Προσωπολατρία

Τιτίκα Νικηφοράκη. Μια ολόκληρη ζωή άστραφτε… Ήταν ένα αστέρι 100 καρατίων

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

-Ένα βράδυ, ύστερα από μία παράσταση μπήκαμε σε ένα ταξί δύο, τρεις ηθοποιοί, εγώ κι ο Χατζίσκος να πάμε από τη Θεσσαλονίκη σε μια άλλη πόλη της Μακεδονίας.

Ο ταξιτζής μας έπιασε κουβέντα:

«Είδα απόψε μια παράσταση καταπληκτική, ακόμα γελάω… Κι εκείνη που έπαιζε ήταν διαβόλου κάλτσα… Δεν θυμάμαι το όνομά της… Ήταν όμως κοπελάρα»!

-Του έπιασα την κουβέντα και τον ρωτάω: Πώς ήταν αυτή;

-Μου την περιέγραψε…

-Καλά, τώρα εγώ που σου μιλάω τίποτα δεν σου θυμίζω;

«Τι να μου θυμίζεις κυρά μου»; Μου λέει «αυτή άστραφτε»!

-Του λέω: Εγώ είμαι! Ο άνθρωπος «έπαθε» βέβαια. Αυτό είναι το θέατρο…

***

 

«Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας» το 1953. Πρώτη σειρά, στο πάτωμα: Χαράλαμπος Πλακούδης, Αλέξης Σολομός (Σκηνοθέτης), Μιχάλης Μπούχλης (Παυλάκης), Βάσω Μεταξά (Όρσολα). Δεύτερη σειρά, στις καρέκλες: Κλεόβουλος Κλώνης (Σκηνογράφος), Κυβέλη (Κοντέσα Βαλέραινα), Τιτίκα Νικηφοράκη (Τασία), Θάνος Κωτσόπουλος (Μανώλης, κόντε Βαλέρης). Πίσω από την Κυβέλη, με το κασκόλ: Άρης Βλαχόπουλος (Τζώρτζης Πάπουζας).

 

Την παραπάνω ιστορία διηγήθηκε η Τιτίκα Νικηφοράκη στον Σπύρο Μπιμπίλα για το «Θεατρικό Ημερολόγιο του 2019.

Πράγματι: όπως είπε τότε και ο ταξιτζής: «αυτή άστραφτε»…

Ήταν ένα αστέρι που ανέτειλε στο Ηράκλειο της Κρήτης στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα. Είχε ξεπεράσει προ πολλού τα 100.

Άστραφτε μια ολόκληρη ζωή φωτίζοντας το δρόμο δεκάδων ηθοποιών και ως συνάδελφός τους και – κυρίως – ως δασκάλα τους για περισσότερα από 20 χρόνια.

Άστραφτε όμως και ως μεταφράστρια και ως ποιήτρια.

Άστραφτε με τις γνώσεις, άστραφτε με το ήθος της.

***

 

«Ο κατά φαντασίαν ασθενής», το 1954: Από αριστερά: Τιτίκα Νικηφοράκη (Μπελίνα), Χριστόφορος Νέζερ (Αργκάν), Άγγελος Γιαννούλης (Κύριος Μπονφουά).

 

Η Νικηφοράκη πρωτοεμφανίστηκε ως ηθοποιός το 1935 στο Εθνικό Θέατρο, στη θεατρική παράσταση του Ερρίκου Ίψεν με τίτλο «Πέερ Γκυντ» και άστραφτε.

-Άστραφτε με το πεντακάθαρο μυαλό της μέχρι τώρα. Τώρα που είχε ξεπεράσει κατά πολύ τα 100.

 

«Το κοντσέρτο», το 1939. Από αριστερά: Ελένη Παπαδάκη (Μαρία), Νέλλη Μαρσέλλου (Δις Βέρνερ), Ρένα Ροζάν (Δεσποινίς Μάιερ), Τιτίκα Νικηφοράκη (Μις Γκάρτερ), Ελένη Ζαφειρίου (Κυρία Φλόντερερ).

 

-Στα παιδικά μου μάτια άστραφτε και όταν την είδα για πρώτη φορά στο Θέατρο του Εθνικού Κήπου στο πλευρό του Νίκου Χατζίσκου στην παράσταση «Ο Μιμήκος και η Μαίρη» το καλοκαίρι του 1956.

-Αργότερα, το 1974, την είχα δει στο ιστορικό «Θέατρο Κάβα», στην οδό Σταδίου 50 όταν ως συνθιασάρχης με τον Νίκο Χατζίσκο, παρουσίασαν το έργο του Νότη Περγιάλη «Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή» με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, σκηνικά του Περικλή Δουραμάνη και χορογραφίες της Τατιάνας Βαρούτη.

 

 

Ο Γιώργος Ανεμογιάννης παρουσιάζει το σκηνικό για τον “Έμπορο της Βενετίας”.

 

-Το καλοκαίρι του 1976, η Τιτίκα Νικηφοράκη και ο Νίκος Χατζίσκος έκαναν πραγματικότητα ένα μεγάλο τους όνειρο: Έφτιαξαν το «Θέατρο μέσα στη θάλασσα», στο «Δέλτα» του Φαλήρου. Εκεί παρουσίασαν το κλασικό έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Ο έμπορος της Βενετίας». Σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζίσκου, μουσική από τον Σταύρο Ξαρχάκο, σκηνικά – κοστούμια του Γιώργου Ανεμογιάννη και χορογραφίες του Μανώλη Καστρινού.

-Κλείνω με άλλη μια ανάμνηση τότε που η Τιτίκα Νικηφοράκη άστραφτε σε άλλη μια ιδιαίτερη παράσταση: Το 1977 στο έργο «Τέσσερις ερημιές» της Κωστούλας Μητροπούλου, σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζίσκου και σκηνικά Κάτιας Μητροπούλου. Επίσης στο «Θέατρο Κάβα».

***

Κοντά στα μεσάνυχτα του Σαββάτου 19 Οκτωβρίου 2019, η Τιτίκα Νικηφοράκη πέρασε στην απέναντι όχθη…

 

Το καλοκαίρι του 1962 στο Κηποθέατρο του Πεδίου του Άρεως ο Νίκος Χατζίσκος και η Τιτίκα Νικηφοράκη ανέβασαν το μουσικό έργο του Bertolt Brecht «Το ρομάντσο της πεντάρας», σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζίσκου. Εκτός από την Κάκια Αναλυτή που είναι μαζί τους στην παραπάνω φωτογραφία έπαιξαν επίσης οι ηθοποιοί: Γιάννης Αργύρης, Σπύρος Ευαγγελάτος, Αρτέμης Μάτσας, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Νίκος Παπαναστασίου, Μαρία Γιαννακοπούλου, Αγνή Βλάχου.

***

Διαβάστε επίσης:

Τιτίκα Νικηφοράκη – Αποχαιρετισμός στην πολυαγαπημένη δασκάλα του ελληνικού θεάτρου

Παναγιώτης ΜήλαςΤιτίκα Νικηφοράκη. Μια ολόκληρη ζωή άστραφτε… Ήταν ένα αστέρι 100 καρατίων
Περισσότερα

Αφιέρωμα – “Σταθμός” στη Χρύσα Σπηλιώτη για το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019 υπό την καλλιτεχνική και επιστημονική εποπτεία της Σίσσυς Παπαθανασίου, φέτος έχει ως θεματικό άξονα τη «Μνήμη».

Παρουσιάζει λοιπόν ένα συγκεντρωτικό αφιέρωμα στο συγγραφικό έργο της Χρύσας Σπηλιώτη, σε επιμέλεια της Ναταλίας Κατσού.

Σε μία ξεχωριστή βραδιά, το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019 θα παρουσιαστούν όλα τα πολυπρόσωπα έργα της συγγραφέως στο Θέατρο Σταθμός, σκηνοθετημένα από επτά εξέχουσες σκηνοθέτιδες: Μιχαέλα Αντωνίου, Νικόλ Δημητρακοπούλου, Μαρία Ξανθοπουλίδου, Χρύσα Καψούλη, Ρούλα Πατεράκη, Αναστασία Ρεβή και Δήμητρα Χατούπη.

Οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν επτά θεατρικά κείμενα της Χρύσας Σπηλιώτη που διακρίνονται για τον γήινο και τον άμεσο χαρακτήρα τους, ενώ συνδιαλέγονται με το όνειρο και τον μύθο, γεμάτα δραματική ένταση και χιούμορ, και μία διαρκώς υποφώσκουσα αισιοδοξία.

Τα έργα πραγματεύονται σύγχρονα θέματα όπως το τραύμα, οι προσωπικές σχέσεις, η κοινωνική έκπτωση, ο εξτρεμισμός, η μετανάστευση, η φιλία, η επανάσταση. Η αισθητική της Σπηλιώτη χαρακτηρίζεται από την ίδια ευγένεια και την ίδια διαύγεια που χαρακτήριζε το πρόσωπό της, χαρίζοντας ένα ρεπερτόριο αξιοθαύμαστο.

Έναν χρόνο μετά την αιφνιαδιστική απώλεια της συγγραφέως μεταξύ δεκάδων άλλων ανθρώπων στο Μάτι, το Φεστιβάλ Αναλόγιο παρουσιάζει το συγγραφικό της έργο και μας προσκαλεί όλους να τιμήσουμε τη δημιουργία και να γιορτάσουμε τον πολιτισμό και το σύγχρονο ελληνικό θέατρο. Αυτή η ολονύκτια εκδήλωση δεν αποτελεί ελεγεία, αλλά διθύραμβο για το πνεύμα και την τέχνη.

