίας της ίδιας πόλης.

Το 1962 ένα πολεμικό συμβούλιο τον καταδίκασε σε τρία χρόνια φυλάκιση λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας. Στη φυλακή της Λιέιδα έγραψε το πρώτο του βιβλίο, το δοκίμιο Informe sobre la información. Μετά την αποφυλάκισή του ξεκινάει τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία στο περιοδικό Triunfo κάτω από το ψευδώνυμο Sixto Cámara. Από τότε συνεργάστηκε με πολλά έντυπα μέχρι τον θάνατό του. Το 1966 απέκτησαν με τη γυναίκα του, την ιστορικό Άνα Σαλιές, τον μοναδικό τους γιο, Ντανιέλ Βάθκεθ Σαλιές (Daniel Vázquez Sallés).

Το 1967 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο Una educación sentimental που την ακολούθησε το 1969 το Movimientos sin éxito. Τον ίδιο χρόνο εμφανίζεται το μυθιστόρημα Recordando a Dardé. Το 1973 γεννιέται ο πιο γνωστός του λογοτεχνικός χαρακτήρας, ο ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο, στο μυθιστόρημα Yo maté a Kennedy.

Το 1995 του αποδόθηκε το Εθνικό Βραβείο Ισπανικών Γραμμάτων για την προσφορά του. Πέθανε στις 18 Οκτωβρίου του 2003, στα 64 του, από ανακοπή καρδιάς ενώσω βρισκόταν στο αεροδρόμιο της Μπανγκόκ, στο ταξίδι της επιστροφής στην πατρίδα του ύστερα από μία σειρά διαλέξεων στην Αυστραλία. Προς τιμήν του το 2009 δόθηκε το όνομά του σε μια πλατεία στη γειτονιά του Ραβάλ της Βαρκελώνης.

Ποίηση

Το ντεμπούτο του στην ποίηση το έκανε το 1963 με το Una educación sentimental και συμπεριλήφθηκε από τον Ζουζέπ Μαρία Καστελιέτ στη συλλογή Nueve novísimos poetas españoles. Στη συλλογή Memoria y deseo συγκέντρωσε όλη την ποιητική του παραγωγή από το 1967 μέχρι το 1983 για να προσθέσει στην ίδια συλλογή αργότερα μια επέκταση μέχρι το 1990 με το pero el viajero que huye en Memoria y deseo. Τα τελευταία ποιητικά έργα που θα δημοσιεύσει θα είναι ο τόμος Ciudad το 1997 και η συλλογή ερωτικής ποίησης Ars Amandi το 2001. Ο ποιητικός του λόγος χαρακτηρίζεται από την ειρωνεία και διακατέχεται πάντα από μια κριτική και αυτοβιογραφική τάση.

Μυθιστόρημα

Τα χαρακτηριστικά του ποιητικού του λόγου εμφανίζονται και στα μυθιστορήματά του. Πέραν γνωστής σειράς που έχει ως πρωταγωνιστή τον γνωστό αστυνομικό χαρακτήρα Πέπε Καρβάλιο, ξεχωρίζουν διάφορα μυθιστορήματα. Το μυθιστόρημα El Pianista (1985) αναφέρεται στον ρόλο του καλλιτέχνη στη σύγχρονη κοινωνία, ενώ το Los alegres muchachos de Atzavaraτου 1987 (Τα χαρούμενα αγόρια της Ατζαβάρα σε ελληνική μετάφραση του Τάσου Ψάρρη το 2010) αποτελεί μια ραδιογραφία της ανερχόμενης κοινωνικής ελίτ της δεκαετίας του 1980 μετά την πολύχρονη δικτατορία του Φράνκο. Στο Γκαλίντεθ του 1991 (σε ελληνική μετάφραση της Βάσως Συνοδινού) αναφέρεται στο πραγματικό γεγονός της απαγωγής, βασανισμού και δολοφονίας, το 1956, του Χεσούς ντε Γκαλίντεθ, εκπροσώπου της εξόριστης κυβέρνησης των Βάσκων και εξόριστου, τότε, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο El estrangulador (Ο Στραγγαλιστής σε ελληνική μετάφραση του Χάρη Παπαγεωργίου) σκιαγραφεί τον σύγχρονο άνθρωπο μέσα από την αφήγηση ενός τρελού και, τέλος, στο Erec y Enide του 2002 (Ερέκ και Ενίντ, οι δοκιμασίες του έρωτα στην ελληνική μετάφραση της Βιβής Φωτοπούλου) περιγράφει τις περίπλοκες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων με έντονη ανάδειξη του ατομισμού.

Ο Πέπε Καρβάλιο

Ο Μονταλμπάν δημιούργησε έναν από τους πιο επιτυχημένους χαρακτήρες του λεγόμενου αστυνομικού “μαύρου μυθιστορήματος” της ισπανικής λογοτεχνίας. Μέσω της λογοτεχνικής σειράς με πρωταγωνιστή τον Πέπε Καρβάλιο, ο Μονταλπμάν χάρισε στη λογοτεχνία ένα ευρύ κοινωνικοπολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό χρονικό του τελευταίου τρίτου του 20ού αιώνα. Κάθε μέρος της σειράς έχει άμεση σχέση με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής στην οποία διαδραματίζεται, ενώ παράλληλα είναι το όχημα της έκφρασης των γαστρονομικών τάσεων του συγγραφέα.

Δοκίμιο

Ο Βάθκεθ Μονταλμπάν έγραψε πληθώρα δοκιμίων που σχετίζονται με μια ευρεία γκάμα θεμάτων. Το πρώτο του δοκίμιο, Informe sobre la Información, αποτελεί ακόμη μια από τις καλύτερες ισπανικές μελέτες σχετικές με τη δημοσιογραφία. Πολύ γνωστά έγιναν τα Crónica sentimental de España του 1971, Los demonios familiares de Franco του 1978, Un polaco en la corte del rey Juan Carlos του 1996, μια αφήγηση γύρω από την τελευταία περίοδο κυβέρνησης του Φελίπε Γκονθάλεθ, Y Dios entró en La Habana (Και ο θεός μπήκε στην Αβάνα στην ελληνική μετάφραση της Αγγελικής Αλεξοπούλου), γύρω από την Κουβανική Επανάσταση και τον Φιδέλ Κάστρο, Marcos: el señor de los espejos (Μάρκος. Η επανάσταση και οι καθρέφτες στην ελληνική μετάφραση της Λήδας Παλλαντίου) και La Aznaridad, όπου περιγράφει την πρώτη θητεία του Χοσέ Μαρία Αθνάρ ως πρωθυπουργό της Ισπανίας.

Δημοσιογραφία

Οι εκδόσεις Debate εξέδωσαν όλο το δημοσιογραφικό έργο του Βάθκεθ Μονταλμπάν σε τρεις τόμους που ακολουθούν τις τρεις περιόδους της δημοσιογραφικής του παραγωγής. Πρώτος παρουσιάζεται ο ρόλος του ως αρθρογράφος μεταξύ 1960 και 1973, με τις διάφορες δυσκολίες στον φαλαγγικό Τύπο και την καταδίκη του από το καθεστώς. Εκείνη την περίοδο εργάστηκε στο περιοδικό “Siglo 20” που έκλεισε ύστερα από υπουργική εντολή, στο “Hogares modernos”, στις εφημερίδες “Tele/eXprés” και “Triunfo” όπου κι έγινε γνωστός με τα πρωτοποριακά του ρεπορτάζ.

Ο δεύτερος έχει τον τίτλο “Del humor al desencanto (1974-1986)” και περιγράφει τη χιουμοριστική του προσέγγιση στα πράγματα με τη συνεργασία των σκιτσογράφων Φόρχες, Περίκ και των λογοτεχνών Μαρούχα Τόρρες, Ζοάν ντε Σεγάρα και Χουάν Μαρσέ. Ο τρίτος τόμος τιτλοφορείται Las batallas perdidas (1987-2003) και διαγράφει το προφίλ του ως αναγνωρισμένο πλέον δημοσιογράφο με αρθρογραφίες στις εφημερίδες “El País”, “Avui” και “Interviú”.

Βραβεία

Ο Βάθκεθ Μονταλμπάν έλαβε πολλά βραβεία κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1991, Εθνικό Βραβείο Πεζογραφίας, για το Galíndez. 1991, Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, για το Galíndez. 1994, Βραβείο της Κριτικής, για το El estrangulador. 1994, Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας “Ennio Flaiano”, για την Autobiografía del general Franco. 1995, Εθνικό Βραβείο Ισπανικών Γραμμάτων.

Μετά θάνατον δόθηκε το όνομά του σε μια οδό στο προάστιο Χετάφε της Μαδρίτης, σε μια πλατεία στη γειτονιά του Ραβάλ της Βαρκελώνης και στο Σαν Μπαουδίλιο ντε Λιοβρεγάτ, σε ένα πολιτιστικό κέντρο στη Βαλβιδρέρα και σε ένα γυμνάσιο στο Σαν Αντριάν ντε Μπεζός.

Η ανταπόκριση του κοινού σ’ όλο τον κόσμο και της διεθνούς κριτικής, επιβεβαιώνουν ότι, παρά το φαινομενικό “τοπικισμό” της, η γραφή του καταφέρνει να μας κάνει κοινωνούς παγκοσμίων αξιών. Θεωρείται πως ήταν ο πιο ενθουσιώδης άνθρωπος στον κόσμο, από τους ανθρώπους που τον έχουν συναναστραφεί κι ήταν όντως από τα πιο γελαστά κι ευχάριστα άτομα.

