Animal stories

Εκστρατεία «Τέλος στα κλουβιά» – Όταν η εκτροφή ζώων γίνεται εφιάλτης

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Η εκτροφή ζώων σε κλουβιά είναι απάνθρωπη, μη αναγκαία και δεν έχει καμία θέση στην Ευρώπη. Γίνετε μέλος του κινήματος για την απαγόρευση των κλουβιών σήμερα.

Ακόμα κι ένα παιδί θα μπορούσε να καταλάβει ότι αυτή η μεταχείριση είναι βάναυση: πρόκειται για ενσυναίσθητα όντα, ικανά να νιώθουν πόνο και χαρά. Η εκτροφή σε κλουβιά προκαλεί στα ζώα έντονο πόνο, καθώς περιορίζει σοβαρά τις κινήσεις τους και αποτρέπει να εκτελέσουν σχεδόν κάθε φυσιολογική συμπεριφορά τους.

Εκατοντάδες εκατομμύρια παραγωγικά ζώα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ζουν έναν εφιάλτη. Xοιρομητέρες αναγκάζονται να θηλάσουν τα μικρά τους σε κλουβιά· κουνέλια και ορτύκια περνούν όλη τους τη ζωή σε γυμνά κλουβιά· μοσχαράκια πολύ μικρής ηλικίας περιορίζονται σε ατομικά κλουβιά· πολλές κότες εξακολουθούν να βρίσκονται ακόμα και σήμερα μέσα σε κλουβιά, ενώ πάπιες και χήνες κλείνονται σε κλουβιά και σιτίζονται δια της βίας με σκοπό την παραγωγή φουαγκρά.

Μαζί μπορούμε να απαλλάξουμε την Ευρώπη από αυτά τα κλουβιά. Γίνετε μέλος και υπογράψτε την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (αίτηση) ζητώντας από την Ευρώπη να απαγορεύσει τη χρήση κλουβιών στην κτηνοτροφία. Αν ο αριθμός μας ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο, μπορεί να υπάρξει ένα μέλλον χωρίς κλουβιά.

Στόχος της Εκστρατείας «Τέλος στα κλουβιά» της Compassion in World Farming είναι να συγκεντρωθούν τουλάχιστον 1.000.000 έγκυρες υπογραφές μέσω της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών (ECI) για να καταργηθεί η χρήση των κλουβιών στην εκτροφή των παραγωγικών ζώων στην Ε.Ε.

Μέχρι αυτή τη στιγμή, πολλοί πολίτες της Ε.Ε έχουν υπογράψει. Βοηθήστε μας να βγάλουμε τα ζώα από τα κλουβιά! Υπογράψτε την αίτηση:
ΕΔΩ

Προωθήστε στους φίλους και φίλες σας να την υποστηρίξουν.

 

Χοιρομητέρες σε κλουβιά

 

Έχετε απορίες σχετικά με την εκστρατεία; Θέλετε να συλλέξετε υπογραφές σε κάποια εκδήλωσή σας; Επικοινωνήστε με μήνυμα σε αυτή τη σελίδα είτε με email στη διεύθυνση ECIGR@ciwf.org .

***

Το ανθρώπινο είδος έχει προκαλέσει ανά τους αιώνες τεράστιες καταστροφές στο φυσικό περιβάλλον, γεγονός που τα τελευταία μόλις χρόνια φαίνεται να απασχολεί μια περιορισμένη μερίδα πολιτών, που μάχονται για τον περιορισμό τους. Για πολλούς, η καταστροφή που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα οδηγεί σε φαινόμενα όπως η κλιματική αλλαγή, το λιώσιμο των πάγων και η καταστροφή των τροπικών δασών. Αυτό όμως που παραγνωρίζεται είναι η προβληματική αντιμετώπιση του ζωικού βασιλείου.

Η παρεμβατικότητα του ανθρώπου στη φύση μας γυρνά πίσω κατά δεκάδες χιλιάδες χρόνια, αφού οι πρόγονοί μας, από την εποχή του λίθου κιόλας, ήταν ήδη υπεύθυνοι για μια σειρά οικολογικών καταστροφών. Όταν οι πρώτοι άνθρωποι έφτασαν στην Ωκεανία, περίπου 45.000 χρόνια πριν, οδήγησαν γρήγορα στην εξαφάνιση το 90% των μεγάλων ζώων που κατοικούσαν την ήπειρο. Αυτή ήταν η πρώτη σημαντική επίδραση που είχε ο Homo sapiens στο οικοσύστημα του πλανήτη και φυσικά δεν θα ήταν η τελευταία.

Περίπου 15.000 χρόνια πριν, το ανθρώπινο γένος θα έφτανε και στην Αμερική, συμβάλλοντας στην εξαφάνιση περίπου του 75% των μεγάλων θηλαστικών της. Πολλά άλλα είδη θα εξαφανίζονταν ταυτόχρονα και από την Αφρική, από την Ευρασία και από πληθώρα νησιών γύρω από τις ακτές τους. Συνολικά, μάλιστα, ο Homo sapiens οδήγησε στην εξαφάνιση περίπου το 50% όλων των μεγάλων χερσαίων θηλαστικών του πλανήτη, πριν καν προλάβει να καλλιεργήσει το πρώτο κομμάτι γης, να δημιουργήσει εργαλεία ή να ανακαλύψει τη γραφή.

Το επόμενο σημαντικό ορόσημο στη σχέση των ανθρώπων και των ζώων ήταν η γεωργική επανάσταση, η διαδικασία κατά την οποία δηλαδή ο άνθρωπος μετατράπηκε από νομαδικός κυνηγός σε γεωργό που κατοικεί σε μόνιμους οικισμούς. Η νέα αυτή συνθήκη περιλάμβανε την εμφάνιση των οικόσιτων ζώων. Αρχικά, η εξέλιξη αυτή φαίνεται να ήταν μικρής σημασίας, καθώς οι άνθρωποι κατάφεραν τότε να εξημερώσουν λιγότερα από 20 είδη θηλαστικών και πτηνών, σε σύγκριση με τα αμέτρητα είδη που παρέμεναν «άγρια». Ωστόσο, με το πέρασμα των αιώνων, τα οικόσιτα ζώα έγιναν ο κανόνας. Σήμερα, περισσότερα από το 90% των μεγάλων ζώων του πλανήτη είναι εξημερωμένα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κοτόπουλο. Πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια, το κοτόπουλο ήταν ένα σπάνιο πτηνό που εντοπιζόταν αποκλειστικά σε περιοχές της Νότιας Ασίας και σε περιορισμένο αριθμό. Σήμερα, δισεκατομμύρια κοτόπουλα υπάρχουν και εκτρέφονται σχεδόν σε όλες τις ηπείρους, εκτός της Ανταρκτικής. Το εξημερωμένο κοτόπουλο είναι ίσως το πιο διαδεδομένο πτηνό στην ιστορία του πλανήτη, μαζί με τις αγελάδες και τους χοίρους, ο αριθμός τω οποίων είναι επίσης τεράστιος.

Τα εξημερωμένα είδη όπως τα κοτόπουλα πλήρωσαν όμως την εξημέρωσή τους με δεινά άνευ προηγουμένου, εξαιτίας φυσικά των ανθρώπων. Κι αυτό καθώς η αγροτική επανάσταση δημιούργησε εντελώς νέα είδη βασανισμού για τα ζώα, που επιδεινώθηκαν μάλιστα με το πέρασμα των γενεών.

Με μια πρώτη ματιά, τα εξημερωμένα ζώα μπορεί να φαίνονται πιο τυχερά από τους άγριους συγγενείς και τους προγόνους τους. Τα άγρια βουβάλια, για παράδειγμα, περνούν το χρόνο τους αναζητώντας φαγητό, νερό και καταφύγιο, ενώ απειλούνται συνεχώς από λιοντάρια, παράσιτα, πλημμύρες και ξηρασίες. Τα οικόσιτα βοοειδή, αντίθετα, απολαμβάνουν φροντίδα και προστασία από τον άνθρωπο. Οι άνθρωποι παρέχουν στις αγελάδες και τα μοσχάρια τροφή, νερό και στέγη, αντιμετωπίζουν τις ασθένειές τους και τα προστατεύουν από αρπακτικά και φυσικές καταστροφές. Αργά ή γρήγορα όμως, αυτά οδηγούνται στο σφαγείο.

Αυτό που καθιστά την εκτεταμένη ύπαρξη εξημερωμένων αγροτικών ζώων ιδιαίτερα προβληματική, δεν είναι μόνο ο τρόπος με τον οποίο πεθαίνουν, αλλά κυρίως το πώς αυτά ζουν. Δύο ανταγωνιστικοί παράγοντες έχουν διαμορφώσει τις συνθήκες διαβίωσης των αγροτικών ζώων: αφενός, οι άνθρωποι επιθυμούν το κρέας, το γάλα, τα αβγά, το δέρμα και τη μυϊκή δύναμη των ζώων. Από την άλλη, οι άνθρωποι πρέπει να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη επιβίωση και αναπαραγωγή των ζώων εκτροφής. Θεωρητικά, αυτό θα έπρεπε να προστατεύει τα ζώα από την ακραία μεταχείριση και τη σκληρότητα απέναντί τους.

Εάν ένας αγρότης αρμέξει μια αγελάδα χωρίς να της παρέχει την απαραίτητη τροφή και νερό, η παραγωγή γάλακτος θα εξασθενίσει και η ίδια η αγελάδα θα πεθάνει γρήγορα. Δυστυχώς όμως, οι άνθρωποι μπορούν να προκαλέσουν τεράστια ταλαιπωρία στα ζώα με άλλους τρόπους, ακόμη και όταν φροντίζουν για την εξασφάλιση της επιβίωσης και της αναπαραγωγής τους.

