Προσωπολατρία

Σόνια Ιλίνσκαγια. Μια ζωή αφιερωμένη στην Ελλάδα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Oι «Εκδόσεις Γκοβόστη» πραγματοποιούν τιμητική βραδιά για τη Σόνια Ιλίνσκαγια ως ελάχιστη ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς της στα νεοελληνικά γράμματα για μισό και πλέον αιώνα.
Η εκδήλωση θα γίνει την Τετάρτη, 17 Απριλίου, στις 7 μ.μ. στο Βιβλιοπωλείο De Profundis για να τιμηθεί η φωτισμένη ακαδημαϊκός, η σπουδαία μεταφράστρια, η εξαίρετη συγγραφέας και νεοελληνίστρια.
Φίλοι και συνεργάτες της θα δώσουν το στίγμα της τεράστιας πνευματικής προσφοράς της. Μεταξύ των άλλων θα συμμετάσχουν: Χρίστος Αλεξίου, Αλέξης Ζήρας, Θάνος Ζήσης, Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Ευγενία Κριτσέφσκαγια, Παναγιώτης Νούτσος, Έρη Σταυροπούλου, Μαρία Ψάχου

***

Βιβλιοπωλείο
De Profundis

Ζωοδόχου Πηγής 73
Αθήνα
Τηλέφωνο: 210-381.54.33

***

 

Ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος με τη Σόνια Ιλίνσκαγια στο σανατόριο Σοφράνοβο της Μπασκιρίας (1959). Η φωτογραφία είναι από το περιοδικό “Διαβάζω”, τεύχος 501, Νοέμβριος 2009.

 

Η Σόνια Ιλίνσκαγια γεννήθηκε στη Μόσχα το 1938 και σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Lomonosov με παράλληλη ειδίκευση στη νεοελληνική και τη ρωσική φιλολογία. Ασχολήθηκε με τη διάδοση –μελέτη και μετάφραση– της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Έχει εκλεγεί τακτικό μέλος της Ένωσης Συγγραφέων της ΕΣΣΔ ως κριτικός και μεταφράστρια της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Το 1959 παντρεύτηκε τον συγγραφέα Μήτσο Αλεξανδρόπουλο. Το 1971 υποστήριξε τη διδακτορική διατριβή της με θέμα «Συμβολή στη μελέτη της μεταπολεμικής ποίησης στην Ελλάδα. Η μοίρα μιας γενιάς». Μέχρι το 1983 διετέλεσε ερευνήτρια του Ινστιτούτου Σλαβικών και Βαλκανικών Μελετών της Ακαδημίας Επιστημών της Ε.Σ.Σ.Δ. Το 1983 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα και δίδαξε νεοελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Είναι ομότιμη καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Το 2002 η Ρωσική Ακαδημία Επιστημών της απένειμε τον τίτλο Doctorat d’ Etat για το σύνολο των καβαφικών μελετών της.
Έχει εκδώσει τα εξής βιβλία: Η μοίρα μιας γενιάς. Συμβολή στη μελέτη της μεταπολεμικής πολιτικής ποίησης στην Ελλάδα. [Μόσχα 1974, Αθήνα 1976], Κ.Π. Καβάφης. Οι δρόμοι προς το ρεαλισμό στην ποίηση του 20ού αιώνα. [Αθήνα 1983, Μόσχα 1984], Γιάννης Ρίτσος. Η ζωή και το έργο του. [Μόσχα 1986], Μιχαήλ Λυκιαρδόπουλος. Ένας Έλληνας στο χώρο του ρωσικού συμβολισμού. [Αθήνα, 1989], Επισημάνσεις. Από την πορεία της ελληνικής ποίησης του 20ού αιώνα. [Αθήνα 1992], Ο Κ.Π. Καβάφης και η ρωσική ποίηση του «αργυρού αιώνα». [Αθήνα 1995, 2004], Ρωσική Καβαφειάδα. (Επιλογή, εισαγωγή, μέρος μεταφράσεων, μονογραφία Κωνσταντίνος Καβάφης, κύκλος δοκιμίων Ο Κ.Π. Καβάφης και η ρωσική ποίηση του «αργυρού αιώνα»). [Μόσχα 2000], Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στον καθρέφτη της ρωσικής ποίησης (Επιλογή, εισαγωγή, επιμέλεια), [Αθήνα 2001], Κ.Π. Καβάφης. Άπαντα τα ποιήματα. (Εισαγωγή, επιμέλεια), [ Αθήνα 2003], Κ.Π. Καβάφης. Τα Πεζά. (Επιλογή, εισαγωγή, μέρος μεταφράσεων). [Μόσχα 2003], Ελληνορωσικά συναπαντήματα, [Αθήνα 2004], Η ρωσική λογοτεχνία στην Ελλάδα. 19ος αιώνας, [Αθήνα 2006].
Διακρίσεις: παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας (2007), βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» της Εταιρείας Συγγραφέων (2007), Διάσημα Τιμής για τη συμβολή στην υπόθεση φιλίας των λαών της Ρωσικής Ομοσπονδίας (2008).

