Taste therapy

Απαγορεύτηκε το φουά γκρα στη Νέα Υόρκη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Σε απόγνωση βρίσκονται οι καλοφαγάδες της Νέας Υόρκης μετά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της αμερικανικής μητρόπολης να απαγορεύσει την πώληση ενός εξαιρετικά εύγευστου, όσο και αμφιλεγόμενου, εδέσματος: του φουά γκρα, ελληνιστί συκωτιού χήνας ή πάπιας. Το μέτρο που θεσπίστηκε πριν από τρεις μόλις ημέρες απαγορεύει ολοκληρωτικά την πώληση του λιπαρού συκωτιού των πουλερικών σε εστιατόρια, καταστήματα τροφίμων, αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο σημείο πώλησης στη Νέα Υόρκη. Σε όσους εστιάτορες ή μπακάληδες συλληφθούν να πωλούν φουά γκρα θα επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο 1.800 ευρώ.

 

 

Οι πολέμιοι του εύγευστου εδέσματος, που αποτελεί σήμα κατατεθέν της γαλλικής κουζίνας, επισημαίνουν πως η παραγωγή του προϋποθέτει τον φρικτό βασανισμό των πουλερικών, καθώς τρέφονται διά της βίας, με την τοποθέτηση ενός σωλήνα μέσα στον λάρυγγά τους. Όπως επισημαίνει το σχετικό δημοσίευμα των New York Τimes, η επιβολή της απαγόρευσης μπορεί να αποδειχθεί προβληματική. Σε κάποιο ποσοστό, το φουά γκρα που διακινείται στην αμερικανική μεγαλούπολη δεν προέρχεται από ζώα που έχουν βιαίως παχυνθεί, γεγονός που σημαίνει ότι θα είναι πολύ δύσκολο να διαπιστωθεί κατά πόσον το έδεσμα δημιουργήθηκε με παράνομο τρόπο.

Ο Στεφάν ντε λα Φαβερί, Αμερικανός πολίτης γαλλικής καταγωγής, συγκαταλέγεται στους απελπισμένους καλοφαγάδες της Νέας Υόρκης, αλλά δεν το βάζει κάτω. «Το λατρεύω το φουά γκρα, ωστόσο κατανοώ γιατί το απαγόρευσαν. Καθώς είμαι Αμερικανός πολίτης που μεγάλωσε στη Γαλλία, σέβομαι τους νόμους. Όμως, η γεύση του παραμένει θεσπέσια και απλώς θα πρέπει να επιστρέφω στη Γαλλία προκειμένου να το απολαμβάνω», λέει.

 

 

Πολλοί επιχειρηματίες και εστιάτορες του «Μεγάλου Μήλου» δεν εμφανίζονται εξίσου συγκαταβατικοί. Αντιθέτως, πιστεύουν ότι οι πωλήσεις του νόστιμου εδέσματος θα εκτοξευθούν μέχρι να επιβληθεί η απαγόρευση, ενώ, όπως επισημαίνει η Αριάν Ντακέρ, διευθύνουσα σύμβουλος και ιδρυτής του ντελικατέσεν D’Artagnan, «η απαγόρευση θα κοστίσει σε 400 μετανάστες την εργασία τους και την ευκαιρία τους να ζήσουν το αμερικανικό όνειρο. Αν το πραγματικό θέμα ήταν η απάνθρωπη συμπεριφορά κατά των ζώων, ίσως θα έπρεπε να προσέξουμε τις πρακτικές στις κτηνοτροφικές μονάδες εντατικής εκτροφής, αντί να κλείνουμε κάποιες μικρές μονάδες».

Το “φουά γκρα” (από τα γαλλικά “foie gras” = “παχύ ήπαρ” ή “παχουλό” ήπαρ) είναι λιπαρό γαστρονομικό έδεσμα από συκώτι χήνας ή πάπιας. Αποτελεί γαστρονομική παράδοση της γαλλικής κουζίνας.

 

 

Παρασκευάζεται σε ελεγχόμενες εκτροφές όπου τα ζώα διατρέφονται υπερβολικά και με τη βία προκειμένου να αποθηκεύσουν λίπος στο συκώτι τους.

Η τεχνική παρασκευής του φουά γκρα πρωτοεμφανίστηκε το 2500 π.Χ., όταν οι Αιγύπτιοι παρατήρησαν πως οι μεταναστευτικές χήνες είχαν την ικανότητα αποθήκευσης λίπους στο ήπαρ τους, ως προετοιμασία για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Η γεύση του συκωτιού των πτηνών αυτών κρίθηκε εξαιρετική και έτσι αποφάσισαν να αναπαραγάγουν τεχνητά το φαινόμενο, παχαίνοντας χήνες με σύκα και καρπούς.

 

 

Η εκτροφή φουά γκρα αντιμετωπίζει έντονη κριτική διεθνώς, καθώς θεωρείται πως παραβιάζει τις ορθές τακτικές εκτροφής των ζώων.

Το φουά γκρα παράγεται με τρομερά σκληρές πρακτικές. Οι πάπιες και οι χήνες στριμώχνονται σε υπόστεγα, ταΐζονται με το ζόρι πολλές φορές με ένα σωλήνα που μπαίνει στο λαιμό τους, το συκώτι τους διογκώνεται έως και δέκα φορές πάνω από το κανονικό και έπειτα θανατώνονται.

 

 

Αφού πρώτα την έχουν «παραταΐσει» δια της βίας με σκοπό τη διόγκωση του συκωτιού (κάτι που επιτρέπεται από το νόμο), εν συνεχεία της κόβουν το λαιμό, αφήνοντάς τη να πεθάνει αργά και βασανιστικά (κάτι που απαγορεύει ο νόμος) από αιμορραγία, ενόσω οι σφαγείς αποκόπτουν από τα σωθικά της το συκώτι.

  • Πηγές πληροφοριών: The New York Times, εφημερίδα Καθημερινή, ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΑπαγορεύτηκε το φουά γκρα στη Νέα Υόρκη
Περισσότερα

Η Ειρήνη Γιωργουδιού με σφυρίδα και μπάμιες κορυφαία νεαρή σεφ στην Ευρώπη για το 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Με μια σφυρίδα και μπάμιες η 24χρονη Ειρήνη Γιωργουδιού από τη Ρόδο αναδείχθηκε κορυφαία σεφ στην Ευρώπη για το 2019.

Το πιάτο «12 Elements» με σφυρίδα, μπάμιες, ζαφορά, ξηρομυζήθρα και ακόμα 8 υλικά, σερβιρισμένα σε ένα πήλινο σκεύος, χάρισε το βραβείο στην Ειρήνη και παράλληλα έφερε την παράδοση τετ α τετ με τη μοντέρνα μαγειρική αντίληψη.

Ήταν ένας «εκρηκτικός» συνδυασμός των τοπικών γαστρονομικών παραδόσεων της αιγαιοπελαγίτικης κουζίνας, ενώ η ιστορία που το συνόδευσε ήταν εξίσου στοιχείο θεμελιώδες και καθοριστικό του τελικού αποτελέσματος.

 

Η μεγάλη νικήτρια  Ειρήνη Γιωργουδιού με τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο.

 

Η Ειρήνη Γιωργουδιού είναι μέλος της Λέσχης Αρχιμαγείρων Κυκλάδων Δωδεκανήσου, εργάζεται στο ξενοδοχείο «Esperos Village» και έχει ως καθοδηγητή και σημαντικό υποστηρικτή τον γνωστό Ροδίτη σεφ Δημήτρη Κονταράτο, Executive Chef στο ίδιο ξενοδοχείο.

Τη δεύτερη θέση κατέκτησε ο Jure Dretnik από τη Σλοβενία με το πιάτο «Lunch of Mowers» και την τρίτη ο Hans Kjellsson από τη Δανία με το πιάτο «The Taste of Home»

Οι άλλοι έξι φιναλίστ που συμμετείχαν στον διαγωνισμό ήταν:

•Paul Vlad Răhăian από τη Ρουμανία, με το πιάτο «The Transylvanian Landscape»
•Vic Tosseram από την Ολλανδία, με το πιάτο «Cheeky Beans in Green, Vic Tosseram»
•Rui Meira από την Πορτογαλία, με το πιάτο «A ‘Mantenca’ do Lar Minhoto» (Keeping Minho‘s Home)”
•Mariona Rodà από την Ισπανία, με το πιάτο «Autumn Walk into the Catalan Woods»
•Clara Florit από την Ισπανία, με το πιάτο «Noodles with Ray Textures»
•Bernardo Calvo από την Πορτογαλία, με το πιάτο «O Bacalhau, a Calega e o Alho» (Codfish, Galician Kale and Garlic).

 

***

 

[Πατήστε «κλικ» επάνω στις φωτογραφίες για να τις δείτε μεγαλύτερες].

 

*

 

Στην κριτική επιτροπή συμμετείχαν η σεφ Αργυρώ Μπαρμπαρίγου – Πρέσβειρα της Γαστρονομικής Περιφέρειας της Ευρώπης 2019 ως Πρόεδρος, η Dr. Diane Dodd από τη Μεγάλη Βρετανία executive director του IGCAT (Ινστιτούτο Γαστρονομίας, Πολιτισμού, Τεχνών και Τουρισμού), οι Chef Andreas Bjerring (Δανία), Francisco Guitard (ΗΠΑ), Dorian Lungu (Ρουμανία) και η Ulla-Alexandra Mattl από τη Γαλλία.

Αυτή είναι η δεύτερη φορά στην ιστορία του θεσμού – μετά τον Σταμάτη Μισομικέ – που ο τίτλος έρχεται στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, γεγονός που καταδεικνύει το υψηλό επίπεδο των νέων σεφ και τη συστηματική δουλειά που γίνεται για την ανάδειξη της γαστρονομίας των νησιών.

***

«Είμαι πολύ υπερήφανος που μέσα σε διάστημα τριών ετών, οι νεαροί σεφ του Νοτίου Αιγαίου, ανεβάζουν την Περιφέρειά μας και τη χώρα μας, για μια ακόμη φορά, στην κορυφή της Ευρώπης. Η Ειρήνη Γεωργουδιού, με το ταλέντο και την αφοσίωσή της, κέρδισε επάξια το βραβείο του καλύτερου νεαρού σεφ της Ευρώπης, μέσα από μια διαγωνιστική διαδικασία υψηλού επιπέδου, απαιτήσεων και ανταγωνισμού και έφερε για δεύτερη φορά στην ιστορία του θεσμού τον τίτλο στο Νότιο Αιγαίο», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Περιφερειάρχης Ν. Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος.

***

Η Πρόεδρος της Κριτικής επιτροπής και Πρέσβειρα του τίτλου «Νότιο Αιγαίο – Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης 2019» Αργυρώ Μπαρμπαρίγου συμπλήρωσε:
«Δεν ήταν εύκολη η επιλογή του νικητή αφού το επίπεδο των τεχνικών δεξιοτήτων των διαγωνιζομένων ήταν εξαιρετικά υψηλό. Η ιστορία που συνόδευε το κάθε πιάτο ήταν καθοριστική γιατί υπογράμμιζε ουσιαστικά τον πλούτο των γεύσεών του».