Η ρίζα του προβλήματος είναι ότι τα εξημερωμένα ζώα έχουν κληρονομήσει από τους άγριους προγόνους τους πολλές φυσικές, συναισθηματικές και κοινωνικές, ανάγκες που θεωρούνται περιττές στα σύγχρονα αγροκτήματα. Οι γεωργοί αγνοούν συνήθως αυτές τις ανάγκες χωρίς να ανησυχούν για τις συνέπειες των πράξεών τους. Έτσι, κλειδώνουν τα ζώα σε μικροσκοπικά κλουβιά, ακρωτηριάζουν τα κέρατα και τις ουρές τους, απομακρύνουν τις μητέρες από τα μικρά τους και εκτρέφουν επιλεκτικά υβρίδια. Τα ζώα υποφέρουν πολύ, όμως επιβιώνουν και πολλαπλασιάζονται.

Είναι αλήθεια ότι όλα τα ένστικτα και οι έμφυτες τάσεις εξελίχθηκαν για να ικανοποιήσουν τις εξελικτικές πιέσεις της επιβίωσης και της αναπαραγωγής. Όταν αυτές εξαφανίζονται, ωστόσο, τα ένστικτα που είχαν διαμορφωθεί δεν εξαφανίζονται κι αυτά αμέσως. Ακόμη και αν δεν είναι πλέον χρήσιμα για την επιβίωση και την αναπαραγωγή, συνεχίζουν να διαμορφώνουν τις υποκειμενικές εμπειρίες του ζώου. Οι φυσικές, συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες των σημερινών αγελάδων, σκύλων και ανθρώπων δεν αντικατοπτρίζουν τις τρέχουσες συνθήκες, αλλά τις εξελικτικές πιέσεις που αντιμετώπιζαν οι πρόγονοί τους πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Για παράδειγμα, οι σύγχρονοι άνθρωποι αγαπούν τα γλυκά, λόγω του ότι όταν οι πρόγονοί μας από την εποχή του λίθου έβρισκαν γλυκά, ώριμα φρούτα, το πιο λογικό που είχαν να κάνουν ήταν να τα καταναλώσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα ώστε να μη χαλάσουν.

Ακριβώς η ίδια εξελικτική λογική διαμορφώνει τη ζωή των αγελάδων και των μόσχων στις βιομηχανοποιημένες φάρμες. Τα αρχαία άγρια βοοειδή ήταν κοινωνικά ζώα. Προκειμένου να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν, έπρεπε να επικοινωνούν, να συνεργάζονται και να ανταγωνίζονται αποτελεσματικά. Όπως όλα τα κοινωνικά θηλαστικά, τα άγρια βοοειδή απέκτησαν τις απαραίτητες κοινωνικές δεξιότητες μέσω του παιχνιδιού. Τα κουτάβια, τα γατάκια, τα μοσχάρια και τα παιδιά αγαπούν όλα να παίζουν, γιατί η εξέλιξη τους δημιούργησε αυτή την παρόρμηση. Στην άγρια φύση, έπρεπε να παίζουν. Εάν δεν το έκαναν, δεν θα μάθαιναν τις κοινωνικές δεξιότητες ζωτικής σημασίας για την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους.

Εάν ένα γατάκι ή μοσχάρι γεννιόταν με κάποια σπάνια μετάλλαξη που τους καθιστούσε αδιάφορο το να παίζουν, ήταν απίθανο να επιβιώσουν ή να αναπαραχθούν, ενώ ούτε οι πρόγονοί τους θα υπήρχαν αν δεν είχαν αποκτήσει αυτές τις δεξιότητες. Ομοίως, η εξέλιξη που έχει εγγραφεί σε κουτάβια, γατάκια, μοσχάρια και παιδιά είναι μια έντονη επιθυμία δέσμευσης με τις μητέρες τους. Μια πιθανή μετάλλαξη που θα αποδυνάμωνε τον δεσμό μητέρας-βρέφους θα ήταν μια «θανατική ποινή» για αυτά.

Τι συμβαίνει λοιπόν όταν οι αγρότες παίρνουν ένα νεαρό μοσχάρι, το χωρίζουν από τη μητέρα του, το κλειδώνουν σε ένα μικρό κλουβί, το εμβολιάζουν, του παρέχουν φαγητό και νερό και, όταν είναι αρκετά μεγάλο, το γονιμοποιούν τεχνητά; Αντικειμενικά, αυτός ο μόσχος δεν χρειάζεται πλέον ούτε μητρική δέσμευση, ούτε άλλα ζώα δίπλα του για να επιβιώσει και να αναπαραχθεί. Όλες οι ανάγκες του φροντίζονται από τους ανθρώπους. Αλλά από μια υποκειμενική προοπτική, ο μόσχος αυτός εξακολουθεί να αισθάνεται μια έντονη επιθυμία να βρίσκεται με τη μητέρα του και να παίξει με άλλα μοσχάρια. Αν αυτές οι προτροπές δεν εκπληρωθούν, το ζώο υποφέρει.

Αυτό είναι το βασικό μάθημα της εξελικτικής ψυχολογίας, μια ανάγκη που διαμορφώθηκε χιλιάδες γενιές πριν να εξακολουθήσει να γίνεται αισθητή, ακόμα κι αν δεν είναι πλέον απαραίτητη για την επιβίωση και την αναπαραγωγή. Η αγροτική επανάσταση έδωσε στον άνθρωπο τη δυνατότητα να εξασφαλίσει την επιβίωση και την αναπαραγωγή των κατοικίδιων ζώων, αγνοώντας τις υποκειμενικές ανάγκες τους. Ως εκ τούτου, τα οικόσιτα ζώα είναι συλλογικά τα πιο τυχερά ζώα στον κόσμο και ταυτόχρονα τα πιο δυστυχισμένα ζώα που υπήρξαν ποτέ.

Η κατάσταση έχει μόνο επιδεινωθεί τους τελευταίους αιώνες, κατά τη διάρκεια των οποίων η παραδοσιακή κτηνοτροφία έδωσε τη θέση της στη βιομηχανική. Σε παραδοσιακές κοινωνίες όπως η αρχαία Αίγυπτος, η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία ή η μεσαιωνική Κίνα, οι πολίτες διέθεταν πολύ περιορισμένη γνώση πάνω στην επιστήμη της βιοχημείας, της γενετικής, της ζωολογίας και της επιδημιολογίας. Κατά συνέπεια, οι δυνάμεις τους στη χειραγώγηση των ζώων ήταν περιορισμένες. Στα μεσαιωνικά χωριά, τα κοτόπουλα έτρεχαν ελεύθερα ανάμεσα στα σπίτια και έχτιζαν φωλιές στον κοντινό αχυρώνα. Εάν ένας φιλόδοξος αγρότης προσπαθούσε να κλειδώσει 1.000 κοτόπουλα μέσα σε ένα συνωστισμένο κοτέτσι, πιθανώς θα προκαλούσε μια θανατηφόρα επιδημία γρίπης των πτηνών.

Όμως η σύγχρονη επιστήμη αποκρυπτογράφησε τα μυστικά των πτηνών, των ιών και των αντιβιοτικών, και οι άνθρωποι πλέον μπορούν να εξαναγκάζουν τα ζώα σε ακραίες συνθήκες διαβίωσης. Με τη βοήθεια των εμβολιασμών, των φαρμάκων, των ορμονών, των φυτοφαρμάκων, των κεντρικών συστημάτων κλιματισμού και των αυτόματων τροφοδοτών, είναι πλέον δυνατή η συσσώρευση δεκάδων χιλιάδων κοτόπουλων σε μικροσκοπικούς χώρους και η παραγωγή κρέατος και αυγών με πρωτοφανή απόδοση.

Η τύχη των ζώων σε τέτοιες βιομηχανικές εγκαταστάσεις έχει γίνει ένα από τα πιο σημαντικά ηθικά ζητήματα της εποχής μας. Σήμερα, τα περισσότερα μεγάλα ζώα ζουν σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις και όχι ελεύθερα στη φύση. Το 2009, στην Ευρώπη υπήρχαν 1.6 δισεκατομμύρια άγρια πτηνά. Την ίδια χρονιά, η ευρωπαϊκή βιομηχανία κρέατος και αβγών εκμεταλλευόταν 1.9 δισεκατομμύρια κοτόπουλα. Συνολικά, τα οικόσιτα ζώα του κόσμου ζυγίζουν περίπου 700 εκατομμύρια τόνους, σε σύγκριση με τους 300 εκατομμύρια τόνους που αντιστοιχούν στον άνθρωπο και τους λιγότερους από 100 εκατομμύρια τόνους που αντιστοιχούν στα μεγάλα, άγρια ζώα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μοίρα των ζώων σε κτηνοτροφικές μονάδες δεν είναι ένα παράπλευρο ηθικό ζήτημα. Πρόκειται για την πλειοψηφία των πλασμάτων της Γης: δεκάδες δισεκατομμύρια ζώα, καθένα με έναν πολύπλοκο κόσμο αισθήσεων και συναισθημάτων, που ζουν όμως και πεθαίνουν σε μια αέναη γραμμή παραγωγής. Πριν από σαράντα χρόνια, ο φιλόσοφος Peter Singer δημοσίευσε το βιβλίο «Απελευθέρωση των ζώων», το οποίο επιχείρησε να διαφωτίσει τους ανθρώπους πάνω σε αυτό το ζήτημα. Ο ίδιος ισχυριζόταν τότε ότι η βιομηχανική κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για περισσότερο πόνο και δυστυχία απ’ ό,τι όλοι οι πόλεμοι στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Η επιστημονική μελέτη των ζώων έχει παίξει μεγάλο ρόλο σε αυτή την τραγωδία εις βάρος τους. Η επιστημονική κοινότητα έχει χρησιμοποιήσει τις αυξανόμενες γνώσεις της για τα ζώα, κυρίως για να τα χειραγωγήσει πιο αποτελεσματικά στην υπηρεσία του ανθρώπου. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα έχει αποδείξει ταυτόχρονα ότι τα ζώα είναι όντα που διαθέτουν αισθήματα, περίπλοκες κοινωνικές σχέσεις και περίπλοκα ψυχολογικά πρότυπα. Μπορεί να μην είναι τόσο έξυπνα όσο ο άνθρωπος, αλλά σίγουρα αναγνωρίζουν τον πόνο, το φόβο και τη μοναξιά. Επίσης υποφέρουν, αλλά και νιώθουν ευτυχία.

