Πρόσωπα

«Για πάντα εδώ…». Αφιέρωμα στον Μάριο Τόκα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Δέκα χρόνια κλείνουμε φέτος χωρίς τον Μάριο Τόκα, έναν σπουδαίο καλλιτέχνη, για τον οποίο ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε ότι «πάντα στηριγμένος στις ρίζες της ελληνικής μας παράδοσης, δημιούργησε και δημιουργεί έργα γνήσια ελληνικά. Οι μελωδίες του έχουν κάτι από τον ουρανό, τη θάλασσα, τον ίδιο τον βράχο του Άθω».

Τη Δευτέρα 10 Σεπτεμβρίου 2018 πραγματοποιείται ένα μουσικό ταξίδι αφιερωμένο στον αγαπημένο Κύπριο μουσικοσυνθέτη, τις μελωδίες του, τα τραγούδια του, που γράφτηκαν με ειλικρίνεια, συναίσθημα και ψυχή. Τραγούδια εμπνευσμένα από τις χαρές, τις λύπες, τους αγώνες, τα προβλήματα, τους έρωτες.
Στη σκιά των βράχων θα ζωντανέψουν -σε ένα μουσικό αφιέρωμα γεμάτο μνήμες, νοσταλγία, αρώματα με εικόνες της Κύπρου και της Ελλάδας- τραγούδια σταθμοί στο μουσικό γίγνεσθαι, όπως «Σ’ αναζητώ στη Σαλονίκη», «Η εθνική μας μοναξιά», «Λαδάδικα», «Μια στάση εδώ», «Εξαρτάται», «Θάλασσες», «Σαν τρελό φορτηγό», «Δίδυμα φεγγάρια», «Αννούλα του χιονιά» κ.ά. Καθώς και ξεχωριστά κομμάτια, όπως αυτά που έχουν γραφτεί για την ιδιαίτερη πατρίδα του την Κύπρο: «Η Δική μου Πατρίδα», «Πενταδάκτυλος», «Αμμόχωστος Βασιλεύουσα», μουσικές συνθέσεις ελπίδας για την επανένωση του νησιού με μια βιώσιμη και δίκαιη λύση.
Τα αγαπημένα τραγούδια του Μάριου Τόκα θα ερμηνεύσουν οι Γιάννης Κότσιρας, Μίλτος Πασχαλίδης, Γιώτα Νέγκα, Μπάμπης Στόκας και Βασίλης Σκουλάς σε μία μοναδική μουσική βραδιά. Τους σπουδαίους ερμηνευτές θα συνοδεύει η ορχήστρα «Μάριος Τόκας» υπό την διεύθυνση του μαέστρου Γιάννη Παπαζαχαριάκη και την καλλιτεχνική επιμέλεια του Ηλία Μπενέτου.

Αυτό το αφιέρωμα στις μουσικές του Μάριου Τόκα «ζωντανεύει» μέρος του έργου του, την προσφορά του στο ελληνικό τραγούδι, καθώς και την αξιομνημόνευτη προσωπικότητά του, επιχειρώντας να θυμίσει στο κοινό τη σύντομη αλλά λαμπρή πορεία του η οποία αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους νεότερους. Την ευθύνη της παραγωγής ανέλαβε η εταιρεία Cricos με σύμβουλο τη σύζυγο του Μάριου Τόκα, Αμαλία, καθώς και τα παιδιά του συνθέτη.

Τραγουδούν:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΙΡΑΣ, ΓΙΩΤΑ ΝΕΓΚΑ, ΜΙΛΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, ΜΠΑΜΠΗΣ ΣΤΟΚΑΣ
Φιλική συμμετοχή: ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ
Διεύθυνση ορχήστρας: Γιάννης Παπαζαχαριάκης
Καλλιτεχνική επιμέλεια – Σύνθεση προγράμματος: Ηλίας Μπενέτος
Σύμβουλος προγράμματος: Αμαλία Τόκα
Διοργάνωση: ΚΡΙΚΟΣ
Προπώληση: viva.gr, ticket365.gr
Τιμές εισιτηρίων:
10 € (περιορισμένος αριθμός εισιτηρίων) Ισχύει για κρατήσεις έως τις 10 Αυγούστου
12€ φοιτητές, άνεργοι, ΑΜΕΑ
13€ προπώληση
15€ ταμείο (το βράδυ της συναυλίας)

 

Ο Μάριος Τόκας (1954-2008) γεννήθηκε στις 8 Ιουνίου του 1954 στη Λεμεσό της Κύπρου όπου και έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Βίωσε όλη την αγριότητα του Αττίλα καθώς η τουρκική εισβολή του 1974 τον βρήκε να υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία. Όπως ο ίδιος συνήθιζε να λέει, η περίοδος εκείνη τον σημάδεψε βαθιά και έγινε πηγή έμπνευσης για κάποια από τα έργα του.

Μετά το τέλος του πολέμου έρχεται στην Αθήνα για να σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα συνέχισε τις μουσικές του σπουδές στο Εθνικό Ωδείο από όπου αποφοίτησε με «Άριστα».

Στην ελληνική δισκογραφία εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1978. Ο πρώτος του δίσκος με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά είχε τίτλο «Τα Τραγούδια της Παρέας». Ακολούθησαν συνεργασίες με τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού τραγουδιού: Δημήτρης Μητροπάνος, Γιάννης Πάριος, Γιώργος Νταλάρας, Πασχάλης Τερζής, Γλυκερία, Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη, Αντώνης Καλογιάννης, Τόλης Βοσκόπουλος, Μαρινέλλα, Στέλιος Διονυσίου, Λάκης Χαλκιάς, Αλέκα Κανελλίδου, Κατερίνα Κούκα,  Βασίλης Σκουλάς κ.ά. Οι επιτυχίες διαδέχονται η μία την άλλη και η μουσική του απλώνεται γρήγορα και ταξιδεύει παντού, όπου υπάρχουν Έλληνες. Τραγούδια όπως «Αννούλα του χιονιά», «Σ’ αγαπώ σαν το γέλιο του Μάη», «Η νύχτα μυρίζει γιασεμί», «Σαν τρελό φορτηγό», «Εξαρτάται», «Σ’ αναζητώ στη Σαλονίκη», «Τα λαδάδικα», «Θάλασσες», «Δίδυμα Φεγγάρια», φέρνουν την απόλυτη καθιέρωση στο μουσικό στερέωμα.

Βαθύτατα πολιτικοποιημένος αφιέρωσε μεγάλο μέρος του μουσικού του έργου στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κύπρο και στους αγώνες του κυπριακού λαού για ανεξαρτησία και ελευθερία. Τραγούδια του όπως τα «Ανασήκωσε την πλάτη Πενταδάχτυλε» και «Η δική μου η πατρίδα» σημαδεύουν την καρδιά του κυπριακού ελληνισμού.

Σταθμός στη μουσική διαδρομή του υπήρξε η γνωριμία του με τον ποιητή της ρωμιοσύνης, Γιάννη Ρίτσο, ο οποίος του εμπιστεύθηκε δώδεκα ανέκδοτα ποιήματά του που κυκλοφόρησαν μελοποιημένα το 1981 με γενικό τίτλο «Πικραμένη μου γενιά». Ακολουθούν και άλλα μουσικά έργα σε ποίηση Κώστα Βάρναλη, Κώστα Καρυωτάκη,  Τεύκρου Ανθία, Κώστα Μόντη, Θεοδόση Πιερίδη, Μιχάλη Πασιαρδή,  Κυριάκου Χαραλαμπίδη κ.ά.

Σημαντική είναι η παρουσία του και στη μουσική επένδυση θεατρικών, τηλεοπτικών και κινηματογραφικών έργων τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο όπως «Δόνα Ροζίτα» και «Γέρμα» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, «Θερμοφοριάζουσες» του Αριστοφάνη, «Η αυλή των θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλη κ.ά. Επίσης σπουδαία είναι και η παρουσία του στη δημιουργία παιδικών τραγουδιών όπως το «Άρες μάρες κουκουνάρες» σε στίχους του Φώντα Λάδη, το «Ένα δέντρο που το λένε Νικόλα» του Δ. Ποταμίτη κ.ά. «Θέλω να πω ότι έχω ιδιαίτερη αδυναμία σε ό,τι αφορά τα παιδιά», λέει ο ίδιος.

Το 1996, ο Μάριος Τόκας επισκέπτεται  το Άγιον Όρος και εκεί, συγκλονισμένος από τα χειρόγραφα του μοναχού Γεράσιμου Μικραγιαννανίτη που βρήκε και μελέτησε, έγραψε το συμφωνικό έργο «Θεογεννήτωρ Μαρία», το οποίο παρουσιάστηκε μεταξύ άλλων και στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Στεφάνου της Βιέννης (2002).

Στις 8 Μαρτίου του 2001 τιμήθηκε, από τον τότε πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γλαύκο Κληρίδη, με το «μετάλλιο εξαίρετης προσφοράς στην πατρίδα» που αποτελεί την ύψιστη τιμή της κυπριακής πολιτείας. Μεταξύ άλλων διακρίσεων, πήρε και το βραβείο «Γιάννος Κρανιδιώτης» (2002).

Ο Μάριος Τόκας ήταν παντρεμένος με την Αμαλία Πετσοπούλου με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά, τη Χαρούλα, τον Κωστή και τον Άγγελο.

Έφυγε από τη ζωή, ξημερώματα του Πάσχα στις 27 Απριλίου του 2008, χωρίς να προλάβει να εκδώσει έργα του που αγάπησε πολύ και βρίσκονται σε παρτιτούρες και ηχογραφήματα, προίκα και κληρονομιά των παιδιών του.

Πληροφορίες

Φ Ε Σ Τ Ι Β Α Λ Σ Τ Η Σ Κ Ι Α Τ Ω Ν Β ΡΑ Χ Ω Ν
Μ Α Ρ Ι Ο Σ Τ Ο Κ Α Σ
«για πάντα εδώ…»

Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»
10 Σεπτεμβρίου 2018
Τραγουδούν:
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΙΡΑΣ
ΓΙΩΤΑ ΝΕΓΚΑ
ΜΙΛΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ
ΜΠΑΜΠΗΣ ΣΤΟΚΑΣ
Φιλική Συμμετοχή: ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ

Σημεία προπώλησης:
– ηλεκτρονικά στο ticket365.gr
– Στo τηλέφωνo 211 1000 365
– Θέατρο Αλίκη (Αμερικής 4, Σύνταγμα), Δευτέρα έως Κυριακή 9:00 – 21:00-
– Κτήριο Διαδημοτικού Δικτύου Πολιτισμού στον Βύρωνα από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10.00 – 14:00

Aπό 24 Ιουλίου και:
– ηλεκτρονικά στο viva.gr
– τηλεφωνικά 11876,
– «Vivakiosk» στην Πλ. Συντάγματος & στην Τεχνόπολη (Γκάζι), αθηνόραμα.gr
– Καταστήματα: Seven Spots, Media Markt,, Reload Stores, βιβλιοπωλεία Ευριπίδης, Yiolenis

Υπεύθυνη Επικοινωνίας:
Μαρία Τσολάκη
mtsolaki@gmail.com

***

O επί έτη παραγωγός του Μάριου Τόκα και προσωπικός του φίλος, Ηλίας Μπενέτος, ασχολήθηκε πάνω από δύο χρόνια με το πλούσιο αρχείο του συνθέτη, με τη βοήθεια της γυναίκας του Αμαλίας Τόκα, στην οποία είχε εμπιστευθεί το αρχείο του ο συνθέτης. Από αυτή την εργασία προέκυψαν 12 τραγούδια που ηχογραφήθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2011 έως τον Μάρτιο του 2012 και τα τραγούδησαν κατ’ επιθυμία του ιδίου, οι ερμηνευτές Δημήτρης Μητροπάνος, Γιάννης Πάριος και Πασχάλης Τερζής, που είχαν ήδη τραγουδήσει τραγούδια του, καθώς και ο νεότερος Γιάννης Κότσιρας, με τον οποίο ο Μάριος Τόκας σχεδίαζε να συνεργαστεί. Την ενορχήστρωση των τραγουδιών έχει κάνει ο Αντώνης Γούναρης. Ο δίσκος κυκλοφόρησε από τη MINOS-EMI, τέσσερα χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατο του Μάριου Τόκα. Πρόκειται για επιλογή ανέκδοτων τραγουδιών του σε συνδυασμό με κάποια παλαιότερα, στο ίδιο μουσικό κλίμα.