***

 

 

Μια συλλογή συνταγών που αυτοχαρακτηρίζονται ως “ανήθικες”, δημιουργεί την υποχρέωση κάποιων εξηγήσεων, όχι υπερβολικών, για να μη βρεθεί ο αναγνώστης στην άβολη κι άδικη θέση του συνδαιτυμόνα, που του προσφέρουν ακόμα και τις ανηθικότητες, μασημένες. Θα μπορούσαν να παρατεθούν εκατό, χίλιες, ένα εκατομμύριο… όλες οι πιθανές συνταγές. Πρέπει πρώτα να δηλωθεί πως η ηθική δεν είναι απόλυτη μα σχετική αξία κι ως εκ τούτου, είναι κι αυτή ανήθικη. Προτείνοντας καθεμιά από τις συνταγές αυτές, είναι σα να ποντάρουμε στη δυνατότητα μιας άλλης ηθικής, ηδονιστικής που απευθύνεται στους οπαδούς της άμεσης ευδαιμονίας, που βασίζεται στη χρήση αλλά και στη κατάχρηση αθώων γνώσεων: να ξέρει κανείς να μαγειρεύει, να ξέρει να τρώει, να θέλει να γνωρίσει την αγάπη. Κάθε συνταγή προέρχεται από διαφορετικό τύπο ανηθικότητας. Μια συνταγή επινοήθηκε για 4 άτομα, άλλη για 6 κι άλλη ακόμα και για 8. Πρόκειται για την υποκρισία της οικογενειακής συνταγής που δεν αποκλείει ποτέ τελείως το σκαμπρόζικο χάδι της και τον υπνάκο της. Όλες όμως μπορούν να προσαρμοστούν για 2, το πολύ 3 συνδαιτυμόνες. Είναι ο αριθμός, που αν ξεπεραστεί, η ανηθικότητα μεταβάλλεται σ’ εκδρομή με πούλμαν. Μια άλλη θεώρηση που επιβάλλεται παραπέμπει στην ηδονή. Κάθε ηδονή είναι απολαυστικά ανήθικη, γιατί μόνον η οδύνη είναι ηθική, όπως το ‘πε κι ο Θωμάς ο εκ Κέμπης στο έργο του “Περί Μίμησης Του Χριστού”.

Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΟΔΥΝΗ

Το πράγμα γίνεται ακόμα πιο ανήθικο όταν επιδιώκεται η συνάθροιση ή ο συνδυασμός δυο τόσον ακραίων ηδονών, όπως η ηδονή του καλού φαγητού κι η ηδονή του καλού έρωτα. Στόχος μας δεν είναι να λεπτολογήσουμε περί μιας ανύπαρκτης αφροδισιακής κουζίνας, αλλά να θεωρήσουμε το συντροφικό φαγοπότι σα μια κατάσταση που ‘ναι από μόνη της αφροδισιακή, κυρίως αν η αλχημεία των εδεσμάτων ανταποκρίνεται στην αλχημεία των συνδαιτυμόνων. Το καλό φαγητό και κυρίως το καλό ποτό, χαλαρώνουνε τους σφιγκτήρες της ψυχής, αποπροσανατολίζουνε την κουλτούρα της καταπίεσης και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση μιας δυνατότητας επικοινωνίας που δεν πρέπει να σπαταληθεί.
Με αφετηρία τη φιλοσοφική τούτη θεώρηση, παρουσιάζω τις ανήθικες συνταγές μου σα πρόσχημα για μια νέαν απελευθέρωση. Υπάρχει, πάντως, κάποια διασύνδεση μεταξύ συνταγής, που διαλέγω κι ερωτικής κατάστασης που τη συσχετίζω. Όπως υπάρχουν οι συνειρμοί ιδεών, έτσι δημιουργούνται κι εδώδιμοι συνειρμοί μεταξύ περιεχόμενου πιάτου και δυνατοτήτων που προσφέρει η κλίνη. Αποφεύγουμε π.χ. κάθε προσπάθεια συνδυασμού κροκέτας χοιρινού και μήλου, με ξανθή σύντροφο, με χλωμή και νωχελική σάρκα κι αραιά δόντια. Αυτό που ταιριάζει εξαιρετικά μ’ αυτό τον τύπο συντρόφου, είναι τα συκωτάκια πουλιών ογκρατέν με σπανάκι, που τρώγονται με σχετική παραίτηση.
Ο αναγνώστης θα παρατηρήσει διαβάζοντας το σχολιασμένο συνταγολόγιό μου, πως επιχειρώ μερικές φορές να ξεφύγω από τις σεξουαλικές σχέσεις άντρα – γυναίκας, όχι γιατί δεν είμαι οπαδός, αλλά γιατί θεωρώ πως είναι θεμιτό κι αναγνωρισμένο από την κοινωνική πραγματικότητα, ν’ αναφερθώ και στην ύπαρξη άλλων σχέσεων. Αν υπάρχει στην κοινωνία μια ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα, θα ‘τανε παράλογο να υποτεθεί πως οι μόνοι γαστρονομικο-σεξουαλικοί συνδυασμοί που μπορούν να γίνουν, είναι ετεροφυλοφιλικοί. Επιστράτευσα όλη μου τη φαντασία και τις έρευνες, για να προσφέρω κι ομοφυλοφιλικές παραλλαγές που σχετίζονται με συνταγές που θα μπορούσαν να ‘ναι καθαρά ετεροφυλοφιλικές. Μάλιστα θα μπορούσα να καταρτίσω κατάλογο προϊόντων που προσφέρονται περισσότερο από άλλα, για μια ομοφυλοφιλική κουζίνα και στη συνέχεια να τα κατανείμω καταλλήλως μεταξύ ομοφυλοφίλων αντρών και γυναικών.
Αφήνω αυτή τη φροντίδα στους ειδικούς της ψυχής και του σώματος. Το κάθε δόγμα έχει τους διδάκτορές του που ‘ναι σε θέση να καταλάβουνε καλύτερα από μένα τα πιστεύω και τις εξιλαστήριες δεήσεις τους.
(…)
Εξυπακούεται πως όλες οι συνταγές που παρουσιάζω είναι καρποί της αυθαίρετης επιλογής μου. Ο συγγραφέας αποφασίζει για ό,τι αφορά στις ιδεοληψίες και τις λέξεις, ανάμεσα σ’ ένα σχεδόν απεριόριστο δυναμικό ιδεοληψιών και λέξεων. Πολλές από τις συνταγές αυτές μπορεί να τις γευτεί κανείς και στα εστιατόρια. Άλλες ανήκουν στην Ιστορία της Γαστρονομίας μάλλον, παρά στη σημερινή πραγματικότητά της, όπως το περιβόητο Προσκεφάλι Της Ωραίας Αυγής, του Μπριγιά Σαβαρέν. Ήθελα να διαδώσω τη συνήθεια του μαγειρέματος, -παρ’ όλο που ‘μαι κι οπαδός της εστίασης και των εστιατορίων- με την πρόθεση ν’ αποκομίσει κανείς ύστερα, τους καρπούς του έρωτα ή των σεξουαλικών του εκφράσεων, ή του έρωτα και των σεξουαλικών του εκφράσεων, πράγμα που δεν είναι ταυτόσημο. Γι’ αυτό θα γίνεται συχνά αισθητή η πρόταση ή η προϋπόθεση πως πρέπει πρώτα να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει μέσα στα σεντόνια του. Δεν είναι θέμα πειθούς, μήτε καταμερισμός οικιακών εργασιών. Μαγειρεύοντας το ελιξίριο, ελέγχεις όλη τη διαδικασία κι είναι μεγαλύτερη η ευχαρίστηση που αποκομίζεις όταν την ολοκληρώνεις.
Δεδομένου του κύματος ηθικού συντηρητισμού που μας έχει κυριεύσει, οφείλω να δηλώσω πως κανένα από τα εδέσματα δεν είναι φορέας ΑΙDS κι επομένως όλα μπορούν να καταναλωθούνε χωρίς πνευματικά προφυλακτικά.

(…)

ΕΙΣΟΔΟΙ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΙ (ορεκτικά και επιδόρπια)

Όσον αφορά στον τίτλο αυτού του τμήματος του βιβλίου, θα πρέπει τουλάχιστον να μου αναγνωριστεί ελαφρυντικό αμφιβολίας. Πρόκειται άραγε γι’ αδέξιον υπαινιγμό ή για την απλή διαπίστωση πως αυτά που παλιά αποκαλούσαν στα ισπανικά “εισόδους” δηλαδή τα ορεκτικά, έχουνε σήμερα μεταβληθεί σε πλήρη γεύματα ή βασικά πιάτα γιατί στο τέλος της 2ης 1000ετίας μ. Χ., η ανθρωπότητα έχει γίνει λιτοδίαιτη. Αν ο Απίκιος, ο ρωμαίος γαστρονόμος που λάνσαρε την εξεζητημένη κουζίνα και την ερωτική κουζίνα, άνοιγε τα μάτια του, θα ξαναπέθαινε από προσβολή οπτικής αναιμίας. Ωστόσο είναι θεμιτό να δοθεί η εξής συμβουλή: ένα γεύμα που μαγειρεύεται με σεξουαλικό στόχο πρέπει να συνοδεύεται από τον ανάλογο χρόνο τραπεζιού που δεν πρέπει να συντομεύεται μήτε να παρατείνεται.
Γεύμα που διαρκεί πολύ απομακρύνει το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου μας. Γι’ αυτό ένα από τα ορεκτικά που προτείνω περιλαμβάνει και διευκολύνει την έξοδο, μετατρέποντας μια κατάσταση τραπεζιού σε κατάσταση κρεβατιού ή οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέρους ή επίπλου. Αυτή είναι κι η ιδέα του γενικού αυτού τίτλου. Εξαρτάται από την επιτακτικότητα και τη φαντασία του πιο ενεργού μέλους του ζεύγους, αν το πιάτο που ‘χει επιλεγεί απαιτεί χρόνο για να το γευτούν οι συνδαιτυμόνες (Προσκεφάλι) ή αν η δοκιμή του είναι ένα πρόσχημα, όπως Ο Πειρασμός Του Γιάνσον. Περί ορέξεως, ουδείς λόγος.