Είναι καιρός να λάβουμε υπόψη μας αυτά τα επιστημονικά ευρήματα, διότι, καθώς η ανθρώπινη δύναμη παρέμβασης συνεχίζει να αυξάνεται, μεγαλώνει και η ικανότητά μας να βλάπτουμε ή να ωφελούμε τα άλλα ζώα. Για 4 δισ. χρόνια, η ζωή στη Γη διέπεται από τη φυσική επιλογή. Τώρα επηρεάζεται όλο και περισσότερο από τον ανθρώπινο «έξυπνο» σχεδιασμό. Η βιοτεχνολογία, η νανοτεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη σύντομα θα επιτρέψουν στους ανθρώπους να αναμορφώσουν τα έμβια όντα με ριζοσπαστικούς νέους τρόπους, που θα επαναπροσδιορίσουν το ίδιο το νόημα της ζωής. Όταν η ανθρωπότητα φτάσει στο σχεδιασμό αυτού του θαυμαστού νέου κόσμου, θα πρέπει να λάβει υπόψη της την ευημερία όλων των όντων και όχι μόνο των ανθρώπινων.

eirini aivaliwtouΕκστρατεία «Τέλος στα κλουβιά» – Όταν η εκτροφή ζώων γίνεται εφιάλτης
Περισσότερα

Η Σοφία Φιλιππίδου γράφει για την Ελενίτσα. Η μπύρα του Σαββάτου 16 / «Το χώμα ήταν απαλό»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ξέρω πως δεν αγαπήσατε τη μαύρη μας τη γάτα ούτε της βάζατε λάικ στις φωτογραφίες της. Θα είστε μάλλον προληπτικοί καταλαβαίνω… όμως αυτή η μπύρα είναι αφιερωμένη σ’ αυτήν. Τη μαύρη μας τη γάτα την είδα έναν κρύο χειμώνα στην είσοδο της πολυκατοικίας μας. Ήταν το πιο αδύνατο και φοβισμένο γατάκι που είδα στη ζωή μου. Βγήκε από την κρυψώνα του, «πέταξε» τα κίτρινα μάτια του σαν ελατήρια έξω από τις κόγχες και με «άρπαξε»! Έτσι ο Κ.Φ. άρχισε να την ταΐζει και μετά από δυο χρόνια την εξημέρωσε και την ανέβασε σπίτι… Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς γιορτάσαμε τα γενέθλιά της με ένα κεράκι και με τον αριθμό είκοσι κομμένο με ψαλίδι σε ένα χαρτόνι. Στη φωτογραφία των γενεθλίων της τα μάτια της, που κοιτούσαν τη φλόγα του κεριού είχαν την πρέπουσα μελαγχολία. Η Ελενίτσα που δεν ερχόταν ποτέ στην αγκαλιά μου τον τελευταίο καιρό άρχισε να ανεβαίνει στο κρεβάτι μου. Αγαπούσε να κάθεται στο στέρνο μου και να με κοιτάει στα μάτια… Στις 31 Δεκεμβρίου άρχισε να χάνει την ισορροπία της και να πέφτει. Επειδή δεν είχε δύναμη να πηδάει, έστρωσα την κουβέρτα της γιαγιάς μου -φτιαγμένη στο τσιγκελάκι- για να σκαλώνουν τα νύχια της και να σκαρφαλώνει. Τα ξημερώματα του νέου χρόνου ξάπλωσε δίπλα μου και μας πήρε ο ύπνος. Το πρωί με ξύπνησε ένας θόρυβος – η Ελενίτσα έπεσε στα σανίδια! Τη σήκωσα και την έβαλα πάνω στο σεντόνι στη μεριά του τοίχου –μου «είπε» ευχαριστώ με ένα μωρουδίστικο νιάου- τη σκέπασα με το μαύρο σάλι της μαμάς μου, έβαλα την αριστερή μου παλάμη επάνω στην κοιλίτσα της και ένιωσα την καρδιά της εδώ και κει να χτυπάει ακόμη. Έτσι μας ξαναπήρε ο ύπνος. Όταν ξύπνησα ήταν κοκαλωμένη. Προσπάθησα να κλείσω τα ματάκια της… Αυτό ήταν. Σηκώθηκα, έβγαλα από το μπαούλο ένα καλοκαιρινό άσπρο φανελάκι και τη σκέπασα. Μετά σκέφτηκα αν πρέπει να ξυπνήσω τον Κ.Φ. Επικράτησε η ψυχραιμία. Έτσι κι αλλιώς εκείνος ήξερε… είχε ετοιμαστεί από καιρό, αγόρασε και σκεπάρνι και είχε βρει και πού θα τη θάψουμε… Ξάπλωσα πάλι δίπλα της και σκέφτηκα τη μέρα που πήγα στη Θεσσαλονίκη να ξενυχτήσουμε την πεθαμένη μου μητέρα. Ήταν στο σαλόνι μας με τα κεριά της και τους άσπρους κρίνους της, όλα στην εντέλεια, και εγώ ξάπλωσα με το μαύρο μου παλτό δίπλα στον καναπέ και κοιμήθηκα λιγάκι… έτσι έκανα και με την Ελενίτσα κοιμήθηκα δίπλα της με συνείδηση πως την «ξαγρυπνάω» και αργότερα στις 3 μ.μ. χτυπήσαμε το κουδούνι των παιδιών στο απέναντι νεοκλασικό αρχοντικό, με την αυλή… Ξυπνήσανε με προθυμία -ήταν από ολονύχτιο πάρτι – διαλέξαμε ένα σημείο κάτω από τρία κυπαρίσσια. Το χώμα ήταν απαλό και σκάψαμε εύκολα. Βάλαμε τέσσερα παλιά τουβλάκια από το παρτέρι πάνω στο χώμα -εγώ έκανα και το σταυρό μου. Έτσι έφυγε η Ελενίτσα μας. Ο Κ.Φ. έκλαψε πολύ!

eirini aivaliwtouΗ Σοφία Φιλιππίδου γράφει για την Ελενίτσα. Η μπύρα του Σαββάτου 16 / «Το χώμα ήταν απαλό»
Περισσότερα

Προστατέψτε τα οικόσιτα αλλά και τα αδέσποτα ζώα από το κρύο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Χειμώνας. Οι μέρες που ακολουθούν ενδέχεται να είναι πολύ παγωμένες! Σε μεγάλο μέρος της χώρας ήδη επικρατούν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και σε αρκετές περιοχές υπάρχει πάγος και χιόνι. Γι’ αυτό θα πρέπει να διατηρείτε τα κατοικίδια ζώα σας ασφαλή και ζεστά και να βοηθήσετε αδέσποτα ζώα αν χρειαστεί.

Ακολουθούν μερικές πολύ χρήσιμες συμβουλές, για να βοηθήσουμε τα αδέσποτα κατά τους χειμερινούς μήνες με λίγα και φθηνά υλικά.

  • Έλεγχος: Σε περίπτωση σκύλου, ελέγξετε αρχικά σε κτηνίατρο κατά πόσο έχει μικροτσίπ (δεν χρεώνεται).
  • Παροχή στέγης: Κανείς δεν μπορεί να σας αναγκάσει να φιλοξενήσετε ένα αδέσποτο στο σπίτι σας μέχρι να υιοθετηθεί -χρονικό διάστημα το οποίο κανείς δεν μπορεί να σας υπολογίσει- ωστόσο για το ζώο θα ήταν η καλύτερη προσωρινή λύση. Αν ένα ζώο είναι αδέσποτο, αυτό δεν το κάνει πιο δυνατό στο κρύο και στη βροχή, αντιθέτως αυτό το θέτει απέναντι σε περισσότερους κινδύνους. Ίσως να μπορείτε να το βάλετε για λίγο καιρό στην αυλή σας. Αν πάλι όχι, βρείτε μερικές παλέτες ή ένα ξύλινο κιβώτιο και δημιουργήστε ένα χώρο ασφάλειας για το ζώο. Κάντε ένα σπιτάκι στο χώρο που συχνάζει και τοποθετήστε μέσα σε αυτό μια παλιά κουβέρτα ή ρούχα που πλέον δεν χρειάζεστε. Αν αποφασίσετε να τοποθετήσετε μέσα στο αυτοσχέδιο σπιτάκι ρούχα/κουβέρτες, σε περίπτωση βροχής πρέπει να είστε σε θέση να μαζεύετε τα βρεγμένα και να βάζετε στεγνά, αλλιώς θα έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα αν βραχούν, αφού το ζώο θα κρυώσει. Αν λοιπόν δεν μπορείτε να το επισκέπτεστε τόσο συχνά, καλύτερα να μην τοποθετήσετε μέσα ρούχα/κουβέρτες.
  • Τροφή και νερό: Το σημαντικότερο για ένα αδέσποτο είναι η τροφή και το νερό του. Ιδανικότερο είναι να έχει καθημερινές επισκέψεις ή κάθε δύο μέρες, κατά τις οποίες να του βάζετε καθαρή τροφή και νερό. Όλοι αντιλαμβανόμαστε πως είναι πολύ δύσκολες οι εποχές για ολόκληρη τη χώρα, πρέπει να σημειώσουμε όμως ότι μια μέτριας ποιότητας ξηρή τροφή δεν στοιχίζει περισσότερο από 20-25 ευρώ τα 20 κιλά. Ακόμη και ό,τι περίσσεψε από το τραπέζι ενός σπιτικού είναι καλύτερο από το τίποτα. Ένα σκυλί που έχει επαρκή τροφή και νερό είναι πιο ανθεκτικό στο κρύο και στις ασθένειες. Επίσης, αν μπορείτε να παρέχετε σε ένα αδέσποτο αυτά τα βασικά, το προστατεύετε από τον κίνδυνο να το κτυπήσουν αυτοκίνητα ή να δηλητηριαστεί, αφού δεν θα υπάρχει η ανάγκη ανεύρεσης τροφής.
  • Η φροντίδα ενός αδέσποτου δεν είναι εύκολη υπόθεση και χρειάζεται αφοσίωση, όμως ακόμα και δέκα λεπτά από τη μέρα σας μπορεί να είναι αρκετά για να σώσετε μια ζωή, αν όχι και περισσότερες. Δυστυχώς, κανείς δεν μπορεί μόνος του να σώσει όλα τα αδέσποτα, αλλά μπορεί εσείς να σώσετε εκείνο το ένα για το οποίο θα είστε ο κόσμος όλος και η σωτηρία του αυτές τις δύσκολες κρύες μέρες του χειμώνα!…