Δισκογραφία

1978 – ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΑΣ – Μανώλης Μητσιάς
1978 – ΑΡΕΣ, ΜΑΡΕΣ, ΚΟΥΚΟΥΝΑΡΕΣ (Παιδικός Δίσκος) – Τσανακλίδου Τάνια
1981 – ΠΙΚΡΑΜΕΝΗ ΜΟΥ ΓΕΝΙΑ – Χαλκιάς Λάκης
1982 – ΤΑ ΒΟΡΙΑΔΑΚΙΑ – Νίκος Νομικός, Θέμης Αδαμαντίδης, Γιάννα Νομικού
1984 – ΜΙΚΡΑ ΕΡΩΤΙΚΑ – Αντώνης Καλογιάννης
1986 – ΚΥΠΡΟΣ ΣΤΟ ΡΥΘΜΟ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ (ορχηστρικά)
1987 – ΣΤΗ ΛΕΩΦΟΡΟ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ – Γιάννης Πάριος, Χάρις Αλεξίου, Διονύσης Θεοδόσης, Δήμητρα Γαλάνη
1987 – TΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ (ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ) – Κωνσταντίνα
1989 – ΣΑΝ ΤΡΕΛΛΟ ΦΟΡΤΗΓΟ – Γιάννης Πάριος
1991 – ΣΤΑΖΕΙΣ ΕΡΩΤΑ- Τόλης Βοσκόπουλος
1992 – Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΜΟΝΑΞΙΑ – Δημήτρης Μητροπάνος
1993 – ΠΑΝΤΑ ΕΡΩΤΕΥΜΕΝΟΣ – Γιάννης Πάριος
1993 – ΔΙΔΥΜΑ ΦΕΓΓΑΡΙΑ – Αλέκα Κανελλίδου (Μουσική: Μάριος Τόκας και Λαυρέντης Μαχαιρίτσας)
1994 – ΓΕΙΑ ΣΟΥ ΕΛΛΑΔΑ – (ορχηστρικά και συμμετοχή του Γιάννη Πάριου)
1994 – ΠΑΡΕΑ Μ’ ΕΝΑΝ ΗΛΙΟ – Δημήτρης Μητροπάνος
1995 – ΔΕΝ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΦΟΡΜΗ – Κατερίνα Κούκα
1996 – ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑΖΟΥΣΑΙ (μουσική για την παράσταση του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου)
1997 – ΨΥΧΗ ΤΕ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙ (Κ. Χατζηχριστοδούλου) – ποιήματα απαγχονισθέντων αγωνιστών της ΕΟΚΑ
1997 – ΜΕ ΟΝΟΜΑ ΒΑΡΥ ΣΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ – Στέλιος Διονυσίου
1998 – ΒΙΟΣ ΑΝΘΟΣΠΑΡΤΟΣ – Μανώλης Μητσιάς (Τραγούδια για την ομώνυμη τηλεοπτική σειρά του MEGA)
1998 – ΦΩΝΗ ΠΑΤΡΙΔΟΣ – Γιώργος Νταλάρας
1998 – ΘΕΟΓΕΝΝΗΤΩΡ ΜΑΡΙΑ – Μ. Μητσιάς, Κ. Χατζηχριστοδούλου
1999 – ΕΝΤΕΛΒΑΪΣ (Στίχοι: Αλκαίος Άλκης) – Δημήτρης Μητροπάνος
2001 – ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΩ – Πασχάλης Τερζής
2002 – ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΟΥ – Διάφοροι
2002 – ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ – Δημήτρης Μητροπάνος, Μανώλης Μητσιάς, Γλυκερία, Μαρία Αλεξίου, Κ.Χατζηχριστοδούλου
2002 – ΘΕΟΓΕΝΝΗΤΩΡ ΜΑΡΙΑ (Ζωντανή Ηχογράφηση από τη Βιέννη) – Μ. Μητσιάς, Κ. Χατζηχριστοδούλου
2003 – Η ΑΓΑΠΗ ΗΡΘΕ ΑΠΟ ΜΑΚΡΙΑ – Γλυκερία (Τραγούδια για την ομώνυμη τηλεοπτική σειρά του ΑΝΤ1)
2003 – ΒΑΡΕΑ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ – Πασχάλης Τερζής (Τραγούδια για την ομώνυμη κινηματογραφική ταινία)
2006 – FONTANA AMOROSA (Ορχηστρικός Δίσκος)
2006 – ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΝΟ – Θέμης Αδαμαντίδης
2007 – ΑΣΠΡΟ ΜΑΝΤΗΛΙ ΑΝΕΜΙΖΕ – Βασίλης Σκουλάς (Συμμετέχει και ο Παντελής Θαλασσινός)
2008 – ΜΑΡΙΟΣ ΤΟΚΑΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 4CD ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ ΤΟΥ (1978-2006)
2012 – HΛΙΟΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣ – Δημήτρης Μητροπάνος, Γιάννης Πάριος, Πασχάλης Τερζής, Γιάννης Κότσιρας.

eirini aivaliwtou«Για πάντα εδώ…». Αφιέρωμα στον Μάριο Τόκα
Περισσότερα

Καμεράτα: Κύριε Τσίπρα, έχουμε 4 χρόνια που παίζουμε απλήρωτοι και ανασφάλιστοι… Δεν αντέχουμε άλλο…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

Οι Μουσικοί της Ορχήστρας Καμεράτα του Συλλόγου των Φίλων της Μουσικής, αυτοί που αποτελούν το «ελληνικό θαύμα», σύμφωνα με την Neue Zurchner Zeitung και το «αντίδοτο εναντίον της ελληνικής κρίσης», όπως έγραψαν οι εφημερίδες Die Welt και Daily Telegraph, παίζουν 4 χρόνια απλήρωτοι και ανασφάλιστοι.

Η Καμεράτα από τον Μάιο του 2015 δεν έχει Διοικητικό Συμβούλιο, έχει όμως Καλλιτεχνικό Διευθυντή και – αυτή τη στιγμή – οκτώ (8) μόνιμα μέλη. Αυτή η ομάδα στο Φεστιβάλ Αθηνών το καλοκαίρι του 2017 έφερε 7.800 εισιτήρια. Αυτή η ομάδα είναι η μία και μοναδική ελληνική ορχήστρα που διαπρέπει διεθνώς τη στιγμή που είναι στην πατρίδα της ο φτωχός συγγενής…

 

Από τη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν οι μόνιμοι μουσικοί της Ορχήστρας Καμεράτα. Αριστερά ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Γιώργος Πέτρου και οι μουσικοί: Αθανάσιος Μαρτζούκος, Αγγελική Φαναριώτη, Ηλίας Σακαλάκ, Κάρμεν -Οτίλια Αλίτσεϊ, Christopher Humphrys και Σέρτζιου Ναστάσα.

 

Την Τρίτη 10 Ιουλίου 2018 οι μόνιμοι μουσικοί της Ορχήστρας Καμεράτα, Σέρτζιου Ναστάσα, Αθανάσιος Μαρτζούκος, Κάρμεν Οτίλια Αλίτσεϊ, Laurentiu Octavian Matasaru, Αγγελική Φαναριώτη, Christopher Humphrys, Luise Ramos Stahl και Ηλίας Σακαλάκ έστειλαν Ανοιχτή Επιστολή προς τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα εκθέτοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν από τα τελευταία χρόνια.

***

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,

Καθώς γνωρίζουμε την ευαισθησία σας για τον πολύπαθο χώρο του πολιτισμού στην Ελλάδα, αλλά και για τα δικαιώματα όλων των εργαζομένων, εμείς, οι Μουσικοί της Ορχήστρας Καμεράτα του Συλλόγου των Φίλων της Μουσικής, μπροστά στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί εδώ και τέσσερα χρόνια και θέτει εμπόδια στη λειτουργία και επιβίωση της πολυβραβευμένης μας ορχήστρας, απευθύνουμε ύστατη έκκληση σε εσάς προσωπικά, προκειμένου να βρεθεί άμεση, οριστική και βιώσιμη λύση στο πρόβλημά μας.
Η Καμεράτα λειτουργεί τα τελευταία χρόνια χωρίς Διοικητικό Συμβούλιο.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα:
-Αδυναμία καταβολής επιχορήγησης από το Yπουργείο Πολιτισμού και χορηγίας από ιδιώτες
-Μη καταβολή ενσήμων στο ΙΚΑ
-Βιβλιάριο υγείας του Ι.Κ.Α. δίχως κάλυψη και ισχύ
-Δεδουλευμένοι μισθοί ετών που δεν έχουν καταβληθεί
-Σοβαρότατες άλλες εργασιακές επιπλοκές
Η Καμεράτα, που διανύει το 27ο χρόνο της ζωής της, έχοντας γράψει ιστορία στη μουσική ζωή του τόπου αλλά και στη διεθνή και ευρωπαϊκή μουσική σκηνή, κινδυνεύει να μην μπορέσει να γιορτάσει τα 28α της γενέθλια!
Εμείς, που σας απευθύνουμε αυτή την επιστολή στηρίξαμε με προσωπικό, οικογενειακό και καλλιτεχνικό κόστος τη λειτουργία της Ορχήστρας όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης.
Δεν αντέχουμε άλλο και ζητάμε τη βοήθειά σας για να μην κλείσει ένας Μουσικός Οργανισμός που τίμησε την Ελλάδα και γνωρίζει σήμερα την απαξίωση!
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Βοηθήστε το «ελληνικό θαύμα» (Neue Zurchner Zeitung) και το «αντίδοτο εναντίον της ελληνικής κρίσης» (Die Welt, Daily Telegraph) να επιβιώσει!
Σας παρακαλούμε θερμά στη διαμεσολάβησή σας.
Κάθε μέρα που περνά οδηγούμαστε από την απόγνωση στον καλλιτεχνικό και εργασιακό μας θάνατο!
Σας ευχαριστούμε θερμά!

***

Την παραπάνω επιστολή οι οκτώ μόνιμοι της Ορχήστρας Καμεράτα την κοινοποίησαν στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Νικόλαο Βούτση, στην Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λυδία Κονιόρδου, στον Υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο και στον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων Κωνσταντίνο Γαβρόγλου.

 

***

Ο Γιώργος Πέτρου, Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Ορχήστρας Καμεράτα.

 

Την Τρίτη 10 Ιουλίου 2018, ο Γιώργος Πέτρου, Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Ορχήστρας και οι μουσικοί του έδωσαν συνέντευξη Τύπου και αναφέρθηκαν στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Καμεράτα. Η Ορχήστρα φιλοξενήθηκε στο γραφείο της προέδρου της Ένωσης Συντακτών, Μαρίας Αντωνιάδου.

 

***

 

Στη συνέντευξη έγινε ερώτηση σχετικά με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού της 6ης Ιουλίου 2018 ότι «σχεδιάζεται να ενταχθεί η Καμεράτα ως μουσικό σχήμα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών» ενώ παράλληλα «πρόθεση του υπουργείου είναι η χρηματοδότηση του Μεγάρου προκειμένου να διασωθεί η Ορχήστρα».

-Ωστόσο, σύμφωνα με την απάντηση που δόθηκε, ούτε οι μουσικοί, αλλά ούτε και ο πρόεδρος του Μεγάρου Μουσικής ο κ. Νίκος Θεοχαράκης δεν είχαν σχετική ενημέρωση και γι’ αυτό ήταν επιφυλακτικοί ως προς το νομικό ή πολιτικό τρόπο που θα επιτευχθεί αυτό. Ο κ. Θεοχαράκης μάλιστα δήλωσε ότι έχει συμφωνήσει με το Υπουργείο στη διάσωση της Ορχήστρας αλλά με δύο προϋποθέσεις: Πρώτον ότι θα γίνει εκκαθάριση και θα έχουν πληρωθούν όλα τα χρέη και δεύτερον, ότι η χρηματοδότησή της δεν θα προέρχεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Μεγάρου αλλά θα δημιουργηθεί ξεχωριστό κονδύλι.

 

Από αριστερά: Αγγελική Φαναριώτη, Ηλίας Σακαλάκ, Κάρμεν – Οτίλια Αλίτσεϊ, Christopher Humphrys και Σέρτζιου Ναστάσα .«Ζητάμε να συγκροτηθεί άμεσα Διοικητικό Συμβούλιο για να ξέρουμε αν θα ζούμε την επόμενη μέρα και να γίνει εκκαθάριση των οφειλών», είπε ο Ηλίας Σακαλάκ, εκπροσωπώντας τους εναπομείναντες μουσικούς της Καμεράτας.

 

 

Σχετικά με τον διαχειριστικό έλεγχο που έχει διατάξει από τον περασμένο Ιούλιο το υπουργείο Πολιτισμού για τα οικονομικά της Καμεράτας ερωτήθηκαν οι μουσικοί «γιατί οι ορκωτοί λογιστές αδυνατούν να βρουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία προκειμένου να ολοκληρωθεί ο έλεγχος».

-Από την πλευρά τους οι εργαζόμενοι απάντησαν ότι «στην τελευταία συνεδρίαση που έγινε στο Υπουργείο Πολιτισμού, στις 18 Απριλίου 2018, για το θέμα της Ορχήστρας, ο ελεγκτής τόνισε πως δύσκολα θα μπορούσε να μάθει πόσα χρωστάει ο Οργανισμός στους μουσικούς, επειδή δεν υπάρχουν πουθενά στοιχεία των πληρωμών».