***

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Φιλήμονας Ζαννετίδης δήλωσε: «Είμαστε περήφανοι για τη διοργάνωση που αποσκοπεί στην προώθηση καινοτομιών στην παραδοσιακή κουζίνα, στην ανάπτυξη της βιωσιμότητας και στη δημιουργία μελλοντικών πρεσβευτών σεφ για τις περιοχές και για τα τοπικά προϊόντα»

 

 

Αναμνηστική φωτογραφία από τη μεγάλη διάκριση της 24χρονης Ροδίτισσας. Από αριστερά: Η Επικεφαλής της Επιτροπής «Νότιο Αιγαίο Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης 2019» Χάιντι Λαζάνη, ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Φιλήμονας Ζαννετίδης, η σεφ Αργυρώ Μπαρμπαρίγου-Πρέσβειρα της Γαστρονομικής Περιφέρειας της Ευρώπης 2019, η Ειρήνη Γιωργουδιού, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος και η Dr. Diane Dodd από τη Μεγάλη Βρετανία executive director του IGCAT.

 

Την επιμέλεια και διοργάνωση της Τελετής Απονομής – που έγινε στο ξενοδοχείο Rodos Palace – είχε η Επικεφαλής της Επιτροπής Νότιο Αιγαίο Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης 2019 Χάιντι Λαζάνη και τα μέλη της Επιτροπής, Σουσάννα Τριανταφύλλου, Τάνια Ρούσσου και Δημήτρης Πασχαλίδης.

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΗ Ειρήνη Γιωργουδιού με σφυρίδα και μπάμιες κορυφαία νεαρή σεφ στην Ευρώπη για το 2019
Περισσότερα

Les maîtres du chocolat στο TV5MONDE

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2019 στις 19:40

Από το Περού ως τη Μαδαγασκάρη ακολουθήστε ξεχωριστούς τεχνίτες σε αναζήτηση των σπανιότερων φασολιών κακάο.

Μας αποκαλύπτουν τα μυστικά μετατροπής τους στις πιο ασυνήθιστες σοκολάτες.

 

 

Από Δευτέρα έως Παρασκευή στις 10:30 – Παρακολουθήστε όλο τον χρόνο τις καλύτερες βελγικές, καναδικές, γαλλικές και ελβετικές εκπομπές μαγειρικής.

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουLes maîtres du chocolat στο TV5MONDE
Περισσότερα

Ο Δημήτρης Λελούδας μας περιμένει -όπως κάθε χρόνο- στη γιορτή της μουσταλευριάς

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Ποτέ δεν κατάλαβα τι δουλειά έχει η στάχτη στη μουσταλευριά. Πάντα το φθινόπωρο η γιαγιά έφτιαχνε και όταν της ζητούσαν τη συνταγή ή τη ρωτούσαν για το μυστικό της το μόνο που έλεγε ήταν πως βάζει …στάχτη.

Η αλήθεια είναι πως τη γεύση εκείνης της μουσταλευριάς δεν τη συνάντησα ποτέ εδώ και τόσα χρόνια.

 

 

Μόνο πριν από ένα χρόνο η γεύση μου θυμήθηκε τη μουσταλευριά έτσι όπως ακριβώς την έφτιαχνε η γιαγιά μου. Τη μουσταλευριά των παιδικών μου χρόνων.

Στην «Ταβέρνα του Λελούδα» σε ένα τσαμπουνογλέντι (που άρχισε με το φως της ημέρας και τέλειωσε τις πρώτες πρωινές ώρες) πρώτα σερβίραμε στις κανάτες μας το δικό του κρασί από τα κλασικά βαρέλια του μαγαζιού και στη συνέχεια απολαύσαμε μπακαλιάρο σκορδαλιά, κεφτεδάκια, σαρδέλα, μαριδάκι, γαρίδες, καλαμαράκια, διάφορα φρεσκομαγειρευτά, γλώσσα, μοσχαράκι κοκκινιστό, ομελέτες, φάβα, μαυρομάτικα, χόρτα, πατατοσαλάτα, γίγαντες και σκληρό τυρί.

Όλα διατηρούσαν την ποιότητα που είχαμε γνωρίσει για πρώτη φορά όταν πηγαίναμε εκεί μαζί με τον αγαπημένο μας συνάδελφο τον Πάνο Γεραμάνη. Αφεντικό τότε ήταν ο Βασίλης Λελούδας.

Σήμερα είναι ο γιος του Δημήτρης Λελούδας (στη βασική φωτογραφία) με την αγαπημένη του Άννα.

Ξέχασα να πω ότι το περσινό τσαμπουνογλέντι πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της γιορτής της μουσταλευριάς.

 

***

 

Ο Μανώλης Σιγάλας.

Παραδοσιακή μουσταλευριά.

Η Μαρία Τζίτζη.

Με το άρωμα της ποιότητας.

 

 

Παρόμοια γιορτή θα γίνει και φέτος στην «Ταβέρνα του Λελούδα». Θα αρχίσει το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου και θα ολοκληρωθεί το Σάββατο 5 Οκτωβρίου 2019.

*Το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου, στις 6 μ.μ. θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε τον Σαντορινιό βαρελοποιό – βαρελά Μανώλη Σιγάλα.

*Τη Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου και την Τρίτη 1 Οκτωβρίου, το απόγευμα, θα φτιαχτεί μουσταλευριά και με τη συμμετοχή όσων το επιθυμούν και το δηλώσουν.

*Την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου, στις 6.30 μ.μ., η οινολόγος, χημικός και συγγραφέας Μαρία Τζίτζη θα κάνει ομιλία με θέμα: «Σταφύλι ένας ευλογημένος θησαυρός».

*Την Πέμπτη 3 Οκτωβρίου και το Σάββατο 5 Οκτωβρίου από τις 3 το μεσημέρι θα στηθεί τράπεζα διασκέδασης και γλέντι. Θα είναι όπως κάθε χρόνο μια αξέχαστη γιορτή…

 

***

 

 

«Ταβέρνα του Λελούδα»
Σαλαμινίας 8, Βοτανικός
Αθήνα 11855
Τηλέφωνο: 2103464167

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Δημήτρης Λελούδας μας περιμένει -όπως κάθε χρόνο- στη γιορτή της μουσταλευριάς
Περισσότερα

Ο κυρ Αντώνης ο ταχυδρόμος και τα ξεροτήγανα από την Αμοργό…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Στη γωνία Ευδόξου και Θέωνος, στον Νέο Κόσμο, ήταν το αμοργιανό καφενείο. Εκεί συναντιόντουσαν όλοι όσοι είχαν έρθει από το νησί για να βρουν δουλειά στην πρωτεύουσα.

Είμαστε στα μέσα της δεκαετίας του ’50 και μια ή δύο φορές τον μήνα, ανάλογα με τον καιρό, ερχόταν ο ταχυδρόμος του νησιού και έφερνε στους συντοπίτες του όσα τους είχαν στείλει οι συγγενείς τους.

 

Το θρυλικό και αγαπημένο επιβατηγό “Μοσχάνθη”

 

Το ταξίδι με την ιστορική «Μοσχάνθη» ήταν πάντα απρόβλεπτο και πολύωρο, όμως στο λιμάνι όλα ξεχνιόντουσαν…

Ο ταχυδρόμος, ο κυρ Αντώνης, ήταν το πιο αγαπητό πρόσωπο για όλους. Ήταν μέλος της κάθε οικογένειας αφού εκτός από όσα έφερνε μέσα στα ψάθινα καλάθια, έφερνε και ειδήσεις… Έλεγε στους μεγάλους ποιος γεννήθηκε, ποιος πέθανε, ποιος παντρεύτηκε, ποιος αρραβωνιάστηκε. Έλεγε ακόμα τα νέα για τον κυρ Μέντιο αλλά και για την κατσίκα του γείτονα.

Για μας τα παιδιά ήταν μεγάλη γιορτή κάθε φορά που ερχόταν ο κυρ Αντώνης αφού μέσα στις καλαθούνες βρίσκαμε παστέλια, σταφίδες, αρμαθιές με ξερά σύκα αλλά και ξεροτήγανα. Οι μεγάλοι περίμεναν με αγωνία τους γευστικούς τσίρους – που ήταν ξεραμένοι σαν …τσιπς – περίμεναν τα ξερό χταπόδι, σπάνια αχινούς και ίσως κάποια νταμιτζάνα με κόκκινο κρασί. Οι νοικοκυρές χαίρονταν με τον φάβα και με τα παξιμάδια που έδιναν λύση σε πολλά προβλήματα.

 

***

 

 

 

Πρόσφατα σε μια αρχαιολογική ανασκαφή που έκανα στο αρχείο μου βρήκα ένα τσαλακωμένο χαρτί από παλιό τετράδιο με ξεθωριασμένο από τον χρόνο το ανορθόγραφο κείμενο που ήταν γραμμένο με το μελανό μολύβι που το σαλιώναμε για να φαίνεται πιο έντονα…

 

Σας διαβάζω το κείμενο:

 

Συνταγή για ξεροτήγανα Αμοργού

 

Υλικά

 

1 οκά και 300 γραμμάρια αλεύρι
2 ποτήρια νερό
Μισό ποτήρι λάδι για ζύμη
1 κουταλάκι αλάτι
Αρκετό λάδι για το τηγάνισμα

*

Για το σιρόπι
4 ποτήρια ζάχαρη
3 ποτήρια νερό
1 φλιτζάνι μέλι
Λίγο λεμόνι

*

Για το πασπάλισμα
Κανέλα σκόνη
Καβουρδισμένο και σπασμένο σουσάμι

 

*

 

 

Εκτέλεση

 

Πριν αρχίσεις το ζύμωμα του φύλλου για τα ξεροτήγανα, ετοιμάζεις το υλικό για το πασπάλισμά τους. Καθαρίζεις και πλένεις το σουσάμι. Το καβουρδίζεις λιγάκι με λάδι να σκουρύνει. Όταν κρυώσει το χτυπάς στο γουδί μέχρι να σπάσει χωρίς να γίνει πούδρα. Ανακατεύεις το σπασμένο σουσάμι με τριμμένη κανέλα.

Οι αναλογίες των υλικών εδώ ποικίλλουν. Δύο χούφτες σουσάμι και ένα φακελάκι τριμμένη κανέλα αρκούν για αρκετά ξεροτήγανα. Όταν τελειώσω το ζύμωμα και πριν ανοίξω το φύλλο, ετοιμάζω και το σιρόπι. Μέσα σε μια χαμηλή κατσαρόλα βάζω όλα τα υλικά για το σιρόπι, τα διαλύω και βάζω την κατσαρόλα στη φωτιά να σιγοβράσει. Όταν το σιρόπι πάρει βράση, χαμηλώνω τη φωτιά και το διατηρώ ζεστό σε πολύ χαμηλή φωτιά. Ζυμώνω το αλεύρι πρώτα με το λάδι και μετά με το νερό κατά τα γνωστά.