* Εικόνα: Snow Beard. Border Terrier dog painting by Paul Doyle

eirini aivaliwtouΠροστατέψτε τα οικόσιτα αλλά και τα αδέσποτα ζώα από το κρύο
Περισσότερα

Μύθοι και αλήθειες για τη στείρωση των μικρών ζώων

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Πολλοί κηδεμόνες προβληματίζονται αν πρέπει να στειρώσουν το κατοικίδιό τους. Αναρωτιούνται αν είναι σωστό για την υγεία του, αν είναι ηθικό, αν είναι κοινωνικώς ορθό. Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν μερικούς μύθους για τη στείρωση κι ας δούμε μερικές αλήθειες κατάματα:

Arthur John Elsley (1860-1952, British)

ΜΥΘΟΣ: Είναι καλύτερα να γεννήσει μία φορά πριν στειρωθεί, για λόγους υγείας
ΑΛΗΘΕΙΑ: Από ιατρικής άποψης δεν συντρέχει κανένας λόγος μίας γέννας πριν από τη στείρωση. Αντιθέτως, όσο πιο νωρίς στειρωθεί το ζώο τόσο μειώνεται ή εξαλείφεται τελείως ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών παθήσεων, όπως ο καρκίνος του μαστού, η πυομήτρα (μόλυνση της μήτρας) και νεοπλάσματα του γεννητικού συστήματος.

Επίσης, με τη στείρωση αποφεύγεται η μετάδοση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και ορμονικά νοσήματα που σχετίζονται με το γεννητικό σύστημα. Μπορεί μάλιστα να βοηθήσει στη θεραπεία και βελτίωση της κλινικής εικόνας των ζώων με πρόπτωση κόλπου και πρόπτωση μήτρας.

ΜΥΘΟΣ: Θα στερηθεί τη χαρά της μητρότητας
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η άποψη αυτή δεν είναι παρά μια προβολή της ανθρώπινης επιθυμίας. Η σκυλίτσα ή η γάτα σου δεν αντιλαμβάνεται ως πρόβλημα τη μη απόκτηση απογόνων. Αντιθέτως, οι επαναλαμβανόμενοι και ανολοκλήρωτοι οίστροι (εφόσον δεν υπάρξει εγκυμοσύνη και τοκετός) που θα βιώσει σε όλη της ζωή μπορεί να της προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

ΜΥΘΟΣ: Είναι άσκοπο να στειρώνεις τα αρσενικά ζώα
ΑΛΗΘΕΙΑ: Παρόλο που το αρσενικό ζώο δεν γεννά, μπορεί να ζευγαρώσει με έναν μεγάλο αριθμό θηλυκών, ειδικότερα στις περιπτώσεις που αφήνεται να κυκλοφορεί ελεύθερος στη γειτονιά. Έτσι, μέσα από «ανεπιθύμητες» κυήσεις, θα προκύψει ένας τεράστιος αριθμός απογόνων με αυξημένες πιθανότητες να εγκαταλειφθούν και να καταλήξουν στον δρόμο ή ακόμη και να πεθάνουν.

Με τη στείρωση το αρσενικό παύει να αναζητά ταίρι, με αποτέλεσμα να σταματά και η έντονη επιθυμία του να περιπλανιέται. Αυτό τον προφυλάσσει από πολλούς κινδύνους, όπως να χαθεί, να κλαπεί, να τραυματιστεί ή να δηλητηριαστεί από επιτήδειους. Επιπλέον, η στείρωση μειώνει ή εξαλείφει τελείως τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών παθήσεων όπως νεοπλάσματα του γεννητικού συστήματος, η υπερπλασία προστάτη και η προστατίτιδα. Επίσης, με τη στείρωση αποφεύγεται η μετάδοση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και γίνεται καλύτερος έλεγχος ενδοκρινολογικών προβλημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης.

Εξάλλου, σε περίπτωση κρυψορχίας (παραμονή του ενός ή και των δύο όρχεων στην κοιλιακή κοιλότητα ή στον βουβωνικό πόρο) η στείρωση είναι απαραίτητη για την πρόληψη περεταίρω παθολογικών καταστάσεων.

ΜΥΘΟΣ: Θα χάσει τον «ανδρισμό» του
ΑΛΗΘΕΙΑ: Αυτό είναι ένα αυθαίρετο συμπέρασμα που βασίζεται αποκλειστικά στην ανθρώπινη φύση και ιδιοσυγκρασία. Η στείρωση δεν θα αλλάζει την προσωπικότητα του κατοικιδίου σου. Και ο στειρωμένος σκύλος ή γάτος σου δεν θα υποφέρει ούτε από σύμπλεγμα κατωτερότητας ούτε από κρίση ταυτότητας.

ΜΥΘΟΣ: Μερικά σκυλιά είναι ακατάλληλα για στείρωση, π.χ. τα καθαρόαιμα
ΑΛΗΘΕΙΑ: Δεν τίθεται θέμα καταλληλότητας ή όχι του οποιουδήποτε ζώου για στείρωση. Καθαρόαιμα ή μη ζώα είναι εν δυνάμει «υποψήφια» να προξενήσουν ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες ή να κυοφορήσουν κουτάβια, τα οποία επίσης θα είναι ανεπιθύμητα και -ακόμη κι αν σταθούν τυχερά και γλιτώσουν τον θάνατο- θα έχουν αυξημένες πιθανότητες να εγκαταλειφθούν και να καταλήξουν αδέσποτα.

ΜΥΘΟΣ: Θα παχύνει το κατοικίδιό μου
ΑΛΗΘΕΙΑ: Είναι γεγονός ότι η στείρωση προκαλεί ορμονικές μεταβολές που, από τη μία, επιβραδύνουν τον μεταβολισμό και, από την άλλη, αυξάνουν την όρεξη. Επομένως, το ενδεχόμενο να παχύνει το κατοικίδιό σου μετά τη στείρωση είναι υπαρκτό, αλλά μόνο αν το παραταΐζεις ή δεν του δίνεις τη σωστή τροφή ή δεν φροντίζεις ώστε να ασκείται ικανοποιητικά.

ΜΥΘΟΣ: Είναι ενάντια στη φύση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Στην πραγματικότητα η παρέμβαση στη φύση έχει ήδη γίνει πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια με την εξημέρωση των σκύλων και των γάτων και τη μετατροπή τους σε κατοικίδια. Η στείρωση, όσο «αφύσικη» κι αν μοιάζει, δεν παύει να είναι ένας ασφαλής τρόπος να ελέγξουμε τον υπερπληθυσμό τους που οδηγεί σε πολλά αδέσποτα και αχρείαστους θανάτους. Και σίγουρα ένα ζώο που εγκαταλείπεται, πεινάει, κρυώνει και αργοπεθαίνει είναι έγκλημα κατά της φύσης.

eirini aivaliwtouΜύθοι και αλήθειες για τη στείρωση των μικρών ζώων
Περισσότερα

Δείτε το Νησί των Χιμπατζήδων στη Λιβερία

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Ύστερα από πειράματα 40 ετών, περίπου 60 χιμπατζήδες έχουν απελευθερωθεί σε ένα νησί της Λιβερίας, στο οποίο κανένας άνθρωπος δεν πατάει το πόδι του.

Η ταινία «Ο Πλανήτης των Πιθήκων» τόσο του 1968, όσο και το remake της το 2001 ήταν επιστημονικής φαντασίας. Φαίνεται όμως, τουλάχιστον όπως υποστηρίζει το δημοσίευμα της εφημερίδας «Sun», πως η ιδέα δεν είναι και τόσο εξωπραγματική, καθώς έχει κάποια βάση.

 

 

Και αυτό γιατί σε ένα απομονωμένο νησί στη Λιβερία, έχουν ελευθερωθεί περίπου 60 χιμπατζήδες που αποτέλεσαν αντικείμενο πειραμάτων για περίπου 40 χρόνια. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το συγκεκριμένο μέρος έχει ονομαστεί «Monkey Island» από όσους ζουν στις γύρω περιοχές.

Ακόμα και όσοι τους πηγαίνουν καθημερινά φαγητό το κάνουν από απόσταση ασφαλείας… Είτε δηλαδή πάνω από τη βάρκα, είτε βρισκόμενοι μέσα στο νερό του ποταμού Farmington, το οποίο οι συγκεκριμένοι χιμπατζήδες φοβούνται.

 

 

Κάποιοι τουρίστες μάλιστα, παρά τους θρύλους που κυκλοφορούν ότι μπορούν να φάνε ζωντανούς ανθρώπους, πληρώνουν τους ντόπιους για να τους πάνε με βάρκες εκεί κοντά και να τους δουν. Ενημερώνονται όμως πως αν προβούν σε κάποια απρόβλεπτη κίνηση, ενδεχομένως να κινδυνεύσει η ζωή τους.

Τα συγκεκριμένα θηλαστικά βρίσκονταν στα εργαστήρια της New York Blood Center στη Λιβερία από το 1974, όμως οι αντιδράσεις φιλόζωων ακτιβιστών, οδήγησαν στον τερματισμό του όλου προγράμματος.

 

 

Το διάστημα όμως που έμειναν εκεί προσβλήθηκαν εσκεμμένα με αρρώστιες όπως ηπατίτιδα ή ογκοκερκίαση, προκειμένου να βοηθήσουν τους επιστήμονες να αναπτύξουν εμβόλια για τους ανθρώπους.