***

Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019
In Memory We Trust
Ολονύκτιο Αφιέρωμα στη Χρύσα Σπηλιώτη
Επιμέλεια Αφιερώματος: Ναταλία Κατσού
*
Πρόγραμμα Παρουσιάσεων: 18:00 – 02:00
«Ποιος ανακάλυψε την Αμερική;», σκηνοθεσία: Νικόλ Δημητρακοπούλου
«Αγκά- σφι και φι», σκηνοθεσία: Μαρία Ξανθοπουλίδου
«Σκοτσέζικο Ντους», σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη
«Φωτιά και Νερό», σκηνοθεσία: Αναστασία Ρεβή
«Ποιος κοιμάται απόψε;», σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη
«Το μάτι της Τίγρης», σκηνοθεσία: Δήμητρα Χατούπη
«Πόρτες», σκηνοθεσία: Μιχαέλα Αντωνίου
*
Σκηνική επιμέλεια: Αφροδίτη Αναστοπούλου
Βοηθοί Σκηνοθεσίας – Διεύθυνσης Σκηνής: Τατιάνα Αγγελάκογλου, Αιμιλία Βασιλακάκη, Ίλια Γιακουμάκη, Αμέλια Ελευθεριάδου, Λένα Μποζάκη, Νίκος Άγγελος Παγώνης, Άρτεμις Παπαδάκη, Αλεξάν Σαριγιάν, Εύα Τριανταφυλλάκη
Σύνθεση Συνόψεων Υπερτιτλισμού: Αργυρώ Βώβου
Μετάφραση Υπερτιτλισμού στα αγγλικά: Αγγελική Μπούρα

Είσοδος δωρεάν, απαραίτηση η προκράτηση θέσεων:

ticketsanalogio@gmail.com

*
Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019
Θέατρο Σταθμός
Βίκτωρος Ουγκώ 55, 10437
Σταθμός μετρό Μεταξουργείο
Τηλέφωνο: 210-52.30.267

* Στα σύντομα διαλείμματα μεταξύ των παρουσιάσεων θα προβάλλονται αποσπάσματα από την παράσταση του τελευταίου έργου της Χρύσας Σπηλιώτη «Ο γιος μου, Νικόλαος Μάντζαρος» σε σκηνοθεσία Αυγουστίνου Ρεμούνδου, όπου πρωταγωνιστούσε η ίδια η συγγραφέας κατά την περίοδο 2017-18.
** Τα θεατρικά έργα και τα διηγήματα της Χρύσας Σπηλιώτη θα διατίθενται προς πώληση στο φουαγιέ του θεάτρου από τις εκδόσεις Σοκόλη και Κέδρος.

Παναγιώτης ΜήλαςΑφιέρωμα – “Σταθμός” στη Χρύσα Σπηλιώτη για το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019
Περισσότερα

Φαίδων Ματθαίου. Ένας «πατριάρχης» του μπάσκετ χωρίς θρόνο…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Τη Δευτέρα 15 Μαρτίου 2010 στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική» και στη σελίδα 69 είχα γράψει το παρακάτω κείμενο:

 

«Το κλειστό γήπεδο μπάσκετ των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων είναι ανώνυμο. Πρέπει επιτέλους να αποκτήσει ένα όνομα. Ας τιμήσει η πολιτεία τον «πατριάρχη» του ελληνικού μπάσκετ: Τον κύριο Φαίδωνα Ματθαίου. Τον άνθρωπο που πρόσφερε στα γήπεδα ως παίκτης και προπονητής για 60 χρόνια περίπου.
Γεννήθηκε το 1924 στη Θεσσαλονίκη. Ξεκίνησε από τον Άρη και το 1949 μεταγράφηκε στον Παναθηναϊκό. Στη συνέχεια σε Πανιώνιο, Σπόρτιγκ, «Στορμ Βαρέζε» για να τελειώσει στον Άρη. Κλήθηκε στην Εθνική Ελλάδος 44 φορές και σημείωσε 539 πόντους (μ.ο. 12). Για πρώτη φορά έπαιξε στην Εθνική το 1949 στο Ευρωμπάσκετ της Αιγύπτου. Υπήρξε προπονητής της Εθνικής Ανδρών, Ενόπλων Δυνάμεων, Γυναικών, Πανιωνίου, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακού, Άρη Περιστερίου, της Μεικτής Ευρώπης, της Εθνικής Ιορδανίας κ.ά.
Στην Ευρώπη για πρώτη φορά έλαμψε το όνομά του όταν η Εθνική μας κατέκτησε το Trofeo Mairano το 1952. Μετείχε των Ολυμπιακών Αγώνων το 1948 στο Λονδίνο στην Κωπηλασία και το 1952 στο Ελσίνκι με την Εθνική Μπάσκετ. Πρέπει κάποτε η Ελλάδα να αρχίσει να εκτιμά και να τιμά τα παιδιά της. Ας κάνει την αρχή με τον Ματθαίου»…

 

***

 

Ο Φαίδων Ματθαίου πανηγυρίζει με τους παίκτες του ΠΑΟΚ στα αποδυτήρια του Αλεξάνδρειου την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας το 1984 ύστερα από τη νίκη επί του Άρη στον τελικό των «ξυρισμένων κεφαλιών». Διακρίνονται οι παίκτες (από αριστερά) Μπακόπουλος, Πολυχρονάκος, Φασούλας, Μ. Κατσούλης, Σταυρόπουλος, Πολίτης, Ζ. Κατσούλης, Αλεξανδρής και μπροστά ο Αγγελίδης.

 

Ένα χρόνο αργότερα ο Φαίδων Ματθαίου έφυγε από τη ζωή στις 17 Σεπτεμβρίου 2011 σε ηλικία 87 ετών, έχοντας αφήσει το στίγμα του βαθιά χαραγμένο στο ελληνικό μπάσκετ.

 

***

 

Εν τω μεταξύ, πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του, δόθηκε το όνομα «Νίκος Γκάλης» στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, τον Μάιο του 2016.

 

***

 

Το 1949 ο Φαίδων Ματθαίου (αριστερά), ως αρχηγός της εθνικής μας στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπάσκετ που διεξήχθη στην Αίγυπτο.

 

Μπορεί η πολιτεία να μην τίμησε τον Ματθαίου, όμως οι φίλοι του μπάσκετ δεν τον ξεχνούν ποτέ…
1949: Πέρασαν εβδομήντα χρόνια από εκείνο το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπάσκετ, που πραγματοποιήθηκε στην …Αίγυπτο (!), στο Κάιρο μεταξύ 15 και 22 Μαΐου με τη συμμετοχή 7 ομάδων. Σε εκείνη τη διοργάνωση η εθνική μας ομάδα μπάσκετ πήρε την 3η θέση και το χάλκινο μετάλλιο. Μέλος και αρχηγός εκείνης της ομάδας ήταν ο Φαίδωνας Ματθαίου ο οποίος αναδείχθηκε σε πρώτο σκόρερ του τουρνουά με 10,8 πόντους μ.ο.

 

***

 

Ύστερα από προπόνηση της Εθνικής το 1964 ποζάρει με τους παίκτες του (από αριστερά) Αίαντα Λαρεντζάκη, Γιώργο Κολοκυθά, Βασίλη Γκούμα, Στέλιο Βασιλειάδη, Γιώργο Οικονόμου και Γιώργο Τρόντζο.

 

1960: Ο Ματθαίου προπονητής της ομάδας των Ενόπλων Δυνάμεων την οποία καθοδήγησε για 25 χρόνια σημειώνοντας πολλές μεγάλες νίκες ακόμη και επί των Αμερικανών. Για την προσφορά του μάλιστα του απονεμήθηκε τιμητικά ο βαθμός του ταγματάρχη. Ο Φαίδων Ματθαίου υπήρξε πρωτοπόρος στην προπονητική στη χώρα μας καθώς ήταν ο πρώτος Έλληνας που ταξίδεψε στις ΗΠΑ για επιμόρφωση. Αρκετά χρόνια μετά είχε δηλώσει: «Όταν πήγα για πρώτη φορά στις ΗΠΑ είπα στον εαυτό μου ότι Φαίδωνα δεν ξέρεις τίποτα για το μπάσκετ. Το μπάσκετ είναι απλό, δεν είναι πολύπλοκο».

 

***

 

Με την πεντάδα του αήττητου Πρωταθλητή Ελλάδας για την αγωνιστική χρονιά 1975-76 Ολυμπιακού. Διακρίνονται από αριστερά οι Γιατζόγλου, Καστρινάκης, Σισμανίδης, Μελλίνι και Διάκουλας.

 

Ο Ματθαίου εργάστηκε στη ΧΑΝ Νικαίας (κατέκτησε την 6η θέση στην Α’ Εθνική την σεζόν 1965-66), στον Ολυμπιακό (τον ανέβασε στην Α’ Εθνική το ’67 και τον οδήγησε στην κατάκτηση του νταμπλ το ’76), στην ΑΕΚ, στο Παγκράτι, στον Πανιώνιο (τον ανέβασε στην Α’ Εθνική και το 1977 τον οδήγησε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας για πρώτη φορά στην ιστορία του), στο Σπόρτιγκ, στον Άρη, στο Περιστέρι (άνοδος στην Β’ Εθνική), στον Έσπερο (άνοδος στην Α’ Εθνική το ’82), στον ΠΑΟΚ (τον οδήγησε στο Κύπελλο το 1984 στον περίφημο τελικό των «ξυρισμένων κεφαλιών»), στον Ηλυσιακό, στην Παναχαϊκή, στον Αστέρα Εξαρχείων κ.α., ενώ ήταν ο δημιουργός της γυναικείας ομάδας του Άρη, με την οποία κατέκτησε τα πρωταθλήματα Θεσσαλονίκης ’47 και ‘48.