1η) ΑΒΓΑ ΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΣ

για 1 άτομο με εξασθενημένο οργανισμό

1 μικρό κομματάκι βούτυρο
1 φέτα ωμό ζαμπόν
1 κουταλιά της σούπας καραμελωμένη ζάχαρη
1 κουταλιά της σούπας ξίδι
1 κουταλιά πιπέρι καγιέν
3 αβγά (τουλάχιστον)

Σοτάρετε τη φέτα του ζαμπόν στο βούτυρο. Προσθέστε αμέσως την κουταλιά της καραμελωμένης ζάχαρης και το ξίδι και βάλτε τα σε πυρίμαχο σκεύος. Σπάστε τ’ αβγά πάνω από το ζαμπόν και πασπαλίστε μ’ άφθονο πιπέρι καγιέν. Τα βάζετε στο φούρνο μέχρι να ψηθούν τελείως τ’ αβγά και σερβίρετε αμέσως.

Οι αρχαίοι θεωρούσαν τ’ αβγά, πηγή ανδρισμού και δε χυδαιολογώ υπαινισσόμενος τους όρχεις, αλλά τ’ αβγά ως πρωταρχικό κύτταρο ζωής. Περιλαμβάνονταν πάντα στις τροφές για τους ασθενείς, από τότε που οι άνθρωποι, από φόβο, αποκτήσανε φαντασία και μετάβαλλαν κάθε αίτιο σε φάρμακο, όπως ακριβώς το ‘να κακό διώχνει τ’ άλλο και το ‘να δηλητήριο είναι το αντίδοτο του άλλου. Το αβγό πηγή ζωής, αφηρημένη και συνάμα συγκεκριμένη γονιμότητα, έγινε σεξουαλική φαντασίωση, εξαιρουμένων των αβγών της μουρούνας και της στρουθοκαμήλου.
Στην περίπτωση, τώρα, που μας απασχολεί, το παρασκεύασμα παρουσιάζει το πλεονέκτημα πως συνδυάζει τ’ αβγά με το πιπέρι καγιέν, χωρίς να πέφτει στην κακογουστιά των σφιχτών αβγών με πάπρικα, που κάποτε είδα σ’ ένα σιδηροδρομικό σταθμό της ηπειρωτικής Ισπανίας. Μοιάζαν αβγά ανίκανα και χολερικά, όπως όλα τα βραστά αβγά, με μεταμφίεση οργισμένης πάπρικας.

(…)

3η) ΚΑΤΣΙΚΙΣΙΟ ΤΥΡΙ ΣΤΗ ΣΧΑΡΑ

για 6 άτομα

6 ξερά κεφαλάκια κατσικίσιο τυρί
1 κουταλιά ελαιόλαδο
φρεσκοαλεσμένο πιπέρι
φρυγανισμένο ψωμί

Κόβετε το κάθε κεφαλάκι στη μέση, ώστε να σχηματιστούνε 2 λεπτοί δίσκοι και τους αλείφετε με το ελαιόλαδο κι από τις δυο μεριές. Τους ψήνετε στη θράκα ή στη σχάρα του φούρνου για 5 λεπτά. Σερβίρετε το τυρί πασπαλισμένο με φρεσκοαλεσμένο πιπέρι και το συνοδεύετε με φρυγανισμένο ψωμί.

Ιδανικό πιάτο για το καλοκαίρι και για ένθερμους οπαδούς της φυσικής κι ελαφράς διατροφής. Ιδεώδες για αθλητικούς ανθρωπιστές και για ομοφυλόφιλους άντρες ώριμης ηλικίας, μολονότι πρέπει να πάρει κανείς προφυλάξεις, αμέσως μετά το φαΐ, γιατί το κατσικίσιο τυρί προκαλεί ρέψιμο κι είναι μεγάλος εχθρός του φιλιού, ακόμα κι αν το φιλί είναι σοφά δοσμένο.
Εκτός απ’ ορισμένες γνωστές εξαιρέσεις που δεν προτίθεμαι να πω, οι λεσβίες έχουν απροκάλυπτα εχθρική κυρίως στάση απέναντι σε οιανδήποτε τροφή που ‘χει κάποια σχέση με την κατσίκα, ζώο που περιφρονούν λόγω του συγχρωτισμού του με τους φαλλοκράτες και των πολυάριθμων αποδείξεων που καταδεικνύουν την τάση της κατσίκας να ερωτεύεται το βοσκό κι αντιστρόφως.
Κατά τη θερινή περίοδο, σε πολλά εστιατόρια των αυτοκινητοδρόμων, είναι πια της μόδας να σερβίρουνε σαλάτες με ζεστό φρέσκο κατσικίσιο τυρί. Αυτό είναι άλλο πράγμα. Είναι πιάτο καιροσκοπικό, νοστιμότατο, αλλά χωρίς προβλέψιμο μέλλον. Το κατσικίσιο τυρί στη σχάρα, αντίθετα, είναι πατρογονικό πιάτο, δεόντως εκλεκτικό ή οικουμενικό ώστε ν’ αντέξει στη σκληρή δοκιμασία κάθε μεταμοντερνισμού.

(…)

Χη). ΠΑΤΕ ΓΑΛΟΠΟΥΛΑΣ ΜΕ ΕΛΙΕΣ

400 γρ. στήθος γαλοπούλας: 150 αλεσμένα και τ’ άλλα κομμένα σε λεπτές
λουρίδες
2 αβγά
2 κουταλιές γάλα
125 γρ. ψίχα φρέσκου ψωμιού
αλάτι, πιπέρι, μπαχάρι
2 κουταλιές κονιάκ
2 κουταλιές ψιλοκομμένος μαϊντανός
2 κουταλιές ψιλοκομμένο κρεμμύδι
1 σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένη
1 λουκάνικο
500 γρ. παχύ λαρδί σε φέτες
125 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι, κομμένες στα τέσσερα
1 κλωνάρι θυμαριού
1 φύλλο δάφνης

Ετοιμάζετε στο μίξερ πουρέ, με τ’ αβγά, το γάλα, το ψωμί, το πιπέρι, μια πρέζα μπαχάρι, το κονιάκ, το μαϊντανό, το σκόρδο και το κρεμμύδι. Μετά ανακατεύετε τον πουρέ με την αλεσμένη γαλοπούλα και τη γέμιση του λουκάνικου. Στρώνετε τον πάτο μιας φόρμας για πατέ, με τις φέτες από λαρδί. Από πάνω στρώνετε τη μισή αλεσμένη γέμιση, μια στρώση από λουρίδες γαλοπούλας και τις κομμένες ελιές και μετά την υπόλοιπη γέμιση. Από πάνω βάζετε μικρά κομμάτια λαρδί, θυμάρι και δάφνη. Σκεπάζετε τη φόρμα και τη βάζετε σε μπεν μαρί. Ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς περίπου μιάμιση ώρα. Σερβίρετε την επόμενη μέρα.

Όπως κάθε έδεσμα προκλητικά πλούσιο σε θερμίδες και που μελλοντικά θα καταλήξει να τρώγεται μόνο στα εστιατόρια ειδικά για τους ακόλαστους κι αυτούς που ‘χουνε τάσεις αυτοκτονίας, τα πατέ που ‘χουν ως υλικά, κρέατα τόσο θρεπτικά, όσο το λαρδί μ’ όλο του το πάχος, δεν πρέπει να προσφέρονται παρά μόνο σε λιπόσαρκα ζευγάρια ή σε ζευγάρια που δεν επηρεάζονται από τον δεσπόζοντα ρατσισμό έναντι της παχυσαρκίας. Εξαίρετον έδεσμα για ανθρώπους καλά ριζωμένους στη γη, γιατί το πιάτο αυτό έχει κάτι το βαθιά γήινο και πολύ πιο οικείο από το “Νεσκαφέ”, παρά την προσπάθεια που καταβάλλουν οι διαφημιστές του Νεσκαφέ για να μας πείσουν πως έχει γεύση παιδικής ηλικίας που σε κάνει να αναρωτιέσαι τι είδους παιδικήν ηλικία είχαν οι διαφημιστές. Τα πατέ ταιριάζουνε καλύτερα σε κείνες τις λεπτές και λυγερές γυναίκες που φοράνε διακριτικά, άρωμα Rochas κι έχουνε στητούς αλλά στρογγυλούς ώμους. Για τις γυναίκες με οστεώδεις ώμους, ταιριάζει θαυμάσια το γκούλας ή οποιοδήποτε άλλο πιάτο που τρώγεται με πιρούνι και δε χρειάζεται ιδιαίτερα το μαχαίρι. Οι κοκαλιάρικοι ώμοι, που καταλήγουν νωχελικά μπράτσα, υποδηλώνουν φαινομενικά ασυνεχείς ψυχολογίες, παρ’ όλο που πρέπει να δείχνει κανείς κάποια δυσπιστία όσον αφορά στα φαινόμενα, γιατί δεν υπάρχει ανθρώπινη συμπεριφορά χωρίς κάποια δόση θεατρικότητας και στις μέρες μας το Άκτορς Στούντιο βάζει παντού τη σφραγίδα του. Το πατέ δεν είναι κατάλληλο πιάτο για ζευγάρια που βρίσκονται υπό την επήρρεια του Άκτορς Στούντιο. Το πατέ γαλοπούλας με ελιές θα προσφερόταν ιδιαίτερα, π.χ., για γκάμα γυναικών που βρίσκεται μεταξύ της Μαρίας Καθάρες και της Ντελφίν Σεϋρίγκ, ιδίως σε κείνες τις μετρημένες περιόδους που η Σεϋρίγκ ήτανε λίγο πιο γεμάτη.