 

***

Κλείνοντας να θυμίσω όσα αναφέρθηκαν στη συνέντευξη Τύπου για την Καμεράτα, την Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής η οποία είναι γνωστή διεθνώς με την επωνυμία Armonia Atenea.

Η Ορχήστρα ιδρύθηκε το 1991 από τον Σύλλογο «Οι Φίλοι της Μουσικής» με πρωτοβουλία του Χρήστου Λαμπράκη και εποπτεύεται από το Υπουργείο Πολιτισμού βάσει του ιδρυτικού της νόμου.

Καλλιτεχνικός διευθυντής της ορχήστρας, σήμερα, είναι ο βραβευμένος με Εcho Klassik αρχιμουσικός Γιώργος Πέτρου, ενώ προηγούμενοι καλλιτεχνικοί διευθυντές της υπήρξαν οι διαπρεπείς αρχιμουσικοί Αλέξανδρος Μυράτ, Sir Neville Marriner και Christopher Warren-Green.

Διάσημοι μαέστροι και σολίστ έχουν συνεργαστεί με την ορχήστρα: Mstislav Rostropovitch, Yehudi Menuhin, Martha Argerich, Mischa Maisky, Paul Badura-Skoda, Λεωνίδας Καβάκος, Salvatore Accardo, Augustin Dumay, Joshua Bell, Radu Lupu, Maria Joao Pires, Stephen Kovacevic, Michel Beroff, Kim Kashkashian, Yuri Bashmet, Renaud Capucon, Gautier Capucon, Δημήτρης Σγούρος, Helmuth Rilling, Thomas Hengelbrock, Christopher Hogwood, Heinrich Schiff, Fabio Biondi, Dimitry Sinkovsky, Vivica Genaux, Julia Lezneva, Max Emmanuel Cencic, Xavier Sabata, Karina Gauvin, Franco Fagioli, Ann Hallenberg κ.α.

 

 

 

Εκτός του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών όπου εδρεύει, έχει εμφανιστεί σε μερικές από τις σπουδαιότερες αίθουσες συναυλιών, όπως στη Musikverein και Theater An Der Wien της Βιέννης, στο Theatre de Champs-Elysees και Salle Pleyel του Παρισιού, στο Queen Elisabeth Hall και Wigmore Ηall του Λονδίνου, στη Βασιλική Όπερα των Βερσαλλιών, στην Konzertgebouw του Άμστερνταμ, στην αίθουσα Τσαϊκόφσκι της Μόσχας, στο Arsenal του Μετς, στο Palau de la Musica της Βαρκελώνης, στις όπερες της Καρλσρούης, του Vichy, της Λοζάνης, του Βισμπάντεν, του Μονπελιέ, της Καρλσρούης, καθώς και σε πολλά φεστιβάλ όπως του Salzburg, Klara Festival των Βρυξελλών, το διεθνές φεστιβάλ Handel της Χάλλε, της Βουδαπέστης, της Κρακοβίας, το φεστιβάλ George Enescu- Βουκουρεστίου κ.α.

 

***

 

Η Καμεράτα-Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο δραστήριους φορείς του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Η πολυσχιδής και πλούσια δραστηριότητά της καθώς και η φήμη της εντός, αλλά και εκτός Ελλάδας, την τοποθετούν όχι μόνο ανάμεσα στους σημαντικότερους πυλώνες της καλλιτεχνικής ζωής της χώρας μας, αλλά την κάνουν να ξεχωρίζει ως ίσως ο πλέον διακεκριμένος πρεσβευτής της μουσικής παραγωγής της Ελλάδας στο εξωτερικό.

 

Η Καμεράτα-Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, είναι ο πλέον διακεκριμένος πρεσβευτής της μουσικής παραγωγής της Ελλάδας στο εξωτερικό.

 

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα

Από το 1995 μέχρι το 2009 η ορχήστρα παρουσίασε μεταξύ άλλων ένα σημαντικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα υπό την διεύθυνση του αρχιμουσικού Αλέξανδρου Μυράτ με πάμπολλες συναυλίες στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας.

Από το 2009, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιώργου Πέτρου, η ορχήστρα απέκτησε μια ειδίκευση στις ιστορικές πρακτικές ερμηνείας με όργανα εποχής κάτι που αποτελεί την πιο σύγχρονη κατάκτηση του διεθνούς μουσικού στερεώματος. Έκτοτε, κατόρθωσε σε ελάχιστο χρόνο να τοποθετηθεί ανάμεσα στα σημαντικότερα αντίστοιχα σύνολα του κόσμου. Κατά πολλούς κριτικούς μάλιστα, οι μουσικοί της Ορχήστρας διακρίνονται ως ερμηνευτές αναφοράς στη μουσική του 18ου αιώνα και μάλιστα στη μουσική του G. F. Handel.

 

***

 

Το 2012 η παραγωγή της όπερας Alessandro του Χέντελ, η οποία μεταδόθηκε απευθείας στο μουσικό τηλεοπτικό κανάλι Mezzo, ψηφίστηκε από τους ακροατές ως η καλύτερη παραγωγή όπερας.

Τον Ιανουάριο του 2014 η Καμεράτα εμφανίστηκε στο περίφημο Palais de Bozar στις Βρυξέλλες, ανοίγοντας τις εκδηλώσεις για την ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Ελλάδα.

Τον Αύγουστο του 2014 εμφανίστηκε με μεγάλη επιτυχία στο περίφημο φεστιβάλ Proms του BBC στο Λονδίνο, ως το πρώτο ελληνικό μουσικό σύνολο που μετακλήθηκε από τον θεσμό αυτό. Η συναυλία αυτή μεταδόθηκε ζωντανά διεθνώς.

Τον Μάιο του 2016 έγινε η πρώτη ελληνική ορχήστρα που εμφανίστηκε στο σημαντικότερο ίσως διεθνές φεστιβάλ, αυτό του Σάλτσμπουργκ. Η εμφάνισή της αυτή μεταδόθηκε επίσης ζωντανά σε όλη την Ευρώπη.

Παράλληλα έχει αναπτύξει μεγάλη δραστηριότητα στον τομέα της όπερας/μουσικού θεάτρου. Από το 2009 έχει ανεβάσει πάνω από 10 όπερες, σε δικές της σκηνικές παραγωγές ή σε συμπαραγωγή με φορείς όπως το ΜΜΑ, το Φεστιβάλ Αθηνών, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και σε συνεργασία με κορυφαίους σκηνοθέτες και δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η Καμεράτα έχει πρωτοστατήσει στην αναβίωση της ελληνικής οπερέτας, όντας το πρώτο σύνολο που παρουσίασε ελληνική οπερέτα μέσα από μια σύγχρονη μουσικολογική προσέγγιση και από νέες κριτικές εκδόσεις που χρηματοδότησε η ίδια, όπως ο «Βαπτιστικός» και το «Πικ Νικ» του Θεόφραστου Σακελλαρίδη.

 

Από την πρόσφατη παραγωγή της Ορχήστρας Καμεράτα το μιούζικαλ «Company» που παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο στις 8 και 9 Ιουλίου 2018.

 

Τέλος η Καμεράτα υπήρξε η πρώτη ελληνική ορχήστρα που ανέβασε συνεχείς παραγωγές συμφωνικού μιούζικαλ με τεράστια επιτυχία, δημιουργώντας στην ουσία ένα νέο είδος για τα ελληνικά δεδομένα: «Kiss me Kate» το 2015, «West Side Story» το 2016, «Sweeney Todd» το 2017 και στις 8 και 9 Ιουλίου 2018 το «Company».

Συνολικά, παρουσιάστηκαν από το 2009 ως σήμερα (εντός και εκτός Ελλάδας) 15 σκηνικές παραγωγές οι οποίες δημιούργησαν ένα νέο κοινό το οποίο εξασφαλίζει την πληρότητα των εμφανίσεων της Ορχήστρας σε πολύ υψηλό ποσοστό άνω του 75%.

***

 

Για τη δισκογραφική δραστηριότητα της ορχήστρας, πρέπει να αναφερθεί ότι αποτελεί το μόνο μουσικό σύνολο της χώρας μας με σημαντική διεθνή δισκογραφία έχοντας ηχογραφήσει για τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες δισκογραφικές εταιρείες όπως η Deutsche Gramophone, DECCA, MDG, Sony κ.ά. H πλούσια δισκογραφική δραστηριότητα της ορχήστρας, (πάνω από 10 τίτλοι μέσα σε 4 χρόνια) περιλαμβάνει ερμηνείες που θεωρούνται εκτελέσεις αναφοράς από τον διεθνή ειδικό Τύπο και έχουν αποσπάσει όλες τις μεγαλύτερες διεθνείς διακρίσεις: Diapason d’Or (5 φορές), Gramophone-editor’s choice (2 φορές), BBC – recording of the month, CHOC – Classica, Preis der Deutsche Schalplatten Kritik, καθώς και το βραβείο για την καλύτερη ηχογράφηση όπερας της χρονιάς (Opera Awards) από το βρετανικό OPERA.

Χορηγίες μέχρι το 2013

Για την πορεία αυτή χορηγοί της Ορχήστρας υπήρξαν κατά καιρούς και μέχρι το 2013 το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, η Εταιρεία Παπαστράτος, η Eurobank, το Κοινωφελές Ίδρυμα Ωνάση, ο κ. Δημήτριος Δασκαλόπουλος, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και ο Σύλλογος Φίλων της Μουσικής.

***

 

Ανεπίτρεπτο γεγονός

 

Στην ενημέρωση που έκαναν οι μουσικοί της Ορχήστρας τόνισαν και τα παρακάτω:

«Το 2015 το σύνολο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσικού και Εκπαιδευτικού Οργανισμού Ελλάδος, δηλαδή της διοίκησης της ορχήστρας, παραιτήθηκε και μέχρι σήμερα δεν έχει διορισθεί νέο από την παρούσα κυβέρνηση αλλά ούτε και από την προηγούμενη.

Παρόλο το ανεπίτρεπτο αυτό γεγονός, με την υπερπροσπάθεια των μουσικών της και υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του κυρίου Γιώργου Πέτρου, η ορχήστρα συνεχίζει τις εμφανίσεις της στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έτσι έχει δημιουργηθεί το παράδοξο, η μία και μοναδική ελληνική ορχήστρα που διαπρέπει διεθνώς να είναι στην πατρίδα της ο φτωχός συγγενής σε σχέση με τα άλλα κρατικά μουσικά σύνολα.

Τα προβλήματα που συσσωρεύτηκαν από το 2013, οπότε έληξε η τελευταία ιδιωτική χορηγία, και μέχρι σήμερα, κατέστησαν τη λειτουργία της ορχήστρας προβληματική και σας διαβεβαιώνουμε ότι σύντομα αυτή δεν θα έχει πλέον μέλλον.

Η απουσία Διοικητικού Συμβουλίου έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία της οποιασδήποτε κρατικής και ιδιωτικής επιχορήγησης, και όχι μόνον. Αναλυτικά σας αναφέρουμε ότι από τον Απρίλιο του 2015 λόγω της μη καταβολής εκ μέρους της ορχήστρας των ασφαλιστικών εισφορών των μουσικών της, δεν έχουμε ιατροφαρμακευτική και συνταξιοδοτική κάλυψη εμείς και τα παιδιά μας.

 

Η συνέντευξη Τύπου στο γραφείο της Προέδρου της Ένωσης Συντακτών.

 

 

Το μεγαλύτερο μέρος των δεδουλευμένων μισθών δεν έχουν καταβληθεί εξαθλιώνοντάς μας και φέρνοντας μας πολλές φορές στη θέση να μην μπορούμε να μεταβούμε ούτε στο χώρο εργασίας μας λόγω έλλειψης χρημάτων.
Όπως καταλαβαίνετε το προσωπικό αυτό πρόβλημά μας έχει αντίκτυπο και στα μέλη των οικογενειών μας που έτσι και αλλιώς βάλλονται, όπως και οι υπόλοιποι Έλληνες από την χρόνια πλέον οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας.

Παρά το γεγονός ότι η σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού που είναι γνώστης της πλήρους κατάστασης και των προβλημάτων, διαβεβαιώνει ότι θα υπάρξει λύση στο χρόνιο πρόβλημά μας.
Όμως μέχρι και σήμερα δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο αναλυτικό σχέδιο και χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του. Το αδιέξοδο παραμένει».