***

Από τις κορυφαίες διακρίσεις της καριέρας του ήταν ότι δύο φορές επιλέχθηκε να κοουτσάρει τη Μεικτή Ευρώπης.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΦαίδων Ματθαίου. Ένας «πατριάρχης» του μπάσκετ χωρίς θρόνο…
Περισσότερα

Η γνωριμία με τον Μάνο Λοΐζο τον Φεβρουάριο του 1967 στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Ο Μάνος Λοΐζος με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Μούτσιο παρουσίασαν τα ιστορικά «Νέγρικα» του Γιάννη Νεγρεπόντη τη Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 1967, στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά στο πλαίσιο της Φοιτητικής Εβδομάδας της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς (το σημερινό Πανεπιστήμιο Πειραιά).

 

Ο Μάνος Λοΐζος με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Μούτσιο στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά τον Φεβρουάριο του 1967 παρουσιάζουν τα “Νέγρικα” του Γιάννη Νεγρεπόντη.

 

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν selfies… Υπάρχει όμως κάτι πολύ πιο δυνατό που δεν σβήνει με κανένα delete… Υπάρχουν οι αναμνήσεις που είναι χαραγμένες στη σκληρό δίσκο… Το Δημοτικό Θέατρο κατάμεστο και στην πλατεία και στους εξώστες και το φοιτητικό κίνημα «με τις μηχανές αναμμένες»…

Ο Λοΐζος είχε πρωτοπαρουσιάσει τα «Νέγρικα» και πάλι στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά τη Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 1966, με ερμηνευτές τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Ζωγράφο.

Η πρώτη γνωριμία με τον δυναμικό συνθέτη στο τέλος της συναυλίας και η συνομιλία του με τους φοιτητές υπήρξε συγκλονιστική. Το πάθος του πρωτόγνωρο. Οι ιδέες του πρωτοποριακές.

Σε αυτό συμφωνούσε – αργότερα – και η στιχουργός Κωστούλα Μητροπούλου που είχε συνεργαστεί με τον Λοΐζο όταν είδε τους στίχους της να μετατρέπονται σε τραγούδια. «Ο δρόμος» και «Ο στρατιώτης» είχαν την υπογραφή της.

***

Ο Δρόμος

 

Της Κωστούλας Μητροπούλου
(1964)

 

Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά
ήταν μια λέξη μοναχά ελευθερία
κι ύστερα είπαν πως την έγραψαν παιδιά
*
Κι ύστερα πέρασε ο καιρός κι η ιστορία
πέρασε εύκολα απ’ τη μνήμη στην καρδιά
ο τοίχος έγραφε μοναδική ευκαιρία
εντός πωλούνται πάσης φύσεως υλικά
*
Τις Κυριακές από νωρίς στα καφενεία
κι ύστερα γήπεδο στοιχήματα καυγάς
ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
είπανε όμως πως την έγραψαν παιδιά…

 

***

 

 

Η Κωστούλα Μητροπούλου είχε γράψει αρκετές φορές για τον Μάνο Λοΐζο στην εβδομαδιαία της στήλη στο «Έθνος» με τον τίτλο «Τα Σάββατα με την Κωστούλα Μητροπούλου».

Τότε (1988-1990) ως αρχισυντάκτης στην εφημερίδα είχα την τύχη εκτός από τα χειρόγραφά της να ακούω και τις διηγήσεις της. Πάντα είχε κάτι καινούργιο να πει για όλους τους αγαπημένους της. Ανάμεσά τους ο Λοΐζος…

 

***

 

«ΤΟ ΣΥΡΜΑΤΟΠΛΕΓΜΑ» Κείμενο – Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκης. Με τη μουσική και τα τραγούδια του Μάνου Λοΐζου παίζεται για δεύτερο χρόνο στο θέατρο «Θησείον» την Κυριακή 6 Οκτωβρίου στη 1 μ.μ. και την Κυριακή 13 Οκτωβρίου στις 3.30 μ.μ. Επίσης τις καθημερινές το πρωί για σχολεία και ομάδες. Παίζουν: Μπέτυ Αποστόλου, Μαρία Δελετζέ, Γιάννης Καλατζόπουλος, Φάνης Μιλλεούνης, Ελισάβετ Μπούρα, Στέφανος Παπατρέχας, Γεράσιμος Σκαφίδας, Δημήτρης Σταματελόπουλος

Μετά τις σπουδές του λοιπόν ο Μάνος Λοΐζος, έπιασε δουλειά ως γραφίστας σε ένα διαφημιστικό γραφείο και ως διακοσμητής σε μικρά εμπορικά καταστήματα. Όμως η ανάγκη τον έκανα να δουλέψει και τη νύχτα και να …σπουδάσει στην «ανωτάτην γκαρσονικήν», όπως έλεγε και έγραφε η Κωστούλα.

Όμως σε ένα από αυτά τα νυχτερινά κέντρα γνώρισε το 1961 τον Μίμη Πλέσσα το 1961 και τότε ξεκίνησε η μουσική του πορεία. Το 1963, έδωσε μαζί με τον Χρήστο Λεοντή την πρώτη του συναυλία στο θέατρο «Ακροπόλ».

Το 1964 εμφανίστηκε σε μπουάτ στο Κολωνάκι με τη Μαρία Φαραντούρη και το Γιώργο Ζωγράφο. Εκεί τον γνώρισε η Κωστούλα Μητροπούλου και του έδωσε τους πρώτους στίχους της. Η γνωριμία του μαζί της υπήρξε καθοριστική. Να θυμίσω εδώ ότι ο «Δρόμος» μάλιστα είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1965 σε δισκάκι 45 στροφών με τη φωνή της Σούλας Μπιρμπίλη.

 

***

 

Ο Μάνος Λοΐζος γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1937 στην Αλεξάνδρεια. Είχε κυπριακή καταγωγή (ο πατέρας του, Ανδρέας Λοΐζου, καταγόταν και ήταν κάτοικος των Αγιών Βαβατσινιάς -χωριό της επαρχίας Λάρνακας Κύπρου- και η μητέρα του, Δέσποινα Μανάκη, καταγόταν από τη Ρόδο). Από μικρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική: στην ηλικία των επτά ετών μελετά βιολί, αρχικά ερασιτεχνικά κι έπειτα στο Εθνικό Ωδείο της Αλεξάνδρειας.

 

 

Αφού αποφοίτησε από το Αβερώφειο Γυμνάσιο το 1955 ήλθε στην Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει. Αρχικά γράφτηκε στη Φαρμακευτική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά στις αρχές του 1956 την εγκαταλείπει με σκοπό να φοιτήσει στην Ανωτάτη Εμπορική. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα φοιτά στη Σχολή Βακαλό θέλοντας να σπουδάσει ζωγραφική. Το 1960 εγκαταλείπει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο και εργάζεται περιστασιακά προκειμένου να επιβιώσει: άλλοτε ως σερβιτόρος, άλλοτε ως γραφίστας σε διαφημιστικές εταιρείες, άλλοτε ως μουσικός σε μπουάτ.

 

***

Τον Οκτώβριο του 1981 άρχισαν τα προβλήματα υγείας για τον Λοΐζο. Μπήκε τότε στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο. Στο τέλος του χρόνου ταξίδεψε στη Μόσχα για ιατρικές εξετάσεις. Στις 8 Ιουνίου του 1982 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και νοσηλεύτηκε για ένα μήνα σε νοσοκομείο. Τον Αύγουστο ταξίδεψε για νοσηλεία στη Μόσχα, όπου στις 7 Σεπτεμβρίου υφίσταται δεύτερο εγκεφαλικό επεισόδιο.
Πέθανε δέκα ημέρες αργότερα στις 17 Σεπτεμβρίου του 1982.

 

***

 

Ο τελευταίος δίσκος του με τον τίτλο «Γράμματα στην Αγαπημένη» σε στίχους του Τούρκου ποιητή Ναζίμ Χικμέτ με απόδοση στα ελληνικά του Γιάννη Ρίτσου, κυκλοφόρησε το 1983.

 

 

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΗ γνωριμία με τον Μάνο Λοΐζο τον Φεβρουάριο του 1967 στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς
Περισσότερα

10 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

H 10η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κοινή γνώμη με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού στα πεδία της πρόληψης της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών.

 

Περισσότεροι από 500 άνθρωποι αυτοκτονούν τα τελευταία χρόνια στη χώρα, αφήνοντας πίσω τουλάχιστον 2.500 πενθούντες ετησίως. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες και μελέτες, για κάθε μία αυτοκτονία μένουν πίσω τουλάχιστον 5-10 άτομα που πενθούν, όχι μόνο βιώνοντας τις ψυχοκοινωνικές συνέπειες του στίγματος της αυτοκτονίας, αλλά ανήκοντας παράλληλα, σε ένα ποσοστό 10-15%, στην πληθυσμιακή ομάδα υψηλής επικινδυνότητας για αυτοκτονία.

 

Ο αριθμός των αυτοκτονιών στη χώρα, την τελευταία πενταετία, εμφανίζεται σταθερά αυξανόμενος, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, όπως αυτά διατίθενται από την  Ελληνική Στατιστική Αρχή (έως και το έτος 2014), αλλά και σύμφωνα με την αποτύπωση των επικαίρων τάσεων που διεξάγει το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας.