***

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ:

 

eirini aivaliwtouΔείτε το Νησί των Χιμπατζήδων στη Λιβερία
Περισσότερα

Λόρδος Μπάιρον: «Επιτάφιος για ένα Σκύλο»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

O Μπάιρον έγραψε τον «Επιτάφιο για ένα Σκύλο» το 1808. Αφορούσε τον Boatswain, το δικό του σκύλο (φυλή της Νέας Γης), που είχε πεθάνει από λύσσα. Ο ποιητής τον φρόντισε με στοργή, χωρίς να φοβάται την αρρώστια. Χωρίς καμιά προφύλαξη άγγιζε το στόμα του, γεμάτο από αφρούς.

Οι στίχοι της εισαγωγής θεωρούνταν κι αυτοί του Μπάιρον, ανήκουν όμως στο φίλο και κληρονόμο του Τζον Χόμπχαουζ. Ο ποιητής είχε αποφασίσει να χρησιμοποιήσει μόνο τους δύο τελευταίους. Πράγματι, διαβάζοντάς τους αποκομμένους, αναγνωρίζει κανείς τη γνωμική αυτοτέλεια που θα είχαν ως επιτάφιο επίγραμμα. Στη διαθήκη του, το 1811, η επιθυμία του εκφράζει τις γνωστές διαθέσεις του ρομαντισμού, αφοσίωση, θυσία, αίσθημα του υψηλού. Διατυπώνει την επιθυμία να ταφεί με το σκύλο και τον υπηρέτη του Τζο Μάρεϊ. Μετά το θάνατό του (Μεσολόγγι, 1824), ο ένας απ’ τους τρεις σκύλους που συνόδεψαν τη σορό του στην Αγγλία ήταν απόγονος του άτυχου Boatswain και τον κληροδότησε στον Χόμπχαουζ, μαζί με όλα τα υπάρχοντά του.

Προσωπογραφία του Byron από τον Thomas Phillips, 1813

Ο «Επιτάφιος», χωρίς τη μουσική και τους συνειρμούς της ομοιοκαταληξίας, ακούγεται μοντέρνος. Οι ηθικές αποστροφές («η αγάπη είναι λαγνεία, η φιλία απάτη»), όσο και η ανθρωπογνωσία του, δεν δείχνουν κουρασμένες. Ο Boatswain (φυλή της Νέας Γης) πέθανε από λύσσα. «Ο ποιητής τον φρόντισε με στοργή, χωρίς να φοβάται την αρρώστια. Χωρίς καμιά προφύλαξη άγγιζε το στόμα του, γεμάτο από αφρούς. Στη διαθήκη του, το 1811, διατυπώνει την επιθυμία να ταφεί με το σκύλο και τον υπηρέτη του Τζο Μάρεϊ».

Σε αρκετά ελεύθερη απόδοση το κείμενο είναι αυτό: «Εδώ/ κείτονται τα Λείψανα κάποιου/ που διέθετε Ομορφιά χωρίς Ματαιοδοξία,/ Δύναμη χωρίς Θράσος,/ Τόλμη χωρίς Σκληρότητα/ και τις ανθρώπινες αρετές χωρίς τα Ελαττώματα./ Ο Έπαινος αυτός, που αν αφορούσε ανθρώπινη τέφρα/ θα ήταν άσκοπη Κολακεία,/ είναι δίκαιος φόρος τιμής στη Μνήμη τού/ Boatswain, σκύλου/ που γεννήθηκε στη Νέα Γη, το Μάιο του 1803./ Πέθανε στο Αββαείο του Νιούστεντ, 18 Νοεμβρίου του 1808».

Χωρίς κενό, ακολουθεί το κείμενο του Μπάιρον: «Όταν κάποιος υπερήφανος/ Γιος του Ανθρώπου επιστρέφει στο χώμα,/ άγνωστος στη Δόξα, αλλά δικαιωμένος απ’ τη Γέννησή του,/ ο γλύπτης εξαντλεί το μεγαλείο της θλίψης/ και οι υδρίες είναι μαρτυρία για εκείνους που αναπαύονται/ κάτω απ’ αυτές./ Όταν όλα έχουν τελειώσει,/ στον Τάφο διαβάζεις/ όχι αυτό που υπήρξε ο νεκρός, αλλά την ιδανική του εικόνα:/ ο δύστυχος Σκύλος όμως, ο πιστότερος φίλος στη ζωή,/ πρώτος να καλωσορίσει, πρώτος απ’ όλους να υπερασπιστεί,/ που η τίμια καρδιά του ακόμα στον Κύριό του ανήκει,/ που μόνο γι’ αυτόν παλεύει, ζει, αναπνέει,/ πεθαίνει άδοξος, με την αξία του αφανή./ Στον ουρανό τού αρνούνται την Ψυχή που είχε στη γη,/ ενώ ο άνθρωπος, έντομο ματαιόδοξο, ελπίζει στη συγχώρεση,/ έχοντας εξασφαλίσει το μονοπώλιο του ουρανού./ Άνθρωπε εσύ! αδύναμε ένοικε μιας ώρας,/ ευτελισμένε απ’ τη δουλεία, απ’ την εξουσία διεφθαρμένε/ η αγάπη σου είναι λαγνεία, η φιλία σου απάτη,/ η γλώσσα σου υποκριτική, μιλάς με ψέματα!/ Από τη φύση σου αχρείος, κατ’ όνομα εξευγενισμένος,/ κάθε ζώο ευγενές σε κάνει από ντροπή να κοκκινίζεις./ Να προσπεράσεις, εσύ που ίσως δεις την υδρία,/ δεν είναι φόρος τιμής για κάποιον/ που θα μπορούσες να θρηνήσεις./ Αυτές οι πέτρες δείχνουν τα λείψανα ενός φίλου./ Έναν μονάχα ήξερα, και βρίσκεται εδώ».

  • Η ιστορία είναι από το βιβλίο του Κώστα Μαυρουδή «Η αθανασία των σκύλων» (Εκδόσεις Πόλις 2013), που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2014 και το Βραβείο Διηγήματος/Νουβέλας 2014 του περιοδικού «Ο Αναγνώστης».
  • Στο βιβλίο, που περιλαμβάνει 70 μικρές ιστορίες για την «αθανασία» του πιο πιστού φίλου του ανθρώπου, η συγκεκριμένη φέρει την αρίθμηση «60» (σελ. 182).

***

Ο Μπάιρον ανακοίνωσε το θάνατο του Μπόουσον στο φίλο του Φράνσις Χόντσον ως εξής: «Ο Μπόουσον είναι νεκρός! – κατέληξε, σε κατάσταση τρέλας στις 18 του μήνα, αφού υπέφερε πολύ, διατηρώντας μέχρι τέλους την τρυφερότητα του χαρακτήρα του και δεν προσπάθησε να κάνει κακό σε κανένα που ήταν κοντά του. Τώρα τα έχασα όλα εξόν από τον γερο-Μάραιη».

 

Το μνημείο του «Boatswain»

 

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΚΥΛΟ (1)

Κοντά σε αυτό το Σημείο

κείτονται τα Λείψανα κάποιου

που είχε Ομορφιά χωρίς Ματαιοδοξία,

Δύναμη χωρίς Θράσος,

Τόλμη χωρίς Σκληρότητα

και όλες τις Αρετές του Ανθρώπου χωρίς τα Ελαττώματά του.

Ο Έπαινος αυτός, που θα μπορούσε να είναι μια ανούσια Κολακεία

αν αναγραφόταν πάνω από ανθρώπινες στάχτες,

δεν είναι παρά ένας δίκαιος φόρος τιμής στη Μνήμη του

ΜΠΟΟΥΣΟΝ (2), ενός ΣΚΥΛΟΥ,

που γεννήθηκε στη Νέα Γη, τον Μάιο, 1803

και πέθανε στο Αββαείο του Νιούστεντ, στις 18 Νοεμβρίου, 1808.

Όταν κάποιος περήφανος Γιος του Ανθρώπου επιστρέφει στη γη,

άγνωστος στη Δόξα, αλλά δικαιωμένος από τη Γέννησή του,

η τέχνη του γλύπτη εξαντλεί τη μεγαλοπρέπεια της θλίψης

και οι χιλιοτραγουδισμένες υδρίες μαρτυρούν για εκείνους που αναπαύονται

από κάτω.

Όταν όλα έχουν τελειώσει, πάνω στο Μνήμα βλέπει κανείς

όχι αυτό που ήταν, αλλά αυτό που θα ‘πρεπε να είναι:

Αλλά ο φουκαράς ο Σκύλος, ο πιο πιστός φίλος στη ζωή,

πρώτος να καλωσορίσει, πρώτος απ’ όλους να υπερασπιστεί,

που η άδολη καρδιά του ανήκει ακόμα στον Κύριό του,

που μοχθεί, παλεύει, ζει, αναπνέει μόνο γι’ αυτόν,

πέφτει χωρίς δόξα, χωρίς να αναγνωριστεί όλη η αξία του –

και αμφισβητείται στον Ουρανό η Ψυχή που είχε στη γη:

ενώ ο άνθρωπος, ματαιόδοξο έντομο! ελπίζει να συγχωρεθεί

και απαιτεί για τον εαυτό του τη μοναδική αποκλειστικότητα του Ουρανού.

Ω άνθρωπε! εσύ, αδύναμε ένοικε μιας ώρας,

εξευτελισμένος από τη δουλεία, ή διεφθαρμένος από την εξουσία

-η αγάπη σου είναι λαγνεία, η φιλία σου όλη μια απάτη,

η γλώσσα σου υποκρισία, τα λόγια σου ένα ψέμα!

Από τη φύση σου αχρείος, εξευγενισμένος μόνο κατ’ όνομα,

κάθε ευγενικό ζώο μπορεί να σε κάνει να κοκκινίσεις από ντροπή.

Εσύ, που τυχόν θα δεις αυτήν την απλή υδρία,

προσπέρνα – δεν τιμάει κάποιον που θα ‘θελες να θρηνήσεις.

Για να σημαδέψει τα λείψανα ενός φίλου αυτές οι πέτρες έχουν υψωθεί·

δεν γνώριζα παρά μονάχα έναν – και βρίσκεται εδώ.