Παναγιώτης ΜήλαςΣόνια Ιλίνσκαγια. Μια ζωή αφιερωμένη στην Ελλάδα
Περισσότερα

Ναταλία Μελά: Για ένα τούβλο πήγα στον… Άρη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

“Ναταλία Μελά”, του Γιώργου Μαυροΐδη. 1949. Λάδι σε καμβά. 30 Χ 40 εκ. (Συλλογή Αλεξάνδρας Τσουκαλά).

«Με τον Άρη Κωνσταντινίδη γνωριστήκαμε χάρις σ’ ένα… τούβλο που έπεσε στο εργαστήριό μου και παρ’ ολίγον… Ο ζωγράφος Γιώργος Μαυροΐδης, τότε, νοίκιασε ένα διαμέρισμα στο δικό μας κτήριο και ο Άρης το επισκεύαζε. Κατά λάθος έφυγε του εργάτη το τούβλο. Βγήκα στην αυλή, φώναξα… Ο Άρης κατέβηκε να γυρέψει συγγνώμην και με κάλεσε για μπάνιο. Κατεβαίναμε για μπάνια στην Πειραϊκή, τα ήξερε όλα. Παίζοντας με ένα κρόκαλο, είδα πως το έπιανε ακριβώς όπως κι εγώ. Κατάλαβα πως θα ταιριάζαμε, θα ευτυχούσαμε αν παντρευόμασταν, και του το πρότεινα. Ξαφνιάστηκε. Ήταν υφηγητής τότε στον Δημήτρη Πικιώνη, που προς τιμήν του μου είπε: “Ορθώς τον ερωτεύθηκες. Ο Κωνσταντινίδης είναι καλύτερος από εμένα!”. Με τον Άρη παντρευτήκαμε τον άλλο χρόνο, το 1951».

***

Στη βασική φωτογραφία η Ναταλία Μελά στο εργαστήριό της με τον Άρη Κωνσταντινίδη.

***

Ο αποχαιρετισμός της Ναταλίας Μελά θα γίνει την Τετάρτη 17 Απριλίου 2019 στο Α’ Νεκροταφείο και ώρα 2 μ.μ.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΝαταλία Μελά: Για ένα τούβλο πήγα στον… Άρη
Περισσότερα

Η Joy Alpuerto Ritter έρχεται στην Καλαμάτα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Για πρώτη φορά εμφανίζεται στην Ελλάδα η Joy Alpuerto Ritter (Τζόι Αλπουέρτο Ρίτερ) με το έργο της Babae. Στο Στούντιο του Μεγάρου Χορού Καλαμάτας την Παρασκευή 19 Ιουλίου και το Σάββατο 20 Ιουλίου 2019 στις 7.30 μ.μ. θα τη δούμε σε μία σόλο παράσταση εμπνευσμένη από τον Χορό των Μαγισσών (Witch Dance) της Mary Wigman. Το Babae, που σημαίνει «γυναίκα» στα Tagalog (γλώσσα των Φιλιππίνων), πρωτοπαρουσιάστηκε στο Witch Dance Project (Sophiensaele, Βερολίνο) το 2016. Μεγαλωμένη στη Γερμανία, με σπουδές στον κλασικό χορό, η Alpuerto Ritter εξετάζει τα λεξιλόγια που έχουμε κληρονομήσει, επαναπροσδιορίζοντας τη σημασία της επίκλησης της δύναμης και των μυστικιστικών πρακτικών της γυναίκας ως μάγισσας.