 

Εκτιμάται ότι στην πραγματικότητα οι αυτοκτονίες είναι πολύ περισσότερες αυτών που καταγράφονται ενώ δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία για τις μη θανατηφόρες απόπειρες, οι οποίες εκτιμάται ότι είναι σχεδόν 25 φορές περισσότερες των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών. Επισημαίνεται ότι παγκοσμίως είναι δεδομένη η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών, γεγονός το οποίο ισχύει σαφώς εντονότερα στη χώρα, λόγω των πολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων.

 

Η υποκαταγραφή αποδίδεται είτε στη δυσκολία να εξακριβωθεί ότι όντως υπήρχε αυτοκτονική πρόθεση (όπως στην περίπτωση ενός ατυχήματος), είτε σε κοινωνικούς, θρησκευτικούς και άλλους λόγους. Είναι γεγονός, λοιπόν, ότι οι θάνατοι από αυτοκτονία είναι πολύ περισσότεροι από τους επίσημα καταγεγραμμένους, ενώ δεν θα πρέπει να παραβλέπονται οι επιπτώσεις τους στις ζωές αυτών που μένουν πίσω πενθώντας.

 

***

 

 

ΕΘΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ 1018

 

Εδώ και πολλά χρόνια λειτουργεί το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί και η 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 1018 με την εποπτεία και υποστήριξη του υπουργείου Υγείας. Η εθνική γραμμή πρόληψης δέχεται ημερησίως από 50 – 120 τηλέφωνα. Ένας σημαντικός αριθμός από αυτές τις κλήσεις προέρχεται από άτομα που βρίσκονται στο φάσμα της αυτοκτονικότητας. Η συζήτησή τους με τους ειδικούς που απαντούν στη γραμμή, συμβάλλει στην αποτροπή της πράξης και στη διάσωση της ζωής τους.

 

***

 

Αυτοί που «έφυγαν» γράφοντας και τραγουδώντας…

 

 

 

Ναπολέων Λαπαθιώτης (31 Οκτωβρίου 1888 – 7 Ιανουαρίου 1944)

 

Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Ήταν το μοναχοπαίδι μιας ευκατάστατης αριστοκρατικής οικογένειας. Η μητέρα του ήταν ανιψιά του Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη. Ο μικρός Ναπολέων έμαθε αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά, ενώ παρακολούθησε επίσης μαθήματα πιάνου και ζωγραφικής. Αργότερα, σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά δεν άσκησε ποτέ το επάγγελμα του δικηγόρου. Αφοσιώθηκε στην ποίηση. Από το 1927 και μετά, ο Ναπολέων έρχεται πιο κοντά στο εργατικό κίνημα και ασπάζεται τη σοσιαλιστική ιδεολογία. Το 1937 πεθαίνει η μητέρα του και ο ποιητής βυθίζεται στη θλίψη. Το 1939 τυπώνει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Τα ποιήματα», ενώ αρχίζει να έχει έντονα οικονομικά προβλήματα. Ο ποιητής αναγκάζεται να ξεπουλήσει τα αγαπημένα του βιβλία, παλιά έπιπλα και διάφορα αντικείμενα τέχνης για να ζήσει. Το 1943 ετοιμάζεται να εκδώσει τη δεύτερη ποιητική του συλλογή, αλλά την τελευταία στιγμή η έκδοση ματαιώνεται. Στις 7 Ιανουαρίου του 1944 δίνει τέλος στη ζωή του με ένα περίστροφο.

 

***

 

 

Κώστας Καρυωτάκης (30 Οκτωβρίου 1896 – 21 Ιουλίου 1928)

 

Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του Μεσοπολέμου. Επηρέασε όχι μόνο τους σύγχρονούς του ποιητές αλλά και τους μεταγενέστερους. Γεννήθηκε στην Τρίπολη το 1896. Εξαιτίας των συχνών μεταθέσεων του πατέρα του, που ήταν νομομηχανικός, μετακινήθηκε στα παιδικά του χρόνια σε διάφορες πόλεις. Το 1913 γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1917. Εξέδωσε συνολικά 3 ποιητικές συλλογές. Η πρώτη με τίτλο «Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων» κυκλοφόρησε το 1919. Ο Καρυωτάκης εξέφρασε καλύτερα από κάθε άλλον το αίσθημα του ανικανοποίητου και της παρακμής, που χαρακτήριζε την εποχή του. Από το 1919 υπηρέτησε ως δημόσιος υπάλληλος σε διάφορες πόλεις (Θεσσαλονίκη, Σύρο, Άρτα, Αθήνα, Πάτρα). Σύναψε σχέση με την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη. Το 1928, μην αντέχοντας να κάνει συμβιβασμούς και υποχωρήσεις, συγκρούεται με τους προϊσταμένους του και τον Ιούνιο μετατίθεται στην Πρέβεζα. Εκεί, στις 21 Ιουλίου, απομονωμένος και απογοητευμένος έθεσε τέρμα στη ζωή του με ένα περίστροφο. Όσο ζούσε ο ποιητής, το έργο του δεν αναγνωρίστηκε από τους κριτικούς. Αναγνωρίστηκε μόνο μετά τον τραγικό του θάνατο.

 

***

 

Μήτσος Παπανικολάου (1900 – 1943)

 

Γεννήθηκε στην Ύδρα και σπούδασε νομικά. Εγκαταστάθηκε από μικρός στον Πειραιά. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος.

Παράλληλα ασχολήθηκε με την ποίηση, τη μετάφραση και την κριτική.

Έζησε μια ζωή δυστυχισμένη που τα ναρκωτικά την κατέστρεψαν.

Κατάφερε να γίνει ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του Μεσοπολέμου αν και μας άφησε λίγα ποιήματα με βαθιά τα ίχνη της μελαγχολίας και της πίκρας της ζωής.

Δεν τύπωσε κανένα βιβλίο όσο ήταν στη ζωή.

Όπως και ο φίλος του Ναπολέων Λαπαθιώτης, έτσι και αυτός, δεν κατάφερε να ξεφύγει από τον αδιέξοδο δρόμο των ναρκωτικών.

Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Κατοχή, αναγκάστηκε να πουλήσει όλα τα πολύτιμα βιβλία του και άλλα πράγματα και εγκαταστάθηκε σε ένα φτωχό δωμάτιο στην Κοκκινιά.

Στο δωμάτιο αυτό ζούσε πολύ άθλια. Έζησε βυθισμένος σε μια τραγική απογοήτευση.

Οι καταχρήσεις δεν του έδωσαν τη λύτρωση που αναζητούσε.

Πέθανε εξαθλιωμένος τον Οκτώβριο του 1943 από υπερβολική δόση ναρκωτικών.

 

***

 

Κατερίνα Γώγου (1 Ιουνίου 1940 – 3 Οκτωβρίου 1993)

 

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1940. Εργάστηκε από μικρή ηλικία ως ηθοποιός. Με το σκηνοθέτη σύζυγό της Παύλο Τάσιο απέκτησε μια κόρη, τη Μυρτώ. Ορισμένες από τις ταινίες στις οποίες έπαιξε ήταν οι εξής: «Το ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο» (1959), «Μια τρελή, τρελή οικογένεια» (1965), «Ο τρελός τα ’χει τετρακόσια» (1968), «Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση» (1971), «Το βαρύ πεπόνι» (1977), «Παραγγελιά» (1980), «Όστρια, το τέλος του παιχνιδιού» (1984).

 

 

 

 

Συμπαραστάθηκε με διάφορους τρόπους στους κατατρεγμένους. Αγάπησε πολύ τα Εξάρχεια και τους νέους της περιοχής αυτής και ήταν άτομο πολιτικοποιημένο που συμμετείχε σε διάφορους κοινωνικοπολιτικούς αγώνες στις δεκαετίες ’70 και ’80, χωρίς ποτέ να ζητήσει παράσημα, δάφνες και προβολή. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 η Γώγου ήταν ένα σύμβολο για τη νεολαία του αντιεξουσιαστικού χώρου που ήταν οργισμένη με την καθεστωτική αριστερά. Η Κατερίνα Γώγου το 1978 κυκλοφόρησε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Τρία κλικ αριστερά». Έφυγε από κοντά μας στις 3 Οκτωβρίου 1993. Πέθανε από υπερβολική δόση χαπιών, εγκαταλείποντας μια κοινωνία που της προκαλούσε θλίψη και απογοήτευση.

 

***

 

 

Παύλος Σιδηρόπουλος (27 Ιουλίου 1948 – 6 Δεκεμβρίου 1990)

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, έγινε ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της ροκ μουσικής και συνεργάστηκε με το συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Ένα ωραίο τραγούδι που προέκυψε από αυτή τη συνεργασία είναι ο “Ηλεκτρικός Θησέας”. Το 1978, δέχτηκε την πρόταση των “Σπυριδούλα” για συνεργασία. Το 1979 κυκλοφόρησε ο δίσκος “Φλου” που ήταν το αποτέλεσμα της συνεργασίας του με το συγκρότημα “Σπυριδούλα”. Την ίδια χρονιά, ο Σιδηρόπουλος πρωταγωνιστεί στην ταινία του Ανδρέα Θωμόπουλου, ο «Ασυμβίβαστος». Στις αρχές του 1981 σχημάτισε ένα νέο συγκρότημα που του έδωσε την ονομασία «Απροσάρμοστοι» και μαζί τους θα πορευθεί ως τα τέλη της ζωής του. Το καλοκαίρι του 1990 πήγε στη Νάξο σε μια απόπειρά του να αποτοξινωθεί από την ηρωίνη. Τέλη Αυγούστου άρχισε να παίρνει τηλέφωνο τους «Απροσάρμοστους» και να τους λέει ότι πρέπει να αρχίσουν πρόβες γιατί μόλις επιστρέψει στην Αθήνα θα παίξουν. Πράγματι κλείστηκαν πέντε συναυλίες. Το δεξί του χέρι άρχισε να παραλύει, γεγονός που συνέβαλε στην ψυχολογική του κατάρρευση. Το Δεκέμβριο του 1990 το γκρουπ άρχισε να ηχογραφεί στο στούντιο Sierra. Την παραμονή του θανάτου του, φεύγει από το στούντιο και πηγαίνει σε κεντρικό ξενοδοχείο της λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου από τρίτο πρόσωπο προμηθεύεται την τελευταία δόση. Κατευθύνεται σε φίλη του στο Νέο Κόσμο και στη διάρκεια της νύχτας πέφτει σε κώμα. Το επόμενο πρωί ανακοινώθηκε ο θάνατός του.