 

***

 

Για το παραπάνω αδιέξοδο ήδη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπάρχει μεγάλο κύμα συμπαράστασης μέσα από εκατοντάδες μηνύματα. Κλείνοντας αναφέρω μόνο ένα από αυτά που το υπογράφει ο δάσκαλος, ο μουσικός με τις τόσες παγκόσμιες διακρίσεις, ο Γιώργος Φακανάς. Ο υποψήφιος για Grammy μπασίστας σημείωσε στη σελίδα του στο face book: «Δεν νομίζω να έχει υπάρξει στη χώρα μας άλλο τέτοιο ορχηστρικό σύνολο, με τόσο ανοιχτούς ορίζοντες και ανοιχτή αγκαλιά για μουσικές και μουσικούς όλου του ρεπερτοριακού φάσματος! Αποτελεί πολιτιστική οπισθοδρόμηση ακόμα και η πιθανότητα παύσης των εργασιών της Καμεράτας… Πρέπει κάτι να γίνει»…

Παναγιώτης ΜήλαςΚαμεράτα: Κύριε Τσίπρα, έχουμε 4 χρόνια που παίζουμε απλήρωτοι και ανασφάλιστοι… Δεν αντέχουμε άλλο…
Περισσότερα

Ο Καμύ και το ποδόσφαιρο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επιμέλεια: Ειρήνη Αϊβαλιώτου

«Έχοντας δοκιμάσει αμέτρητες εμπειρίες, μπορώ να πω με σιγουριά ότι όσα ξέρω σχετικά με την ανθρώπινη ηθική το οφείλω στο ποδόσφαιρο». Αλμπέρ Καμύ

Ο βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και δοκιμιογράφος, εξυψώνει το ποδόσφαιρο σε μάθημα ζωής. Ο Γάλλος διανοούμενος είχε καλύψει τη θέση του τερματοφύλακα για τη «Racing Universitaire d’ Alger» (RUA). Στο εφηβικό. Μάλιστα, οι αναφορές των αγώνων τον θέλουν να αγωνίζεται με πάθος και γενναιότητα. Σταμάτησε λόγω ασθενείας, αλλά κατάφερε να «ακούσει» την καρδιά του αθλήματος.

Σ’ όλο το έργο του, ο Καμύ φανερώνει το απωθημένο που είχε να γίνει ένας ποδοσφαιριστής. Οι φιλοσοφικοί στοχασμοί του ταυτίζονται με την ψυχολογία του τερματοφύλακα, αλλά και τη σαφέστατη απογοήτευση του ανενεργού παίκτη που είναι ανήμπορος να συμμετάσχει ενεργά στον αγώνα, όπως ακριβώς κι ο ίδιος. Αναγκάστηκε να σταματήσει το ποδόσφαιρο σε ηλικία 17 ετών μόλις. Αυτό του κόστισε, όπως φαίνεται από τα «Σημειωματάριά» του. «Πώς είναι οι Κυριακές ενός ποδοσφαιριστή που δεν μπορεί να παίξει», γράφει. «Πλήττει τις Κυριακές από τότε που του απαγορεύτηκαν οι ποδοσφαιρικοί αγώνες. Σέρνεται στους δρόμους, κλωτσάει τα χαλίκια προσπαθώντας να τα στείλει κατευθείαν στους υπονόμους». Χαρακτηριστικό είναι και το απόσπασμα από την «Πανούκλα», όπου o αγωνιστικός χώρος έχει μετατραπεί σε χώρο υποδοχής των αρρώστων και κάποιοι ποδοσφαιριστές βοηθούν τη δύσκολη κατάσταση, χωρίς να ξεχνούν τη δίψα τους να αγωνιστούν ξανά. Ο ίδιος ξεκίνησε να αγωνίζεται από παιδική ηλικία, ενώ σημασία έχει ο λόγος για τον οποίο διάλεξε τη θέση κάτω από τα γκολπόστ: Η αυστηρή γιαγιά του, που ήλεγχε τα παπούτσια του ύστερα από κάθε αγώνα και απαιτούσε να βρίσκονται σε άριστη κατάσταση, πράγμα από δύσκολο έως ακατόρθωτο, εκτός αν είσαι τερματοφύλακας, όπως έξυπνα σκέφτηκε ο νεαρός Αλμπέρ.

Τα αποφθέγματά του γύρω από το ποδόσφαιρο είναι χαρακτηριστικά και μνημονεύονται συχνά από ανθρώπους που θέλουν να αντικρούσουν όλους εκείνους που θεωρούν το άθλημα ως «βάρβαρο» ή «σπορ των ημιμαθών». Γνωστό είναι και το περιστατικό σύμφωνα με το οποίο στενός του φίλος τον ρώτησε τι θα προτιμούσε, το θέατρο ή το ποδόσφαιρο για να λάβει την αφοπλιστική απάντηση του συγγραφέα: «Ποδόσφαιρο, χωρίς ενδοιασμό». Είχε διδαχθεί από τα χρόνια του στο πανεπιστήμιο του Αλγερίου, όχι μόνο μελετώντας στις αίθουσες και τα βιβλία, αλλά και υπερασπιζόμενος την εστία της Racing Universitaire d’ Alger. Ένιωθε τον ηρωισμό του τερματοφύλακα και αντιλαμβανόταν συνάμα αξίες και κώδικες ηθικής μέσα από την άθληση. Έδωσε δείγματα ενός ανθρώπου που ζούσε και φιλοσοφούσε σε κάθε έκφανση της ζωής του.

Στις 6 Ιουνίου 1932 τελειώνει άδοξα στα 18 του μόλις χρόνια η σταδιοδρομία ενός σπουδαίου ταλέντου, όταν διαγνώστηκε με φυματίωση. Γεννημένος στην Αλγερία, ο Αλμπέρ Καμύ έπαιζε τερματοφύλακας στη σχολική ομάδα όταν τον εντόπισε ο μεγαλύτερος σύλλογος της Αλγερίας, η RUA («Racing Universitaire d’ Alger») και τον πήρε στις ακαδημίες της. Στα 17 του ήταν ήδη βασικός και είχαν αρχίσει να έρχονται να τον βλέπουν σκάουτς από τη Μασσαλία. Στα 18 του όμως η φυματίωση του κόβει την καριέρα, εμπεδώνοντας την πίστη του στο παράλογο που τον συνόδευε από την αρχή της ζωής του και του χάρισε ένα Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1957.

«Το παράλογο της ύπαρξης είχε τρεις επιπτώσεις στη ζωή μου: την επανάστασή μου, την ελευθερία μου και το πάθος μου».

Ο Καμύ έχασε τον πατέρα του πριν κλείσει ένα χρόνο ζωής. Ο Λουσιέν Καμύ πέθανε το 1914 στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Από τότε ξεκινά η ζωή του Αλμπέρ ως «ξένος». Μεγάλωσε ως «Πιέ Νουάρ» (μαυροπόδαρος, όπως μειωτικά χαρακτηρίζουν οι Γάλλοι όσους προέρχονται από τη Βόρεια Αφρική), με μια κουφή μητέρα και έναν κωφάλαλο αδερφό. Τότε ανέπτυξε το πάθος για το ποδόσφαιρο. Στις αλάνες του Αλγερίου με τους πρωταγωνιστές της ζωής και της στιγμής.

«Τα λίγα πράγματα που γνωρίζω για την ηθική, τα έμαθα σε ποδοσφαιρικά γήπεδα και θεατρικές σκηνές, αυτά είναι τα πραγματικά μου πανεπιστήμια».

Αυτό δήλωσε στο περιοδικό του RUA το 1950. Το ποδόσφαιρο για τον Καμύ είχε μια εσωτερική τάξη σε έναν παράλογο κόσμο. Αντίθετα με την υποκρισία των ελιτίστικων σπορ, το ποδόσφαιρο έβαζε τις βάσεις του στις αλάνες. Οι κανόνες του είναι απλοί και εύκολα κατανοητοί. Αυτή η απλότητα είναι που το κάνει μαζικό και δημοφιλές. Μακριά από πολιτικές που δημιουργούν πολύπλοκα συστήματα, όπου οι λέξεις χάνουν το νόημά τους και ξεχνιούνται γρήγορα, το ποδόσφαιρο είναι αφοπλιστικά πειθαρχημένο. Το γήπεδο είναι το ίδιο για όλους, η μπάλα κοινή και εκείνο που κάνει κάποιον να ξεχωρίσει είναι το ταλέντο και η σκληρή δουλειά. Η τάξη στο παράλογο.

«Το 1940 προσπάθησα να ξαναπαίξω ποδόσφαιρο στη Γαλλία. Πριν από το τέλος του πρώτου ημιχρόνου, η γλώσσα μου κρεμόταν όπως εκείνων των σκυλιών των Καμπίλ που βλέπεις στις 2 το μεσημέρι στο Τίζι Ούζου».

Ως τερματοφύλακας δε, δήλωνε πως «το ποδόσφαιρο μου έμαθε κάτι πολύ χρήσιμο στη ζωή. Ότι η μπάλα σπανίως πηγαίνει εκεί που την περιμένεις».

Το Τίζι Ούζου είναι ένα χωριό στην καρδιά της ερήμου. Από εκεί το 1953 το ζεύγος Ζιντάν ξεκίνησε για να πάει στη Μασσαλία ως Πιέ Νουάρ. Σαράντα πέντε χρόνια μετά, το παράλογο ολοκληρώθηκε με το παιδί αυτών των Καμπίλ να γίνεται ο εθνικός ήρωας και σπουδαιότερος αθλητής της Γαλλίας. Λάθος, δεν ολοκληρώθηκε τότε. Ο Καμύ έλεγε για το θάνατό του:

«Είχα μονάχα ευχηθεί ότι την ημέρα της εκτέλεσής μου θα υπήρχε ένα τεράστιο πλήθος θεατών και ότι θα με υποδέχονταν με κραυγές απέχθειας».

Τελικός Μουντιάλ 2006, με μια κουτουλιά ένας άλλος Γάλλο-Αλγερινός ολοκληρώνει την πράξη.

***

Ο Αλμπέρ Καμύ γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1913 στο χωριό Μοντοβί της Αλγερίας και μεγάλωσε στο Αλγέρι. Το 1940 εγκαταστάθηκε οριστικά στη Γαλλία. Υπήρξε πεζογράφος, δραματουργός, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος. Το 1957 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για το σημαντικό λογοτεχνικό έργο του, που με διορατική σοβαρότητα φωτίζει τα προβλήματα της ανθρώπινης συνείδησης του καιρού μας».

Στις 4 Ιανουαρίου 1960, στην κωμόπολη Βιλμπλεβέν (Ιόν, Βουργουνδία), ένα σπορ αυτοκίνητο, μάρκας Facel-Vega, καρφώθηκε με ιλιγγιώδη ταχύτητα σ’ έναν πλάτανο. Στη θέση του συνοδηγού καθόταν ο Αλμπέρ Καμύ που ανασύρθηκε νεκρός. «Δεν υπάρχει τίποτα πιο σκανδαλώδες από τον θάνατο ενός παιδιού και τίποτα πιο παράλογο από τον θάνατο σε τροχαίο δυστύχημα» είχε πει ο ίδιος σε ανύποπτο χρόνο. Τάφηκε στο αγαπημένο του Λουρμαρέν (Βοκλίζ), εκεί όπου ο ήλιος τού θύμιζε την Αλγερία. Στην ελληνική γλώσσα, ο κύριος όγκος των έργων του κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

***

Ενώ μαίνεται ακόμα ο πόλεμος στην Αλγερία, ο Αλμπέρ Καμύ, στην «Ομιλία στη Σουηδία» (10 Δεκεμβρίου 1957), γυμνός μπρος στους προβολείς της αιφνίδιας δημοσιότητας που του χαρίζει το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, στρέφεται προς την τέχνη του και καταθέτει «τη διπλή υποχρέωση που προσδίδει αξία στο έργο του: να ταχθεί στην υπηρεσία της αλήθειας και της ελευθερίας». Έχοντας συνείδηση ότι ανήκει σε μια γενιά που δεν έχει προορισμό να ξαναφτιάξει τον κόσμο αλλά «να τον εμποδίσει να χαλάσει» μπρος στην καταστροφική πορεία της Ιστορίας, θα αναρωτηθεί τέσσερις μέρες μετά στη «Διάλεξή» του στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, κατά πόσον η τέχνη αποτελεί «απατηλή πολυτέλεια» και θα απαντήσει:
«… Κάθε καλλιτέχνης ναυτολογείται στη γαλέρα της εποχής του. […] Δημιουργώ, στις μέρες μας, σημαίνει δημιουργώ επικινδύνως. […] Το ζητούμενο είναι να μάθουμε πώς μπορεί να παραμείνει εφικτή η αλλόκοτη ελευθερία της δημιουργίας εν μέσω της αστυνόμευσης τόσων ιδεολογιών (πόσες θρησκείες, πόση μοναξιά!)».