Παναγιώτης ΜήλαςΗ Joy Alpuerto Ritter έρχεται στην Καλαμάτα
Περισσότερα

Ίγκμαρ Πέι. Στα 102 ο «αρχηγός του μοντερνισμού». Δείτε 7 κορυφαία έργα του…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Ίγκμαρ Πέι (Leoh Ming Pei) είναι ένας από τους μεγαλύτερους αρχιτέκτονες της εποχής μας, που συμπληρώνει τα 102 του χρόνια στις 26 Απριλίου. Είναι ο «αρχηγός του μοντερνισμού» (master of Modernity), ο άνθρωπος ο οποίος δημιούργησε ανάμεσα σε τόσα άλλα διεθνή τεράστια projects, τον πύργο της Κίνας («China Tower»), τη μεγαλύτερη δηλαδή τράπεζα στο Χονγκ Κονγκ, όπως επίσης την πολυσυζητημένη πυραμίδα του Λούβρου. Η Τζάκι Κέννεντι έτρεφε ιδιαίτερη εκτίμηση στο πρόσωπο του Πέι. Από την εποχή που ήταν Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ. Συνέχιζε να τρέφει τον ίδιο θαυμασμό και όταν ακόμα παντρεύτηκε τον Αριστοτέλη Ωνάση. Ο Έλληνας μεγιστάνας όμως δεν φαινόταν διατεθειμένος να ξοδέψει τεράστια ποσά για να «ανακαινίσει» τα σπιτάκια του ιδιόκτητου Σκορπιού (και ιδιαίτερα το κεντρικό Pink House) προσφέροντας ένα απίστευτο ποσό στον αγαπημένο αρχιτέκτονα της Αμερικανίδας συζύγου του.

 

Ένα έργο του Πέι το οποίο ίσως δεν είναι τόσο γνωστό, φέρει τον τίτλο «The JFK Library» και βρίσκεται στη Βοστόνη.

 

Η διάσημη Πυραμίδα του Λούβρου.

Το Μουσείο Suzhou.

 

Στο Ντάλλας, το Meyerson Symphony Center

 

The Rock and Roll Hall of Fame

 

Το Δημαρχείο στο Dallas.

Παναγιώτης ΜήλαςΊγκμαρ Πέι. Στα 102 ο «αρχηγός του μοντερνισμού». Δείτε 7 κορυφαία έργα του…
Περισσότερα

Ανδρέα Μαρκολόνγκο: Τα αρχαία ελληνικά είναι ένας τρόπος να βλέπεις τον κόσµο, ένας τρόπος χρήσιµος και µεγαλοφυής

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Η αρχαία ελληνική γλώσσα είναι χρήσιμη και μεγαλοφυής ειδικά σήμερα για να βλέπεις τον κόσμο», αυτό λέει η ελληνίστρια Andrea Marcolongo μέσα από το βιβλίο της «Η υπέροχη γλώσσα: 9 λόγοι για ν’ αγαπήσεις τα αρχαία ελληνικά» (Εκδόσεις Πατάκη). Όπως τονίζει η συγγραφέας: «Η ελληνική γλώσσα είναι σε θέση να λέει µε τρόπο µοναδικό, ξεχωριστό, διαφορετικό από κάθε άλλη γλώσσα – και ναι, για να διαλύσω τους φόβους σας, µετατρέποντάς τους ενδεχοµένως σε πάθος. Πάνω απ’ όλα αυτό το βιβλίο µιλάει γι’ αγάπη: η αρχαία ελληνική γλώσσα ήταν η πιο µακροχρόνια και πιο ωραία ιστορία της ζωής µου. ∆εν έχει σηµασία αν ξέρετε αρχαία ελληνικά ή όχι. Αν ναι, θα σας αποκαλύψω ιδιαιτερότητες για τις οποίες κανείς δεν σας µίλησε στο λύκειο, ενώ σας βασάνιζαν µε καταλήξεις ονοµάτων και παραδείγµατα. Αν όχι, τόσο το καλύτερο. Η περιέργειά σας θα είναι η λευκή σελίδα που θα γεµίσετε. Με δυο λόγια, η αρχαία ελληνική γλώσσα είναι ένας τρόπος να βλέπεις τον κόσµο, ένας τρόπος, ειδικά σήµερα, χρήσιµος και µεγαλοφυής».