 

***

 

 

Νικόλας Άσιμος (20 Αυγούστου 1949 – 17 Μαρτίου 1988)

 

Ο Άσιμος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ήταν ένας ευαίσθητος και ασυμβίβαστος τραγουδοποιός που η αξία του αναγνωρίστηκε μετά θάνατον. Είχε για στέκι του την πλατεία Εξαρχείων. Ένιωθε ψυχολογικά πιεσμένος από τους κοινωνικούς θεσμούς και ασκούσε κριτική στις διάφορες μορφές εξουσίας. Συμμετείχε ως δημιουργός, με πέντε τραγούδια, στο δίσκο του Βασίλη Παπακωνσταντίνου «Χαιρετίσματα» (1987). Μετά την κυκλοφορία του συγκεκριμένου δίσκου απέκτησε δημοσιότητα. Στις 17 Μαρτίου 1988 αυτοκτόνησε κρεμασμένος από ένα σχοινί. Οι αστυνομικοί βρήκαν στο μαγαζί του μεταξύ άλλων 6 χειρόγραφα με τα οποία εξηγούσε γιατί αυτοκτόνησε και έδινε οδηγίες σε όσους τον βρουν νεκρό τι να κάνουν. Σ’ ένα από τα χειρόγραφά του ζήταγε από το Βασίλη Παπακωνσταντίνου να πληρώσει τα έξοδα της κηδείας του και να φροντίσει στο μέλλον την κόρη του.

Παναγιώτης Μήλας10 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Περισσότερα

Η «Διάπλασις των Παίδων», ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και οι μεγάλες υπογραφές…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Κωστής Παλαμάς, Γεώργιος Βιζυηνός, Γεώργιος Σουρής, Μπάμπης Άννινος, Δημήτριος Καμπούρογλου, Γεώργιος Δροσίνης, Αριστοτέλης Κουρτίδης, Νίκος Καββαδίας, Πέτρος Χάρης, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Ρώμος Φιλύρας, Κλέων Παράσχος, Δημήτρης Ραβάνης Ρεντής, Γιάννης Ρίτσος, Οδυσσέας Ελύτης, Τέλλος Άγρας, Αλέξανδρος Πάλλης, Ρίτα Μπούμη, Χρήστος Χαιρόπουλος, Μανώλης Καλομοίρης, Ιωάννης Κακριδής, Ασημάκης Πανσέληνος, Μιχαήλ Στασινόπουλος, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Βασίλης Μεσολογγίτης, Παύλος Παλαιολόγος, Μανώλης Αναγνωστάκης, Κώστας Καρυωτάκης, Αντώνης Σαμαράκης και φυσικά ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με το ψευδώνυμο «Φαίδων».

Τα παραπάνω είναι μόνο μερικά ονόματα νεαρών μαθητών, εφήβων που έκαναν τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα στο «Ιδρυθέν εν Αθήναις το 1879 εικονογραφημένον περιοδικόν διά παιδία, εφήβους και νεάνιδας».

***

 

 

Το περιοδικό «Η Διάπλασις των Παίδων» ιδρύθηκε το 1879 από τον Νικόλαο Παπαδόπουλο.

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός της τέχνης, μυθιστοριογράφος και υπέρμαχος της δημοτικής γλώσσας, υπήρξε η ψυχή του περιοδικού από το 1894 που ανέλαβε τα καθήκοντά του ως το 1945.
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 9 Δεκεμβρίου 1867 από Ζακυνθινό πατέρα και Πολίτισσα μητέρα, ενώ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αθήνα.

Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά δεν ολοκλήρωσε ποτέ τις σπουδές του, μιας και από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, η οποία ήταν και η μοναδική πηγή εσόδων του.

Αρχικά «Η Διάπλασις των Παίδων» εκδιδόταν κάθε μήνα, από το 1885 κάθε δεκαπέντε ημέρες και από το 1894 κάθε Σάββατο. Ο Ξενόπουλος αρθρογραφούσε επί πενήντα χρόνια στην τακτική στήλη του με το ψευδώνυμο «Φαίδων». Το περιοδικό δημοσίευε αναγνώσματα για παιδιά, μυθιστορήματα σε συνέχειες, διηγήματα, ποιήματα, σκίτσα, αλληλογραφία μεταξύ των συνδρομητών με τη χρήση ψευδώνυμων.

 

***

 

Στην Αθήνα ο Ξενόπουλος ήρθε σε επαφή με τον Δρακούλη και τους άλλους επικεφαλής του σοσιαλιστικού κόμματος, ενώθηκε με αυτούς και βοήθησε στην έκδοση των σοσιαλιστικών εφημερίδων «Άρδην» και «Κοινωνία». Το 1885 έγινε μάλιστα συντάκτης του «Άρδην».

Τις θέσεις του για το σοσιαλισμό μπορούμε να δούμε καλύτερα στο «Πλούσιοι και Φτωχοί». Ο Ξενόπουλος πίστευε σ’ ένα σοσιαλισμό που «θα άλλαζε την κοινωνία χωρίς βίαιες ανατροπές. Σιγά-σιγά οι άνθρωποι θα καταλάβαιναν το συμφέρον τους, οι πλούσιοι και οι φτωχοί θα έρχονταν σε συνεννόηση χωρίς βία. Το ιδανικό του σοσιαλισμού θα εξασφάλιζε σε κάθε άνθρωπο οποιασδήποτε ράτσας τροφή, κατοικία και ενδυμασία».

Ο Ξενόπουλος πίστευε ότι με την άνοδο του πνευματικού επιπέδου του λαού θα καταλάβαιναν οι άνθρωποι το πραγματικό τους συμφέρον. Για τον λόγο αυτό θεωρούσε το γράψιμο ως οφειλή διαπαιδαγώγησης και έργο ευθύνης υπέρ του συνόλου.

 

***

 

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με την Έλλη Λαμπέτη.

 

 

Για την κοινωνική δραστηριότητα του Γρηγόριου Ξενόπουλου έχει γράψει ο Τάκης Αδάμος στο βιβλίο του «Η λογοτεχνική κληρονομιά μας (Από μια άλλη σκοπιά)», βιβλίο Α΄- πεζογράφοι, Εκδόσεις Καστανιώτης (Αθήνα 1979) και τα εξής:

«H εικόνα της ζωής του Ξενόπουλου θα έμενε λειψή, αν δεν αναφέραμε εδώ και την αξιόλογη κοινωνική του δραστηριότητα. Σαν φοιτητής, άλλα και κατοπινά, πήρε μέρος στους σοσιαλιστικούς ομίλους της εποχής. Ο Ξενόπουλος πήρε μέρος στο κίνημα του «Δημοτικισμού» και η προσφορά του στην καθιέρωση της γλώσσας του λαού στη λογοτεχνία μας υπήρξε πολύτιμη και αποφασιστική. Αλλά ο υπεύθυνος πνευματικός άνθρωπος και πατριώτης Ξενόπουλος φάνηκε ακόμα πιο πολύ στις ώρες της μεγάλης εθνικής δοκιμασίας, στα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας. Πήγε με το μέρος του λαού. Εντάχθηκε στις γραμμές του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και παρά την προχωρημένη ηλικία του πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα σαν πρόεδρος της Εθνικοτοπικής Ένωσης Εφτανησίων, που ήταν μια από τις εθνικοαπελευθερωτικές οργανώσεις του ΕΑΜ στην Αθήνα».

***

Αξίζει να θυμίσω εδώ ότι ο Τάκης Αδάμος ήταν δημοσιογράφος, εκπαιδευτικός, λογοτέχνης και πολιτικός. Υπήρξε ευρωβουλευτής του ΚΚΕ και πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών από το 1989 ως το Μάρτιο του 1991. Στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» ήταν αρχισυντάκτης από το 1974 μέχρι και το 1981.