Η ζύμη πρέπει να είναι σχετικά τρυφερή. Ανοίγεις το φύλλο και το κόβεις σε ίσες οριζόντιες λουρίδες πλάτους περίπου 10-12 πόντους και μήκους περίπου 20-25 πόντους. Με την βοήθεια δύο πιρουνιών τυλίγεις το φύλλο σε ρολό ή διπλώνεις στην μέση σαν φιογκάκι. Καθώς ανοίγεις το φύλλο και φτιάχνεις τα κομμάτια, αρχίζεις και το τηγάνισμα για να μην ξεραθούν πολύ. Σε ένα μεγάλο τηγάνι καίς πολύ λάδι και τηγανίζεις τα ξεροτήγανα λίγα λίγα. Όταν ξανθύνουν, τα βγάζεις από το τηγάνι με μια τρυπητή κουτάλα και τα αφήνεις να στραγγίσουν σε ένα σουρωτήρι. Όταν στραγγίσουν και κρυώσουν τα πρώτα ξεροτήγανα, με την τρυπητή κουτάλα τα βουτάς με προσοχή, για να μην σπάσουν, στο σιρόπι που σιγοβράζει, έτσι ώστε να σκεπαστούν από όλες τις πλευρές. Μόλις πάρουν το σιρόπι, τα στραγγίζεις και πάλι στο σουρωτήρι. Τα βάζεις σε μια πιατέλα και τα πασπαλίζεις με το μείγμα από κανέλα και το καβουρδισμένο και σπασμένο σουσάμι.

(*) Το αλεύρι είναι 1 κιλό.

 

***

 

Τώρα λοιπόν που τα χρόνια πέρασαν και οι μνήμες συντηρούνται πλέον κυρίως με τις γεύσεις, τα ξεροτήγανα έχουν την τιμητική τους στην Αμοργό με τη γιορτή που γίνεται στην Αιγιάλη κάθε χρόνο το πρώτο Σάββατο Σεπτεμβρίου.
Το παραδοσιακό γλυκό το φτιάχνουν τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά αλλά το προσφέρουν στους γάμους και στα βαφτίσια μαζί με το παστέλι.

 

***

 

 

Στη γιορτή, στην Αιγιάλη, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την διαδικασία παρασκευής του και να το δοκιμάσουν συνοδεία ψημένης ρακής. Επίσης – και αυτό είναι πολύ σημαντικό – μπορούν να γλεντήσουν και να χορέψουν μαζί με τους ντόπιους χορευτικούς ομίλους με τη συνοδεία των παραδοσιακών τοπικών οργάνων.

6η Γιορτή ξεροτήγανου λοιπόν: Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2019 όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην Αιγιάλη όπου η γιορτή θα αρχίσει στις 8.30 μ.μ.

Φέτος θα συνοδεύσουν οι μουσικοί Γιακουμής Γαβράς κι Αντώνης Γιαννακός, καθώς και το χορευτικό του πολιτιστικού συλλόγου «Σιμωνίδης» με παραδοσιακούς χορούς απ’ όλη την Ελλάδα.

Παναγιώτης ΜήλαςΟ κυρ Αντώνης ο ταχυδρόμος και τα ξεροτήγανα από την Αμοργό…
Περισσότερα

Za’atar – Μείγμα νόστιμο, υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Αν ταξιδέψετε στο Ισραήλ, είναι δύσκολο να βρείτε ένα εστιατόριο ή ένα σπίτι που δεν πασπαλίζει με za’atar όλα τα φαγητά, από πίτσες μέχρι σαλάτες, κι από ρεβίθια και γιαούρτι μέχρι κοτόπουλο. Τι είναι το za’atar, ίσως να ρωτήσετε όμως. Είναι ένα μείγμα από αποξηραμένο θυμάρι, ρίγανη, σουμάκι και σουσάμι. Είναι νόστιμο και πολύ ευπροσάρμοστο.

 

Ισραηλινό πρωινό

 

Πρόκειται για το βασιλιά της αραβικής και ισραηλινής κουζίνας. Το ζάαταρ, εκτός του ότι νοστιμίζει πολύ τα κρέατα και τα ψάρια ειδικά αν το χρησιμοποιήσετε ωμό, πασπαλίζοντάς το από πάνω, γνωρίζει ακόμα μια πολύ συγκεκριμένη χρήση. Είναι από τις καλύτερες επιλογές για να το πασπαλίσετε πάνω σε πιτούλες και ψημένα ψωμάκια αν το ανακατέψετε με λίγο ελαιόλαδο. Ταιριάζει σχεδόν με όλες τις γεύσεις και καθημερινά ανακαλύπτονται νέες χρήσεις του.

Το μείγμα Za’atar πήρε ίσως την ονομασία του από την αραβική λέξη za’atar που κατά μία εκδοχή είναι η πηγή για τη λατινική ονομασία Satureja Thymbra (είδος θυμαριού).

 

Με πατάτες τηγανιτές

 

Το Ζάαταρ (زعتر, μεταγράφεται και ως Ζα’τάρ, Ζά’αταρ, Ζάχταρ ή Σάταρ) αναφέρεται κυρίως σε ένα μείγμα μπαχαρικών από τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Τουρκία και μέρος της βορειοαφρικανικής και αραβικής κουζίνας.

Το μείγμα χρησιμοποιείται επίσης στο κρέας και ως συνοδευτικό για ψωμί και άλλα τρόφιμα.

Το Ζάαταρ είναι το αραβικό όνομα για το άγριο θυμάρι, το οποίο χρησιμοποιείται ως κύριο συστατικό. Εδώ αναφέρονται και τα αποξηραμένα φύλλα του συριακού ύσπου (Origanum syriacum).

 

Με γιαούρτι και λάδι

 

Η βασική συνταγή του μείγματος μπαχαρικών έχει ως συστατικά το ζάαταρ, το σουμάκ, το ψητό σουσάμι και το αλάτι. Ανάλογα με την προετοιμασία, μπορούν να προστεθούν και άλλα συστατικά, όπως το Θυμάρι του Χαλεπίου από τη Συρία και το Λίβανο. Επίσης μπορεί να προστεθούν και άλλα μπαχαρικά όπως κόλιανδρος, γλυκάνισο και μάραθο, καθώς και ηλιόσποροι, σπόροι από κουκουνάρια, κολοκυθόσποροι και ξηροί καρποί.

Με το εν λόγω μείγμα γαρνίρεται η αραβική πίτα, το λεπτό επίπεδο ψωμί της Μέσης Ανατολής, ενώ χρησιμοποιείται για να δώσει γεύση και στο κρέας. Λόγω των συστατικών του, το Za’atar θεωρείται υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου, γι’ αυτό ενθαρρύνεται η κατανάλωσή του και από τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο.

 

Σε πίτες

 

Φτιάξτε dressings για σαλάτες, μπιφτέκια ή χρησιμοποιήστε το σε ψάρια και κρεατικά.

Οι Άραβες το αποκαλούν «manooche», δηλαδή το μείγμα ζάαταρ-ελαιολάδου που αλείφουν σε χειροποίητη πίτα με αγγούρι, φρέσκο δυόσμο και ντομάτα, αλάτι και πιπέρι.
Στην Τυνησία όμως και στο Μαρόκο εκτός από τα βασικά έχει και πάπρικα, στην Ιορδανία κύμινο και μάραθο και στην Τουρκία άνηθο, δυόσμο και μπαχάρι.
Η λέξη ζάταρ ή ζαατάρ – ανάλογα με την τοπική αραβική διάλεκτο κάθε χώρας – χαρακτηρίζει μια ολόκληρη οικογένεια βοτάνων που περιλαμβάνει τα διάφορα είδη ρίγανης, τη μαντζουράνα, την άγρια μέντα, το θυμάρι και το θρούμπι. Είναι τα μυρωδικά που οι Τούρκοι αποκαλούν κεκιίκ.

 

Σε σαλάτα

 

Το χαρμάνι του έχει κιτρινο-χρυσαφί χρώμα και άρωμα μεθυστικό.

Για να παρασκευάσετε την απλούστερη εκδοχή του χαρμανιού ζάαταρ ανακατεύστε μαζί:

  • 1½ κουτ. σούπας καβουρντισμένο σουσάμι, κατά προτίμηση Έβρου
  • ½ κ. γλυκού σούμακ (σουμάκι)
  • 1 κουτ. γλυκού ξερό θυμάρι και
  • 1 κουτ. γλυκού νησιώτικη ρίγανη

Το μείγμα αυτό θα το αναμίξετε με λίγο ελαιόλαδο και με την πάστα θα αλείψετε ζεστές πίτες για σουβλάκι ή φέτες φρυγανισμένο ψωμί. Αυτό είναι το κλασικό, υγιεινό και νοστιμότατο κολατσιό στη Μέση Ανατολή. Μπορείτε επίσης να αλείψετε με το χαρμάνι ζαατάρ ψημένο κρέας, κοτόπουλο και λιπαρά ψάρια, όπως οι κολιοί και ο ξιφίας.

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουZa’atar – Μείγμα νόστιμο, υγιεινό, δυναμωτικό και ενισχυτικό του νου
Περισσότερα

Γεύσεις χωρίς σύνορα στις μεταναστευτικές κουζίνες του 22ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Για τρεις μέρες, στις 28, 29 και 30 Ιουνίου 2019, στο Πάρκο Γουδή, ξαναστρώνεται το πιο ανοιχτό και «φιλόξενο» τραπέζι της πόλης, το τραπέζι του 22ού Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Αθήνας.

Με γεύσεις από δεκάδες γωνιές της γης, φτιαγμένες με τις μνήμες και τις συνταγές εκείνων που κάποτε υποχρεώθηκαν να αφήσουν το φαΐ τους στη μέση για να σωθούν από πολέμους και από φτώχεια, οι μεταναστευτικές/προσφυγικές κουζίνες στο Φεστιβάλ θα έχουν για άλλη μια χρονιά την τιμητική τους.

Γλυκά και αλμυρά πιάτα χωρίς σύνορα, θα μοιραστούν στο πολυεθνικό φαγοπότι σε πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιους.

Στο Φεστιβάλ θα δοκιμάσουμε τους ρακομεζέδες του «Ρακάδικου», τις γεύσεις της Συλλογικής Κουζίνας El Chef, τα αλησμόνητα κεμπάπ του Χουσεΐν και τα θρυλικά σουβλάκια του Φελέκη.