  • Στη φωτογραφία με την ομάδα του («Racing Universitaire d’ Alger»), κάτω με την τραγιάσκα.
eirini aivaliwtouΟ Καμύ και το ποδόσφαιρο
Περισσότερα

Ένας γελοιογράφος απένειμε το Παγκόσμιο Κύπελλο 2018 στα 12 αγόρια της «Wild Boar» από την Ταϊλάνδη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

 

Οκτώ ημέρες πριν γίνει στη Μόσχα ο τελικός του Μουντιάλ 2018, την Κυριακή 15 Ιουλίου, «αποφασίσθηκε» να δοθεί το Κύπελλο στα 12 αγόρια της ποδοσφαιρικής ομάδας «Wild Boar» της Ταϊλάνδης και στον προπονητή τους.

 

 

 

Η περιπέτεια στο Σπήλαιο Ταμ Λουάνγκ άρχισε το Σάββατο 23 Ιουνίου όταν τα 12 παιδιά – ηλικίας 11 έως 16 ετών – μπήκαν στη σπηλιά με τον 25χρονο προπονητή τους. Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι μπήκαν στο σπήλαιο για πικ-νικ. Σημασία έχει ότι την Κυριακή 8 Ιουλίου 2018 άρχισε με επιτυχία η επιχείρηση διάσωσης. Βγήκαν σώα τέσσερα παιδιά, ενώ προγραμματίστηκε η επιχείρηση να συνεχιστεί τη Δευτέρα 9 Ιουλίου. Η διάσωση ολοκληρώθηκε την Τρίτη 10 Ιουλίου. Τα 12 παιδιά και ο προπονητής τους μεταφέρθηκαν για λόγους ασφαλείας σε νοσοκομείο. Είναι όλοι καλά αλλά θα πρέπει να μείνουν μέσα για κάποιες μέρες ώστε να αποφευχθούν προβλήματα από τυχόν μολύνσεις λλόγω της μεγάλης παραμονής τους στο Σπήλαιο.

 

 

 

Εν τω μεταξύ πρόσκληση στα 12 αγόρια και τον προπονητή τους απηύθυνε ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, για να παρακολουθήσουν από κοντά τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου στις 15 Ιουλίου. Σε επιστολή του προς την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Ταϊλάνδης, ο Ινφαντίνο αναφέρει:

«Οι σκέψεις μας είναι στις οικογένειες των παιδιών. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα μπορέσουν να αγκαλιάσουν και πάλι τους αγαπημένους τους. Ελπίζουμε τα λόγια μας να τους προσφέρουν λίγη γαλήνη, ανακούφιση και θάρρος σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Αν – όπως ελπίζουμε όλοι – ενωθούν και πάλι με τις οικογένειές τους τις επόμενες μέρες και η υγεία τους το επιτρέπει να ταξιδέψουν, η FIFA θα χαρεί να τους υποδεχθεί στη Μόσχα για να παρακολουθήσουν από κοντά τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2018».

 

 

 

Νωρίτερα όμως ο γελοιογράφος Chris «ROY» Taylor …απένειμε το Κύπελλο στα παιδιά με ένα σκίτσο του. Σκίτσαρε έναν δύτη να κάνει κάτι που όλοι θα θέλαμε να δούμε. Να δίνει δηλαδή το Παγκόσμιο Κύπελλο στα εγκλωβισμένα παιδάκια της Ταϊλάνδης. Γιατί όποια ομάδα και αν υποστηρίζει κανείς στο Μουντιάλ, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η αγαπημένη όλων είναι εκείνα τα παιδιά που βρέθηκαν στο δαιδαλώδες σπήλαιο της Ταϊλάνδης δείχνοντας θάρρος, υπομονή και ελπίδα.

 

Ο «ROY», όπως οι συνάδελφοί του πολλές φορές αποτυπώνουν με τρόπο συγκλονιστικό την επικαιρότητα, έκανε κι αυτός το ίδιο. Τις τελευταίες ημέρες ολόκληρος ο πλανήτης κινείται στο ρυθμό δύο γεγονότων. Από τη μία η αγωνία για την τύχη των εγκλωβισμένων παιδιών στην Ταϊλάνδη και από την άλλη η τρελή φιέστα του Μουντιάλ. Ο Chris «ROY» Taylor λοιπόν συνδύασε αυτές τις δύο ειδήσεις με έναν πολύ συγκινητικό τρόπο.

 

 

 

 

Ο γελοιογράφος εργάζεται εδώ και 15 χρόνια κάθε μέρα στη μεγαλύτερη εφημερίδα της Αυστραλίας, τη Herald Sun. Ο ROY συνεργάστηκε – και συνεργάζεται – με πολλές εφημερίδες και περιοδικά της Αυστραλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Εργάζεται μόνο με τον υπολογιστή και πάντα χρησιμοποιεί τα λαμπερά και τολμηρά χρώματα που υπήρχαν στις τουριστικές αφίσες της δεκαετίας του ΄50 και του ΄60.

Και μια διευκρίνιση: Το ψευδώνυμο και την υπογραφή ROY την επέλεξε επειδή με το όνομα Chris Taylor σταδιοδρομεί ένας σταρ αισθησιακών ταινιών…

  • Εκτός από τη γελοιογραφία του ROY, στο παραπάνω θέμα υπάρχουν και έργα γραφιστών που εμπνεύστηκαν από την περιπέτεια των 12 παιδιών.
Παναγιώτης ΜήλαςΈνας γελοιογράφος απένειμε το Παγκόσμιο Κύπελλο 2018 στα 12 αγόρια της «Wild Boar» από την Ταϊλάνδη
Περισσότερα

Αιώνιο Πάθος. Ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει μια κυριακάτικη μπαλάντα για τον θρυλικό Τζορτζ Μπεστ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Μια μπαλάντα
για τον Τζορτζ Μπεστ

Εκμηδενίστηκε η ορμή μου
Έγινε χιόνι το κορμί μου
Από μια εικόνα κρεμαστή
Χρωματιστή
Από ‘να ποδοσφαιριστή
Που σφυροκόπαε τη βροχή
Θεέ μου, με τι ψυχή
Γινόταν ο ίδιος πάθος
Εικόνα και βροχή
Μες στην τηλεοπτική μου
Συσκευή.

«Ο Μπεστ υπήρξεν ο…
υπήρξεν ο
καλύτερος!

Ο Μπεστ υπήρξεν ο…

υπήρξεν ο
καλύτερος!»

Έτσι θα τραγουδάνε τα παιδιά
Της Αλμερίας
Αλλά και της Αγγλίας
Της Αλβανίας, της Αρμενίας
Της Τασμανίας και της Δανίας
Σε μια εποχή μελλοντική.

«Ο Μπεστ υπήρξεν ο…»

Κι όσο για μένα
Έτσι καθώς θα ’μαι χωμένος
Στην πατρική μου γη
Οι απόγονοι
Θα ‘ρχονται κάθε Κυριακή
Να με ποτίζουν έρωτα
Ψωμάκι και βροχή
Κι όταν θα σουρουπώνει
Θα στέκουν μπρος μου προσοχή
(Οι απόγονοι)
Γιορτάζοντας το πάθος μου
Για μια φωτογραφία χρωματιστή
Γι’ αυτόν τον Γεώργιο Μπεστ
Τον ποδοσφαιριστή.

Λονδίνο 15 Ιουνίου 1969
Μια Κυριακή

***

Ο Τζορτζ Μπεστ (George Best, 22 Μαΐου 1946 – 25 Νοεμβρίου 2005) ήταν Βορειοϊρλανδός ποδοσφαιριστής. Γεννήθηκε στις 22 Μαΐου 1946 στο Μπέλφαστ. Υπήρξε σημαντικός ποδοσφαιριστής, που αγωνιζόταν ως πλάγιος επιθετικός και επιθετικός μέσος. Έγινε ευρέως γνωστός για τη σταδιοδρομία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ αλλά και τα σοβαρά προβλήματα αλκοολισμού που αντιμετώπιζε σε όλη την ενήλικη ζωή του και που τελικά τον οδήγησαν στον θάνατο.

Ήταν από τους αθλητές εκείνους που όταν εμφανίστηκαν στη σκηνή, ήταν ευλογημένοι, προικισμένοι με αστείρευτο και αξιοζήλευτο ταλέντο και κάθε «καλπασμός» τους στον αγωνιστικό χώρο έκοβε την ανάσα.

Ο Τζορτζ Μπεστ, την 25η Νοεμβρίου του 2005 άφησε την τελευταία του πνοή έχοντας ταλαιπωρηθεί αφάνταστα από θέματα υγείας, τα οποία προκλήθηκαν από το αλκοόλ και τις καταχρήσεις. Δεν είχε απωθημένα, δεν μετάνιωσε, έζησε στα άκρα και του άρεσε.

Όταν στην ηλικία των 15 ετών, τότε που τον ανακάλυψε ο σκάουτ της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Μπομπ Μπίσοπ, αυτό που είχαν να μεταφέρουν στον Σερ Ματ Μπάσμπι ήταν ότι πρόκειται για ποδοσφαιρική ιδιοφυΐα, ίσως ακόμα κι έτσι ουδείς περίμενε να δει τόσα πράγματα από εκείνον το συνεσταλμένο έφηβο που είχε μονίμως σκυμμένο το κεφάλι και έδειχνε απίστευτη νοσταλγία για την πατρίδα του, τη Βόρεια Ιρλανδία.

Εκείνο το πιτσιρίκι, που το 1964, στα 17 του χρόνια είχε κατακτήσει το FA Youth Cup και έναν χρόνο αργότερα έπαιρνε το μετάλλιο του πρωταθλητή στην πρώτη κατηγορία της Αγγλίας, στην πρώτη επιτυχία της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ μετά την τραγωδία του Μονάχου, εξελίχθηκε σε έναν ροκ σταρ του ποδοσφαίρου που έφτασε στα άκρα.

Με τη νοοτροπία που άρχισε ν’ αντιμετωπίζει το παιχνίδι και με το ταλέντο του που δεν θα τον πρόδιδε ποτέ, τουλάχιστον στη θητεία του στους «κόκκινους διαβόλους», έκανε όσα πραγματικά… κατέβαζε το κεφάλι του και δεν είχε κανέναν φόβο για τίποτα απ’ όσα σκεφτόταν να πράξει. Βάζοντας ορισμένες φορές ως πρώτο κριτήριο το θεαματικό ποδόσφαιρο και τον ενθουσιασμό του κόσμου κι αργότερα την ουσία στο παιχνίδι, ακόμα κι έτσι, το έκανε με μοναδικό τρόπο.

«Σε ένα παιχνίδι απέναντι στην Ίπσουϊτς, είχα σκοράρει με απευθείας κόρνερ. Είχα κάνει πολλές προπονήσεις και πετύχαινα 9 στα 10. Την επόμενη μέρα διάβασα στις εφημερίδες ότι με χαρακτήριζαν απλά τυχερό. Έπειτα από δύο εβδομάδες παίξαμε ξανά στο Κύπελλο, κερδίσαμε ένα κόρνερ, προσπάθησα να κάνω το ίδιο και η μπάλα πήγε στην εξωτερική πλευρά του δοκαριού. Αν είχε πάει μέσα, θα ανέβαινα μέχρι και τις θέσεις των δημοσιογράφων, θα υποκλινόμουν και θα… αποχωρούσα»! Αυτά είναι λόγια του Μπεστ. Χρειάζεται κάτι άλλο για να καταλάβει κανείς το σκεπτικό του;

Βασικά ναι, χρειάζεται. Σε παιχνίδι της εθνικής ομάδας της Βορείου Ιρλανδίας απέναντι στην Ολλανδία, το 1976 και στο δρόμο προς το γήπεδο του Ρότερνταμ, δημοσιογράφος του Guardian καθόταν ακριβώς πίσω από τον… 5ο Beatle, τον ρώτησε αν ο Κρόιφ ήταν καλύτερος από εκείνον κι ο θρυλικός επιθετικός είχε απαντήσει:

«Μου κάνεις πλάκα έτσι; Θα σου πω τι θα κάνω… Θα κάνω «ποδιά» στον Κρόιφ με την πρώτη ευκαιρία». Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού με τους «οράνιε», τη βρήκε αυτή την ευκαιρία και μόλις έκανε το «τούνελ» στον Ολλανδό, σήκωσε ψηλά τη γροθιά του συνεχίζοντας παράλληλα το παιχνίδι και την κίνησή του. Το μήνυμα είχε εκληφθεί από ελάχιστους στις θέσεις των εκπροσώπων του Τύπου, αλλά ήταν σαφέστατο.

Το παλμαρέ του Τζορτζ Μπεστ παρέμεινε φτωχό, ενώ και με την εθνική ομάδα της πατρίδας του δεν αγωνίστηκε σε καμία μεγάλη διοργάνωση, συμπληρώνοντας μόνο 37 ματς. Με τη φανέλα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ κατέκτησε δύο πρωταθλήματα, ένα ευρωπαϊκό, αυτό του 1968 που απέκτησε τεράστια σημασία επιβεβαιώνοντας την αναγέννηση του συλλόγου μετά το αεροπορικό δυστύχημα, ενώ, σε ατομικό επίπεδο, είχε γίνει ο νεότερος ποδοσφαιριστής που κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα, τη χρονιά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος.