***

 

 

 

Γρηγόριου Ξενόπουλου: «Ο Δεκάλογος του Πατριωτισμού»

 

(Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στις 9 Απριλίου 1911 στο περιοδικό «Διάπλαση των Παίδων»  με το ψευδώνυμο «Φαίδων»)

-1. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος βρίσκεται πολύ μακριά από τους λόγους, τα ζήτω, τις σημαίες, τις μουσικές, τα κανόνια.
-2. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος δεν είναι η συγκίνηση της στιγμής, που σβήνει σαν την σπίθα. Είναι ένα βαθύ ποτάμι, που κυλάει βουβό.
-3. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι – σαν κάθε αγάπη – έργο, θυσία. Σκοπός της είναι να κάμει την πατρίδα σου μεγάλη.
-4. Το μεγαλείο της πατρίδος δεν το κάνουν ούτε οι πολλοί τόποι, ούτε τα πολλά εκατομμύρια των ανθρώπων της. Το κάνουν η μόρφωση, η εργατικότητα, η ευτυχία και το μεγαλείο των ανθρώπων της.
-5. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος όχι μόνο δεν γεννά μίσος για τις άλλες πατρίδες, αλλά και ζητεί πρώτα απ” όλα να σέβεσαι και το ξένο πατριωτισμό. Καμία πατρίδα δεν είναι απολύτως ανώτερη από τις άλλες. Για σένα είναι ανώτερη η δική σου, για τον ξένο η δική του. Όπως για τον εαυτό σου, έτσι και για την πατρίδα σου, ποτέ μην επιδοκιμάζεις να αδικεί τις άλλες πατρίδες.
-6. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος – δηλαδή ενός μικρού μέρους της ανθρωπότητος – υποχωρεί όπου έρχεται εις σύγκρουσην με την αληθινή αγάπη όλης της ανθρωπότητος. Όπως δεν σ” εμποδίζει να εκτιμάς ή να αγαπάς ξένους, έτσι δεν σ” εμποδίζει – σε συμβουλεύει μάλιστα να πολεμάς και να μισείς πολλούς ανθρώπους της πατρίδος σου αν είναι κακοί. Και την πατρίδα σου να την φαντάζεσαι πώς την αποτελούν πολύ περισσότερο οι πολλοί, οι πτωχοί, ο λαός, όσοι εργάζονται και υποφέρουν πολύ και απολαύουν λίγο ή διόλου, παρά οι ολίγοι, εκείνοι που απολαύουν χωρίς να εργάζονται.
-7. Πολύ μεγαλύτερη αγάπη για την πατρίδα από το να σκοτωθείς γι’ αυτή, είναι να ζήσεις γι’ αυτή. Ν’ αφιερώσεις όσο μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου μπορείς (όλο είναι αδύνατο) γι’ αυτή.
-8. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος αρχίζει από την αγάπη του εαυτού σου, την αγάπη που σε κεντρίζει να γίνεσαι ολοένα καλύτερος και ανώτερος, ν’ ανεβαίνεις ολοένα περισσότερο στο ψηλό και απότομο βουνό του μεγαλείου.
-9. Το φύτευμα δένδρων ωφελεί την πατρίδα σου και σένα. Το ξερίζωμα, όμως, της αμαθείας, της κουταμάρας, των σκουριασμένων ιδεών ακόμα περισσότερο ωφελεί την πατρίδα σου, σένα μπορεί συνήθως να σε βλάψει. Όσο πόλεμο κι αν σου κάνουν η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι να ξεριζώνεις, όπου χρειάζεται.
-10. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι ένα από τα πιο ευγενικά αισθήματα της καρδίας. Γι” αυτό ίσως και σπάνιο. Η ψεύτικη αγάπη της πατρίδος είναι από τα πιο πρόστυχα. Γι” αυτό ίσως και πολύ συχνό.

 

***

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με τους Λάκη Σκέλα (αριστερά), Αιμίλιο Βεάκη και Νότη Περγιάλη (δεξιά), στην πρεμιέρα του έργου του τελευταίου, «Νυφιάτικο τραγούδι», στο θέατρο «Περοκέ», το 1949 με το «Ρεαλιστικό Θέατρο».

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, στα χρόνια της χιτλερικής κατοχής πήγε με το μέρος του λαού. Εντάχθηκε στις γραμμές του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και παρά την προχωρημένη ηλικία του πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα.

Θεωρείται και είναι ο πατέρας του ελληνικού αστικού μυθιστορήματος και του ελληνικού αστικού θεάτρου, «αστικού» όχι μόνο με την ταξική έννοια αλλά και για το γεγονός ότι στα έργα του πρωταγωνιστούν άνθρωποι που ζούνε στις πόλεις. Υπήρξε παράδειγμα και υπόδειγμα πνευματικού εργάτη.

Το έργο του είναι μεγάλο σε όγκο και αξία. Μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός της τέχνης και συγγραφέας για παιδιά δέσποζε στον πνευματικό χώρο της πατρίδας μας για 65 ολόκληρα χρόνια.
«Ήταν ο αγαπημένος συγγραφέας του κοινού. Τα βιβλία του διαβάζονταν –διαβάζονται και τώρα- με πολύ ενδιαφέρον κι αγάπη. Και διαβάζονται γιατί από την κάθε σελίδα τους ξεχύνεται η συμπάθεια του συγγραφέα για τον απλό άνθρωπο του λαού, η συμπάθεια και η συμπόνια για τη βαριά μοίρα του», γράφει ο Τάκης Αδάμος.

 

***

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος έφυγε από τη ζωή στις 14 Ιανουαρίου 1951 στην Αθήνα.

Παναγιώτης ΜήλαςΗ «Διάπλασις των Παίδων», ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και οι μεγάλες υπογραφές…
Περισσότερα

Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Μια κακή φωτογραφία δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Μίλησαν όλοι για το αυτονόητο, που δεν το γνωρίσαμε τα χρόνια που πέρασαν.
Μίλησαν όλοι για τον πολιτικό πολιτισμό στην αλλαγή σκυτάλης, που επίσης δεν είδαμε τα χρόνια που πέρασαν.
Δυστυχώς όλοι είχαν απόλυτο δίκιο…

Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου 2019, ώρα 11 το πρωί. Στα γραφεία του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, στην οδό Ηπίτου, η Κατερίνα Ευαγγελάτου παρέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο.
Μια σύντομη τελετή παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και του γενικού γραμματέα Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη.

Μια ζεστή ατμόσφαιρα λόγω χώρου και συνωστισμού.
Από το να μη γίνει καθόλου, καλύτερα που έγινε έστω και έτσι. Χίλιες φορές καλύτερα.

 

***

 

 

Μια κακή φωτογραφία – όπως η αρχική – δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα… Μια μεγάλη αγκαλιά – όπως η παραπάνω – φανέρωσε πως όταν γίνεται με επιτυχή τρόπο η αλλαγή σκυτάλης, τότε η ομάδα τρέχει προς τη νίκη.

 

***

 

Η Κατερίνα, όταν πήγαινε ακόμη στο δημοτικό σχολείο, έμπαινε διακριτικά, με απόλυτη ησυχία και περισσή προσοχή στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου μόλις έσβηναν τα φώτα κρατώντας το χέρι του πατέρα της Σπύρου Ευαγγελάτου και καθόταν δίπλα του στην πρώτη κερκίδα δεξιά, στην άκρη της πρώτης σειράς…
Τώρα η Κατερίνα αγέρωχη, με ένα πλατύ χαμόγελο και μια μεγάλη αγκαλιά μπήκε στο γραφείο του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου όταν άναψαν οι προβολείς των τηλεοπτικών συνεργείων και των φωτορεπόρτερ.
Δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στο φεστιβάλ και στο υπουργείο έδωσαν το “παρών”. Όσοι χώρεσαν, μπήκαν στο μικρό γραφείο και οι υπόλοιποι στο αίθριο.

 

***

 

 

 

Η υπουργός Λίνα Μενδώνη έκανε μια σύντομη αναφορά στην ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Ευχαρίστησε τον κ. Θεοδωρόπουλο και ευχήθηκε καλή δύναμη στην κ. Ευαγγελάτου, θύμισε ότι η αλλαγή σκυτάλης έγινε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, μέσα στη λογική ενός φεστιβάλ, δηλαδή μιας γιορτής, μιας γιορτής του υψηλού που θέλησαν να καθιερώσουν το 1955 οι εμπνευστές του.
Επεσήμανε δε ότι στόχος είναι το 2022 οι καλλιτεχνικοί διευθυντές του Εθνικού Θεάτρου και του Φεστιβάλ Αθηνών, να συνεργαστούν με τους επόμενους ή με τον εαυτό τους, αν οι ίδιοι είναι υποψήφιοι στην προκήρυξη ή στην ανοιχτή πρόσκληση που θα απευθύνει το υπουργείο.

 

***

 

 

 

Ο κ. Θεοδωρόπουλος θύμισε πως σήκωσε τη σκυτάλη που είχε πέσει κάτω την άνοιξη του 2016 και ανέφερε πως η τελετή παράδοσης τώρα γίνεται με όρους υγιείς και συναδελφικούς. Σημείωσε δε: «Οι υπουργοί Πολιτισμού δεν αντιλαμβάνονται κατά κανόνα τι σημαίνει για τη δουλειά μας η έγκαιρη τοποθέτηση του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή, ώστε αυτός να συνυπάρξει για κάποιο διάστημα με τον προηγούμενο και να ενημερωθεί, για να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος σε βάρος του καλλιτεχνικού έργου. Αλλά κι εμείς, οι καλλιτεχνικοί διευθυντές που θέλουμε να μείνουμε δια παντός στη θέση μας, όταν μας αντικαθιστούν, είτε έχει λήξει η θητεία μας είτε όχι, δεν διανοούμαστε να συμπαρασταθούμε και να βοηθήσουμε τον διάδοχο στο έργο του».