***

Με γεύσεις από δεκάδες γωνιές της γης, φτιαγμένες με τις μνήμες και τις συνταγές εκείνων που κάποτε υποχρεώθηκαν να αφήσουν το φαΐ τους και τη ζωή τους στη μέση για να σωθούν από πολέμους, βομβαρδισμούς και φτώχεια, οι μεταναστευτικές/προσφυγικές κουζίνες στο Φεστιβάλ θα έχουν για άλλη μια χρονιά την τιμητική τους.
Πάρτε μια νόστιμη ιδέα από τα γλυκά και αλμυρά πιάτα χωρίς σύνορα, που θα μοιραστούν στο πολυεθνικό τους φαγοπότι οι φίλοι του Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Αθήνας, πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιοι.

***

 

 

 

ΤΑ ΑΛΜΥΡΑ

***

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Φαλάφελ και κοσάρι (κοφτό μακαρονάκι, ρύζι, φακές με πικάντικη σάλτσα και χούμους)

ΑΙΘΙΟΠΙΑ: Παραδοσιακή πίτα με σάλτσα από μοσχαρίσιο κιμά + σαλάτα λαχανικών, σαμπούσα με φακές

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: Εnpanadas (χειροποίητες πίτες καλαμποκάλευρου χωρίς γλουτένη) με λαχανικά, τυρί και κιμά βοδινού

ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ: Κοτόπουλο με κάρι, τρίχρωμο ρύζι και φτερούγες κοτόπουλου, ποικιλία κρεάτων μπάρμπεκιου και σαλάτα

ΙΡΑΝ: Φαλάφελ, Ζereskpolo (κοτόπουλο με ρύζι και σαφράν)

ΚΑΜΕΡΟΥΝ: Moσχάρι με σπανάκι, ρύζι και πατατοσαλάτα, μοσχάρι με ρύζι ή κους κους

KOINΩΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ: Τσιγ κιοφτέ (χορτοφαγικό πιάτο), λαχματζούν

ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ: Φαλάφελ, λαχματζούν

Λ. ΚΟΝΓΚΟ: Σακασάκα (λαχανικά με ψάρι, μελιτζάνες και ρύζι), Fubwa (μοσχάρι με φιστικοβούτυρο, λαχανικά και ρύζι

ΜΑΔΑΓΑΣΚΑΡΗ: Χορτοκεφτέδες Μαδαγασκάρης με κόκκινη σάλτσα και ρύζι, φιλέτο κοτόπουλο με τζίντζερ, μπαχαρικά και σαλάτα με τσιγαριστό καρότο

ΜΑΡΟΚΟ: Αραβική πίτα με κεμπάπ και τηγανητές πατάτες, spring rolls με καυτερή σος

ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ: Μοσχάρι με κάρι, ρύζι και σαλάτα, κοτόπουλο με καρύδα, ρύζι και pap (πουρές καλαμποκιού), σαλάτα

ΝΙΓΗΡΑΣ: Φτερούγες κοτόπουλου με τηγανητό ρύζι, φτερούγες κοτόπουλου με τηγανητή άγρια μπανάνα και σος

ΝΙΓΗΡΙΑ: Yam porrage (αφρικανική πατάτα με κοτόπουλο, ντομάτα και λάδι), Εgg rolls (ολόκληρα αβγά σε ζύμη)

ΝΙΓΗΡΙΑΝΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ: Jollofrice (ρύζι με σος, κοτόπουλο και σαλάτα), Akara (σουβλάκι, φασόλια μαυρομάτικα, σαλάτα και πίτα)

Ν. ΑΦΡΙΚΗ: Boerewors με pap (μοσχάρι με πουρέ καλαμποκιού) και τσακαλάκα (πικάντικη σαλάτα), τσακαλάκα με πίτα (χορτοφαγικό πιάτο)

ΣΕΝΕΓΑΛΗ: Υassa (κoτόπουλο με καραμελωμένα κρεμμύδια και ρύζι), Maffe (ρύζι με φιστικοβούτυρο και αρνί)

ΣΟΥΔΑΝ: Κapsa (κοτόπουλο με ρύζι, ξηρούς καρπούς και καρότο), Τamia (κεφτέδες από φάβα σε πίτα με λαχανικά και ταχίνι)

ΤΟΥΡΚΙΑ-ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ: (Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πολιτικούς Κρατούμενους) Τουρκική τυρόπιτα

ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ: Spring Rolls με noodles

ΣΤΑ ΜΠΑΡ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ: Τσιγ κιοφτέ (αραβική πίτα με πλιγούρι, πατάτα, ήπια καυτερή σος και λαχανικά)

 

***

 

 

 

ΤΑ ΓΛΥΚΑ

 

***

 

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Μπακλαβάς, μπακλαβάς με δαμάσκηνα και σταφίδες, κανταΐφι με χουρμάδες, Βasbousa (σιροπιαστό γλυκό με σιμιγδάλι και καρύδα), Brownies με καρύδι.

ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ: Αφρικανικό παγωτό με καρύδα και καραμέλα, χειροποίητες καραμέλες (fudge)

ΚΑΜΕΡΟΥΝ: Λουκουμάδες με μπανάνα και ζάχαρη

ΣΟΥΔΑΝ: Τοπικά σιροπιαστά γλυκά

 

***

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

22ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Αθήνας

28,29 και 30 Ιουνίου 2019
Πάρκο Γουδή

Είσοδος ενίσχυσης: 5 ευρώ ανά ημέρα και 10 ευρώ για όλο το τριήμερο.

Δωρεάν για πρόσφυγες, μετανάστες και ανέργους

Ώρα έναρξης του φεστιβάλ: 6.00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των συζητήσεων: 7.30 μ.μ.
Ώρα έναρξης των αυτοοργανωμένων συζητήσεων: 7:00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των προβολών: 9.00 μ.μ.
Ώρα έναρξης των συναυλιών: 9.30 μ.μ.

Παναγιώτης ΜήλαςΓεύσεις χωρίς σύνορα στις μεταναστευτικές κουζίνες του 22ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ
Περισσότερα

Nagashi Soumen – Μια δροσερή γευστική εμπειρία από την Ιαπωνία

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Ένας τρόπος για να παραμείνεις δροσερός κατά τη διάρκεια του θερμού ιαπωνικού καλοκαιριού είναι τα soumen –κρύα soba noodles. Με διαφορά, ο καλύτερος τρόπος για να τα απολαύσετε είναι με το τελετουργικό nagashi soumen. Σε αυτό, τα soumen noodles περνούν μέσα από σωλήνες μπαμπού κομμένους στα δύο με τη βοήθεια κρύου νερού που κυλά. Εσείς αρκεί να σταθείτε με το πιάτο σας κοντά στον σωλήνα και να σερβίρετε τα noodles στο πιάτο σας, αφού πρώτα τα βουτήξετε σε γλυκόξινη σάλτσα. Αν μη τι άλλο, η όλη διαδικασία αποτελεί εμπειρία.

Σε πολλά μέρη της Ιαπωνίας, μπορείτε να βρείτε εστιατόρια που ειδικεύονται σε αυτή τη μάλλον πρωτότυπη μαγειρική.

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουNagashi Soumen – Μια δροσερή γευστική εμπειρία από την Ιαπωνία
Περισσότερα

«Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Από το 2001, η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Ιουνίου. Αυτή την ημέρα αφιερώνουμε λίγο από το χρόνο μας για να αναγνωρίσουμε και να τιμήσουμε τη δύναμη, το κουράγιο και την επιμονή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που αναγκάστηκαν βίαια να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Κάθε χρόνο, με αφορμή αυτή την ημέρα, διοργανώνονται εκστρατείες, εκδηλώσεις και δράσεις σε όλο τον κόσμο με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων και των ίδιων των προσφύγων, των ανθρωπιστικών οργανώσεων, των αρχών και άλλων φορέων και την υποστήριξη γνωστών προσωπικοτήτων.

 

***

 

 

 

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, Έλληνες σεφ και πρόσφυγες μάγειρες θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στην κουζίνα από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου και θα σερβίρουν τα αγαπημένα τους πιάτα και μενού σε συγκεκριμένα εστιατόρια στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Ιωάννινα και τη Λέσβο.

Ελληνικές, συριακές, αφγανικές, ιρακινές, ιρανικές, κονγκολέζικες και μαροκινές γεύσεις θα ενθουσιάσουν όσους επισκεφθούν τα δεκατρία εστιατόρια που ανήκουν σε πρόσφυγες μάγειρες που ζουν στην Ελλάδα ή τους υποδέχονται στην κουζίνα τους για το φεστιβάλ «Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» που οργανώνει φέτος η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες μαζί με εταίρους της.

***

Το φεστιβάλ ξεκινάει στη Θεσσαλονίκη στις 18 Ιουνίου με ιρακινές γαστρονομικές προτάσεις που θα μαγειρέψει η Haifa με τον σεφ Μανώλη Παπουτσάκη στο εστιατόριο “Χαρούπι”.

***

Στην Αθήνα θα δοκιμάσουμε πεντανόστιμα και μοναδικά αφγανικά πιάτα που θα μαγειρέψει ο Farid μαζί με την ομάδα του Δημήτρη Ψαραδάκη στο εστιατόριο «Rakor» στον Κεραμεικό.

Ο σεφ Βασίλης Σπόρος θα φιλοξενήσει στο εστιατόριό του «Po’Boys» στου Ψυρρή τον Mehrdad και θα ταξιδέψουν τις γευστικές μας αισθήσεις μέχρι το Ιράν.

Στις 20 Ιουνίου, την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, το αθηναϊκό κοινό θα μπορεί να απολαύσει συριακά και ποντιακά εδέσματα από τον Barshank και τον Γιώργο Γληνό μέσα από την καντίνα «Food Truck» που θα βρίσκεται στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης.

Η Touria θα μας προσφέρει μαροκινό street food γεμάτο αρώματα και γεύση στο StrEaters, το πρώτο food court της Αθήνας, όπου θα συνεργαστεί με τον σεφ Μιχάλη Γιαννόπουλο.

Η Roaa Sabah, που συμμετείχε στο περσινό αντίστοιχο φεστιβάλ και αποτελεί πλέον μέλος της μαγειρικής οικογένειας του σεφ Βασίλη Σπόρου στο «Mama Roux» στο Μοναστηράκι, θα υποδεχτεί την Asma και μαζί θα συνδυάσουν υπέροχα τις μυστικές τους συνταγές από το Ιράκ και τη Συρία.

 

***

 

 

 

Στο πλαίσιο του φεστιβάλ Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees, οι λάτρεις του φαγητού θα κληθούν επίσης να δοκιμάσουν πιάτα από εστιατόρια προσφύγων, όπως παραδοσιακή αφγανική κουζίνα στο εστιατόριο «Φωλιά» του Reza Golami στα Εξάρχεια και ασιατική κουζίνα στο εστιατόριο «Golden Phoenix» στο Κεφαλάρι, όπου ο ιδιοκτήτης Huy Tang Nguyen θα ετοιμάσει σπεσιαλιτέ από την πατρίδα του, το Βιετνάμ.