 

 

Τίτλος πρωτοτύπου: Las Recetas Immorales (1981)
Μετάφραση: Σ. Μ.
Εκδόσεις “ΣΤΑΧΥ”

 

Σημείωση

Το ψωμί με την ντομάτα αποτελεί το έμβλημα της Καταλωνίας, τόσο ώστε πολλοί Καταλανοί προσβάλλονται αν το πεις στα καστιλιάνικα. Είναι απλούστατο παρασκεύασμα, αφού το μόνο που χρειάζεσαι είναι καλό ζυμωτό ψωμί, φρέσκια ζουμερή ντομάτα, αλάτι και ελαιόλαδο. Όσο πιο γνήσια τα υλικά, τόσο καλύτερο γίνεται. Μερικοί φρυγανίζουν το ψωμί, άλλοι το τρώνε άπλα φρέσκο, άλλοι προτιμούν το ψωμί της προηγούμενης μέρας. Τρίβουμε την κομμένη ντομάτα πάνω στη φέτα του ψωμιού με θέρμη και αποφασιστικότητα. Έτσι ώστε οι χυμοί και οι γεύσεις να μετακομίσουν στην καλοζυμωμένη σάρκα. Κατόπιν ραντίζουμε τη φέτα με ελαιόλαδο και τέλος πασπαλίζουμε με χοντρό αλάτι. Τρώμε έτσι άπλα, ή πιο σύνθετα, αφού οι παραλλαγές είναι άπειρες. Στα καφενεία της Βαρκελώνης στα οποία οι ντόπιοι παίρνουν το πρωινοί τους και πίνουν τον καφέ τους, θα βρείτε υπέροχες φέτες ψωμί με ντομάτα, παρατεταγμένες έτοιμες για το μεγάλο ταξίδι στα στομάχια των ενθουσιωδών πελατών.

Συμπληρώνεται με προσούτο, χαμόν ή άλλο αλλαντικό, τυρί, ελιές, ρίγανη, σκόρδο… Οι συνδυασμοί είναι ατελείωτοι.

Καταλανικό πρωινό

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουPan con tomate κι άλλες “ανήθικες συνταγές” από τον Montalbán
Περισσότερα

«Πού ’ν’ τα χρόνια που ξηγιόμαστε αλάνικα και που σέρναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

                                   

       Ο δ’ υἱός, ὃν Ἀθηναῖον ἐπεποήμεθα,                              

       ἤρα φαγεῖν ἀλλᾶντας ἐξ Ἀπατουρίων,     

      καὶ τὸν πατέρ’ ἠντεβόλει βοηθεῖν τῇ πάτρᾳ.

(Αριστοφάνης, Ἀχαρνῆς, 146)

 

***

 

Κάποιοι μικροί και ολίγοι κάνουν λογοπαίγνια με στόχο να εντυπωσιάσουν με την υποτιθέμενη μόρφωσή τους. Με την αλαζονεία τους, αυτοί οι μικροί και ολίγοι, πρώτον δείχνουν ανιστόρητοι και δεύτερον προσβάλλουν δεκάδες ελληνικές εταιρείες κατηγορώντας παράλληλα χιλιάδες Έλληνες εργαζόμενους…

***

Ασφαλώς είναι γνωστό ότι ενώ η αλλαντοποιία ξεκίνησε από την αρχαία Ελλάδα, εντούτοις η τέχνη της αλλαντοποιίας διαδόθηκε από τους Ρωμαίους σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το ἀλλᾶς, -ᾶντος, το λουκάνικο στα αρχαία ελληνικά – όπως είδαμε και στον προλογικό στίχο – το μνημονεύει και ο Αριστοφάνης στους «Αχαρνής» του. Ο πληθυντικός «αλλάντες» χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει όλων των ειδών τα αλλαντικά, παρότι η ετυμολογία του μας υπενθυμίζει ότι περιγράφει τρόφιμο με γέμιση (από άλλος + εντός).
Όσο κι αν όλα αυτά ακούγονται ως βαρετές ιστορίες των γλωσσολόγων, πρέπει να γνωρίζουμε ότι στα αλλαντικά το αλάτι είναι απαραίτητο για την παρασκευή τους. Η ρίζα της λέξης αγγίζει το αρχαιοελληνικό αλάτι (ἁλς) το οποίο στα λατινικά πέρασε ως sal.
Στη συνέχεια μας έδωσε το salsus = αλατισμένος με αλάτι. Στα μεσαιωνικά λατινικά μετατρέπεται σε salsicus, μια λέξη που οδήγησε με τη σειρά της στο επίσης μεσαιωνικό salsicia (λουκάνικο sal+isicia = λεπτοκομμένος κιμάς).
Από αυτό το μεσαιωνικό λατινικό προέρχεται εξάλλου και το βυζαντινό «σαλσίκια». Τελική κατάληξη η σημερινή salsiccia (λουκάνικο) για τους Ιταλούς και αντίστοιχα η γαλλική saucisse ή η αγγλική sausage.

 

 

Τα λουκάνικα της Κρήτης (της περιοχής των Χανίων και του Ρεθύμνου είναι ξυδάτα) και το απάκι (κρέας καπνιστό και ξυδάτο) είναι δύο χαρακτηριστικά προϊόντα του νησιού.

 

Οπωσδήποτε η ιστορία των λουκάνικων δεν άρχισε στη Λευκανία, τη σημερινή Μπαζιλικάτα, κι ας οφείλουν σε αυτή την περιοχή της Νότιας Ιταλίας το όνομά τους.

Τα λευκανικά (lucanicae) ή λουκάνικα της Λευκανίας, που έγιναν διάσημα στη ρωμαϊκή εποχή, ήταν καπνιστά και η γέμισή τους, σύμφωνα με τον Ρωμαίο συγγραφέα Μάρκο Γάβιο Απίκιο, περιείχαν διάφορα μυριστικά, όπως θρούμπι, δαφνοκούκουτσα, απήγανο, μαϊντανό, κύμινο, κουκουνάρι, πιπέρι σε κόκκους και άφθονο λίπος.

Στο έργο του Απίκιου «De re coquinaria» διαβάζουμε πως για να γίνουν αυτά τα λουκάνικα χρειαζόταν καλό ζύμωμα του λεπτοκομμένου κρέατος μαζί με την περιβόητη σάλτσα liquamen, μια άγνωστη παρασκευή που ενδέχεται να μοιάζει γευστικά με τις ασιατικές σάλτσες ψαριού, που γνωρίζουμε σήμερα. Αυτή είναι και η πρώτη καταγραφή συνταγής λουκάνικου που διασώθηκε μέχρι την εποχή μας.

 

***

 

«Πού ’ν’ τα χρόνια που ξηγιόμαστε αλάνικα και που σέρναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα»

 

Περίπου το 1948 – 1949 ο Νίκος Γούναρης με τον Τώνη Μαρούδα, αγαπημένοι τραγουδιστές της εποχής εκείνης, έλεγαν ένα τραγούδι για την «Όμορφη Αθήνα» που κατέληγε στο γνωστό δίστιχο το οποίο παρέμεινε μέχρι σήμερα στη γλώσσα μας ως δηλωτικό μεγάλης ευημερίας.

Το δίστιχο μιλάει για τα χρόνια που είχαμε τόσα χρήματα ώστε να μην πεινάνε ούτε τα σκυλιά μας. Κι αν αναλογιστεί κανείς πως το τραγούδι αυτό έγινε σουξέ σε μια Ελλάδα που μόλις έβγαινε από τον πόλεμο και την αιματηρή συνέχειά του, θα αναρωτηθεί από πού μπορεί να πήγαζε εκείνη η εικόνα της αφθονίας και των χορτάτων σκύλων.

 

Το ιστορικό μεγαλομπακάλικο του Θανόπουλου στα Χαυτεία.

 

Όμως, όπως έλεγαν τότε, αυτή η φράση αναφερόταν στη χιουμοριστική βιτρίνα ενός από τα ελάχιστα μεγαλομπακάλικα της μεταπολεμικής Αθήνας, του «Θανόπουλου», στα Χαυτεία –Αιόλου και Σταδίου–, όπου είχαν στήσει έναν λούτρινο σκύλο, δεμένο από τον λαιμό του με ψεύτικα λουκάνικα, αντί για λουρί και κολάρο.

Τότε, που οι άνθρωποι δυσκολεύονταν ακόμη να τα βγάλουν πέρα, τα λουκάνικα είχαν περίοπτη θέση στη διατροφή τους, καθώς θεωρούνταν το κατεξοχήν υποκατάστατο του κρέατος, το οποίο δεν ήταν οικονομικά προσβάσιμο για όλο τον κόσμο.

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν ακόμη οι μεγάλες αλλαντοβιομηχανίες ή οι υπεραγορές κρεάτων και ο μόνος τρόπος να προμηθευτείς λουκάνικα ήταν να αποταθείς στον κρεοπώλη σου, σε περίπτωση που έφτιαχνε δικά του ή αν έχεις συγγενείς σε κάποιο χωριό να ζητήσεις να σου τα στείλουν πεσκέσι, μετά τα χοιροσφάγια τους.

 

Στη φωτογραφία φυσικά έντερα γεμισμένα παραδοσιακά με κομμάτια χοιρινού κρέατος και μυρωδικά. Πρόκειται για κλασική συνταγή της Κρήτης.

 

 

  • Αρχική εικόνα: Wilhelm Trübner -German, 1851–1917, Dogge mitt Würsten (Dog with Sausages)

ΚΙ ΕΔΩ ΤΟ ΔΙΑΣΗΜΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΟΠΟΥ…

 

…ΣΕΡΝΑΝ ΤΑ ΣΚΥΛΙΑ ΜΕ ΤΑ ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ

Παναγιώτης Μήλας«Πού ’ν’ τα χρόνια που ξηγιόμαστε αλάνικα και που σέρναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα»
Περισσότερα

Εύκολα, υπέροχα, κρεμώδη, γκουρμέ Mac and Cheese

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Επιμέλεια: Ειρήνη Αϊβαλιώτου (catisart.gr)

 

Μια υπέροχη συνταγή για μακαρόνια με τυρί ή mac and cheese, όπως θα ακούσεις να λέγεται.