 

***

 

Η κ. Ευαγγελάτου υπογράμμισε: «Έχω τη διάθεση να δώσω όλη μου τη δημιουργική ορμή, παράλληλα με τις καλλιτεχνικές μου δραστηριότητες, σε αυτό τον θρυλικό θεσμό, που τον αντιμετωπίζω ως μια μεγάλη καλλιτεχνική πρόσκληση. Δεν είναι η στιγμή να κάνω αναγγελίες. Υπάρχει ένας χρόνος ενημέρωσης που ακολουθεί, πρέπει να συσταθεί η δημιουργική ομάδα, είμαστε ήδη σε αυτές τις διαδικασίες. Για εμάς το φεστιβάλ είναι ένας τρόπος να ανακαλύψουμε τον κόσμο. Είναι ένας ανοιχτός διάλογος της σύγχρονης καλλιτεχνικής ελληνικής δημιουργίας με την παγκόσμια. Είναι μια απόλυτη γιορτή. Μια συμπυκνωμένη περιπέτεια. Και σίγουρα μια γέφυρα σύνδεσης του παρελθόντος με το μέλλον, στην τέχνη, την αισθητική, την καλλιέργεια. Θα θέλαμε να είναι και μία εξαίρεση στους χειμερινούς ρυθμούς και τρόπους της καλλιτεχνικής μας ζωής, μια εκρηκτική εξαίρεση».

 

***

 

 

Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Νικόλας Γιατρομανωλάκης έκλεισε την τελετή δηλώνοντας: «Δουλειά μας είναι να βοηθήσουμε το φεστιβάλ με τα εργαλεία και τους τρόπους που απαιτούνται προκειμένου να επιτελέσει το έργο του. Έχουμε σαφή εικόνα για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το φεστιβάλ για να προσελκύσει επισκέπτες».

Παναγιώτης ΜήλαςΦεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Μια κακή φωτογραφία δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα…
Περισσότερα

Δημήτρης Λιγνάδης: Δεν έρχομαι στο Εθνικό για να γκρεμίσω όσα έχτισαν οι προηγούμενοι

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Δεν μπορεί κανείς να γνωρίσει την ψυχή, το φρόνημα και τη γνώμη κανενός ανθρώπου, αν αυτός δεν δοκιμαστεί στην εξουσία και την τήρηση των νόμων».

Με αυτή τη φράση του Κρέοντα από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή επέλεξε να ξεκινήσει το σύντομο λόγο του ο Δημήτρης Λιγνάδης στην τελετή παράδοσης και παραλαβής της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου.

Εμφανώς συγκινημένος, ο απερχόμενος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός άνοιξε την τελετή, κάνοντας λόγο για μια ημέρα «χαρούμενης λύπης». Επίσης τόνισε χαρακτηριστικά: «Εδώ ξεκινάμε από το χάος και φτάνουμε προς το αυτονόητο». Ακόμη εξέφρασε την ευχή να δημιουργηθεί από εδώ και πέρα μια παράδοση έμπρακτης έκφρασης πολιτικού πολιτισμού, καθώς τέτοιες ενέργειες δεν είναι τόσο αυτονόητες στη χώρα μας.

 

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη και ο Γενικός Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, παρέστησαν στην τελετή παραλαβής – παράδοσης της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου στον Δημήτρη Λιγνάδη από τον Στάθη Λιβαθινό.

 

Όλα αυτά το μεσημέρι της Πέμπτης 29 Αυγούστου 2019 στην Κεντρική Σκηνή του κτηρίου Τσίλλερ, όπου η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη και ο Γενικός Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, παρέστησαν στην τελετή.

Ο κ. Λιβαθινός, που χειροκροτήθηκε θερμότατα από τους παρευρισκόμενους, αφού ευχαρίστησε την Πολιτεία, τους εργαζόμενους του Θεάτρου, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τους δημοσιογράφους και τους θεατές, καλωσόρισε τον Δημήτρη Λιγνάδη, τονίζοντας πως πρόκειται για έναν «ταλαντούχο άνθρωπο, που ξέρουμε πόσο αγαπάει το Εθνικό Θέατρο».

Δεν παρέλειψε, πάντως, να εκφράσει δημοσίως και μια παραίνεση: «Θέλουμε η Πολιτεία να μην αιφνιδιάζεται και να μην αιφνιδιάζει. Ας είμαι ο τελευταίος Διευθυντής στην ιστορία του Εθνικού που ενημερώνεται για τη μη συνέχιση της θητείας του είκοσι μέρες πριν από την λήξη της» (*) και συμπλήρωσε πως το ιδανικό θα ήταν κάθε νέος διευθυντής να εργάζεται για τουλάχιστον έξι μήνες δίπλα στον απερχόμενο ώστε να μαθαίνει τη λειτουργία του θεάτρου.

Απευθυνόμενος στον Δημήτρη Λιγνάδη, τόνισε πως του παραδίδεται ένα «υπέροχο, δύσκολο δώρο»: ένα θέατρο με υγιή οικονομικά, με δύο νέες σκηνές (Πειραματική Σκηνή, Μικρό Εθνικό), ισχυρό κοινωνικό προφίλ και με μια αξιοζήλευτη δραματική σχολή όπου λειτουργεί το νεοσύστατο τμήμα σκηνοθεσίας.

 

***

 

Ο Στάθης Λιβαθινός καλωσόρισε τον Δημήτρη Λιγνάδη, τονίζοντας πως πρόκειται για έναν «ταλαντούχο άνθρωπο, που ξέρουμε πόσο αγαπάει το Εθνικό Θέατρο».

 

 

Ο Δημήτρης Λιγνάδης στην ομιλία του δεν παρέθεσε λεπτομέρειες σχετικά με τον προγραμματισμό του για τη νέα περίοδο του Εθνικού, αλλά ανανέωσε το ραντεβού με τους εκπροσώπους του Τύπου εντός του προσεχούς εικοσαημέρου. Επεσήμανε, πάντως, πως δεν έρχεται με σκοπό να γκρεμίσει ό,τι έχουν χτίσει οι προηγούμενοι, αλλά να συνεχίσει το έργο τους μέσω του δικού του προσωπικού οράματος.

Το όραμα αυτό έχει να κάνει με την ψυχαγωγία του θεατή, λέξη που χρησιμοποίησε με την αρχαιοελληνική της σημασία ως αγωγή της ψυχής, ενώ ιδιαιτέρως τόνισε τον εκπαιδευτικό ρόλο που θεωρεί πως πρέπει να έχει το Εθνικό Θέατρο, καλύπτοντας τα κενά ή τις ελλείψεις της ελληνικής εκπαίδευσης.

Επίσης, ανακοίνωσε πως τη θέση της Αναπληρώτριας Καλλιτεχνικής Διευθύντριας (θέση που κατείχε ο Θοδωρής Αμπαζής) αναλαμβάνει η δραματολόγος Έρι Κύργια.

 

***

 

Η κυρία Λίνα Μενδώνη με τον Στάθη Λιβαθινό, τον Δημήτρη Λιγνάδη και τον Νικόλα Γιατρομανωλάκη στην τελετή παραλαβής – παράδοσης της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου.

 

 

Από την πλευρά της Πολιτείας, η Υπουργός Λίνα Μενδώνη τόνισε πως στόχος του Υπουργείου είναι ο αντικαταστάτης του Δημήτρη Λιγνάδη να έχει οριστεί τουλάχιστον έξι μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του.

Σχετικά με αυτό το θέμα, ήρθε η παρέμβαση του Γ. Γ. Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη ο οποίος μίλησε «για τα αυτονόητα», δηλαδή για τη δημιουργία -κατόπιν επαφών με τον καλλιτεχνικό κόσμο και με μελέτη καλών διεθνών πρακτικών- του οργανωμένου πλαισίου με βάση το οποίο θα γίνεται από εδώ και πέρα η πλήρωση των διευθυντικών θέσεων των πολιτιστικών οργανισμών.

Επίσης η κυρία Μενδώνη επισφράγισε τα λεγόμενα του Στάθη Λιβαθινού με την επισήμανση πως υπάρχει έμπρακτη πρόθεση από το Υπουργείο να καθιερωθεί μια ουσιαστική πολιτιστική διαδικασία κατά την αλλαγή της σκυτάλης στα πρόσωπα των οργανισμών και τόνισε πως αλλαγή σκυτάλης δεν σημαίνει διακοπή δεσμών, αλλά συνέχεια.

 

***

 

Από την πλευρά του, το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Θεάτρου, με πρόεδρο τον Βασίλη Πουλαντζά, παρέδωσε τη σκυτάλη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης στον Δημήτρη Λιγνάδη, «ευχόμενο κάθε επιτυχία στο έργο που αναλαμβάνει και ευελπιστώντας σε μια καλή και γόνιμη συνεργασία μαζί του». Παράλληλα ευχαρίστησε θερμά τον απερχόμενο Καλλιτεχνικό Διευθυντή Στάθη Λιβαθινό, τονίζοντας ότι «με το όραμα, την εργατικότητα και τις τολμηρές πρωτοβουλίες του συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη και πρόοδο του Εθνικού μας Θεάτρου».

Τέλος το ΔΣ του Εθνικού Θεάτρου ευχαρίστησε τον Αναπληρωτή Διευθυντή Θοδωρή Αμπαζή και τους συνεργάτες του για την ευτυχή σύμπραξη των τελευταίων χρόνων.

***

(*) Η ενημέρωση του κ. Λιβαθινού για την μη παράταση τη θητείας του έγινε στις 19 Μαρτίου 2019 από την τότε υπουργό Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά.