 

***

 

Στη βορειοδυτική Ελλάδα, στα Ιωάννινα, το φεστιβάλ θα παρουσιάσει κουζίνες της Συρίας, του Αφγανιστάν και του Κονγκό από τον Ibrahim, τον Faraidoon και τον Espoir στα εστιατόρια «Όμιλος», «Πρεσβεία» και «Το μαγαζάκι που λέγαμε» από τις 20 έως τις 22 Ιουνίου.

 

***

 

 

Στο νησί της Λέσβου, όσοι επισκεφθούν το «NAN», το πρώτο εστιατόριο στο οποίο εργάζονται πρόσφυγες και ντόπιοι μαζί και μοιράζονται τις συνταγές τους μαζί με την τοπική κοινότητα, θα γευθούν αυθεντικές έθνικ γεύσεις από διάφορα μέρη του κόσμου.

Επίσης, ο Mahmood Talaa θα μυήσει τους επισκέπτες του στην πλούσια και μοναδική κουζίνα της Συρίας στο εστιατόριό του «Reem» στη Μυτιλήνη.

***

Το φεστιβάλ «Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» στηρίζεται από οργανώσεις που βοηθούν τους πρόσφυγες να ενταχθούν στις τοπικές κοινωνίες και να έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας, όπως η ARSIS – Association for the Social Support of Youth, η Caritas Hellas και η Melissa Network of Migrant Women in Greece.
Μέρος των εσόδων των εστιατορίων θα δοθεί από τα συμμετέχοντα εστιατόρια σε οργανώσεις υποστήριξης προσφύγων

Παναγιώτης Μήλας«Στην Κουζίνα με τους Πρόσφυγες – Cooking #WithRefugees» από τις 18 έως τις 22 Ιουνίου 2019
Περισσότερα

Pan con tomate κι άλλες “ανήθικες συνταγές” από τον Montalbán

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Είτε έχει να αντιμετωπίσει μια υπόθεση είτε μια κατσαρόλα ο Πέπε Καρβάλιο, ο φημισμένος ήρωας του Manuel Vázquez Montalbán, επιστρατεύει όλη του την εφευρετικότητα. Η εφευρετικότητα αυτή πασπαλισμένη με θράσος και δυναμισμό αποτελεί την πεμπτουσία του πιο επικούρειου των ντετέκτιβ. Το απόσταγμα των ευωδιών από το φούρνο του σπιτιού του συναντά τα πιο αντιπροσωπευτικά στιγμιότυπα των μυθιστορημάτων του Μονταλμπάν. Σημειώσεις που αφορούν σαλιγκάρια, τορτίγια, κρασιά, εγκλήματα και φιλίες το σκάνε από τη βιβλιοθήκη και αναζητούν καταφύγιο στην κουζίνα.

Με αφετηρία μια φιλολογική θεώρηση, ο συγγραφέας Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν αποπειράται να παρουσιάσει κάποιες «ανήθικες» συνταγές ή μάλλον με πρόσχημα αυτές, καλεί τον αναγνώστη σε μια νέα απελευθέρωση. Βέβαια, υπάρχει πάντα έστω μια χαλαρή σύνδεση ανάμεσα στη συνταγή που προτείνει και μια ανάλογη ερωτική κατάσταση. Εξυπακούεται ότι οι συνταγές είναι απολύτως ελεύθερες και αδέσμευτες σε σχέση με τη μαγειρική τέχνη, και παρότι δηλώνει οπαδός των εστιατορίων, θέλει να διαδώσει τη συνήθεια του μαγειρέματος, ωθώντας τον αναγνώστη να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει στα σεντόνια.

“Οι συνταγές που παρουσιάζω εδώ είναι αυθαίρετες, καρπός της αυθαίρετης επιλογής μου”, γράφει. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ένας συγγραφέας είναι ο διαιτητής που αποφασίζει όσον αφορά τις ιδεοληψίες και τις λέξεις μέσα από ένα σχεδόν απεριόριστο δυναμικό ιδεοληψιών και λέξεων. Πολλές από τις συνταγές αυτές μπορεί να τις γευτεί κανείς και στα εστιατόρια. Άλλες ανήκουν στην Ιστορία της Γαστρονομίας μάλλον παρά στη σημερινή πραγματικότητα. Ωστόσο, και μολονότι είμαι οπαδός των εστιατόρων, θα ήθελα να διαδώσω τη συνήθεια του μαγειρέματος με την πρόθεση να αποκομίσει κανείς, ύστερα, τους καρπούς του έρωτα, πράγμα που δεν είναι ταυτόσημο. Γι’ αυτό θα γίνεται διαρκώς αισθητή στον αναγνώστη η πρόταση ή η προϋπόθεση ότι πρέπει πρώτα να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει μέσα στα σεντόνια του.

Ο Μονταλμπάν ήταν ένας μερακλής καλοφαγάς, κι έτσι τα βιβλία του είναι γεμάτα με συνταγές, μερικές από τις οποίες μάλιστα είναι ιδιαιτέρως περίπλοκες. Παρόλο τον εντυπωσιακό αριθμό των συνταγών όμως, ο Μονταλμπάν φαίνεται να ξεχωρίζει μία από αυτές ως τη μόνη ικανή να τον ταξιδεύει απευθείας στις μυρωδιές της παιδικής του ηλικίας. Είναι το αγαπημένο των Καταλανών «pan con tomate», κάτι που θυμίζει τον δικό μας κρητικό ντάκο, τον ποτισμένο με τα ζουμιά και τις μυρωδιές του ελαιολάδου, της ντομάτας και της φέτας, που συνοδεύεται τα καλοκαίρια από τσικουδιά και παγωμένο νερό.

Αν και πρέπει να συμπληρώσω πως η ιδέα αυτού του θεϊκού μικρογεύματος ήταν πολύ προσφιλής και στη Μεσσηνία των παιδικών μου χρόνων, όπου η γιαγιά μου μας έδινε, στα εγγόνια της, για “προσφάι” όπως το έλεγε, μια γενναία φέτα από καρβέλι, κομμένη πλαγίως και λοξά για να βγει μεγαλύτερη, περιχυμένη με μπόλικο ελαιόλαδο, τριμμένη ντομάτα και πασπαλισμένη με ρίγανη. Συνοδευόταν δε πάντα από ένα κομμάτι σφέλλα, ένα πεντανόστιμο τοπικό τυρί που λέγεται και “φέτα της φωτιάς”.

Στις «Ανήθικες συνταγές» του Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν, βρίσκουμε τη συνταγή: «Παίρνετε λίγο αφράτο χωριάτικο ψωμί, κομμένο σε φέτες από την προηγούμενη μέρα. Κόβετε στα δύο τις ώριμες ντομάτες και τις τρίβετε πάνω σε ψωμί έτσι ώστε να το ποτίσουν με το χυμό τους, τη σάρκα και τους σπόρους που θα συγκρατηθούν από το τραχύ μέρος της κόρας. Αλατίζετε ομοιόμορφα και περιχύνετε με λίγο ελαιόλαδο. Το αφήνετε να απλωθεί ελεύθερα, πιέζοντας το ψωμί με τα δάχτυλα για να ποτίσει όλη η φέτα.

»Όλοι οι σοφοί άνθρωποι και λαοί της γης θα πρέπει να θεωρούν το ψωμί με ντομάτα σαν το θεμελιακό τοπίο της ανθρώπινης διατροφής. Κατ’ εξοχήν αμαρτωλό έδεσμα, γιατί περικλείει και απλουστεύει την αμαρτία κάνοντάς την προσιτή στον οποιονδήποτε. Αμαρτωλό έδεσμα γιατί προσφέρεται ως εναλλακτική λύση για κάθε τι το υπερβατικό, κάθε τι το επικίνδυνα υπερβατικό, αν μετατραπεί σε κουλτούρα της άρνησης. Όχι στον πόλεμο, ναι στο ψωμί με ντομάτα. Μην ψηφίζετε τη δεξιά, τρώτε ψωμί με ντομάτα. Μην προσχωρήσετε στο ΝΑΤΟ, αλείψτε ψωμί με ντομάτα. Παντού, ανά πάσα στιγμή. Ψωμί. Ντομάτα. Λάδι. Αλάτι. Και μετά τον έρωτα, ψωμί με ντομάτα και λίγο σαλάμι».

Η συγγένεια της σύλληψης του Pan con tomate και του κρητικού ντάκου ή της ιταλικής μπρουσκέτας δεν είναι τυχαία. Γράφει ο Μονταλμπάν πάλι, σε άλλο του βιβλίο: «Όπως υπάρχει μια γλωσσολογική “κοινή”, βάσει της οποίας μπορούμε να προσδιορίσουμε την κοινή καταγωγή των αρίων γλωσσών από την Ινδοευρωπαϊκή, υπάρχει αντίστοιχα και μία προφανής γαστρονομική “κοινή”, ένα από τα επιστημονικά συμπτώματα της οποίας είναι το Ψωμί με ντομάτα».

«Συνηθίζω», λέει ο Ισπανός συγγραφέας, στην εισαγωγή του βιβλίου του “Οι συνταγές του Πέπε Καρβάλιο”, «να αντιλαμβάνομαι τη μαγειρική ως μια μεταφορά για τον πολιτισμό. “Τρώω” σημαίνει σκοτώνω και καταβροχθίζω μια ύπαρξη που ήταν ζωντανή, είτε πρόκειται για ζώο είτε για φυτό. Εάν καταβροχθίζαμε απευθείας το ζώο ή το ξεριζωμένο μαρούλι, θα θεωρούμασταν άγριοι. Αν όμως μαρινάρουμε το ζώο, για να το μαγειρέψουμε στη συνέχεια με αρωματικά μυρωδικά από την Προβηγκία και μ’ ένα ποτήρι γλυκό παλιό κρασί, τότε έχουμε πραγματοποιήσει ένα εξαιρετικό πολιτισμικό εγχείρημα, το οποίο δεν παύει, βέβαια, να βασίζεται στην αγριότητα και στον θάνατο».

Τα βιβλία του Μονταλμπάν είναι γεμάτα από συνταγές που ξέρει να φτιάχνει ο ήρωάς του Πέπε Καρβάλιο. Από τα εκατοντάδες, ωστόσο, φαγητά, οι συνταγές των οποίων –κάποιες απλές, οι περισσότερες πολύπλοκες και ορισμένες εξωπραγματικές– που εμφανίζονται στα βιβλία του Μονταλμπάν, ο ίδιος φαίνεται να προτιμά την απλούστερη όλων, το Pan con tomate (Ψωμί με ντομάτα), το οποίο έρχεται πάντα πρώτο στον ουρανίσκο της μνήμης του όταν βυθίζεται στην πατρίδα των αισθήσεων της παιδικής του ηλικίας. Ταυτόχρονα όμως πρόκειται για ένα έδεσμα «δίχως το οποίο», όπως γράφει στο “Σαμποτάζ στους Ολυμπιακούς Αγώνες”, «θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί η βιογενετική του καταλανικού λαού από τον 19ο αιώνα και μετά, χρονολογία ενσωμάτωσης του ντοματόψωμου στα στοιχεία της ταυτότητας της καταλανοσύνης».