Το εσωστρεφές και ντροπαλό αγόρι είχε δώσει τη θέση του σ’ έναν άντρα που κυνηγούσε ποτό, γυναίκες και αυτοκίνητα. Η συνεχής παρουσία του σε νυχτερινά πάρτι, το ατελείωτο αλκοόλ, οι… κακές παρέες, οι γυναίκες στις οποίες είχε τρομερή πέραση ως ομορφόπαιδο που ήταν στην εποχή του και η αδυναμία να ξεφύγει από τον… κακό – όπως τουλάχιστον τον θεωρούσαν οι άλλοι – εαυτό του, έδωσαν κατηφορική πορεία στην καριέρα του.

Σε αντίθεση με τα δεδομένα που επικρατούσαν τη δεκαετία του ’60 στους μισθούς των ποδοσφαιριστών, ο Τζορτζ Μπεστ εξοικονομούσε πολλά περισσότερα από τον μέσο όρο. Λέγεται ότι λάμβανε χρήματα τα οποία για εκείνα τα χρόνια οι συνάδελφοί του ούτε που μπορούσαν να σκεφτούν. Οι σπόνσορες τον πλησίασαν αμέσως, οι όποιες διαφημίσεις προϊόντων της εποχής τού γέμιζαν τις τσέπες κι εκείνος ήξερε ακριβώς πώς να διαχειριστεί τα οικονομικά του. Ή μάλλον η λέξη «διαχείριση» δεν ενδείκνυται στην περίσταση. «Διέθεσα αρκετά χρήματα για αλκοόλ, γυναίκες και γρήγορα αυτοκίνητα… Τα υπόλοιπα χρήματα απλά τα σπατάλησα» είχε αναφέρει και από αυτό αντιλαμβάνεται κανείς πολλά.

Σε όλες του τις συνεντεύξεις μετά τις πρώτες επιτυχίες έβγαζε μια πολύ συμπαθητική φιγούρα, είχε αίσθηση του χιούμορ, έδειχνε όμως πως η ελπίδα για κάτι καλύτερο είχε χαθεί. Το αλκοόλ τον εξουσίαζε, τον κατέστρεψε, τον σκότωσε…

Σε ηλικία 59 ετών, στις 25 Νοεμβρίου του 2005, βύθισε στο πένθος τους Βρετανούς, αφού ο πιο ποιοτικός παίκτης της χώρας τους έχανε τη μάχη για τη ζωή σε ένα κρεβάτι στο «Cromwell Ηospital» του Λονδίνου.

Για εκείνον, του οποίου τη μορφή οι οπαδοί της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ αντικρίζουν κάθε φορά στο άγαλμα της… Αγίας Τριάδας, έξω από το Ολντ Τράφορντ, θα τραγουδούν πάντοτε το σύνθημα που προέκυψε από το τραγούδι του Norman Greenbaum το 1969 με τίτλο «Spirit in the Sky», με μια μικρή αλλαγή στους στίχους:

«Όταν πεθάνω και με βάλετε ν’ αναπαυθώ, θα πάω για ένα ποτό με τον Τζόρτζι Μπεστ…».

eirini aivaliwtouΑιώνιο Πάθος. Ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει μια κυριακάτικη μπαλάντα για τον θρυλικό Τζορτζ Μπεστ
Περισσότερα

Κωνσταντίνος Αγαθόφρων Νικολόπουλος. Ένα καρφί κι ο τέτανος τον κράτησαν μακριά από την Ανδρίτσαινα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

Στο Παρίσι από το 1838 ο Κωνσταντίνος Αγαθόφρων Νικολόπουλος ετοίμαζε 47 κιβώτια κατάμεστα με βιβλία όταν ένα καρφί που εξείχε από μια σανίδα του έσκισε το χέρι. Ο τέτανος έφαγε τις σάρκες του κι ο θάνατος τον βρήκε αμέσως και έτσι δεν πρόλαβε να γυρίσει στην Ανδρίτσαινα για να ολοκληρώσει τη δωρεά του.
Είχε προλάβει όμως να στείλει την παρακάτω επιστολή στους συμπατριώτες του, τον Ιούνιο του 1838.

***

Ευγενέστατε Δήμαρχε της Ανδριτζαίνης,
Εντιμότατοι, σύμβουλοι της Δημαρχίας,
Και λοιποί πάντες Ανδριτζανίται,
Φίλοι και αδελφοί
Συμπατριώται μυριοπόθητοι!
Προ τριάκοντα ετών διατρίβων εν Παρισίοις ως φιλόμουσος, και αποβλέπων εις το κοινόν όφελος της Ελλάδος, και ιδιαιτέρως εις το της Ανδριτζαίνης, ένθα εγεννήθη ο αοίδιμος και ενάρετος πατήρ μου Χατζή-Γεωργάκης Νικολόπουλος Μισιρτζής, επίτροπος του Αγίου Τάφου, αποθανών προ πολλού υπέργηρως εν Σμύρνη, συνέστησα μετά πολλών πόνων, ταλαιπωριών και ιδρώτων Βιβλιοθήκην μεγάλην και αξιολογωτάτην κατά πάντα, έχων σκοπόν ίνα έλθω εις Ανδρίτζαιναν προς διάδοσιν των ολίγων φώτων, όσα εκτησάμην εν τη πεφωτισμένη Γαλλία, και τελειώσω πλησίον υμών, των αγαθών και φιλομαθών Αρκάδων ησύχως και ευδαιμόνως το επίλοιπον μέρος της ζωής μου. Επειδή δ’ έμαθον εκ της φήμης ότι επιθυμείτε καταστήσαι μέγα και τακτικόν σχολείον εις φωτισμόν των υμετέρων τέκνων, εις αύξησιν και βελτίωσιν του υμετέρου εμπορίου, εις τελειοποίησιν της σωτηρίου γεωργικής τέχνης, εν ενί λόγω εις ευδαιμονίαν όλων των κατοίκων της Ανδριτζαίνης και της λοιπής Πελοποννήσου, μετά χαράς, φίλοι και αδελφοί, προσφέρω δώρον προς υμάς όλον τον πλούτον, ον μοι εδωρήσατο φιλανθρώπως ο παντοδύναμος θεός, δηλαδή όλην μου την Βιβλιοθήκην. Λέγω δε υμίν εν ταυτώ το του Αποστόλου «Αργύριον και Χρυσίον ουχ’ υπάρχει μοι, ο δε έχω, τούτο υμίν δίδωμι». Όθεν πέμψατέ μοι όσον τάχος δύο άνδρας πιστοτάτους και επισήμους, Ανδριτζανίτας, προς ους εγώ ευθύς παραδώσω αδιστάκτως τον προσφερόμενον πλούτον, διότι αλλέως, εστιν αδύνατον. Εν τοσούτω δε φροντίσατε ίνα καταστήσητε τάχιστα τουλάχιστον κατά το παρόν, σχολείον ελληνικόν και αξιόλογον, όπερ αφ?ου συν θεώ έλθω εις Ανδρίτζαιναν κατά τον μέγα μου πόθον, κατασταθήσεται, ως ελπίζω, κοινή Ακαδημία δι’ όλην την Πελοπόννησον.
Έρρωσθε, ευδαιμονούντες διηνεκώς, άνδρες φιλόκαλοι, φιλόμουσοι και φιλοπάτριδες.
Ο υμέτερος συμπατριώτης
Αγαθόφρων Νικολόπουλος
la Bibliotheque de l’ Institut, Paris.
Eν Παρισίοις τη α΄του Ιουνίου ,αωλη΄
Επ. Γραφετέ μοι πάντοτε δια του εν Αθήναις φιλτάτου ανεψιού μου Κυρίου Χαραλάμπους Χριστοπούλου, Ανδριτζανίτου».

 

***

 

Βιβλία από την παραπάνω δωρεά μπορούμε να δούμε στο Μουσείο Μπενάκη μέχρι και τις 29 Ιουλίου 2018 στην έκθεση με τον τίτλο: «Αγαθόφρων / Ο Άτλας του συλλέκτη».

 

***

Ο Κωνσταντίνος Νικολόπουλος – Αγαθόφρων γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1786 και πέθανε στο Παρίσι, στις 12 Ιουνίου 1841. Ήταν συνθέτης, μουσικός, συγγραφέας και φιλόλογος.
Η καταγωγή του πατέρα του ήταν από την Ανδρίτσαινα. Μεγάλωσε στην Σμύρνη, όπου και σπούδασε λίγα χρόνια στην Ευαγγελική Σχολή. Το 1806, όταν η οικογένειά του μετανάστευσε στο Παρίσι, ο Νικολόπουλος έγινε βιβλιοθηκάριος στο Γαλλικό Ινστιτούτο, πράγμα που του επέτρεπε, στον ελεύθερο χρόνο του, να ασχολείται με τις ιδιωτικές του σπουδές. Έγινε μέλος της Φιλικής Eταιρείας, του Ελληνικού Κομιτάτου και της Φιλόμουσης Εταιρείας. Ήταν στενός φίλος και συνεργάτης του Αδαμάντιου Κοραή. Διέθετε ευρύτατη εγκυκλοπαιδική μόρφωση και διατηρούσε τακτική συνεργασία με το περιοδικό Revue Encyclopedique και έγραφε στο περιοδικό της Βιέννης Λόγιος Ερμής άρθρα με διάφορα ψευδώνυμα, όπως Αγαθόφρων Λακεδαιμόνιος, Ελληνόφρων Σαλαμίνιος κ.ά…

 

Η Νικολοπούλειος Βιβλιοθήκη, στην Ανδρίτσαινα.

 

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, δώρισε την πατρική του βιβλιοθήκη 3.500 τόμων στην Ανδρίτσαινα. Η βιβλιοθήκη αυτή αποτελεί τον πυρήνα της σημερινής Νικολοπούλειου Βιβλιοθήκης.

 

***

 

Στο Παρίσι το 1838, ο Κωνσταντίνος Νικολόπουλος τοποθέτησε προσεκτικά ένα ένα τα περίπου πέντε χιλιάδες βιβλία του σε 47 μεγάλα κιβώτια. Ετοίμασε τον κατάλογο των βιβλίων, έγραψε σε όλα στην πρώτη σελίδα με ανεξίτηλο μελάνι «Κτήμα ιερόν της Ανδριτσαίνης δώρον Αγαθόφρονος Νικολοπούλου» και παρέδωσε τις οδηγίες του, για την ασφαλή μεταφορά και τακτοποίηση των βιβλίων του. Τα βιβλία έφθασαν στο Κατάκωλο και από εκεί με άλογα μεταφέρθηκαν στην Ανδρίτσαινα.

Με επιστολή του ο Κ. Νικολόπουλος, που χρησιμοποιεί επίσης και το όνομα Αγαθόφρων, δωρίζει το σύνολο των βιβλίων του εις τον δήμο της. Η επιστολή αυτή αποτελεί και το μόνο ιδρυτικό έγγραφο της βιβλιοθήκης.

Ατυχώς ο Νικολόπουλος δεν αξιώθηκε να φθάσει στην Ανδρίτσαινα διότι απέθανε εν πλω ή κατ’ άλλους από γάγγραινα στο χέρι κατά την τοποθέτηση των βιβλίων στα κιβώτια.
Ο Κωνσταντίνος ή Αγαθόφρων Νικολόπουλος νέος περιπλανήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, στο Βουκουρέστι και τελικά το 1806 φθάνει στο Παρίσι. Εκεί γράφει σε περιοδικά και εφημερίδες, γίνεται τακτικός συνεργάτης στον Λόγιο Ερμή, το δεκαπενθήμερο φιλολογικό περιοδικό στην ελληνική γλώσσα που εκδιδόταν από το 1811 έως το 1821 στην ελληνική παροικία της Βιέννης και μεταφράζει Έλληνες κλασσικούς. Εξαιρετικά φιλομαθής γνωρίζει Γαλλικά, Γερμανικά και Ιταλικά. Επίσης εκδίδει ένα «γενναίο, μαχητικό φύλλο», τη «Μέλισσα» (1819-1821) μαζί με τον Κερκυραίο ιππέα του Τάγματος της Τιμής Σπυρίδωνα Κονδό, φανατικό οπαδό του Διαφωτισμού και του Κοραή.
Το 1814 ο Αγαθόφρων διορίζεται υποβιβλιοθηκάριος στο Ινστιτούτο των Παρισίων. Την ίδια εποχή αγοράζει συνεχώς βιβλία με σκοπό να δημιουργήσει και αργότερα να δωρίσει τη βιβλιοθήκη του στην Ανδρίτσαινα.
Με την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως δημοσιεύει θούρια και ύμνους για τους Έλληνες αγωνιστές και εκκλήσεις προς τους Ευρωπαίους να βοηθήσουν την ανεξαρτησία της Ελλάδος.
Δεν είναι πλούσιος, παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα Ελληνικής φιλολογίας για να κερδίσει χρήματα για τα βιβλία. Τον περιγράφουν σχεδόν άπορο, αλλά πάντοτε με ένα σπάνιο βιβλίο στο χέρι. Όπως και ο ίδιος γράφει αργότερα στο Δήμο της Ανδρίτσαινας συλλέγω «μετά πολλών πόνων, ταλαιπωριών και ιδρώτων». Παράλληλα συντάσσει τον κατάλογο των βιβλίων του, με τις γνώσεις που κατείχε ως υποβιβλιοθηκάριος στο Ινστιτούτο. Δυστυχώς αυτός ο κατάλογος χάθηκε, άγνωστο πώς και πότε.
Το 1840, με τη βοήθεια δύο κατοίκων της Ανδρίτσαινας, τα 47 κιβώτια με τα βιβλία φθάνουν στην αγαπημένη του γενέτειρα του πατέρα του. Εκεί τοποθετήθηκαν «προσωρινά» στην εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας όπου και παρέμειναν 40 ολόκληρα χρόνια.