 

Το κείμενο στο μνημείο

 

Epitaph Το a Dog

Near this spot

Are deposited the Remains of one

Who possessed Beauty without Vanity,

Strength without Insolence,

Courage without Ferocity,

And all the virtues of Man without his Vices.

This Praise, which would be unmeaning Flattery

If inscribed over human Ashes,

Is but a just tribute to the Memory of

BOATSWAIN, a DOG,

who was born at Newfoundland, May, 1803,

and died in Newstead Abbey, Nov. 18, 1808.

When some proud son of Man returns to Earth,

Unknown by Glory, but upheld by Birth,

The sculptor’s art exhausts the pomp of woe,

And stories urns record that rests below.

When all is done, upon the Tomb is seen,

Not what he was, but what he should have been.

But the poor Dog, in life the firmest friend,

The first to welcome, foremost to defend,

Whose honest heart is still his Master’s own,

Who labours, fights, lives, breathes for him alone,

Unhonoured falls, unnoticed all his worth,

Denied in heaven the Soul he held on earth –

While man, vain insect! hopes to be forgiven,

And claims himself a sole exclusive heaven.

Oh man! thou feeble tenant of an hour,

Debased by slavery, or corrupt by power –

Who knows thee well must quit thee with disgust,

Degraded mass of animated dust!

Thy love is lust, thy friendship all a cheat,

Thy smiles hypocrisy, thy words deceit!

By nature vile, ennoble but by name,

Each kindred brute might bid thee blush for shame.

Ye, who perchance behold this simple urn,

Pass on – it honours none you wish to mourn.

Το mark a friend’s remains these stones arise;

Ι never knew but one – and here he lies.

1. Στη μνήμη του Άντυ, που «έφυγε» στις 7 Φεβρουαρίου, 2010.

2. Boatswain, ο Λοστρόμος, στα αγγλικά.

***

– Αρχική εικόνα: Clifton Tomson, «Boatswain», 1808

 

eirini aivaliwtouΛόρδος Μπάιρον: «Επιτάφιος για ένα Σκύλο»
Περισσότερα

Τάι, ο φοβικός γίγαντας που αγάπησε τον Χάρη και την Έφη…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Το σύμπαν κινείται στους ρυθμούς του και καλά κάνει. Το δικό μου σύμπαν, έχει προς το παρόν κάνει μία παύση. Με ανακουφίζει να μοιράζομαι. Θα ‘θελα να μοιραστώ την ιστορία μου με τον Τάι. Όποιος δε βαριέται, ορίστε.

Πήρα τον Τάι από ένα εκτροφείο Κάνε Κόρσο στη Νέα Μάκρη. Μου έδειξαν τρία κουτάβια και με άφησαν να επιλέξω ένα από αυτά. Τα δύο ήταν κάτι πανέμορφα κοινωνικά κουταβάκια γεμάτα όρεξη για χάδια και παιχνίδια. Ο τρίτος ήταν ο εκλεκτός μου. Ένας φοβισμένος μπούφος, με τα σάλια να του κρέμονται ως το πάτωμα. Πλησίασε διστακτικά τη μάντρα. Είχε χαμηλωμένο το χοντροκέφαλό του και μου ’ριχνε κάτι κλεφτές φοβισμένες ματιές. Έσκυψα να τον χαϊδέψω και το χέρι μου γέμισε τρίχες.

 

 

«Ωραία. Είναι φοβίτσας, σαλιάρης και μαδάει! Αποκλείεται να διαλέξει αυτόν!». Σκέφτηκε η Έφη.

Τα μάτια, λέει ο λαός, είναι ο καθρέφτης της ψυχής. Και τα ‘δα τα μάτια του! Πρόλαβα και τα ‘δα, κι ας τα ‘κρυβε επιμελώς αυτός ο μούστρουχος. Είχαν αυτή την καλοσύνη που μόνο μερικά και όχι όλα τα μάτια έχουν. Και μια θλίψη. Βαθιά, απόκοσμη θλίψη. Τον αγάπησα από το πρώτο δευτερόλεπτο. Τον ερωτεύτηκα.

Γρήγορα ανακαλύψαμε ότι ο Τάι ήταν φοβικός. Πραγματικά φοβικός, όχι αυτό που λένε «θέλει το χρόνο του». Ο Τάι δεν ήθελε το χρόνο του. Ήθελε εμένα και την Έφη. Τελεία. Και δεχόταν χάδια από κάνα δυο δικούς μας, ύστερα από χρόνια προσπάθειας και υπομονής. Ακόμα και τώρα στα τελευταία, με το που μπαίναμε στο ασανσέρ να βγούμε βόλτα, ο Τάι άρχιζε να τρέμει. Κυριολεκτικά να τρέμει. Ρίγος. Κάθε φορά έσκυβα και τον χάιδευα. Κάθε φορά. Προσπαθούσα να του αποσπάσω τη σκέψη από τον απροσδιόριστο φόβο που τον κυρίευε. Επί ματαίω. Τα μάτια του ήταν καρφωμένα στην πόρτα του ασανσέρ και κάθε ικμάδα της ύπαρξής του σε εγρήγορση μην τυχόν και μας επιτεθούν τίποτα εξωγήινοι.

Τα πρώτα δύο χρόνια αφιερώσαμε άπειρο χρόνο για εκπαίδευση, δική μας κυρίως, και έπειτα του Τάι. Προσπαθήσαμε με χίλιους, πραγματικά με χίλιους τρόπους να τον κοινωνικοποιήσουμε. Μάθαμε την Καισαριανή παρέα. Εκείνη την περίοδο υπέφερα από φοβερές κρίσεις πανικού και οι βόλτες με τον Τάι με βοηθούσαν. Στην πραγματικότητα σταμάτησα να εστιάζω στο μεγάλο και ωραίο Εαυτό μου και άρχισα να νοιάζομαι για κάποιον που με είχε πραγματική ανάγκη. Ο Τάι με χρειαζόταν. Όταν βγαίναμε σε κεντρικά πεζοδρόμια ο Τάι με έσερνε στην κυριολεξία σε μέρη ήσυχα. Πάθαινε πανικό με τον κόσμο. Κόσμο κάθε είδους. Γυναίκες, αγόρια, παιδιά, παππούδες. Δεν είχε προτίμηση σε κανέναν. Ήταν ένας γίγαντας 50 κιλών που έτρεμε σαν ψάρι έξω από το νερό, στη θέα και μόνο του δίποδου είδους μας, του Ανθρώπου. Ντρεπόμουν στην αρχή. Μας βλέπανε που παλεύαμε να ισορροπήσουμε και ρωτάγανε. Όλο ρωτάγανε. «Γιατί φοβάται;», «Μήπως το δέρνετε;», «Έχει φάει ξύλο όταν ήταν μικρός;». Άντε να τους εξηγήσεις όλους αυτούς.

 

 

Σιγά σιγά βρήκαμε τα πατήματά μας. Τον δέχτηκα όπως ήταν. Σταμάτησα να τον πιέζω. Ξεκινήσαμε τις μοναχικές βόλτες μακριά από τα δίποδα και τους θορύβους που τόσο τον τρόμαζαν.

Όταν γυρίζαμε σπίτι ο Τάι μεταμορφωνόταν. Δρ. Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ ένα πράμα. Έφευγε όλο το στρες και γινόταν ένας απίθανος, παιχνιδιάρης, γλυκός, στοργικός, τρελιάρης σκύλος. Του παραδόθηκα άνευ όρων. Του ανήκαν όλα. Το σπίτι, το αυτοκίνητο, τα ρούχα μας. Όλα είχαν τις γαϊδουρότριχές του και βρωμούσαν αυτήν την υπέροχη, μοναδική μυρωδιά του. Αυτή που μου λείπει και θα μου λείπει και θα μου λείπει ρε γαμώτο. Μου λείπεις ρε βλάκα. Μου λείπεις. Νόμιζα ότι με είχες ανάγκη εσύ αλλά τελικά εγώ σε είχα πιο μεγάλη ανάγκη ρε φιλαράκο. Νιώθαμε ασφαλείς μαζί σου. Ήσουν πάντα εκεί για εμάς, χωρίς γκρίνιες, χωρίς να μας κρίνεις. Με την ίδια χαρά και λαχτάρα κάθε φορά που μας έβλεπες κι ας είχε περάσει μονάχα μισή ώρα.
Εν αναμονή της μικρής μας κόρης λοιπόν, φίλοι και οικογένεια άρχισαν να ρωτάνε: «Τι θα γίνει με τον Τάι;», «Θα ζηλέψει», «Πρέπει να προσέχεις», «Παιδί και φοβικό σκυλί ποτέ μαζί». Δίκιο είχαν δεν τους αδικώ. Κι εγώ κάπως τα σκεφτόμουν αυτά. Προβληματιζόμουν πώς θα το πάρεις, πώς θα αντιδρούσες. Στην πραγματικότητα όμως δε σε φοβόμουν ούτε λεπτό. Ότι θα τα κατάφερνες. Και θα την αγαπούσες τη μικρή όπως αγάπησες κι εμάς.

Αλλά την έδωσες τη λύση, μόνος σου. Μας κούνησες μαντίλι, ρε μπαγάσα. Μάλλον δεν άντεχες τη μοιρασιά… Είχες ένα μοναδικό χάρισμα. Μου χάριζες στιγμές απόλυτης ευτυχίας. Σε ευχαριστώ. Σε αγαπώ.

 

 

Αυτοί είναι οι άνθρωποι που μας βοήθησαν αυτά τα 5 χρόνια. Για να σας άφησε ο Τάι να τον πλησιάσετε, είστε σίγουρα ιδιαίτεροι και ξεχωριστοί. Οι εκπαιδευτές του: Θέο Κουτσόπουλος, Χρήστος Κιούσσης, Άκης Κόντας, Ελευθερία Μήτρου και Στέλλα Σακαλή, που δεν παραπονέθηκες ποτέ για το θόρυβο! Σας ευγνωμονούμε.