Χάρη στην ατελείωτη αγάπη των Αμερικανών (το έτος 1937 της ανέχειας), ένας βασικός ιταλικός συνδυασμός (ζυμαρικά, βούτυρο, τυρί) έγινε το κλασικότερο διηπειρωτικό πλήρες πιάτο και ο τρόπος να δηλώσεις ότι όλα είναι τέλεια και ευχάριστα. Η πάστα αλφρέντο (με τα ίδια υλικά) καταποντίστηκε στα διεθνή αβαθή ύδατα, παρότι ως απλούστερη, σαφώς νόστιμη και ταχύτερη συνταγή είχε το ιδανικό προφίλ να σαγηνεύσει τον ενθουσιώδη αμερικανικό ουρανίσκο.

Η τεχνική του φαγητού αυτού είναι μάλλον απλή. Κάποια πάστα, συνήθως μικρού μεγέθους, αναμειγνύεται με μια σάλτσα τυριού και το αποτέλεσμα είτε περνά από τον φούρνο για να αποκτήσει τραγανή κρούστα είτε παραμένει στην απόλυτα κρεμώδη μορφή του. Το τυρί που βασικά χρησιμοποιείται είναι το τσένταρ, αλλά αυτό δεν αποκλείει οποιοδήποτε τυρί ή συνδυασμό τυριών που μπορούν να λιώσουν όμορφα σε μια σάλτσα και να αγκαλιάσουν στοργικά την πάστα.

Πολλές φορές, εκτός από τα τυριά, προστίθεται κάποιο αλλαντικό ή κρέας, λαχανικά ή ψίχουλα ψωμιού στην κορυφή για να δημιουργηθεί μια τραγανή κρούστα κατά τη διάρκεια του ψησίματος.

 

Η καταγωγή του

Όσον αφορά την καταγωγή του, υπάρχει σχετική ιταλική προσέγγιση σε γραπτά κείμενα του 14ου αιώνα, όπως και αγγλικές αναφορές της ίδιας εποχής. Πιο σύγχρονη συνταγή με σάλτσα μπεσαμέλ και τσένταρ βρίσκεται σε αγγλικό βιβλίο μαγειρικής του 1770. Ωστόσο η προσέγγιση της πάστας με μπεσαμέλ στον φούρνο παραπέμπει σαφώς στη γαλλική συνταγή του gratin.

Τέλος, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι ευρείας κατανάλωσης έτοιμες σούπες Campbell’s αποτέλεσαν τη βάση για συνταγές «mac and cheese» που έδιναν λύσεις για εύκολα και γρήγορα φτιαγμένο φαγητό στο σπίτι.

Τα mac and cheese, επί της ουσίας μακαρόνια και λιωμένο τυρί, ξεπέρασαν τον εαυτό τους και τα όρια του πιάτου, τα γεωγραφικά και πολιτισμικά σύνορα, και τις γευστικές ιδιοτυπίες των φυλών. «Στην αφρικανική αμερικανική κουζίνα, τα mac and cheese έχουν φτάσει σε καθεστώς ιερό», γράφει ο Joseph C. Phillips στο άρθρο του για την ιστορία τους και τις σύγχρονες διαστάσεις.

Απ’ τον Λευκό Οίκο στις αλάνες…

Και εκ των πραγμάτων είναι έτσι. Τα μακαρόνια με την πλούσια σάλτσα τυριών εισχώρησαν σε κάθε είδους κουζίνα, απ’ την πιο φτωχή ως την πλέον ευκατάστατη· βγήκαν στο δρόμο, τρύπωσαν σε φοιτητικές εστίες αλλά και σε πολυτελή εστιατόρια· σερβιρίστηκαν σε φοιτητικά τραπέζια και δείπνα επίσημα, αρχής γενομένης από εκείνα της προεδρίας του Τόμας Τζέφερσον, ανάμεσα στο 1801 και στο 1809!

H συνταγή για τα αμερικανικά προεδρικά mac and cheese περιλαμβάνεται στο βιβλίο The Virginia Housewife της κόρης του Τόμας Τζέφερσον (1743-1826), Μάρθα Τζέφερσον Ράντολφ, μαζί με κάποιες άλλες, δικές του συνταγές (Our White House: Looking In, Looking Out). Επειδή ακριβώς, τα τραπέζια του γλωσσομαθούς (και ελληνομαθούς), γκουρμέ, επιστήμονα, ταξιδεμένου, αγρότη, διπλωμάτη, εστέτ, τρίτου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και κύριου συγγραφέα της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, αντανακλούσαν και την αγάπη του προς την περιπέτεια της μαγειρικής. Αναφέρεται δε, πως ο Τζέφερσον είχε φέρει από την Ιταλία πίσω στη Βιρτζίνια μια μηχανή ζυμαρικών, ενώ στις σημειώσεις του, που έγιναν κατά την επίσκεψή του στο ωραίο Rozzano, στο Βένετο, περιλαμβάνονταν και λεπτομέρειες σχετικά με την παρασκευή μακαρονιών με σάλτσα βουτύρου και παρμεζάνας (The Presidents’ Cookbook, Poppy Cannon & Patricia Brooks, 1968, Funk & Wagnalls, New York).

Έτσι κάπως, η ανακάλυψη του πιάτου πιστώθηκε στην πολυμαθή, ταλαντούχα, αναγεννησιακή προσωπικότητα του προέδρου Τζέφερσον, που μαγείρευε τα mac and cheese με παρμεζάνα (την οποία επίσης ζήτησε να φέρουν απ’ την Ιταλία). Στη συνέχεια, η παρμεζάνα αντικαταστάθηκε απ’ το αγγλικό ή αμερικανικό τσένταρ. Στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, υπάρχει επίσης αναφορά στην τραπεζαρία με δείπνο «μια πίτα macaroni (macaroni pie)». H συνταγή περιγράφει μια εκδοχή για μακαρόνια φούρνου με τυρί, όπου τα μακαρόνια έβραζαν λιγότερο, και μετά συνδυάζονταν με λιωμένο βούτυρο, αλάτι και τριμμένο άσπρο ή κίτρινο τυρί κι έμπαιναν στο φούρνο για 15 λεπτά ή περισσότερο.

Ένας άλλος μέγας φαν των mac and cheese ήταν και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν. Η αγαπημένη του συνταγή περιείχε και αβγά, γούστερ, μουστάρδα και πάπρικα. Τα τελευταία δύο υλικά είναι κλασικά συστατικά του πιάτου.

 

 

Η ιστορία

H πρώτη συνταγή για mac and cheese γράφεται τον 13ο αιώνα, εντούτοις, οι ιστοριοδίφες εντοπίζουν -λογικά- τις ρίζες του mac and cheese στην Ιταλία -πού αλλού; Αφού συνταγές για μακαρόνια και τυριά υπάρχουν στο Νότο της από τον 13ου αιώνα. «Το ανώνυμου συγγραφέα βιβλίο Liber de coquina, γραμμένο στα λατινικά από κάποιον εξοικειωμένο με τη ναπολιτάνικη αυλή, στη συνέχεια δε κάτω από τη σφαίρα του Καρόλου Β’ του Ανζού (1248-1309), έχει μια συνταγή που ονομάζεται de lasanis, που μπορούμε να ονομάσουμε πρώτη (γραμμένη) συνταγή για «mac and cheese». Επρόκειτο για μακαρόνια, στην περίπτωσή τους μάλιστα, λαζάνια από ζύμη φτιαγμένη με μαγιά, κομμένα σε τετράγωνα δύο ιντσών (5 εκατ. σχεδόν), που μαγειρεύονταν στο νερό και ανακατεύονταν με τριμμένο τυρί, πιθανώς παρμεζάνα. Ο συγγραφέας προτείνει να χρησιμοποιηθούν τριμμένα μπαχαρικά και τα λαζάνια να τοποθετηθούν σε στρώσεις, με το τυρί, κατά βούληση, όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα» -όταν τα mac and cheese γίνονται στο φούρνο.

Σαφώς, τα ζυμαρικά φούρνου (Pasta al forno) αποτελούν βασική παρασκευή της ιταλικής κουζίνας. Η σάλτσα τους δεν είναι κρέμα με λιωμένα τυριά, αλλά μπεσαμέλ (φτιαγμένη από αλεύρι, βούτυρο, γάλα και μια πρέζα μοσχοκάρυδο). Τυριά όπως η μοτσαρέλα και η παρμεζάνα αναμειγνύονται μέσα της και πασπαλίζονται στην επιφάνεια. Πολλές οι εκτελέσεις και παραλλαγές όπως έχουμε ήδη γράψει στα λαζάνια φούρνου με κιμά (ραγού), με λαχανικά, με θαλασσινά και σε γκρατέν.

Αν και αναμφίβολα ιταλικής προέλευσης, οι Αμερικανοί είναι αυτοί που μετέτρεψαν τη βασική ιδέα σε ένα (σχεδόν) καινούργιο πιάτο. Ασχολήθηκαν μαζί του φανατικά, το προσάρμοσαν στα μέτρα τους και απογείωσαν τη δημοφιλία του, εντός κι εκτός -και στην Ευρώπη. Το τύλιγμά του στην πλούσια κρέμα τυριών, με άρωμα και ακαταμάχητη γεύση, κάνει και τον πλέον δύσπιστο να αναθεωρήσει.