 

 

Η Νικολοπούλειος Βιβλιοθήκη, στην Ανδρίτσαινα. Μια από τις αίθουσες με τη συλλογή των βιβλίων του Κωνσταντίνου Αγαθόφρωνα Νικολόπουλου.

 

Το 1851 το δημοτικό συμβούλιο της Ανδρίτσαινας αποφασίζει την ανέγερση κτιρίου βιβλιοθήκης αλλά το κτίριο ετελείωσε και εγκαινιάστηκε πολύ αργότερα, το 1879. Τότε ο πρώτος βιβλιοφύλακας Α. Μπαμπαδήμος ανοίγει τα κιβώτια και διαπιστώνει φθορές από υγρασία αλλά και κλοπές βιβλίων.
Το 1890 όμως και ο ίδιος θα κατηγορηθεί για υπεξαίρεση βιβλίων και ο Ειρηνοδίκης θα κατάσχει στο σπίτι του 182 βιβλία του Κ. Νικολόπουλου. Οι περιπέτειες εκδόσεως και με νέες δωρεές ή βιβλιοθήκη αριθμεί πλέον 6.450 βιβλία. Ο Κ. Νικολόπουλος υπήρξε ένας ξεχωριστός ευπατρίδης. Με τεράστιες δυσκολίες και αρνήσεις δημιούργησε μία μεγάλη βιβλιοθήκη με πολύτιμα βιβλία. «Ησύχασε και μη γυρεύεις Κοραήδες» του γράφει ο πατέρας του, ενώ άλλος συγγενής «μη συσσωρεύης βιβλία δια τους σκώληκας της Ανδριτσαίνης αλλά φύλαττε τον μισθόν σου».

 

-Αυτά έγραψε στις 19 Μαΐου 2009, σε άρθρο του στην εφημερίδα «Εστία» ο Σταύρος Ε. Σταυρίδης.

 

***

 

«Μαζεμένοι ένας προς έναν και φυλαγμένοι με ευλαβική επιμέλεια από τον Έλληνα βιβλιοθηκάριο του Ινστιτούτου της Γαλλίας στο Παρίσι, Αγαθόφρωνα Νικολόπουλο και τον πατέρα του ήταν 3.696 σπάνιοι τίτλοι. Πρόκειται για γραφτά που ξεκινάνε από το 1502 μ.Χ. και κάποιους τόμους ανάμεσα τους δυσεύρετους ή και μοναδικούς στον κόσμο. Ένας θησαυρός που το μόνο που χρειάζεται, είναι τα κατάλληλα μάτια για να τον δουν. Μια δωρεά, από κείνες που ορίζουν το νόημα της λέξης ευεργέτης. Τούτα αποτελούν καρπούς των κόπων ενός Ανθρώπου, που πείνασε και κακοπάθησε για τούτο το έργο. Το έργο που στο τέλος κόστισε την ίδια τη ζωή του και του στέρησε την ευκαιρία να δει τη γη που έθρεψε τους προγονούς του.
Η Ιδιωτική βιβλιοθήκη που στέριωσε από τα ακάματα χέρια του Αγαθόφρωνα, ήταν μια από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη του 18ου αιώνα, κι εξακολουθεί να είναι ένας πανέμορφος ανθός στον κήπο της παγκόσμιας βιβλιολογίας.
Το 1838, ο Αγαθόφρων Νικολόπουλος αποφάσισε να δωρίσει μια από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές βιβλίων που γνώριζε η Ευρώπη εκείνης της εποχής. Αποφάσισε να δώσει στη γενέτειρα. Προσπάθησε να εμφυσήσει τα υψηλότερα ιδανικά της ανθρώπινης διάνοιας στην πονεμένη πατρίδα του κι αυτά ήταν η γνώση κι ο πολιτισμός, η αγάπη για τη μάθηση και τις τέχνες, το πνεύμα και η χάρη της μουσικής και της καλλιέργειας.
Απόκτημα δύσκολο, σχεδόν θείο είναι η καταγραμμένη γνώση, που στις προθέσεις του Αγαθόφρωνα ήταν να αποτελέσει το εναρκτήριο λάκτισμα για την αναβίωση της παιδείας και των ιδανικών των Ελλήνων. Ήταν στόχος του να αποκτήσει η πόλη της Ανδρίτσαινας κι η τότε μικρή Ελλάδα (που περιορίζονταν στην Πελοπόννησο και τη Ρούμελη) έναν ανεκτίμητο θησαυρό, μα όχι μόνο αυτό.
Δεν πρόλαβε να γυρίσει και να συνοδέψει την δωρεά του στα πατρογονικά χώματα. Δεν είδε ποτέ την περιπόθητη Γη των Αρκάδων και τους μυριοπόθητους ανθρώπους της. Μα η κληρονομιά του έμελλε να ζήσει την δική της οδύσσεια και πολύ φοβάμαι ότι αν και είδε τελικά τον προορισμό της, δεν έφτασε ακόμα στην Ιθάκη της.
Ο Νικολόπουλος, περισσότερο πιστεύω πως ήθελε να βοηθήσει με την προσφορά του στην επανεκκίνηση της τιτάνιας πολιτισμικής κληρονομιάς που φέρουν στη πλάτη τους οι άνθρωποι τούτης της βασανισμένης Αρκαδικής χώρας, παρά να αναγνωριστεί με τιμές και δόξες.
Δεν ξέρω τι θα γινόταν και πώς, αν ο Αγαθόφρων επιζούσε και εκπλήρωνε το όνειρο του να δει τη Γη των προγόνων του. Δεν ξέρω πόσο θα προστάτευε την περιουσία του από την κωλυσιεργία και την αμορφωσιά των τοπικών προυχόντων του νεότευκτου ελληνικού κράτους.
Δεν ξέρω τι άλλο φορτίο είχε να δώσει η καρδιά του για να κάνει πράξη το όνειρο του. Μα πέρασαν τριάντα εννιά χρόνια πριν τα βιβλία που ταξίδεψαν από τον έκτο όροφο της οδού Καστιλιόν 12 στο Παρίσι, φτάσουν στην Ανδρίτσαινα, βγουν από την σκοτεινή φυλακή τους και ταχτοποιηθούν σε ράφια.
Για τριάντα εννιά ολόκληρα χρόνια σάπιζαν και πολλά απ’ αυτά καταστράφηκαν μέσα στο ναό της Αγίας Βαρβάρας που παραχώθηκαν και σχεδόν ξεχάστηκαν. Άχρηστα κι ανεκμετάλλευτα κατά τη διάρκεια που το έθνος την Ελλήνων τα χρειάζονταν περισσότερο από ποτέ.
Λένε ότι πολλοί τόμοι που είχαν ανεκτίμητη αξία, κλάπηκαν και πουλήθηκαν από ντόπιους και ξένους κάπηλους. Μα δεν μπορώ να διασταυρώσω τούτη την πληροφορία. Συναντάω στόματα ερμητικά κλειστά κι εύθικτους εγωισμούς.
Τα χρόνια κύλισαν και πέρασαν κι η ευθύνη βάρυνε στους ώμους των ανθρώπων.
Το 1875 ξεκίνησαν να κτίζονται τα Διδακτήρια που σχεδίασε ο Μιλτιάδης Κανελλόπουλος, καθηγητής στη Σχολή Ευελπίδων και καλός μηχανικός. Τα έφτιαξε σε σχήμα «Π» με ανοιχτή την Β.Α. πλευρά τους, για να έχουν φως από τον ήλιο.
Τα λεφτά που χρειάστηκαν, συγκεντρώθηκαν από έρανο κι από τη γενναία δωρεά του Αγγέλου Γιαννικέση, Πρόξενου της Ελλάδας στην Τεργέστη.
Το έργο τελείωσε και παραδόθηκε το 1879, έγιναν τα εγκαίνια και τα βιβλία του Αγαθόφρωνα Νικολόπουλου βρήκαν επιτέλους στέγη στον πρώτο όροφο του κτιρίου.
Από το 1998 η βιβλιοθήκη στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό κτήριο που είναι δίπλα στο ιστορικό Γυμνάσιο της Ανδρίτσαινας.
Στις μέρες μας, δεν υπάρχει πετρέλαιο για να πολεμηθεί το βουνίσιο κρύο της Ανδρίτσαινας και το όποιο σύστημα αφύγρανσης δεν μοιάζει να δουλεύει. Η μπογιά από τα ταβάνια πέφτει σε φαρδιές φλούδες και σχεδόν ακούω παράπονα από τα βιβλία που μπορεί να αυγάτισαν αλλά δεν καλοπερνάνε.
Έγγραφα με την υπογραφή του Ζαν Ζακ Ρουσό, κείμενα και αφιερώσεις διάσημων ανδρών (βιβλιόσημα, οικόσημα Δουκών, Βαρώνων κ.λ.π., επιστολές του βασιλιά Όθωνα, του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, των Αναγνώστη και Παναγιώτη Κανελλόπουλου, των Πάνου, Γενναίου και Μάρκου Κολοκοτρώνη, υλικό της οικογένειας Πλαπούτα, Πρακτικά της Πελοποννησιακής Γερουσίας και άλλα σημαντικά έγγραφα βρίσκονται στο έλεος της κρίσης, όχι της οικονομίας όσο των αξιών.
Ξέρω ότι είναι κάποιοι που έχουν κάνει σκοπό της ζωής τους την συντήρηση και την ευζωία των βιβλίων του Αγαθόφρωνα. Μα δεν μπορούν να σηκώσουν όλο το τεράστιο βάρος της κληρονομιάς στους ώμους τους. Έστω κι αν είναι ταγμένοι, είναι απελπιστικά λίγοι και φτωχότεροι από ποτέ.
Αλλά κοιτάω γύρω μου και βλέπω μάντρες να χτίζονται ασύστολα και καλλωπιστικές φανφάρες να πληρώνονται αδρά. Ακούω για γρηγορόσημα και μπαγαποντικές πρακτικές που τρώνε χρήμα και κόπους. Μαθαίνω για πυρόπληκτα που δεν κάηκαν ποτέ κι αποζημιώθηκαν. Ξέρω για δωρεές που πεθαίνουν στα συρτάρια κι ανακαλούνται…
Αυτό που θέλω όμως, είναι να δω κάποιον μεγαλοπιασμένο να πάρει τη σκυτάλη από τον Αγαθόφρωνα και να τιμήσει το κληροδότημα του. Να δω κάποιον προύχοντα να κάνει πράξεις για το Πνευματικό απόκτημα της Ανδρίτσαινας, Να δω ανθρώπους εκλεγμένους, να καταλαβαίνουν ότι η μοναδική πραγματική τους περιουσία δεν είναι αυτά που χωράνε οι τσέπες τους, μα εκείνα που γεμίζουν το μυαλό και την καρδιά τους.
Θέλω επιτέλους να δω φιλέλληνες Έλληνες.
Ευχή και δώρο, αν είσαι ικανός και ισάξιος, είναι η κληρονομιά του πνεύματος, μα κατάρα τρομερή αν υπολείπεσαι σθένους αυτών που στην κληροδότησαν.
«Εν τοσούτω δε φροντίσατε ίνα καταστήσητε τάχιστα τουλάχιστον κατά το παρόν, σχολείον ελληνικόν και άξιόλογον, οπέρ αφ’ου συν θεώ έλθω εις Ανδρίτζαιναν κατά τον μέγα μου πόθόν, κατασταθήσεταί, ως ελπίζω, κοινή Ακαδημία δι’ όλην την Πελοπόννησον».