Χάρης Τζωρτζάκης

  • To κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο χρονολόγιο του ηθοποιού Χάρη Τζωρτζάκη στο F/b
eirini aivaliwtouΤάι, ο φοβικός γίγαντας που αγάπησε τον Χάρη και την Έφη…
Περισσότερα

Έλληνες ζωγράφοι ζωγραφίζουν τα ζώα της χώρας μας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Κατά τη διάρκεια της Ιστορίας, τα ζώα πρόσφεραν στον άνθρωπο πολλά και πολύτιμα: τον έθρεψαν με το κρέας τους, τον ζέσταναν με το τρίχωμά τους, τον βοήθησαν να καλλιεργήσει τη γη, έγιναν προστάτες και φίλοι του αχώριστοι. Ο Αριστοτέλης έλεγε πως «τα φυτά των ζώων ένεκέν εστι και τα ζώα των ανθρώπων χάριν», δηλαδή ότι τα ζώα ήρθαν στον κόσμο για χάρη των ανθρώπων.
Με ορισμένα μάλιστα, όπως με τους σκύλους και τις γάτες, ο άνθρωπος εξελίχθηκε παράλληλα. Τόσο στενά δέθηκε μαζί τους.
Τα μιμήθηκε για να επιβιώσει και για να κατασκευάσει τα κορυφαία τεχνολογικά του επιτεύγματα. Μήπως τα αεροπλάνα και τα υποβρύχια δεν μιμούνται τις ιδιότητες των πουλιών και των ψαριών αντίστοιχα;
Τα ζώα εκδηλώνουν την αγάπη τους στον άνθρωπο τόσο πιστά και ανιδιοτελώς.
Τον κάνουν να χαμογελά και να θαυμάζει. Τον παρηγορούν. Του αρέσει να τα παρατηρεί ακόμη και αυτά που δεν θα αγγίξει ποτέ.
Έχει πολλούς καλούς λόγους για να τα έχει συντροφιά του, στο σπίτι του, κυρίως βέβαια τα γατάκια και τα σκυλάκια.
Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι οφείλουμε να τα φροντίζουμε, να τα νοιαζόμαστε και να τα περιθάλπουμε. Γιατί απλά τα αγαπάμε. Αλήθεια, χρειάζεται κανείς δικαιολογία για να αγαπά μια άλλη ζωντανή ψυχή;
Πώς θα γινόταν, λοιπόν, η τέχνη -και δη η ζωγραφική- να μη σαγηνευτεί από τη χάρη τους, την κίνησή τους και το εύγλωττο βλέμμα τους;
Παρακάτω θα δείτε μερικούς μόνο από τους πίνακες που εμπνεύστηκαν σπουδαίοι Έλληνες ζωγράφοι από τα ζώα της πατρίδας μας:

 

 

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ: Το εισόδημα στο Μόλυβο

 

Κατερίνα Χατζηγιαννούλη: Γάτα

 

Χαράλαμπος Παπαδόπουλος

Σμαράγδα Παπούλια: Cat’s hart

 

Βασίλειος Γερμενής: Το αγρόκτημα και τα ζώα του

 

Εμμανουήλ Ζαΐρης: Παιδί με γάτα

 

Νίκος Κούνδουρος

Χριστόφορος Κατσαδιώτης: Auschwitz

 

Χαράλαμπος Παπαδόπουλος: Παπάς

 

Σμαράγδα Παπούλια: Μαύρη γάτα

 

Σμαράγδα Παπούλια

Οδυσσέας Οικονόμου: Η Θάλεια και η γάτα

Ιάκωβος Ρίζος: Κυρία στον καναπέ

Ιάκωβος Ρίζος: Κυρία στον κήπο με το σκύλο της

 

Νικόλαος Γύζης: Tο παιδί που κοιμάται

 

Ειρήνη Κανά: Γάτα

Γεώργιος Γουναρόπουλος: Το κορίτσι με τη γάτα

 

Καλλιρρόη Μαρούδα

 

  • Αρχική εικόνα: Χαράλαμπος Παπαδόπουλος

 

eirini aivaliwtouΈλληνες ζωγράφοι ζωγραφίζουν τα ζώα της χώρας μας
Περισσότερα

Ελεγείο για την εξαφάνιση του γαϊδάρου ως είδος, Ρήγας Καππάτος

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Σε άλλους καιρούς, τα Σάββατα,

εύκολα μέτραες εκατό γαϊδούρια απ’ το χωριό μου,

το μεγαλύτερο της Κεφαλλονιάς, στο Αργοστόλι, πλάι στη γέφυρα

από την από δω μεριά του καφενείου του Αριστοφάνη.

Εκεί μασούλααν το σανό τους περιμένοντας

τον κύριό τους να γυρίσει με τα ψώνια∙

για να τα μεταφέρουν στο χωριό, μαζί κι εκείνον, γιατί όχι

ακόμα κι αν τα χτύπαγαν, αφού πολλοί ήταν σκληροί μαζί τους.

Ακόμα κι έτσι, όμως, τον καλωσόριζαν

μ’ ένα ελαφρύ ογκάνισμα και τη ματιά υγρή απ’ την προσμονή,

γεμάτη πραότητα και καλοσύνη

από τα μύχια του στωικού εαυτού τους με την παροιμιώδη υπομονή:

να επιστρέψουν στο χωριό μια ώρα αρχύτερα,

να τα ξεσαμαρώσουν και να ξεκουραστούν κι εκείνα

στον ίσκιο κάποιου δέντρου, αν ήταν καλοκαίρι,

ή στη θαλπωρή του αχερώνα τους, αν ήτανε χειμώνας.

Τώρα, στερνά, μαθαίνω

πέθανε στο χωριό μου κι ο τελευταίος ειρηνικός εκπρόσωπος του είδους.

Δεν θα ακουστεί πια το εγερτήριο γκάρισμά τους

όταν μαζί με τα κοκόρια αποτελούσε

έναν δικό τους χορωδιακό μεμνώνιον ύμνο

στον ήλιο, καλωσορίζοντας τη μέρα.

Ούτε η σκληρή δουλειά ούτε και η σκληρότητα του ανθρώπου

μπόρεσαν να ξεκληρίσουν τη στωική παρουσία τους μέσα στη φύση.

Αυτό το κατόρθωσε η πρόοδος. Τι θλίψη.

(Νοέμβρης 2016)

– Εικόνα: Γιάννης Καστρίτσης: Τυχαία συνάντηση με τον Διονύσιο εκ Φουρνά

***

Ο Ρήγας Καππάτος γεννήθηκε στα Δειληνάτα της Κεφαλλονιάς, το 1934. Ποιητής, δοκιμιογράφος, διηγηματογράφος, ανθολόγος. Για πολλά χρόνια ταξίδεψε σαν ναυτικός. Με τη Δικτατορία (1969) μετοίκησε και έκτοτε ζει στην Αμερική, περνώντας ένα μέρος του χρόνου του στην Ελλάδα. Σπούδασε Φιλολογία (χωρίς να ολοκληρώσει σπουδές), ξένες γλώσσες και μουσική.
Για τις λογοτεχνικές του δραστηριότητες ασχολείται κυρίως με τα ισπανικά, απ’ όπου για πολλά χρόνια επιδίδεται συστηματικά με τη μετάφραση ποιητών και πεζογράφων, πρωτίστως από τη Λατινική Αμερική αλλά και την Ισπανία. Σ’ αυτόν τον τομέα έχει κυκλοφορήσει ανθολογίες περουβιανού και χιλιανού διηγήματος, σε συνεργασία με τους ποιητές Πέδρο Λάστρα και Χαβιέρ Σολογλούρεν, καθώς και ποιητικές ανθολογίες, ατομικές και συλλογικές, όπως: του Πάμπλο Νερούδα, πρώτη ελληνική ανθολόγηση (1966), του Καίσαρα Βαλλιέχο (ανθολόγηση του ποιητικού του έργου, ΟΔΕΒ, 1979 και «Ποιητικά Άπαντα», έκδοση δίγλωσση, «Gutenberg», 2000), του Νικανόρ Πάρρα, του Πέδρο Λάστρα και του Όσκαρ Χαν, την αναμνηστική έκδοση του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου «Δεν θα περάσουν», τα «Ποιητικά Άπαντα» του Γκαρθία Λόρκα, σε συνεργασία με τον Κοσμά Πολίτη.
Το 1995 η κυκλοφορεί η μετάφρασή του του «Λεξικού των Συμβόλων», του Juan Eduardo Cirlot και από τις εκδόσεις «Εκάτη», «Το λεξικό των ισμών», του ίδιου συγγραφέα, κλ.π. Συνεργάζεται κατά καιρούς με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά της Αθήνας και δημοσιογραφεί μονίμως με ελληνικές εφημερίδες της Νέας Υόρκης. Σε συνεργασία με τον Μεξικανό ποιητή Κάρλος Μοντεμαγιόρ, κυκλοφόρησε στο Μεξικό μία ανθολογία Ελλήνων ποιητών το 1984, και με τον Χιλιανό ποιητή Πέδρο Λάστρα, έκανε την ανθολογία «Τα 100 ωραιότερα ερωτικά ποιήματα της ισπανικής γλώσσας», που κυκλοφορεί σε 9η έκδοση στα ισπανικά, σε τρίτη στα ελληνικά (δίγλωσση), «Εκάτη», 2000, 2001, 2006 και έχει εξαντλήσει μία έκδοση στα αγγλικά, Seaburn, Nέα Υόρκη, 1998 και έντεκα εκδόσεις στα ισπανικά. Με τους ίδιους συνεργάτες έχει ετοιμάσει μια νέα ανθολογία νεοελληνικής ποίησης, όπου συμπεριλαμβάνονται 70 ποιητές από τον Καβάφη κι εδώ, και θα κυκλοφορήσει στη Βενεζουέλα . Επίσης, με τον ποιητή Πέδρο Λάστρα, ετοίμασε την ειδική ανθολογία «Η παρουσία της Ελλάδας στην ποίηση της Λατινικής Αμερικής», όπου ανθολογούνται 107 ποιητές της ηπείρου που εμπνέονται από την Ελλάδα, από την εποχή της ισπανικής κατάκτησης ίσαμε τις μέρες μας· κυκλοφόρησε στα ελληνικά από την «Εκάτη» και στα ισπανικά από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Χιλής.
Ο Ρήγας Καππάτος έχει κυκλοφορήσει έξι δικές του ποιητικές συλλογές και ένα βιβλίο διηγημάτων με ζώα. Επίσης υπό έκδοση είναι μία ανθολογία του σύγχρονης λατινοαμερικάνικης ποίησης με 95 ποιητές. Ποιήματα του Ρήγα Καππάτου έχουν συμπεριληφθεί σε διάφορες ανθολογίες και έχουν μεταφραστεί στα ισπανικά και στα αγγλικά. Σε συνεργασία με τον Χιλιανό ποιητή Ενρίκε Λιν, κυκλοφόρησε το 1985 στο Μεξικό, Εκδόσεις «Premia», στα ισπανικά, την ποιητική συλλογή του για γάτες «Τα ποιήματα του Αθηνούλη», εμπνευσμένα, κυρίως, από τη γάτα του με το ίδιο όνομα.
Είναι μέλος της Εταιρίας Ισπανιστών Ελλάδας και επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Ανώτερων Σπουδών και Περουβιανών Ερευνών του Πανεπιστημίου του Αγίου Μάρκου της Λίμα Raul Porras Barrenechea.