Η κλασική συνταγή για mac and cheese (ή/και macaroni pie) χρησιμοποιεί κοντά ζυμαρικά, που ανακατεύονται με μια σάλτσα μορνέ (δηλαδή μπεσαμέλ με τυριά). Ενίοτε δε, ενισχύονται με κρέμα γάλακτος και αβγά -είπαμε, πρόκειται για πλούσιο πιάτο. Το μαγείρεμα ολοκληρώνεται είτε στο φούρνο ως κανονικό γκρατέν, είτε στην κατσαρόλα. Στα τυριά πρωτοστατούν τα κίτρινα: τσένταρ (κατά προτίμηση δυνατό, ώριμο) και το ημίσκληρο κόλμπι (Colby) ή/και το επίσης αμερικανικό μαρμαρωτό Colby-Jack (συνδυασμός του πρώτου με το Monterey Jack). Συνεργούν άλλα τυριά όπως παρμεζάνα, γραβιέρα, γκούντα, κασέρι κ.λπ., όλα τριμμένα.

Κυκλοφορούν βεβαίως και οι πιο χωριάτικες ή πρόχειρες κι ετοιματζήδικες εκδοχές με τα τυριά σε φέτες τοστ, αλλά ουδεμία η σχέση σε ποιότητα, γεύση και υφή.

 

Έχετε υπ’ όψιν: Το τυρί που θα επιλέξετε καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη γεύση του πιάτου. Αφήστε τα τύπου Velveeta και ελληνικά συναφή για το street food και το σινεμά. Καμία αξιοπρεπής σπιτική εκτέλεση σε οποιοδήποτε γεωγραφικό μήκος και πλάτος δεν τα θέλει στη σάλτσα της. Μη χρησιμοποιήσετε προϊόντα τυριού ή υποπροϊόντα.

Υπάρχουν άπειρες συνταγές, με (μικρές ή μεγάλες) παραλλαγές κι άλλες τόσες δημιουργικές διασκευές. Άλλοι ορκίζονται στην εκτέλεση φούρνου και άλλοι πέφτουν ολόκληροι στη βελούδινη σάλτσα της κατσαρόλας. Προτείνουμε εδώ τη δεύτερη επιλογή. Αν θέλετε να κάνετε τα mac and cheese στο φούρνο, αντιμετωπίστε τα σαν τις πένες φούρνου με κοτόπουλο και μανιτάρια, προσαρμόζοντας -εννοείται- τους χρόνους.

Τι να προσέξετε: Ιδιαίτερα σημαντικά τα τρία σημεία προσοχής που ακολουθούν, σε μια κατά τα λοιπά πολύ εύκολη εκτέλεση. Ο αναγραφόμενος χρόνος βρασμού των ζυμαρικών είναι μόνον 6 λεπτά. Από αυτά, στο νερό τα ζυμαρικά βράζουν μόνον για 2 λεπτά. Βάλτε χρονόμετρο. Μην τα αφήσετε παραπάνω.

Το βράσιμο ολοκληρώνεται μέσα στη σάλτσα, όσο (ταυτόχρονα) η σάλτσα δένει. Αποσύρετε από τη φωτιά εγκαίρως.

Γιατί; α) Αφενός η σάλτσα θα πήξει κι άλλο γρήγορα όσο ανακατεύεται εκτός εστίας με τα τυριά εντός της, αλλά και μετά, καθώς η θερμοκρασία πέφτει σταδιακά. β) αφετέρου, τα ζυμαρικά θα συνεχίσουν να μαγειρεύονται, όντας μέσα σ’ αυτή.

Αν σας ξεφύγει ο χρόνος και η σάλτσα πήξει παραπάνω, προσθέστε λίγο από το νερό των μακαρονιών ή γάλα, και ανακατέψτε. Αν δεν βάλετε χρονόμετρο και τη βγάλετε νωρίτερα, απλώς επιστρέψτε την κατσαρόλα στη φωτιά.

Τέλος, σημειώνω ότι αυτή η συνταγή είναι δομημένη για πλούσια γεύση και υφή, αλλά κρατώντας (κατά το δυνατόν) κάποιες περιττές θερμίδες. Μπορείτε να την κάνετε πιο ελαφριά, αν χρησιμοποιήσετε τα ανάλογα προϊόντα με λιγότερες θερμίδες, ή πιο πλούσια βάζοντας κρέμα.

Εν κατακλείδι: Εύκολα, υπέροχα κρεμώδη, γκουρμέ Mac and cheese. Με πλούσια σάλτσα, φτιαγμένη κλείνοντας το μάτι στις αναμφίβολα ιταλικές τους ρίζες, υπόσχονται να ευχαριστήσουν και τους δύστροπους φαν του πιάτου.

Το 1937, στο τέλος της μεγάλης ύφεσης, η Kraft λάνσαρε σε ΗΠΑ και Καναδά τα πρώτα έτοιμα Mac and cheese στο κουτί Kraft Dinner, γράφοντας «ένα γεύμα για 4 σε 9 λεπτά, στην τιμή των 19 σεντς την ημέρα». Η έμπνευση προήλθε από έναν (αγνώστων λοιπών στοιχείων) πωλητή στο St. Louis του Μιζούρι, ο οποίος είχε τη φαεινή ιδέα να πουλάει πακέτα μακαρόνια κολλημένα μαζί (με ταινία) με σακουλάκια τριμμένου τυριού. Το Kraft Dinner διαφημίστηκε σαν «ο καλύτερος φίλος της νοικοκυράς, θρεπτικό γεύμα μιας κατσαρόλας». Και ήταν πράγματι ένας γρήγορος, χορταστικός και κυρίως φτηνός τρόπος να ταΐσεις μια οικογένεια. Έτσι, η επιτυχία ήταν τεράστια. Μόνο σε ένα χρόνο πουλήθηκαν 9 εκατ. κουτιά. Μέχρι σήμερα παραμένει από τα πιο δημοφιλή είδη σούπερ μάρκετ όλων των εποχών.

Μακαρόνια και τυριά μεταφέρθηκαν στον Καναδά από Βρετανούς μετανάστες, που προέρχονταν από άλλα μέρη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας . Οι μακαρόνιες και οι τυροκομικές συνταγές έχουν πιστοποιηθεί στον Καναδά τουλάχιστον από τη σύγχρονη πρακτική μαγειρική το 1845, γεγονός που υποδηλώνει μια φουσκωτή επένδυση ζαχαροπλαστικής (που υποδηλώνει την ανώτερη κατηγορία). μια σάλτσα κρέμας, κρόκους αυγών, ματσάκι και μουστάρδα. και τριμμένο τυρί Parmesan ή Cheshire στην κορυφή. Το καναδικό τυρί Cheddar έγινε επίσης δημοφιλές αυτή τη στιγμή και ήταν πιθανό να χρησιμοποιηθεί επίσης κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής. [16]

Τα Mac and cheese είναι πολύ δημοφιλή και στον σύγχρονο Καναδά, όπου η συνταγή μεταφέρθηκε από Βρετανούς μετανάστες. Επίσης, ένα παρόμοιο παραδοσιακό πιάτο στην Ελβετία ονομάζεται Älplermagronen (macaroni alpine herder), το οποίο είναι διαθέσιμο και συσκευασία. Τα Älplermagronen είναι φτιαγμένα από μακαρόνια, κρέμα γάλακτος, τυρί, ψητά κρεμμύδια και σε μερικές συνταγές πατάτες. Σε ορισμένες περιοχές, οι πατάτες παραλείπονται παραδοσιακά και σε άλλες προστίθεται μπέικον ή ζαμπόν. Το τυρί είναι συχνά τυρί Emmental ή τυρί Appenzeller. Συνήθως συνοδεύεται από σάλτσα μήλου.

Επιπλέον συστατικά μερικές φορές ενσωματώνονται στη συνταγή, όπως μπέικον, jalapeños, ντομάτες, κρεμμύδια, πράσα, μπαχαρικά και αποξηραμένα βότανα, σάλτσα ταμπάσκο, μανιτάρια, ζαμπόν, κιμάς, κομμένο σε φέτες λουκάνικο, μπιζέλια, μαϊντανός, βασιλικός και άλλα.

 

 

Συνταγές

Μια συνταγή τόσο εύκολη και συνάμα τόσο γευστική που θα σας κάνει να γλείφετε τα δάχτυλά σας. Όχι, μόνον εσείς αλλά και τα παιδιά σας που σίγουρα θα γίνει το αγαπημένο τους φαγάκι και θα το ζητούν συνέχεια!

Mac n Cheece: Η νόστιμη και αυθεντική αμερικάνικη συνταγή

Υλικά: 4 κούπες μακαρονάκι, 1 αβγό, 4 κ.τ.σ. βούτυρο, 1β1/2 κούπα γάλα, 1 κούπα τριμμένο τυρί τσένταρ, 1/4 κούπας αλεύρι για όλες τις χρήσεις, αλάτι, πιπέρι (προαιρετικά πιπέρι καγιέν, πάπρικα)

Εκτέλεση: Βράστε τα μακαρόνια al dente. Σε ένα μικρό μπολ χτυπήστε το αβγό. Σε ένα κατσαρολάκι βάλτε το βούτυρο μαζί με το αλεύρι και ανακατέψτε σε χαμηλή φωτιά. Ανακατεύετε συνεχώς και προσοχή να μην κολλήσει. Ρίξτε το γάλα και συνεχίστε το ανακάτεμα μέχρι να έχετε ένα ομοιογενές μείγμα (περίπου για 5 λεπτά). Χαμηλώστε τη φωτιά. Από το μείγμα που έχετε ρίξτε το 1/4 στο χτυπημένο αβγό και ανακατέψτε. Έπειτα αυτό το μείγμα με το αβγό ρίξτε το ξανά στο μείγμα που έχετε στη χαμηλή φωτιά. Ανακατέψτε και ρίξτε και το τυρί. Μόλις αρχίσει να λιώνει ρίξτε τα μακαρόνια και ανακατέψτε. Σερβίρεται ενώ είναι ακόμη ζεστό.