 

 

Ο Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν (Manuel Vázquez Montalbán) (Βαρκελώνη, 14 Ιουνίου 1939 – Μπανγκόκ, Ταϊλάνδη, 18 Οκτωβρίου 2003) υπήρξε ένας Ισπανός πολυγραφότατος εργάτης του λόγου: δημοσιογράφος, μυθιστοριογράφος, ποιητής, δοκιμιογράφος, ανθολόγος, συντάκτης προλόγων, ευθυμογράφος, κριτικός, αλλά και γαστρονόμος κι είναι από τους πιο διάσημους Ισπανούς συγγραφείς.
Υπήρξε μοναχοπαίδι μιας μοδίστρας και ενός μέλους του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Καταλονίας, τον οποίο και δεν γνώρισε παρά μόνο όταν ήταν πέντε χρονών λόγω της φυλάκισής του. Ο ίδιος αποτέλεσε μέλος του κόμματος αυτού, αφότου είχε περάσει από το Frente de Liberación Popular και πριν καταλήξει στην Πρωτοβουλία για την Καταλονία (Iniciativa per Catalunya). Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και δημοσιογραφία στη Σχολή Δημοσιογραφίας της ίδιας πόλης.

Το 1962 ένα πολεμικό συμβούλιο τον καταδίκασε σε τρία χρόνια φυλάκιση λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας. Στη φυλακή της Λιέιδα έγραψε το πρώτο του βιβλίο, το δοκίμιο Informe sobre la información. Μετά την αποφυλάκισή του ξεκινάει τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία στο περιοδικό Triunfo κάτω από το ψευδώνυμο Sixto Cámara. Από τότε συνεργάστηκε με πολλά έντυπα μέχρι τον θάνατό του. Το 1966 απέκτησαν με τη γυναίκα του, την ιστορικό Άνα Σαλιές, τον μοναδικό τους γιο, Ντανιέλ Βάθκεθ Σαλιές (Daniel Vázquez Sallés).

Το 1967 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο Una educación sentimental που την ακολούθησε το 1969 το Movimientos sin éxito. Τον ίδιο χρόνο εμφανίζεται το μυθιστόρημα Recordando a Dardé. Το 1973 γεννιέται ο πιο γνωστός του λογοτεχνικός χαρακτήρας, ο ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο, στο μυθιστόρημα Yo maté a Kennedy.

Το 1995 του αποδόθηκε το Εθνικό Βραβείο Ισπανικών Γραμμάτων για την προσφορά του. Πέθανε στις 18 Οκτωβρίου του 2003, στα 64 του, από ανακοπή καρδιάς ενώσω βρισκόταν στο αεροδρόμιο της Μπανγκόκ, στο ταξίδι της επιστροφής στην πατρίδα του ύστερα από μία σειρά διαλέξεων στην Αυστραλία. Προς τιμήν του το 2009 δόθηκε το όνομά του σε μια πλατεία στη γειτονιά του Ραβάλ της Βαρκελώνης.

Ποίηση

Το ντεμπούτο του στην ποίηση το έκανε το 1963 με το Una educación sentimental και συμπεριλήφθηκε από τον Ζουζέπ Μαρία Καστελιέτ στη συλλογή Nueve novísimos poetas españoles. Στη συλλογή Memoria y deseo συγκέντρωσε όλη την ποιητική του παραγωγή από το 1967 μέχρι το 1983 για να προσθέσει στην ίδια συλλογή αργότερα μια επέκταση μέχρι το 1990 με το pero el viajero que huye en Memoria y deseo. Τα τελευταία ποιητικά έργα που θα δημοσιεύσει θα είναι ο τόμος Ciudad το 1997 και η συλλογή ερωτικής ποίησης Ars Amandi το 2001. Ο ποιητικός του λόγος χαρακτηρίζεται από την ειρωνεία και διακατέχεται πάντα από μια κριτική και αυτοβιογραφική τάση.

Μυθιστόρημα

Τα χαρακτηριστικά του ποιητικού του λόγου εμφανίζονται και στα μυθιστορήματά του. Πέραν γνωστής σειράς που έχει ως πρωταγωνιστή τον γνωστό αστυνομικό χαρακτήρα Πέπε Καρβάλιο, ξεχωρίζουν διάφορα μυθιστορήματα. Το μυθιστόρημα El Pianista (1985) αναφέρεται στον ρόλο του καλλιτέχνη στη σύγχρονη κοινωνία, ενώ το Los alegres muchachos de Atzavaraτου 1987 (Τα χαρούμενα αγόρια της Ατζαβάρα σε ελληνική μετάφραση του Τάσου Ψάρρη το 2010) αποτελεί μια ραδιογραφία της ανερχόμενης κοινωνικής ελίτ της δεκαετίας του 1980 μετά την πολύχρονη δικτατορία του Φράνκο. Στο Γκαλίντεθ του 1991 (σε ελληνική μετάφραση της Βάσως Συνοδινού) αναφέρεται στο πραγματικό γεγονός της απαγωγής, βασανισμού και δολοφονίας, το 1956, του Χεσούς ντε Γκαλίντεθ, εκπροσώπου της εξόριστης κυβέρνησης των Βάσκων και εξόριστου, τότε, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο El estrangulador (Ο Στραγγαλιστής σε ελληνική μετάφραση του Χάρη Παπαγεωργίου) σκιαγραφεί τον σύγχρονο άνθρωπο μέσα από την αφήγηση ενός τρελού και, τέλος, στο Erec y Enide του 2002 (Ερέκ και Ενίντ, οι δοκιμασίες του έρωτα στην ελληνική μετάφραση της Βιβής Φωτοπούλου) περιγράφει τις περίπλοκες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων με έντονη ανάδειξη του ατομισμού.

Ο Πέπε Καρβάλιο

Ο Μονταλμπάν δημιούργησε έναν από τους πιο επιτυχημένους χαρακτήρες του λεγόμενου αστυνομικού “μαύρου μυθιστορήματος” της ισπανικής λογοτεχνίας. Μέσω της λογοτεχνικής σειράς με πρωταγωνιστή τον Πέπε Καρβάλιο, ο Μονταλπμάν χάρισε στη λογοτεχνία ένα ευρύ κοινωνικοπολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό χρονικό του τελευταίου τρίτου του 20ού αιώνα. Κάθε μέρος της σειράς έχει άμεση σχέση με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής στην οποία διαδραματίζεται, ενώ παράλληλα είναι το όχημα της έκφρασης των γαστρονομικών τάσεων του συγγραφέα.

Δοκίμιο

Ο Βάθκεθ Μονταλμπάν έγραψε πληθώρα δοκιμίων που σχετίζονται με μια ευρεία γκάμα θεμάτων. Το πρώτο του δοκίμιο, Informe sobre la Información, αποτελεί ακόμη μια από τις καλύτερες ισπανικές μελέτες σχετικές με τη δημοσιογραφία. Πολύ γνωστά έγιναν τα Crónica sentimental de España του 1971, Los demonios familiares de Franco του 1978, Un polaco en la corte del rey Juan Carlos του 1996, μια αφήγηση γύρω από την τελευταία περίοδο κυβέρνησης του Φελίπε Γκονθάλεθ, Y Dios entró en La Habana (Και ο θεός μπήκε στην Αβάνα στην ελληνική μετάφραση της Αγγελικής Αλεξοπούλου), γύρω από την Κουβανική Επανάσταση και τον Φιδέλ Κάστρο, Marcos: el señor de los espejos (Μάρκος. Η επανάσταση και οι καθρέφτες στην ελληνική μετάφραση της Λήδας Παλλαντίου) και La Aznaridad, όπου περιγράφει την πρώτη θητεία του Χοσέ Μαρία Αθνάρ ως πρωθυπουργό της Ισπανίας.

Δημοσιογραφία

Οι εκδόσεις Debate εξέδωσαν όλο το δημοσιογραφικό έργο του Βάθκεθ Μονταλμπάν σε τρεις τόμους που ακολουθούν τις τρεις περιόδους της δημοσιογραφικής του παραγωγής. Πρώτος παρουσιάζεται ο ρόλος του ως αρθρογράφος μεταξύ 1960 και 1973, με τις διάφορες δυσκολίες στον φαλαγγικό Τύπο και την καταδίκη του από το καθεστώς. Εκείνη την περίοδο εργάστηκε στο περιοδικό “Siglo 20” που έκλεισε ύστερα από υπουργική εντολή, στο “Hogares modernos”, στις εφημερίδες “Tele/eXprés” και “Triunfo” όπου κι έγινε γνωστός με τα πρωτοποριακά του ρεπορτάζ.

Ο δεύτερος έχει τον τίτλο “Del humor al desencanto (1974-1986)” και περιγράφει τη χιουμοριστική του προσέγγιση στα πράγματα με τη συνεργασία των σκιτσογράφων Φόρχες, Περίκ και των λογοτεχνών Μαρούχα Τόρρες, Ζοάν ντε Σεγάρα και Χουάν Μαρσέ. Ο τρίτος τόμος τιτλοφορείται Las batallas perdidas (1987-2003) και διαγράφει το προφίλ του ως αναγνωρισμένο πλέον δημοσιογράφο με αρθρογραφίες στις εφημερίδες “El País”, “Avui” και “Interviú”.

Βραβεία

Ο Βάθκεθ Μονταλμπάν έλαβε πολλά βραβεία κατά τη διάρκεια της ζωής του.

1991, Εθνικό Βραβείο Πεζογραφίας, για το Galíndez. 1991, Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, για το Galíndez. 1994, Βραβείο της Κριτικής, για το El estrangulador. 1994, Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας “Ennio Flaiano”, για την Autobiografía del general Franco. 1995, Εθνικό Βραβείο Ισπανικών Γραμμάτων.

Μετά θάνατον δόθηκε το όνομά του σε μια οδό στο προάστιο Χετάφε της Μαδρίτης, σε μια πλατεία στη γειτονιά του Ραβάλ της Βαρκελώνης και στο Σαν Μπαουδίλιο ντε Λιοβρεγάτ, σε ένα πολιτιστικό κέντρο στη Βαλβιδρέρα και σε ένα γυμνάσιο στο Σαν Αντριάν ντε Μπεζός.

Η ανταπόκριση του κοινού σ’ όλο τον κόσμο και της διεθνούς κριτικής, επιβεβαιώνουν ότι, παρά το φαινομενικό “τοπικισμό” της, η γραφή του καταφέρνει να μας κάνει κοινωνούς παγκοσμίων αξιών. Θεωρείται πως ήταν ο πιο ενθουσιώδης άνθρωπος στον κόσμο, από τους ανθρώπους που τον έχουν συναναστραφεί κι ήταν όντως από τα πιο γελαστά κι ευχάριστα άτομα.