 

eirini aivaliwtouΕλεγείο για την εξαφάνιση του γαϊδάρου ως είδος, Ρήγας Καππάτος
Περισσότερα

Πηνελόπη Δέλτα, Ο Μάγκας (απόσπασμα)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Πρώτη φορά βρισκόμουν σε βαπόρι. Η θάλασσα μύριζε δυνατά, ο άνεμος φυσούσε.

Μαζί ταξίδευε όλη η οικογένεια. Μα ιδιαίτερη γνωριμία και φιλία είχα με τον Λουκά και τις δίδυμες Άννα και Λίζα, τα τρία μικρότερα παιδιά του αφέντη μου. Αυτά έρχονταν κι έπαιζαν τακτικά μαζί μου, στην άκρη του περιβολιού της Κηφισιάς, όπου καθόταν ο Σωτήρης ο υπηρέτης, και όπου ήταν και το δικό μου σπιτάκι.

Τον αφέντη μου δεν τον πολυήξερα. Είχε φτάσει από ταξίδι την παραμονή που φύγαμε από την Κηφισιά, με τον μεγάλο του γιο, το Μήτσο. Ως προς τις δυο κυρίες, την κυρία Βασιωτάκη και την Εύα, τη μεγάλη της κόρη, που ήταν δεκαπέντε χρονών και δεν καταδεχόταν πια παιχνίδια, σχεδόν δεν τις γνώριζα. Σπάνιες ήταν οι επισκέψεις τους στη δική μου γωνιά του κήπου και μετρημένα τα χάδια τους.

Το βαπόρι ήταν πανηγύρι. Πολλοί οι επιβάτες, και με όλους ήμουν φίλος.

Μόνο με μια κοπέλα, νόστιμη γαλανομάτα Εγγλεζίτσα, τα χάλασα από την πρώτη μέρα.

Μα μήπως έφταιγα εγώ;

Καθόταν σε μια πάνινη καρέκλα κοντά στον Μήτσο και κουβέντιαζε μαζί του. Στο χέρι της, που τ’ άφηνε και κρεμόταν απ’ έξω από την καρέκλα, βαστούσε ένα άσπρο κουρελάκι και, ενόσω μιλούσε του Μήτσου, το κουνούσε μια εμπρός και μια πίσω, αργά αργά.

Ανασηκώθηκα και ύψωσα τ’ αυτιά μου. Το κουρελάκι εξακολουθούσε να πηγαινοέρχεται σαν να μου λέει:

– Και αμέ δε θα με πιάσεις ποτέ… και αμέ δε… και αμέ δε… και αμέ δε…

– Α, έτσι είναι; του φώναξα.

Μ’ έναν πήδο όρμησα στο χέρι της μικρής Εγγλέζας, άρπαξα το κουρέλι, το τίναξα δυο τρεις φορές, έτσι που να βγάλω από μέσα του κάθε πνοή, και, πιάνοντάς το ανάμεσα στα πόδια μου, του τράβηξα δυο δαγκωματιές και το έκανα τρία κομμάτια.

Πού να φανταστώ εγώ πως θα σηκωνόταν τέτοια επανάσταση για ένα κουρέλι που σκότωσα!

Η κοπέλα έβαλε τις φωνές σαν να την είχα προσβάλει, φώναξε πως της έσχισα το νταντελένιο της μαντίλι. Ο Μήτσος, ο Λουκάς, ο κύριος Βασιωτάκης, οι δίδυμες, όλοι σηκώθηκαν ξεφωνίζοντας:

– Μάγκα! Μάγκα!

Δεν ήξερα ποιον να πρωτακούσω, σε ποιον να πρωτοτρέξω. Η κυρία Βασιωτάκη έλεγε και ξανάλεγε πως τα σκυλιά δεν είναι για συντροφιές. Μόνο η Εύα δεν είχε κουνήσει από την πλαγιαστή της καρέκλα, και γελούσε με την καρδιά της.

Σταμάτησα να συλλογιστώ πώς να ευχαριστήσω όλους, πώς να πάω μεμιάς σε όλους, και τότε μ’ έπιασε ο Μήτσος και μ’ έδειρε.

Δεν πόνεσα πολύ. Μια δυο μπατσιές στη ράχη δεν είναι πράμα να γίνει λόγος. Μα το φιλότιμό μου πειράχτηκε πολύ, γιατί το Μήτσο δεν τον γνώριζα ακόμα αρκετά, ώστε να παραδεχθώ από εκείνον τέτοιες ελευθερίες απέναντί μου.

Θύμωσα κι εγώ. Κακιωμένος με όλους, αρνήθηκα να πάω στη γαλανομάτα Εγγλεζίτσα, που, μετανιωμένη τώρα, με ξαναφώναζε κοντά της. Δε μ’ αρέσουν οι άνθρωποι που ανακατώνονται στις δουλειές των άλλων, κι εννοούσα να της το αποδείξω.

  • Πηνελόπη Δέλτα, Ο Μάγκας, εκδ. Bιβλιοπωλείον της «Eστίας», Aθήνα, 1935

 

 

Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, αρχές του 20ου αιώνα: στο όμορφο σπίτι μιας πολυμελούς ελληνικής οικογένειας ζει ο Μάγκας, ένα πανέξυπνο, αλλά ατίθασο φοξ τεριέ. Μέσα από τα μάτια του παρακολουθούμε τις διασκεδαστικές του περιπέτειες: τις αταξίες του, τα παιχνίδια του, τις παρεξηγήσεις που γεννούν οι διαφορές ανάμεσα στη σκυλίσια αντίληψη και τους κανόνες του ανθρώπινου πολιτισμού. Όταν ο Μάγκας αποδράσει από την ασφάλεια του σπιτιού του προκειμένου να αποφύγει την τιμωρία, θα περιπλανηθεί στις φτωχογειτονιές της Αλεξάνδρειας· θα γνωρίσει έναν αδέσποτο σκύλο, με διαφορετική κοσμοθεωρία, τον Αφράτο· θα ωριμάσει και θα αναλάβει μια ηρωική αποστολή.

Ένα σκυλί «με καλή ανατροφή» μεταφέρει τις απόψεις του για την οικογένεια που τον έχει, για τον κόσμο των ζώων με τα οποία συνυπάρχει, για την ευρύτερη κοινωνία της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, για τα ιστορικά γεγονότα της εποχής. Ένα σκυλί, λοιπόν, με ανθρωπόμορφα χαρακτηριστικά και με ανθρώπινη φωνή και σκέψη, βλέπει, σχολιάζει και φιλοσοφεί. Μιλά μάλιστα σε πρώτο πρόσωπο θέλοντας να κάνει έτσι ακόμη πιο πειστική την εντύπωση (και) της ανθρώπινης υπόστασης του πρωταγωνιστή του βιβλίου. Ο Μάγκας, που εκδόθηκε πρώτη φορά το 1935, συνεπαίρνει τον αναγνώστη, ο οποίος μαθαίνει για σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως την Επανάσταση του 1821, τον «ατυχή» πόλεμο του 1897, καθώς και τον Μακεδονικό Αγώνα.

Η Πηνελόπη Δέλτα γεννήθηκε το 1874 στην Αλεξάνδρεια. Ήταν κόρη του εθνικού ευεργέτη Εμμανουήλ Μπενάκη. Το υλικό και πνευματικό υπόβαθρο που της πρόσφερε η οικογένειά της, η μόρφωση που πήρε αλλά και η προσωπική της ευαισθησία αποτέλεσαν τις βάσεις του πρωτοπόρου και αξιολογότατου λογοτεχνικού έργου της. Τα έργα της πρώτης περιόδου της δημιουργίας της είναι εμπνευσμένα από τη βυζαντινή παράδοση και περιγράφουν τόσο την εθνική όσο και τη θρησκευτική ζωή του βυζαντινού κράτους. Η Πηνελόπη Δέλτα θεώρησε εθνικό καθήκον να φέρει σε επαφή τα Ελληνόπουλα με τους μεγάλους σταθμούς της ελληνικής ιστορίας, τους αγώνες της φυλής μας και τις εθνικές μας παραδόσεις. Έτσι τα έργα της, βασισμένα σε μια τέτοια θεματολογία, τα απευθύνει στα παιδιά, επενδύοντάς τα με μια γλώσσα που μιλούσε στην ψυχή και τη φαντασία τους, καλύπτοντας ένα μεγάλο κενό στην παιδική λογοτεχνία και εξυψώνοντας το εθνικό και θρησκευτικό αίσθημα της νεολαίας.

  • Αρχική εικόνα: Waiting for Master, Arthur Wardle
eirini aivaliwtouΠηνελόπη Δέλτα, Ο Μάγκας (απόσπασμα)
Περισσότερα