 

***

 

Η Andrea Marcolongo, ελληνίστρια, απόφοιτος του Πανεπιστηµίου του Μιλάνου, έχει ταξιδέψει πολύ στη ζωή της και έχει ζήσει σε δέκα διαφορετικές πόλεις, µεταξύ των οποίων το Παρίσι, το Ντακάρ, το Σεράγεβο και τώρα το Λιβόρνο. Έχοντας ειδικευτεί στη µυθοπλασία, εργάστηκε ως σύµβουλος επικοινωνίας για πολιτικούς και εταιρείες. Ωστόσο η κατανόηση της ελληνικής γλώσσας υπήρξε πάντα το µεγάλο ερωτηµατικό στη ζωή της και σε αυτήν αφιέρωσε κάµποσες νύχτες αγρύπνιας. Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο, το οποίο πρωτοεκδόθηκε στην Ιταλία το 2016 µε τεράστια επιτυχία και πωλήσεις που ξεπερνούν τα 100.000 αντίτυπα, ενώ µεταφράζεται σε πολλές γλώσσες.

***

Το βιβλίο της Andrea Marcolongo είναι ένας ύμνος στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Άννας Παπασταύρου.

Παναγιώτης ΜήλαςΑνδρέα Μαρκολόνγκο: Τα αρχαία ελληνικά είναι ένας τρόπος να βλέπεις τον κόσµο, ένας τρόπος χρήσιµος και µεγαλοφυής
Περισσότερα

Στέλιος Νέστωρ. Το συναξάρι μου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

To βιβλίο αυτό, «Το συναξάρι μου» (Εκδόσεις Πατάκη), είναι η σύνοψη της πολύχρονης εµπειρίας ενός ανθρώπου που είχε την τύχη να ζήσει µεγάλες στιγµές και κρίσιµες φάσεις της ιστορίας αυτού του τόπου. Γέννηµα – θρέµµα της Θεσσαλονίκης, ο Στέλιος Νέστωρ βίωσε τον µεσοπόλεµο και τη δικτατορία του Μεταξά, τον πόλεµο, την Κατοχή, την απελευθέρωση και τον Εµφύλιο, τη χωλή µετεµφυλιακή δηµοκρατία, τη δικτατορία των συνταγµαταρχών και όλα όσα ακολούθησαν µετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την περίοδο που εξακολουθούµε να αποκαλούµε «µεταπολίτευση». Όµως το Συναξάρι δεν είναι ιστορικό βιβλίο, ούτε συστηµατική βιογραφία. Είναι µια καταγραφή διάσπαρτων γεγονότων, που έµειναν χαραγµένα στη µνήµη του γράφοντος και σηµάδεψαν τη ζωή του. Ο Στέλιος Νέστωρ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια στις ΗΠΑ. Δικηγόρος Θεσσαλονίκης (1960-1996). Συνελήφθη και καταδικάστηκε από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης ως στέλεχος της αντιστασιακής οργάνωσης «Δημοκρατική Άμυνα» (1968). Πολιτικός κρατούμενος (1968-1973).