  • Διαβάστε επίσης

Δημήτρης Λιγνάδης – Ποιος είναι ο νέος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου

“Οιδίπους Τύραννος” – Η οδυνηρή πορεία από την άγνοια στην αλήθεια και την αυτογνωσία

 

Παναγιώτης ΜήλαςΔημήτρης Λιγνάδης: Δεν έρχομαι στο Εθνικό για να γκρεμίσω όσα έχτισαν οι προηγούμενοι
Περισσότερα

«Δημήτρη, υπήρξες ακάματος. Όταν όλοι απελπίζονταν εσύ επέμενες και στο τέλος πετύχαινες το στόχο σου»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Μαρίας Αντωνιάδου, Προέδρου της ΕΣΗΕΑ (*)

Αγαπητέ μας Δημήτρη,

Κάθε φορά που φτάνει αυτή η στιγμή η συγκίνηση είναι μεγάλη. Αποχαιρετούμε σήμερα έναν εκπρόσωπο από την παλιά χρυσή εποχή της ελληνικής δημοσιογραφίας. Ένα συνάδελφο που άφησε βαθύ το αποτύπωμά του, που έχαιρε καθολικής αναγνώρισης, που κατάφερε να έχει παγκόσμιες αποκλειστικότητες.

Ο Δημήτρης Λιμπερόπουλος είδε το φως της ζωής στην Οιχαλία Μεσσηνίας το 1925. Τη δημοσιογραφία ξεκίνησε αμέσως μετά τον πόλεμο, στην αρχή ως αθλητικός συντάκτης στο «Εμπρός» και από το 1959 στο «Έθνος». Αργότερα ήλθαν πολλές συνεργασίες με περιοδικά αλλά και ο «Ελληνικός Βορράς» και η «Απογευματινή».

Η καριέρα σου υπήρξε μυθική. Έζησες, συνεργάστηκες και πήρες συνεντεύξεις από προσωπικότητες παγκοσμίου φήμης. Σου εμπιστεύτηκαν ειδήσεις, αποκλειστικότητες, πληροφορίες και παρακολούθησες τη δράση τους από κοντά. Ήσουν έτσι όχι απλά ένας δημοσιογράφος αλλά ένας αυτόπτης μάρτυρας σε γεγονότα που τώρα πια για εμάς είναι μυθικά.

Παρ’ όλα αυτά υπήρξες ευγενής, συναδελφικός, πρόθυμος να μοιραστείς όσα γνώριζες, όσα είδες και να διδάξεις πάνω απ’ όλα ότι για να βγει η είδηση χρειάζεται μεράκι και σθένος. Υπήρξες ακάματος. Όταν όλοι απελπίζονταν εσύ επέμενες και στο τέλος πετύχαινες το στόχο σου.

 

Δημήτρης Λιμπερόπουλος. Μια ολόκληρη ζωή εφημεριδάς. Ο θρυλικός “Αντιμόνιος”…

 

Μετά τα ρεπορτάζ ήλθε η συγγραφική σου παραγωγή όπου παρουσίασες τις μεγάλες προσωπικότητες που γνώρισες στο ευρύ αναγνωστικό κοινό. Το πλούσιο αρχείο σου παρουσιάζει όσα με πολύ κόπο κατάφερες και είναι ιστορική πηγή που παρουσιάζει πτυχές της κοινωνικής ζωής στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης σε τίμησε για τη μακρόχρονη πορεία σου σε ειδική τιμητική εκδήλωση στις 28 Φεβρουαρίου 2018.

 

Τρεις Πριγκίπισσες και δύο πρίγκιπες. Από δεξιά: Στο θρόνο η Γκρέις Κέλλυ, στο πάλκο η Μαίρη Λίντα, στη σκηνή η Μαρία Κάλλας, στις πενιές ο Μανώλης Χιώτης και στην ελεύθερη πένα του ρεπορτάζ ο Δημήτρης Λιμπερόπουλος.

 

Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα. Οι συνάδελφοι που σε γνώρισαν και το αναγνωστικό κοινό που παρακολούθησε τη σπάνια πορεία σου γνωρίζουν καλά ότι υπήρξες ένας από τους πλέον πετυχημένους ρεπόρτερ της εποχής σου.

Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ενώσεως υποκλινόμαστε με σεβασμό στη μνήμη σου και σου απευθύνουμε το στερνό αντίο.

Καλό ταξίδι Δημήτρη!

***

(*) Ο επικήδειος λόγος – αποχαιρετισμός στον Δημήτρη Λιμπερόπουλο, την Πέμπτη 22 Αυγούστου, στο Κοιμητήριο Παλαιού Φαλήρου, στις 5 μ.μ.

 

 

 

Παναγιώτης Μήλας«Δημήτρη, υπήρξες ακάματος. Όταν όλοι απελπίζονταν εσύ επέμενες και στο τέλος πετύχαινες το στόχο σου»
Περισσότερα

Σταυρούλα Τσολακίδου: Η παγκόσμια πρωταθλήτρια στο σκάκι κέρδισε και υποτροφία για τις ΗΠΑ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 2000. Από τα 8 της χρόνια έπαιζε σκάκι με τη μεγαλύτερη αδελφή της. Έμαθε από τον πατέρα της τους βασικούς κανόνες και στη συνέχεια άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα σκακιού στο Σχολείο της, στο 2ο Δημοτικό Καβάλας.

Από εκεί και πέρα οι διακρίσεις διαδέχονταν η μία την άλλη. Έτσι η Σταυρούλα Τσολακίδου τον Ιανουάριο του 2016 με την εξαιρετική της απόδοση στο ισχυρό τουρνουά της Μόσχας συμπλήρωσε τις απαραίτητες νόρμες ώστε να της απονεμηθεί από την FIDE ο τίτλος της Γκραν-Μετρ Γυναικών.

***

Το σπίτι έχει γεμίσει κύπελλα και μετάλλια και είναι ακόμη μόλις 19 χρόνων.

• Αναδείχθηκε Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Κορασίδων κάτω των 14, στα Αραβικά Εμιράτα, το 2013.
• Αναδείχθηκε Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Κορασίδων κάτω των 16 ετών, στη Χαλκιδική, το 2015.
• Αναδείχθηκε Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Νεανίδων κάτω των 18 ετών, στη Ρωσία, το 2016.
• Διεκδικεί το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα μέχρι 20 ετών, στο Νέο Δελχί της Ινδίας, από τις 14 έως και τις 26 Οκτωβρίου 2019.

***

 

 

 

 

Όμως τη μεγάλη κίνηση την έκανε πέρυσι, το 2018, όταν πήρε μέρος στο μεγάλο τουρνουά σκάκι του Σεντ Λούις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Σε αυτή τη διοργάνωση συμμετέχουν κάθε χρόνο μόνο 10 επιλεγμένοι σκακιστές και σκακίστριες απ’ όλο τον κόσμο.

Ανάμεσά τους ήταν και η Σταυρούλα.

Όπως είπαν οι διοργανωτές, δεν τη γνώριζαν καλά πριν από τους αγώνες. Μετά όμως άλλαξαν γνώμη: Η Ελληνίδα πρωταθλήτρια κατάφερε να ξεχωρίσει στη σπουδαία αυτή διοργάνωση, κατακτώντας την 2η θέση, αντιμετωπίζοντας 4 Γκραντ Μετρ, 4 Ιντερνάσιοναλ Μετρ και μια Γυναίκα Γκραντ Μετρ.

Αποτέλεσμα αυτής της επιτυχίας ήταν να κερδίσει μια πλήρη υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Λούις των ΗΠΑ.
Την απόφαση αυτή πήρε ο μεγάλος χορηγός των αγώνων, ο οποίος -σύμφωνα με πληροφορίες- έχει ως στόχο να καταστήσει το Σεντ Λούις σκακιστική πρωτεύουσα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η Σταυρούλα Τσολακίδου αποφοίτησε από το 1ο Λύκειο Καβάλας με βαθμό απολυτηρίου Άριστα 19,4 και στη συνέχεια πέρασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Όμως φέτος αποφάσισε να κάνει το μεγάλο άλμα προς τις ΗΠΑ, συνδυάζοντας τις σπουδές της στην ψυχολογία, με την παρουσία της σε μια σκακιστική ομάδα υψηλότατου επιπέδου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται τόσο για την εξέλιξή της στο πνευματικό αυτό άθλημα, όσο και την επιστημονική της σταδιοδρομία.

***

 

 

Η Σταυρούλα πρώτα θα πάει στο Σεντ Λούις, προκειμένου να προσαρμοστεί και να ξεκινήσει τις σπουδές της στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια θα πάει στο Δελχί για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα μέχρι 20 ετών.

Ακολουθεί το Μπατούμι της Γεωργίας (από τις 23 Οκτωβρίου έως και τις 3 Νοεμβρίου 2019), όπου θα αγωνιστεί στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Γυναικών.

***

Αξίζει εδώ να θυμίσουμε μια «μονομαχία» της Σταυρούλας Τσολακίδου με τον Νατάν Σαράνσκι, έναν από τους λίγους ανθρώπους που έχουν καταφέρει να νικήσουν τον Γκάρι Κασπάροφ.

Το τελικό σκορ ήταν 2,5 – 1,5 υπέρ της Σταυρούλας η οποία μετά τον αγώνα είπε: «Ήταν πολύ καλός, παίζει πολύ επιθετικά, μου άρεσε το παιχνίδι που κάναμε, αν και προτιμώ τους αγώνες χωρίς χρονόμετρα».

***

Η Σταυρούλα Τσολακίδου αγωνίζεται στον Σκακιστικό Όμιλο Καβάλας, σε έναν σύλλογο που χρόνια τώρα τιμά το ελληνικό σκάκι δημιουργώντας μία παράδοση επιτυχιών σε όλες τις διασυλλογικές διοργανώσεις που συμμετέχει και έχοντας αναδείξει πλήθος αξιόλογων σκακιστών.

Παναγιώτης ΜήλαςΣταυρούλα Τσολακίδου: Η παγκόσμια πρωταθλήτρια στο σκάκι κέρδισε και υποτροφία για τις ΗΠΑ
Περισσότερα