***

 

 

Μια συλλογή συνταγών που αυτοχαρακτηρίζονται ως “ανήθικες”, δημιουργεί την υποχρέωση κάποιων εξηγήσεων, όχι υπερβολικών, για να μη βρεθεί ο αναγνώστης στην άβολη κι άδικη θέση του συνδαιτυμόνα, που του προσφέρουν ακόμα και τις ανηθικότητες, μασημένες. Θα μπορούσαν να παρατεθούν εκατό, χίλιες, ένα εκατομμύριο… όλες οι πιθανές συνταγές. Πρέπει πρώτα να δηλωθεί πως η ηθική δεν είναι απόλυτη μα σχετική αξία κι ως εκ τούτου, είναι κι αυτή ανήθικη. Προτείνοντας καθεμιά από τις συνταγές αυτές, είναι σα να ποντάρουμε στη δυνατότητα μιας άλλης ηθικής, ηδονιστικής που απευθύνεται στους οπαδούς της άμεσης ευδαιμονίας, που βασίζεται στη χρήση αλλά και στη κατάχρηση αθώων γνώσεων: να ξέρει κανείς να μαγειρεύει, να ξέρει να τρώει, να θέλει να γνωρίσει την αγάπη. Κάθε συνταγή προέρχεται από διαφορετικό τύπο ανηθικότητας. Μια συνταγή επινοήθηκε για 4 άτομα, άλλη για 6 κι άλλη ακόμα και για 8. Πρόκειται για την υποκρισία της οικογενειακής συνταγής που δεν αποκλείει ποτέ τελείως το σκαμπρόζικο χάδι της και τον υπνάκο της. Όλες όμως μπορούν να προσαρμοστούν για 2, το πολύ 3 συνδαιτυμόνες. Είναι ο αριθμός, που αν ξεπεραστεί, η ανηθικότητα μεταβάλλεται σ’ εκδρομή με πούλμαν. Μια άλλη θεώρηση που επιβάλλεται παραπέμπει στην ηδονή. Κάθε ηδονή είναι απολαυστικά ανήθικη, γιατί μόνον η οδύνη είναι ηθική, όπως το ‘πε κι ο Θωμάς ο εκ Κέμπης στο έργο του “Περί Μίμησης Του Χριστού”.

Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΟΔΥΝΗ

Το πράγμα γίνεται ακόμα πιο ανήθικο όταν επιδιώκεται η συνάθροιση ή ο συνδυασμός δυο τόσον ακραίων ηδονών, όπως η ηδονή του καλού φαγητού κι η ηδονή του καλού έρωτα. Στόχος μας δεν είναι να λεπτολογήσουμε περί μιας ανύπαρκτης αφροδισιακής κουζίνας, αλλά να θεωρήσουμε το συντροφικό φαγοπότι σα μια κατάσταση που ‘ναι από μόνη της αφροδισιακή, κυρίως αν η αλχημεία των εδεσμάτων ανταποκρίνεται στην αλχημεία των συνδαιτυμόνων. Το καλό φαγητό και κυρίως το καλό ποτό, χαλαρώνουνε τους σφιγκτήρες της ψυχής, αποπροσανατολίζουνε την κουλτούρα της καταπίεσης και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση μιας δυνατότητας επικοινωνίας που δεν πρέπει να σπαταληθεί.
Με αφετηρία τη φιλοσοφική τούτη θεώρηση, παρουσιάζω τις ανήθικες συνταγές μου σα πρόσχημα για μια νέαν απελευθέρωση. Υπάρχει, πάντως, κάποια διασύνδεση μεταξύ συνταγής, που διαλέγω κι ερωτικής κατάστασης που τη συσχετίζω. Όπως υπάρχουν οι συνειρμοί ιδεών, έτσι δημιουργούνται κι εδώδιμοι συνειρμοί μεταξύ περιεχόμενου πιάτου και δυνατοτήτων που προσφέρει η κλίνη. Αποφεύγουμε π.χ. κάθε προσπάθεια συνδυασμού κροκέτας χοιρινού και μήλου, με ξανθή σύντροφο, με χλωμή και νωχελική σάρκα κι αραιά δόντια. Αυτό που ταιριάζει εξαιρετικά μ’ αυτό τον τύπο συντρόφου, είναι τα συκωτάκια πουλιών ογκρατέν με σπανάκι, που τρώγονται με σχετική παραίτηση.
Ο αναγνώστης θα παρατηρήσει διαβάζοντας το σχολιασμένο συνταγολόγιό μου, πως επιχειρώ μερικές φορές να ξεφύγω από τις σεξουαλικές σχέσεις άντρα – γυναίκας, όχι γιατί δεν είμαι οπαδός, αλλά γιατί θεωρώ πως είναι θεμιτό κι αναγνωρισμένο από την κοινωνική πραγματικότητα, ν’ αναφερθώ και στην ύπαρξη άλλων σχέσεων. Αν υπάρχει στην κοινωνία μια ομοφυλοφιλική σεξουαλικότητα, θα ‘τανε παράλογο να υποτεθεί πως οι μόνοι γαστρονομικο-σεξουαλικοί συνδυασμοί που μπορούν να γίνουν, είναι ετεροφυλοφιλικοί. Επιστράτευσα όλη μου τη φαντασία και τις έρευνες, για να προσφέρω κι ομοφυλοφιλικές παραλλαγές που σχετίζονται με συνταγές που θα μπορούσαν να ‘ναι καθαρά ετεροφυλοφιλικές. Μάλιστα θα μπορούσα να καταρτίσω κατάλογο προϊόντων που προσφέρονται περισσότερο από άλλα, για μια ομοφυλοφιλική κουζίνα και στη συνέχεια να τα κατανείμω καταλλήλως μεταξύ ομοφυλοφίλων αντρών και γυναικών.
Αφήνω αυτή τη φροντίδα στους ειδικούς της ψυχής και του σώματος. Το κάθε δόγμα έχει τους διδάκτορές του που ‘ναι σε θέση να καταλάβουνε καλύτερα από μένα τα πιστεύω και τις εξιλαστήριες δεήσεις τους.
(…)
Εξυπακούεται πως όλες οι συνταγές που παρουσιάζω είναι καρποί της αυθαίρετης επιλογής μου. Ο συγγραφέας αποφασίζει για ό,τι αφορά στις ιδεοληψίες και τις λέξεις, ανάμεσα σ’ ένα σχεδόν απεριόριστο δυναμικό ιδεοληψιών και λέξεων. Πολλές από τις συνταγές αυτές μπορεί να τις γευτεί κανείς και στα εστιατόρια. Άλλες ανήκουν στην Ιστορία της Γαστρονομίας μάλλον, παρά στη σημερινή πραγματικότητά της, όπως το περιβόητο Προσκεφάλι Της Ωραίας Αυγής, του Μπριγιά Σαβαρέν. Ήθελα να διαδώσω τη συνήθεια του μαγειρέματος, -παρ’ όλο που ‘μαι κι οπαδός της εστίασης και των εστιατορίων- με την πρόθεση ν’ αποκομίσει κανείς ύστερα, τους καρπούς του έρωτα ή των σεξουαλικών του εκφράσεων, ή του έρωτα και των σεξουαλικών του εκφράσεων, πράγμα που δεν είναι ταυτόσημο. Γι’ αυτό θα γίνεται συχνά αισθητή η πρόταση ή η προϋπόθεση πως πρέπει πρώτα να χωθεί στις κατσαρόλες πριν βουτήξει μέσα στα σεντόνια του. Δεν είναι θέμα πειθούς, μήτε καταμερισμός οικιακών εργασιών. Μαγειρεύοντας το ελιξίριο, ελέγχεις όλη τη διαδικασία κι είναι μεγαλύτερη η ευχαρίστηση που αποκομίζεις όταν την ολοκληρώνεις.
Δεδομένου του κύματος ηθικού συντηρητισμού που μας έχει κυριεύσει, οφείλω να δηλώσω πως κανένα από τα εδέσματα δεν είναι φορέας ΑΙDS κι επομένως όλα μπορούν να καταναλωθούνε χωρίς πνευματικά προφυλακτικά.

(…)

ΕΙΣΟΔΟΙ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΙ (ορεκτικά και επιδόρπια)

Όσον αφορά στον τίτλο αυτού του τμήματος του βιβλίου, θα πρέπει τουλάχιστον να μου αναγνωριστεί ελαφρυντικό αμφιβολίας. Πρόκειται άραγε γι’ αδέξιον υπαινιγμό ή για την απλή διαπίστωση πως αυτά που παλιά αποκαλούσαν στα ισπανικά “εισόδους” δηλαδή τα ορεκτικά, έχουνε σήμερα μεταβληθεί σε πλήρη γεύματα ή βασικά πιάτα γιατί στο τέλος της 2ης 1000ετίας μ. Χ., η ανθρωπότητα έχει γίνει λιτοδίαιτη. Αν ο Απίκιος, ο ρωμαίος γαστρονόμος που λάνσαρε την εξεζητημένη κουζίνα και την ερωτική κουζίνα, άνοιγε τα μάτια του, θα ξαναπέθαινε από προσβολή οπτικής αναιμίας. Ωστόσο είναι θεμιτό να δοθεί η εξής συμβουλή: ένα γεύμα που μαγειρεύεται με σεξουαλικό στόχο πρέπει να συνοδεύεται από τον ανάλογο χρόνο τραπεζιού που δεν πρέπει να συντομεύεται μήτε να παρατείνεται.
Γεύμα που διαρκεί πολύ απομακρύνει το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου μας. Γι’ αυτό ένα από τα ορεκτικά που προτείνω περιλαμβάνει και διευκολύνει την έξοδο, μετατρέποντας μια κατάσταση τραπεζιού σε κατάσταση κρεβατιού ή οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέρους ή επίπλου. Αυτή είναι κι η ιδέα του γενικού αυτού τίτλου. Εξαρτάται από την επιτακτικότητα και τη φαντασία του πιο ενεργού μέλους του ζεύγους, αν το πιάτο που ‘χει επιλεγεί απαιτεί χρόνο για να το γευτούν οι συνδαιτυμόνες (Προσκεφάλι) ή αν η δοκιμή του είναι ένα πρόσχημα, όπως Ο Πειρασμός Του Γιάνσον. Περί ορέξεως, ουδείς λόγος.

1η) ΑΒΓΑ ΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΣ

για 1 άτομο με εξασθενημένο οργανισμό

1 μικρό κομματάκι βούτυρο
1 φέτα ωμό ζαμπόν
1 κουταλιά της σούπας καραμελωμένη ζάχαρη
1 κουταλιά της σούπας ξίδι
1 κουταλιά πιπέρι καγιέν
3 αβγά (τουλάχιστον)

Σοτάρετε τη φέτα του ζαμπόν στο βούτυρο. Προσθέστε αμέσως την κουταλιά της καραμελωμένης ζάχαρης και το ξίδι και βάλτε τα σε πυρίμαχο σκεύος. Σπάστε τ’ αβγά πάνω από το ζαμπόν και πασπαλίστε μ’ άφθονο πιπέρι καγιέν. Τα βάζετε στο φούρνο μέχρι να ψηθούν τελείως τ’ αβγά και σερβίρετε αμέσως.