Παναγιώτης ΜήλαςΣτέλιος Νέστωρ. Το συναξάρι μου
Περισσότερα

Λάζαρος Λαμέρας. Ο πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης που έδωσε πνοή στη Μαρίκα Κοτοπούλη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η Μαρίκα Κοτοπούλη άνοιξε τον Φεβρουάριο του 1937 το Θέατρο Κοτοπούλη – Rex με το έργο «Βασίλισσα Ελισάβετ», του Αντρέ Ζοζέ, σε σκηνοθεσία Γιαννούλη Σαραντίδη και σκηνικά του αρχιτέκτονα και σκιτσογράφου Κίμωνα Λάσκαρι. Στη φωτογραφία η προτομή που φιλοτέχνησε ο Λάζαρος Λαμέρας.

Έβλεπα πρόσφατα την προτομή της Μαρίκας Κοτοπούλη να κυριαρχεί στον χώρο πριν από την είσοδο στην αίθουσα του Θεάτρου Κοτοπούλη – Rex. Ο δημιουργός, ο Λάζαρος Λαμέρας, ήταν από τους πρώτους Έλληνες γλύπτες που στράφηκε στην αφαίρεση, με το έργο του «Η Πεντέλη σε έκσταση», που βρίσκεται στις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης. Το έργο παρουσιάστηκε επίσημα στην πρώτη μεταπολεμική Πανελλήνια έκθεση το 1948 και έγινε αντικείμενο τότε ποικίλων σχολίων. Κι όμως αποτύπωσε τη μορφή της Μαρίκας Κοτοπούλη με εξαιρετική λεπτομέρεια. Αξίζει να θαυμάσετε το έργο του όταν ξαναπάτε στο Rex. Ο Λαμέρας γεννήθηκε το 1913 στην Αθήνα. Καταγόταν από την Τήνο και από οικογένεια μαρμαρογλυπτών. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και στο Παρίσι. Το 1950 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας και πέντε χρόνια μετά στο Σάο Πάολο. Μεταξύ των διάσημων έργων του είναι το Μνημείο για τον «Άγνωστο Πολιτικό Κρατούμενο» που βραβεύτηκε σε διεθνή διαγωνισμό του Institute of Contemporary Αrts του Λονδίνου, το 1953. Το 1959 κέρδισε το Α’ βραβείο γλυπτικής σε διαγωνισμό του Δήμου Αθηναίων. Το 1960 εκλέχτηκε καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και το 1961 τιμήθηκε με το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικος για το έργο του «Μπιζανομάχοι». Γλυπτά του κοσμούν πολλούς δημόσιους χώρους της Αθήνας, αλλά και πολλών άλλων πόλεων. Δικό του έργο είναι το άγαλμα της Αθηνάς στο Πεδίο του Άρεως, όπως και η προτομή του Κωστή Παλαμά στη Φιλοθέη. Προδομένος από την καρδιά του, «έφυγε» από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών στις 24 Σεπτεμβρίου 1998.

Παναγιώτης ΜήλαςΛάζαρος Λαμέρας. Ο πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης που έδωσε πνοή στη Μαρίκα Κοτοπούλη
Περισσότερα

Με ποιες θεϊκές ελληνικές συνταγές κέρδισε το βρετανικό Masterchef η Κρητικιά Ειρήνη Τζώρτζογλου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ριζότο με μπαρμπούνι και καλαμάρι για ορεκτικό, αρνίσια παϊδάκια με δεντρολίβανο και πουρέ τραχανά για κυρίως πιάτο και μπακλαβά με σύκο και πραλίνα για επιδόρπιο…