6 μερίδες, προετοιμασία 55 λεπτά

Μια επίσης νόστιμη αλλά πιο υγιεινή συνταγή

Υλικά: 2 κούπες γάλα χαμηλών λιπαρών, 3 κουταλιές της σούπας αλεύρι για όλες τις χρήσεις, 2 κούπες τυρί τσένταρ με λίγα λιπαρά, 1 κούπα τυρί κότατζ χαμηλών λιπαρών, ½ κουταλιά αλάτι, ½ κουταλιά φρεσκοτριμμένο πιπέρι, 250 γραμμάρια σπανάκι κομμένο, 220 γραμμάρια μακαρόνι κοφτό ολικής άλεσης, ¼ της κούπας φρυγανιά τριμμένη ολικής άλεσης ή πίτουρο σιταριού ή παρμεζάνα

Εκτέλεση: Χρησιμοποίησε ένα πυρίμαχο ταψί με περίμετρο 20 εκατοστών. Προθερμαίνεις το φούρνο στους 200 βαθμούς. Σε ένα μικρό μπολ ανακατεύεις ¼ της κούπας γάλα και το αλεύρι μέχρι να δέσουν. Σε μικρό κατσαρολάκι, ζεσταίνεις το υπόλοιπο γάλα και προσθέτεις το μείγμα με το αλεύρι ανακατεύοντας για 2-3 λεπτά σε μέτρια φωτιά. Αφαιρείς από την εστία και ρίχνεις το τσένταρ μέχρι να λιώσει και έπειτα προσθέτεις το κότατζ, το αλάτι, το πιπέρι και το μοσχοκάρυδο. Σε άλλη κατσαρόλα ζεματίζεις το σπανάκι, το περνάς σε κρύο νερό και αφαιρείς την υγρασία. Βράζεις τα μακαρόνια για 2-3 λεπτά και μην ανησυχείς, θα βράσουν και μέσα στο φούρνο. Προσθέτεις τα μακαρόνια στο μείγμα τυριού και τοποθετείς το μισό μείγμα στο ταψί. Προσθέτεις μια στρώση σπανάκι κι έπειτα τα υπόλοιπα μακαρόνια. Πασπαλίζεις με τη βρώμη. Ψήνεις για 35-40 λεπτά. Μπορείς να αντικαταστήσεις το σπανάκι με μείγμα ψημένης πιπεριάς ή μπρόκολο ή μαραθόριζα.

  • Οι εναλλακτικοί συνδυασμοί είναι άπειροι. Είτε με είδη πάστας (μικρού μεγέθους), είτε με αλλαντικά, είτε με λαχανικά. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν τα περισσεύματα μαγειρεμένων κρεάτων ή λαχανικών.

-Πληροφορίες: pandespani.com, wikipedia.org

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΕύκολα, υπέροχα, κρεμώδη, γκουρμέ Mac and Cheese
Περισσότερα

Αγκινάρες αλάδωτες με ταχίνι. Αγιορείτικη συνταγή

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Για το Μεγάλο Σάββατο

ΥΛΙΚΑ

10 αγκινάρες
6 έως 8 μικρά ξηρά κρεμμύδια
1 ματσάκι άνηθο
3 έως 4 καρότα
6 έως 8 μικρές πατάτες
2 έως 3 λεμόνια
2 έως 3 κουταλιές της σούπας ταχίνι
Αλάτι, πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Βάζουμε μία κατσαρόλα σε δυνατή φωτιά για να κάψει.
Κόβουμε το κρεμμύδι σε φέτες.
Ανακατεύουμε με μία ξύλινη κουτάλα για 2 – 3 λεπτά.
Κόβουμε τα καρότα στη μέση και σε μικρές φέτες και τα βάζουμε στην κατσαρόλα.
Κόβουμε τις πατάτες σε μικρά κυβάκια και τις προσθέτουμε στην κατσαρόλα.
Ανακατεύουμε με μία ξύλινη κουτάλα μέχρι να πάρουν χρώμα όλα τα λαχανικά.
Στη συνέχεια, προσθέτουμε τις αγκινάρες.
Τις βράζουμε στην κατσαρόλα αλλά δεν ρίχνουμε αλάτι.
Σκεπάζουμε την κατσαρόλα, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουν για 40-50 λεπτά.
Χτυπάμε το ταχίνι με το λεμόνι και ρίχνουμε στο δοχείο λίγο λίγο ζωμό από τις αγκινάρες που βράζουν.
Όταν το ταχίνι αραιώσει το ρίχνουμε σιγά σιγά στην κατσαρόλα. Αφού πάρει μερικές βράσεις το κατεβάζουμε από τη φωτιά.
Ψιλοκόβουμε τον άνηθο και τον βάζουμε στην κατσαρόλα. Προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι και ανακατεύουμε με μία κουτάλα.
Σερβίρουμε με άνηθο, φέτες από λεμόνι.

Καλή σας όρεξη…

***

Αν αγοράσετε φρέσκιες αγκινάρες, για να τις μαγειρέψετε θα πρέπει να τις καθαρίσετε. Και για το καθάρισμα της αγκινάρας θα χρειαστείτε λίγο χρόνο και αρκετή γνώση!

Οι καρποί της αγκινάρας που καταναλώνουμε, είναι στην ουσία και τα λουλούδια του φυτού.

Πριν ξεκινήσετε, να ξέρετε ότι θα χρειαστείτε ένα μεσαίο κοφτερό μαχαίρι, ένα κουτάλι και μία λεκάνη με νερό στο οποίο θα στείψετε ένα λεμόνι.

Πώς καθαρίζονται οι αγκινάρες

Να θυμάστε ότι με το που θα καθαρίσετε τις αγκινάρες θα πρέπει να τις μαγειρέψετε. Το νερό με το λεμόνι καθυστερεί το μαύρισμά τους αλλά δεν το αποτρέπει.

  • Με το μαχαιράκι σας κόβετε το κοτσάνι από την αγκινάρα, αφήνοντας το πιο τρυφερό σημείο πάνω στην αγκινάρα, αυτό δηλαδή που βρίσκεται 2-3 εκ. από τη βάση της για καλύτερη παρουσίαση ή δεν αφήνετε καθόλου. Ξεφλουδίζετε τα σκληρά μέρη του κοτσανιού και της βάσης.
  • Αν έχετε σκοπό να χρησιμοποιήσετε τα κοτσάνια ρίξτε τα μέσα στη λεκάνη με το νερό και το λεμόνι για να μη μαυρίσουν.
  • Κατόπιν μαδάτε 2-3 σειρές από τα εξωτερικά μεγαλύτερα πέταλα-φύλλα που βρίσκονται περιμετρικά της βάσης του μίσχου. Αφαιρείτε τα φύλλα όσο τα βλέπετε να έχουν σκούρο πράσινο χρώμα και τα νιώθετε σκληρά στην αφή.
  • Τώρα έχετε ένα λουλούδι, με τα πέταλα της αγκινάρας να κλείνουν στην κορυφή. Με το μαχαίρι σας ή με ένα ψαλίδι, κόψτε τις κορυφές των φύλλων, μία μία, και γύρω γύρω σε όλα τα φύλλα ξεκινώντας από τα κάτω.
  • Τώρα έχετε ένα λουλούδι και στο κέντρο του θα βλέπετε το στήμονά του που είναι σαν τρίχες. Με το κουτάλι αφαιρείτε την καρδιά του που περιλαμβάνει το στήμονα και κάποια άλλα λεπτά φυλλαράκια που δεν τρώγονται.
  • Ρίχνετε την καθαρισμένη αγκινάρα στο νερό με το λεμόνι μέχρι να καθαρίσετε τις υπόλοιπες.
  • Στο τέλος ασχολείστε με τα κομμένα κοτσάνια αν τα χρειάζεστε, και τα ξεφλουδίζετε αφαιρώντας τα σκληρά τους μέρη.
  • Αν είναι πολύ μαλακές οι αγκινάρες και μαυρίζουν αμέσως, περάστε τες επιπρόσθετα με χυμό λεμονιού όσο τις καθαρίζετε.
  • Αν οι αγκινάρες είναι πολύ μικρές για να καθαρίσετε την καρδιά της με το κουτάλι, κόψτε το λουλούδι κάθετα στη μέση και αφαιρέστε τα μουστάκια με το μαχαιράκι.
  • Σ’ αυτό το σημείο είναι έτοιμες οι καρδιές, για να τις χρησιμοποιήσετε στις συνταγές σας.
Παναγιώτης ΜήλαςΑγκινάρες αλάδωτες με ταχίνι. Αγιορείτικη συνταγή
Περισσότερα

Μαγνήσιο και γυναικείος οργανισμός – Ποια είναι τα οφέλη του

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το μαγνήσιο έχει πολλαπλή δράση στο γυναικείο οργανισμό. Αποτελεί τον αγγελιαφόρο του νευρικού και του μυϊκού συστήματος. Βοηθά το σώμα να διαχειριστεί το στρες, να προλάβει τις μυϊκές κράμπες και να ξεκλειδώσει την ενέργεια που κρύβεται στις τροφές. Η έλλειψη μαγνησίου κατά την έμμηνο ρύση αποτελεί συχνό φαινόμενο επιδεινώνοντας συμπτώματα όπως οι πόνοι περιόδου και οι ημικρανίες.

Συμβουλή: Πριν από την επόμενη περίοδό σας δοκιμάστε να γεμίσετε τις αποθήκες μαγνησίου σας.