Οι αρχαίοι θεωρούσαν τ’ αβγά, πηγή ανδρισμού και δε χυδαιολογώ υπαινισσόμενος τους όρχεις, αλλά τ’ αβγά ως πρωταρχικό κύτταρο ζωής. Περιλαμβάνονταν πάντα στις τροφές για τους ασθενείς, από τότε που οι άνθρωποι, από φόβο, αποκτήσανε φαντασία και μετάβαλλαν κάθε αίτιο σε φάρμακο, όπως ακριβώς το ‘να κακό διώχνει τ’ άλλο και το ‘να δηλητήριο είναι το αντίδοτο του άλλου. Το αβγό πηγή ζωής, αφηρημένη και συνάμα συγκεκριμένη γονιμότητα, έγινε σεξουαλική φαντασίωση, εξαιρουμένων των αβγών της μουρούνας και της στρουθοκαμήλου.
Στην περίπτωση, τώρα, που μας απασχολεί, το παρασκεύασμα παρουσιάζει το πλεονέκτημα πως συνδυάζει τ’ αβγά με το πιπέρι καγιέν, χωρίς να πέφτει στην κακογουστιά των σφιχτών αβγών με πάπρικα, που κάποτε είδα σ’ ένα σιδηροδρομικό σταθμό της ηπειρωτικής Ισπανίας. Μοιάζαν αβγά ανίκανα και χολερικά, όπως όλα τα βραστά αβγά, με μεταμφίεση οργισμένης πάπρικας.

(…)

3η) ΚΑΤΣΙΚΙΣΙΟ ΤΥΡΙ ΣΤΗ ΣΧΑΡΑ

για 6 άτομα

6 ξερά κεφαλάκια κατσικίσιο τυρί
1 κουταλιά ελαιόλαδο
φρεσκοαλεσμένο πιπέρι
φρυγανισμένο ψωμί

Κόβετε το κάθε κεφαλάκι στη μέση, ώστε να σχηματιστούνε 2 λεπτοί δίσκοι και τους αλείφετε με το ελαιόλαδο κι από τις δυο μεριές. Τους ψήνετε στη θράκα ή στη σχάρα του φούρνου για 5 λεπτά. Σερβίρετε το τυρί πασπαλισμένο με φρεσκοαλεσμένο πιπέρι και το συνοδεύετε με φρυγανισμένο ψωμί.

Ιδανικό πιάτο για το καλοκαίρι και για ένθερμους οπαδούς της φυσικής κι ελαφράς διατροφής. Ιδεώδες για αθλητικούς ανθρωπιστές και για ομοφυλόφιλους άντρες ώριμης ηλικίας, μολονότι πρέπει να πάρει κανείς προφυλάξεις, αμέσως μετά το φαΐ, γιατί το κατσικίσιο τυρί προκαλεί ρέψιμο κι είναι μεγάλος εχθρός του φιλιού, ακόμα κι αν το φιλί είναι σοφά δοσμένο.
Εκτός απ’ ορισμένες γνωστές εξαιρέσεις που δεν προτίθεμαι να πω, οι λεσβίες έχουν απροκάλυπτα εχθρική κυρίως στάση απέναντι σε οιανδήποτε τροφή που ‘χει κάποια σχέση με την κατσίκα, ζώο που περιφρονούν λόγω του συγχρωτισμού του με τους φαλλοκράτες και των πολυάριθμων αποδείξεων που καταδεικνύουν την τάση της κατσίκας να ερωτεύεται το βοσκό κι αντιστρόφως.
Κατά τη θερινή περίοδο, σε πολλά εστιατόρια των αυτοκινητοδρόμων, είναι πια της μόδας να σερβίρουνε σαλάτες με ζεστό φρέσκο κατσικίσιο τυρί. Αυτό είναι άλλο πράγμα. Είναι πιάτο καιροσκοπικό, νοστιμότατο, αλλά χωρίς προβλέψιμο μέλλον. Το κατσικίσιο τυρί στη σχάρα, αντίθετα, είναι πατρογονικό πιάτο, δεόντως εκλεκτικό ή οικουμενικό ώστε ν’ αντέξει στη σκληρή δοκιμασία κάθε μεταμοντερνισμού.

(…)

Χη). ΠΑΤΕ ΓΑΛΟΠΟΥΛΑΣ ΜΕ ΕΛΙΕΣ

400 γρ. στήθος γαλοπούλας: 150 αλεσμένα και τ’ άλλα κομμένα σε λεπτές
λουρίδες
2 αβγά
2 κουταλιές γάλα
125 γρ. ψίχα φρέσκου ψωμιού
αλάτι, πιπέρι, μπαχάρι
2 κουταλιές κονιάκ
2 κουταλιές ψιλοκομμένος μαϊντανός
2 κουταλιές ψιλοκομμένο κρεμμύδι
1 σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένη
1 λουκάνικο
500 γρ. παχύ λαρδί σε φέτες
125 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι, κομμένες στα τέσσερα
1 κλωνάρι θυμαριού
1 φύλλο δάφνης

Ετοιμάζετε στο μίξερ πουρέ, με τ’ αβγά, το γάλα, το ψωμί, το πιπέρι, μια πρέζα μπαχάρι, το κονιάκ, το μαϊντανό, το σκόρδο και το κρεμμύδι. Μετά ανακατεύετε τον πουρέ με την αλεσμένη γαλοπούλα και τη γέμιση του λουκάνικου. Στρώνετε τον πάτο μιας φόρμας για πατέ, με τις φέτες από λαρδί. Από πάνω στρώνετε τη μισή αλεσμένη γέμιση, μια στρώση από λουρίδες γαλοπούλας και τις κομμένες ελιές και μετά την υπόλοιπη γέμιση. Από πάνω βάζετε μικρά κομμάτια λαρδί, θυμάρι και δάφνη. Σκεπάζετε τη φόρμα και τη βάζετε σε μπεν μαρί. Ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς περίπου μιάμιση ώρα. Σερβίρετε την επόμενη μέρα.

Όπως κάθε έδεσμα προκλητικά πλούσιο σε θερμίδες και που μελλοντικά θα καταλήξει να τρώγεται μόνο στα εστιατόρια ειδικά για τους ακόλαστους κι αυτούς που ‘χουνε τάσεις αυτοκτονίας, τα πατέ που ‘χουν ως υλικά, κρέατα τόσο θρεπτικά, όσο το λαρδί μ’ όλο του το πάχος, δεν πρέπει να προσφέρονται παρά μόνο σε λιπόσαρκα ζευγάρια ή σε ζευγάρια που δεν επηρεάζονται από τον δεσπόζοντα ρατσισμό έναντι της παχυσαρκίας. Εξαίρετον έδεσμα για ανθρώπους καλά ριζωμένους στη γη, γιατί το πιάτο αυτό έχει κάτι το βαθιά γήινο και πολύ πιο οικείο από το “Νεσκαφέ”, παρά την προσπάθεια που καταβάλλουν οι διαφημιστές του Νεσκαφέ για να μας πείσουν πως έχει γεύση παιδικής ηλικίας που σε κάνει να αναρωτιέσαι τι είδους παιδικήν ηλικία είχαν οι διαφημιστές. Τα πατέ ταιριάζουνε καλύτερα σε κείνες τις λεπτές και λυγερές γυναίκες που φοράνε διακριτικά, άρωμα Rochas κι έχουνε στητούς αλλά στρογγυλούς ώμους. Για τις γυναίκες με οστεώδεις ώμους, ταιριάζει θαυμάσια το γκούλας ή οποιοδήποτε άλλο πιάτο που τρώγεται με πιρούνι και δε χρειάζεται ιδιαίτερα το μαχαίρι. Οι κοκαλιάρικοι ώμοι, που καταλήγουν νωχελικά μπράτσα, υποδηλώνουν φαινομενικά ασυνεχείς ψυχολογίες, παρ’ όλο που πρέπει να δείχνει κανείς κάποια δυσπιστία όσον αφορά στα φαινόμενα, γιατί δεν υπάρχει ανθρώπινη συμπεριφορά χωρίς κάποια δόση θεατρικότητας και στις μέρες μας το Άκτορς Στούντιο βάζει παντού τη σφραγίδα του. Το πατέ δεν είναι κατάλληλο πιάτο για ζευγάρια που βρίσκονται υπό την επήρρεια του Άκτορς Στούντιο. Το πατέ γαλοπούλας με ελιές θα προσφερόταν ιδιαίτερα, π.χ., για γκάμα γυναικών που βρίσκεται μεταξύ της Μαρίας Καθάρες και της Ντελφίν Σεϋρίγκ, ιδίως σε κείνες τις μετρημένες περιόδους που η Σεϋρίγκ ήτανε λίγο πιο γεμάτη.

 

 

Τίτλος πρωτοτύπου: Las Recetas Immorales (1981)
Μετάφραση: Σ. Μ.
Εκδόσεις “ΣΤΑΧΥ”

 

Σημείωση

Το ψωμί με την ντομάτα αποτελεί το έμβλημα της Καταλωνίας, τόσο ώστε πολλοί Καταλανοί προσβάλλονται αν το πεις στα καστιλιάνικα. Είναι απλούστατο παρασκεύασμα, αφού το μόνο που χρειάζεσαι είναι καλό ζυμωτό ψωμί, φρέσκια ζουμερή ντομάτα, αλάτι και ελαιόλαδο. Όσο πιο γνήσια τα υλικά, τόσο καλύτερο γίνεται. Μερικοί φρυγανίζουν το ψωμί, άλλοι το τρώνε άπλα φρέσκο, άλλοι προτιμούν το ψωμί της προηγούμενης μέρας. Τρίβουμε την κομμένη ντομάτα πάνω στη φέτα του ψωμιού με θέρμη και αποφασιστικότητα. Έτσι ώστε οι χυμοί και οι γεύσεις να μετακομίσουν στην καλοζυμωμένη σάρκα. Κατόπιν ραντίζουμε τη φέτα με ελαιόλαδο και τέλος πασπαλίζουμε με χοντρό αλάτι. Τρώμε έτσι άπλα, ή πιο σύνθετα, αφού οι παραλλαγές είναι άπειρες. Στα καφενεία της Βαρκελώνης στα οποία οι ντόπιοι παίρνουν το πρωινοί τους και πίνουν τον καφέ τους, θα βρείτε υπέροχες φέτες ψωμί με ντομάτα, παρατεταγμένες έτοιμες για το μεγάλο ταξίδι στα στομάχια των ενθουσιωδών πελατών.

Συμπληρώνεται με προσούτο, χαμόν ή άλλο αλλαντικό, τυρί, ελιές, ρίγανη, σκόρδο… Οι συνδυασμοί είναι ατελείωτοι.

Καταλανικό πρωινό

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουPan con tomate κι άλλες “ανήθικες συνταγές” από τον Montalbán
Περισσότερα