Με αυτά τα πιάτα κέρδισε το βρετανικό Masterchef…

«Παίρνει το φαγητό που ξέρει καλά από την Κρήτη και το ανασυνθέτει σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Έχει μια μαγεία στα δάχτυλά της και μια φωτιά στο στομάχι της. Ήθελε να κάνει τα εγγόνια της περήφανα και το κατάφερε». Αυτό είπε ένας εκ των κριτών, για την Ειρήνη Τζώρτζογλου η οποία αναδείχθηκε νικήτρια στη μεγαλύτερη παραγωγή μαγειρικού σόου του BBC. Συνταξιούχος τραπεζικός η Ειρήνη, μεγάλωσε στην Κρήτη και τώρα ζει στο Κάρτμελ της κομητείας Κάμπρια, στη βορειοδυτική Αγγλία. Είναι 61 ετών και αντιμετώπισε άλλους 57 σεφ πριν φτάσει στον τελικό, χρησιμοποιώντας αρώματα και γεύσεις της ελληνικής κουζίνας. Οι κριτές σεφ που δοκίμασαν τα πιάτα της σε όλη τη διάρκεια του σόου τα περιέγραψαν ως «απίστευτα» και «θεϊκά».

Παναγιώτης ΜήλαςΜε ποιες θεϊκές ελληνικές συνταγές κέρδισε το βρετανικό Masterchef η Κρητικιά Ειρήνη Τζώρτζογλου
Περισσότερα

Ζόρντι Καρντονέρ: Η Μπαρτσελόνα δίνει ευκαιρίες στα παιδιά των προσφύγων στη Λέσβο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

“Γνωρίζουμε ότι μπορούμε να επηρεάσουμε τα παιδιά των προσφύγων στη Λέσβο, να τα βοηθήσουμε να ονειρευτούν και να τους δείξουμε το μέλλον», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Μπαρτσελόνα και της Barca Foundation, Ζόρντι Καρντονέρ (Jordi Cardoner). Αυτήν τη φορά η Μπαρτσελόνα δεν θα μπει στο γήπεδο, αλλά θα το δημιουργήσει, καθώς στοχεύει να δώσει την ευκαιρία στα παιδιά προσφύγων που ζουν σε προσωρινά καταλύματα στη Λέσβο, να παίξουν και να αγαπήσουν το άθλημα. Ήδη παιδιά από δύο στρατόπεδα προσφύγων παρακολουθούν την ακαδημία ποδοσφαίρου στο νησί. Οι προπονήσεις διαρκούν δύο ώρες και πραγματοποιούνται τρεις φορές την εβδομάδα. Στο πρόγραμμα απασχολούνται ως προπονητές, πρόσφυγες στους οποίους έχει χορηγηθεί άσυλο. Εκατοντάδες παιδιά είναι μέλη του προγράμματος Barca Soccer FutbolNet από την υλοποίησή του τον Ιούλιο του 2017, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και της ΜΚΟ Movement on the Ground.

Παναγιώτης ΜήλαςΖόρντι Καρντονέρ: Η Μπαρτσελόνα δίνει ευκαιρίες στα παιδιά των προσφύγων στη Λέσβο
Περισσότερα

Ἡ δήλωση τοῦ Γιῶργου Σεφέρη κατὰ τῆς δικτατορίας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ὁ Γιῶργος Σεφέρης στὰ πρῶτα χρόνια τῆς δικτατορίας εἶχε ἐπιλέξει τὴ σιωπὴ καὶ τὴν ἄρνηση νὰ δημοσιεύσει δουλειά του στὴν Ἑλλάδα. Στὶς 28 Μαρτίου τοῦ 1969, δυὸ χρόνια πρὶν τὸ θάνατό του, ἀποφασίζει νὰ μιλήσει γιὰ πρώτη φορὰ δημόσια καὶ νὰ καταγγείλει τὴ Δικτατορία. Ἡ δήλωσή του στὸ BBC ἔκανε τεράστια αἴσθηση στὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ἐξωτερικὸ καὶ ἔδωσε δύναμη καὶ ἐλπίδα στὸ ἀντιδικτατορικὸ κίνημα.

«Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου – δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία – ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.

Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:

Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο. Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά. Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.

Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος. Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.

Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.

Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».

 

***

 

28 ΜΑΡΤΙΟΥ 1969: Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ ΣΤΟ BBC

Παναγιώτης ΜήλαςἩ δήλωση τοῦ Γιῶργου Σεφέρη κατὰ τῆς δικτατορίας
Περισσότερα