Το μαγνήσιο είναι από τα μέταλλα που απαντώνται σε αφθονία στο ανθρώπινο σώμα και είναι απαραίτητο για την καλή λειτουργία εκατοντάδων ενζύμων. Το μαγνήσιο εμπλέκεται μεταξύ άλλων στη χαλάρωση των μυών, στη διατήρηση του σταθερού καρδιακού παλμού, στην παραγωγή χημικών ουσιών που προωθούν την καλή διάθεση, στον έλεγχο της πίεσης και του σακχάρου, στην υγεία των οστών καθώς και στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο ρόλος του μετάλλου κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, καθώς οι διακυμάνσεις που παρατηρούνται στα επίπεδα των οιστρογόνων σε αυτή τη φάσης της ζωής της γυναίκας αυξάνουν μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και αποδυνάμωσης των οστών. Το μαγνήσιο αποδεδειγμένα υποστηρίζει τόσο την καρδιακή όσο και τη σκελετική υγεία, ενώ βοηθά και στη διαχείριση άλλων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης όπως η αϋπνία και η κακή διάθεση.

Τα οφέλη του μαγνησίου στην εμμηνόπαυση

1. Μείωση της αρτηριακής πίεσης

Ο κίνδυνος καρδιοπάθειας είναι αυξημένος για τις γυναίκες μέσης ηλικίας και η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου. Το μαγνήσιο έχει θετική επίδραση στην κυκλοφορία του αίματος, καθώς χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία ώστε να μην αυξάνεται η πίεση σε επικίνδυνο βαθμό. Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με επάρκεια μαγνησίου στον οργανισμό τους διατρέχουν έως και 48% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπέρταση.

2. Μικρότερος κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού

Η έλλειψη μαγνησίου συνδέεται με βλάβες στις αρτηρίες και με τον σχηματισμό θρόμβων. Μελέτη που περιλάμβανε περισσότερους από 300.000 ανθρώπους υπέδειξε ότι η αύξηση των επιπέδων μαγνησίου στο αίμα μπορεί να μειώσει κατά 30% τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Η ίδια μελέτη έδειξε επίσης ότι μια αύξηση της διατροφικής πρόσληψης μαγνησίου της τάξης των 200 mg ημερησίως μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 22%.

3. Καλύτερη υγεία των οστών

Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης οι γυναίκες χάνουν μέχρι και 10% της οστικής τους πυκνότητας. Το μαγνήσιο ελέγχει τη ροή ασβεστίου από και προς τα οστά, επομένως είναι απαραίτητο για την πρόληψη της οστεοπόρωσης από την εμμηνόπαυση και μετά. Έχει παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες με οστεοπόρωση τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα μαγνησίου στον οργανισμό τους και διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο κατάγματος.

4. Καλύτερος ύπνος και καλύτερη διάθεση

Η εμμηνόπαυση επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο και τη διάθεση. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα αϋπνίας έχουν χαμηλότερα επίπεδα μαγνησίου στον οργανισμό τους. Παράλληλα, έχει παρατηρηθεί ότι η αύξηση της πρόσληψης μαγνησίου όχι μόνο διευκολύνει τον ύπνο αλλά βελτιώνει και την ποιότητα του ύπνου γενικότερα και επίσης βοηθά στην αντιμετώπιση και άλλων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης όπως το φούσκωμα, το άγχος, η νευρικότητα και οι εναλλαγές της διάθεσης.

5. Αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας

Το γυναικείο γαστρεντερικό σύστημα είναι ευαίσθητο στις ορμονικές διακυμάνσεις κι έτσι η εμμηνόπαυση φέρνει συχνά συμπτώματα όπως η δυσκοιλιότητα και η δυσπεψία. Το μαγνήσιο έχει καθαρτική επίδραση κι έτσι παρέχει ανακούφιση σε άτομα που ταλαιπωρούνται από δυσκοιλιότητα ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Συβουλές για επαρκή πρόσληψη μαγνησίου

1. Καταναλώστε περισσότερα πράσινα λαχανικά και λιπαρά ψάρια (όπως τόνο, σολομό και σκουμπρί).

2. Καταναλώστε σε καθημερινή βάση ξηρούς καρπούς και σπόρους ως σνακ ή προσθέστε τους στο γιαούρτι, στις σαλάτες και στα smoothies.

3. Αντικαταστήστε το ρύζι με την κινόα ως συνοδευτικό στα πιάτα σας ώστε να αυξήσετε κατά 10% την πρόσληψη μαγνησίου.

4. Περιορίστε την κατανάλωση καφεΐνης, αλκοόλ και ζάχαρης, καθώς εξαντλούν τα αποθέματα μαγνησίου στον οργανισμό σας.

5. Βρείτε τρόπους να αντιμετωπίζετε το στρες (όπως η γυμναστική, η γιόγκα ή το διάβασμα), καθώς η ψυχολογική καταπόνηση αυξάνει τις ανάγκες του οργανισμού σε μαγνήσιο.

Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, αν τα αποθέματα μαγνησίου στον οργανισμό δεν είναι επαρκή, τότε η βιταμίνη D δεν είναι δυνατό να μεταβολιστεί κι έτσι παραμένει ανενεργή στο σώμα.

«Πολλοί παίρνουν συμπληρώματα βιταμίνης D χωρίς να γνωρίζουν πώς μεταβολίζεται η συγκεκριμένη βιταμίνη στο σώμα. Χωρίς αρκετό μαγνήσιο, η βιταμίνη D δεν είναι ούτε χρήσιμη ούτε ασφαλής», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Mohammed S. Razzaque, καθηγητής Παθολογίας στο Κολέγιο Οστεοπαθητικής Ιατρικής Lake Erie του Οχάιο και ένας εκ των συντακτών της νέας μελέτης.

Όπως εξηγεί περαιτέρω ο καθηγητής, τα άτομα που έχουν επαρκή ποσότητα μαγνησίου στον οργανισμό τους χρειάζονται μικρότερες δόσεις βιταμίνης D ώστε να ανατρέψουν την ανεπάρκεια ή την έλλειψή της. Παράλληλα, το μαγνήσιο είναι βοηθητικό σε περίπτωση οστεοπόρωσης, καθώς μειώνει τον κίνδυνο καταγμάτων που προκύπτουν λόγω των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D στον οργανισμό.

Μια έλλειψη ή ανεπάρκεια είτε της βιταμίνης D είτε του μαγνησίου συνδέεται με ποικίλες δυσμενείς εκβάσεις για την υγεία, μεταξύ των οποίων οι σκελετικές παραμορφώσεις, τα καρδιαγγειακά νοσήματα αλλά και οι μεταβολικές διαταραχές.

Να σημειωθεί ότι η συνιστώμενη ημερήσια δόση μαγνησίου είναι τα 420 mg για τους άντρες και τα 320 mg για τις γυναίκες. Τροφές ιδιαίτερα πλούσιες σε μαγνήσιο είναι τα αμύγδαλα, οι μπανάνες, τα φασόλια, το μπρόκολο, το καστανό ρύζι, τα κάσιους, ο κρόκος του αβγού, τα ιχθυέλαια, ο λιναρόσπορος, τα πράσινα λαχανικά, το γάλα, τα μανιτάρια, η βρώμη, ο πασατέμπος και το τόφου.

Το 60% του μαγνησίου βρίσκεται στα οστά μας, το υπόλοιπο στους ιστούς και περίπου το 1% βρίσκεται στο αίμα. Οι ενήλικες άνδρες πρέπει να λαμβάνουν 400 mg, ενώ οι γυναίκες 310 mg καθημερινά. Μετά την ηλικία των 30, αυτές οι ποσότητες ανεβαίνουν στα 420 και 320 mg αντίστοιχα.

 

 

Εντάσσοντας τα παρακάτω τρόφιμα στη διατροφή σας, θα λάβετε τις απαραίτητες ποσότητες μαγνησίου που έχει ανάγκη το σώμα σας.

Αμύγδαλα

Περιέχουν 105 mg στο ¼ μιας κούπας. Παράλληλα, είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε, ένα αντιοξειδωτικό που προστατεύει το ανοσοποιητικό σύστημα και τα μάτια, καθώς σε πρωτεΐνες και υγιή λιπαρά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Σουσάμι

30 γραμμάρια ψημένο σουσάμι περιέχουν 101 mg μαγνησίου, και είναι επίσης γεμάτα με ψευδάργυρο, ο οποίος ενισχύει την παραγωγή τεστοστερόνης και σπέρματος στον άνδρα.

Ηλιόσποροι

Στο ¼ της κούπας, οι ηλιόσποροι περιέχουν 128 mg μαγνησίου, καθώς και αρκετά μεγάλες ποσότητες ασβεστίου, για την καλή υγεία των οστών. Έχουν, επίσης, υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά, που βοηθούν στη μείωση της “κακής” χοληστερίνης.

Μπανάνες

Μία μεσαίου μεγέθους μπανάνα περιέχει 33 mg μαγνησίου. Επίσης, οι μπανάνες είναι από τις καλύτερες πηγές καλίου.

Κάσιους

¼ μιας κούπας με κάσιους μας προσφέρει 89 mg μαγνησίου, καθώς και σχεδόν 10% της καθημερινής μας δόσης σιδήρου.

Αποβουτυρωμένο γάλα

Μία κούπα γάλα περιέχει 27,8 mg μαγνησίου. Έχουμε μάθει να αγαπούμε το γάλα από τότε που ήμασταν παιδιά, και ο λόγος είναι καλός: μας προσφέρει το 1/3 της καθημερινής ποσότητας ασβεστίου που χρειαζόμαστε για να είναι υγιή τα οστά μας, καθώς και κάλιο, βιταμίνη D, πρωτεΐνες και βιταμίνη Β-12.

Μπρόκολο

Μισή κούπα μαγειρεμένο μπρόκολο μας προσφέρει 51 mg μαγνησίου. Περιέχει επίσης μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C.

  • Αρχική εικόνα: Πορτρέτο κοριτσιού: Thomas Couture, Γάλλος Κλασικός Ζωγράφος, 1815-1879
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΜαγνήσιο και γυναικείος οργανισμός – Ποια είναι τα οφέλη του
Περισσότερα