***

Όσα διαβάσατε πιο πάνω είναι αποσπάσματα από άρθρο του Martin McDarren που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα «Let’s wait until the storm passes» στις 8 Μαΐου 2013. O κ. Μartin McDarren, γεννημένος στο Kirkcaldy της Σκωτίας από Έλληνα πατέρα και Σκωτσέζα μητέρα, ασχολείται επαγγελματικά με την παραγωγή ντοκιμαντέρ και αφού γύρισε όλο τον κόσμο, επέλεξε τα τελευταία χρόνια να ζήσει μόνιμα στην περιοχή της Ανδρίτσαινας.

 

***

 

Στιγμιότυπο από την προετοιμασία της έκθεσης «Αγαθόφρων. Ο Άτλας του συλλέκτη», στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς.

 

***

«Αγαθόφρων, ο άτλας του συλλέκτη»

Συντελεστές

Σύλληψη – Συντονισμός: Δάφνη Κοκκίνη
Δημιουργική ομάδα: Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, Δάφνη Κοκκίνη, Γιώργος Κουρμαδάς, Καρολίνα Μωρέττη
Ηχητική κατασκευή: Κορνήλιος Σελαμσής
Sound Design: Marcel Babazadeh
Φιλολογική επιμέλεια: Μαρία Σκιαδά
Σύμβουλος δραματουργίας: Armin Kerber
Κινηματογράφηση: Γιάννης Χήνος, Άλκηστις Κοκκίνη
Σχεδιασμός ήχου: Marcel Babazadeh
Συνεργάτης στον σχεδιασμό της ηχητικής κατασκευής: Φοίβος Πετρόπουλος
Σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη
Επιπλέον υποστηρικτικοί φορείς: Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη Ανδρίτσαινας, Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων Ελβετίας
H παράσταση περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα «Αθήνα – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018 Unesco»

 

***

Στο πλαίσιο του Αφιερώματος «Άνοιγμα στην Πόλη – Αθήνα» και του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2018

 

***

Μουσείο Μπενάκη

Πειραιώς 138
Από 29 Ιουνίου έως και 29 Ιουλίου 2018
Μέρες και ώρες επίσκεψης:
Πέμπτη και Κυριακή: 10.00-18.00
Παρασκευή και Σάββατο: 10.00-22.00
Με ελεύθερη είσοδο

***

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ: ΑΓΑΘΟΦΡΩΝ. Ο ΑΤΛΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΕΚΤΗ

Παναγιώτης ΜήλαςΚωνσταντίνος Αγαθόφρων Νικολόπουλος. Ένα καρφί κι ο τέτανος τον κράτησαν μακριά από την Ανδρίτσαινα
Περισσότερα

Τζέσυ Παπουτσή. Έφυγε ένα καλό παιδί, «μια αληθινή κυρία του θεάτρου και της καρδιάς μας»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο αποχαιρετισμός της Τζέσυς Παπουτσή θα γίνει την Τρίτη 3 Ιουλίου 2018 το μεσημέρι στις 3:15 στο Γ’ Νεκροταφείο Αθηνών. Στις οδούς Κοτυώρων και Κολχίδος. Κοντά στη Θηβών και στην Αερογέφυρα της Νίκαιας, τ.τ. 18454. Τηλέφωνο 210-56.94.440

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας – catisart.gr

«Γέλασα, συγκινήθηκα και δάκρυσα με την εκπληκτική κυρία Τζέσυ Παπουτσή, μιαν αληθινή κυρία του θεάτρου και της καρδιάς μας, που συνυπάρχοντας επί σκηνής με δύο ικανότατους ηθοποιούς της νεότερης γενιάς, άγγιξε τους θεατές με την ευαίσθητη και ισορροπημένη ερμηνεία της.

 

«Μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος», του Ρεμί Ντε Βος, το 2015 στο «Μικρό Γκλόρια» με τον Γιώργο Καραμίχο, τον Δημήτρη Λιακόπουλο και τη Μαρλέν Σαΐτη.

 

Δημιούργησε μια μητέρα με ευφυείς νότες, με λεπτές αποχρώσεις, με οικείους συνειρμούς, αποτέλεσμα μιας μακράς εμπειρίας, μιας αφοσιωμένης σταδιοδρομίας και πολύ ειδικών ικανοτήτων. Έφτιαξε γέφυρα μεταξύ της ίδιας και του ρόλου ώσπου να βρει το κοινό σημείο, τη χρυσή τομή. Δίχως εντυπωσιασμούς, ενώ θα μπορούσε, απόλυτα άμεσα και λιτά, μας έδωσε την αγάπη της μάνας για το παιδί της»…

Αυτό είναι ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο που έγραψε η Ειρήνη Αϊβαλιώτου στο catisart.gr στις 10 Νοεμβρίου 2015, για την παράσταση «Μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος», σε σκηνοθεσία του Γιώργου Καραμίχου.

***

«Οδυσσέα γύρισε σπίτι», του Ιάκωβου Καμπανέλλη το 1981, στο Εθνικό Θέατρο – Κεντρική Σκηνή: Τζέσυ Παπουτσή (Νεφέλη), Στέλιος Βόκοβιτς (Οδυσσέας).

 

Τον Ιανουάριο του 1981 στη εφημερίδα «Μεσημβρινή» η Ελένη Βαροπούλου έγραφε: «Η Τζέσυ Παπουτσή ήταν με την ερμηνεία της θετικότατη παρουσία στο θέαμα. Στον ρόλο της Νεφέλης πρόσθεσε ένα γνήσιο κωμικό χρώμα στις σκηνές της». Η κριτική αυτή ήταν για την παράσταση «Οδυσσέα γύρισε σπίτι» του Ιάκωβου Καμπανέλλη που είχε παρουσιαστεί στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού μας Θεάτρου.

***

«Ο άλλος Αλέξανδρος», το 1977 στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Με τον Ναπολέοντα Ροδίτη.

 

Καλά λόγια για έναν καλό άνθρωπο. Μια ηθοποιό που με το ταλέντο της, τη ζωντάνια και την καρδιά της πάντα χάριζε ξεχωριστές στιγμές και στους θεατές αλλά και στους συνεργάτες της.

Το θέατρο έχασε έναν από τους πιο γλυκούς και ταλαντούχους ανθρώπους που όμοιος δεν θα υπάρξει ξανά. Το καθαρό και βροντερό της γέλιο, η έννοια για τους άλλους, η γενναιοδωρία της, η ευαισθησία της, το χιούμορ της θα λείψουν στο κοινό, τους φίλους, τους οικείους της. Μια καλλιτέχνις που θα θυμόμαστε πάντα.

***

Η Τζέσυ (Γεθσημανή) Παπουτσή, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Σπούδασε στο θεατρικό εργαστήρι του Δημήτρη Κωνσταντινίδη (1973).

Πρωτοεμφανίστηκε στην σκήνη ως μαθήτρια της σχολής με τον Θίασο Ιωάννας Αρώνη – Κάρολου Παυλάκη, το 1972, στο έργο των Φ. Άρνολντ – Ε. Μπαχ, «Αγνός Γλεντζές».Πρωταγωνίστησε, μεταξύ άλλων σε τηλεοπτικές σειρές: «Ζητείται Σίριαλ», «Δυο Ξένοι», «Η Ώρα η Καλή» , «Το Κόκκινο Δωμάτιο», «Αχ Ελένη», «Και οι Τέσσερις Ήταν Υπέροχες», «Οι Στάβλοι της Εριέτας Ζαΐμη», «Πάτερ Ημών» κ.ά. και στην εκπομπή της ΕΤ1 «Το Θέατρο της Δευτέρας» σε έργα όπως: «Η Λέσχη των Τρελών», «Κοιμισμένη Τρέλα», «Η Τελευταία Θυσία» κ.ά. Πρωταγωνίστησε επίσης σε αρκετές ταινίες: «Safe Sex», «Ροζ Ολοταχώς», «Η Βαλίτσα του Παπά» , «Η Σιδηρά Κυρία», «Μην Περνάς Ανάβει Κόκκινο» κ.ά.
Από το 1973 ως το 1989, υπήρξε μόνιμο μέλος του Εθνικού Θεάτρου, όπου συμμετείχε και σε πολλές παραστάσεις αρχαίων τραγωδιών και κωμωδιών. Ιδιαίτερα αξιόλογη ήταν η συμμετοχή της στον χορό του αρχαίου δράματος του Εθνικού Θεάτρου.
Μετά το 1989, συνεργάστηκε στο θέατρο με σπουδαίους ηθοποιούς όπως ο Α. Αλεξανδράκης, Ν. Γαληνέα, Κ. Βουτσάς, Σ. Ψάλτης, Σ. Μουστάκας, Θ. Βέγγος, Π. Κοντογιαννίδης κ.α.

 

 

«Μάσκες» του Μπεν Τζόνσον, σε σκηνοθεσία Γιώργου Χριστοδουλάκη, το 1979 στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου: Λία Πάρλα (Χορός), Τζέσυ Παπουτσή (Εύκλεια), Μίκα Φλωρά (Χορός).

 

Η Τζέσυ Παπουτσή έφυγε από τη ζωή την Κυριακή 1η Ιουλίου 2018. Είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1956 και τις τελευταίες 62 ημέρες έδινε τον δικό της αγώνα. Τελικά λύγισε… Το χαμόγελο και το ψυχικό της σθένος αυτή τη φορά δεν ήταν αρκετά για να την κρατήσουν στη ζωή.

 

***

«Το ταξίδι», «Τα χειρόγραφα», «Οι αρσενικοί» και «Το θαύμα». Τέσσερα μονόπρακτα σε ενιαία παράσταση το 1982 στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Πένυ Παπουτσή (Ελένη), Πίτσα Καπιτσινέα (Δέσποινα), Τζέσυ Παπουτσή (Σοφία).

 

Η Τζέσυ Παπουτσή παντρεύτηκε για πρώτη φορά με την Θάνο Καληώρα. Απέκτησαν έναν γιο, τον Γιώργο, που σήμερα είναι 38 χρονών.
«Με τον Θάνο, περάσαμε πολύ ωραία αλλά η σχέση μας τελείωσε. Δυστυχώς ή ευτυχώς, τίποτα δεν είναι αιώνιο και, φυσικά, κάθε σχέση χτίζεται και κερδίζεται με προσπάθεια. Μετά το διαζύγιο με τον Θάνο μείναμε φίλοι», έλεγε η Τζέσυ.

Αργότερα μπήκε στη ζωή της ο συνάδελφός της Γιάννης Μάνιος με τον οποίο παντρεύτηκε το 2008. Έλεγε για εκείνον: «Είναι πολύ καλός σύντροφος και εξαίρετος άνθρωπος. Με νοιάζεται, με αγαπά και με φροντίζει πολύ, και αυτό, επειδή το κάνω εγώ με όλους από χαρακτήρα, με συγκινεί απίστευτα».

 

«Η χαρτοπαίχτρα», το 1982 στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου: Νίκος Φιλιππόπουλος (Κλεφτοκοτάς), Τζέσυ Παπουτσή (Τροτέζα), Γιώργος Τσιτσόπουλος (Παπατζής), Μαίρη Αρώνη (Κα Αλέκα), Τρύφων Καρατζάς (Γιατρός).

 

***

 

Για περισσότερα από 20 χρόνια δούλεψε στο Εθνικό Θέατρο, ενώ τα χρόνια που υπηρέτησε τον χώρο του θεάτρου έφταναν κοντά στις τέσσερις δεκαετίες. Πρωταγωνίστησε επίσης σε πολλές τηλεοπτικές σειρές. Χαρακτηριστικές παρουσίες της ήταν στις σειρές: Safe sex, 7 θανάσιμες πεθερές, Εμείς κι εμείς, Δύο Ξένοι, Οι στάβλοι της Εριέτας Ζαΐμη κ.ά.

Στον κινηματογράφο έπαιξε στις ταινίες του Βασίλη Βαφέα, «Ανατολική Περιφέρεια» (1979), «Ρεπό» (1982), στο «Safe Sex» των Ρέππα – Παπαθανασίου (1999), στο «Βίτσια γυναικών» του Νίκου Ζερβού (2000), «Ροζ ολοταχώς» του Δημήτρη Γιαζουτζάκη (2001).

***

«Το άσυλο», το 1985, στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου: Νίτα Παγώνη (Μάρτζορυ), Βασίλης Κανάκης (Τζακ), Δημήτρης Έξαρχος (Χάρυ), Τζέσυ Παπουτσή (Καθλήν).

 

Η Τζέσυ αντιμετώπισε με γενναιότητα το σοβαρό πρόβλημα υγείας το 2015. Όλα πήγαιναν καλά μέχρι πριν από λίγους μήνες που ο εφιάλτης επέστρεψε…

***

Ο αποχαιρετισμός της Τζέσυς Παπουτσή θα γίνει την Τρίτη 3 Ιουλίου 2018 το μεσημέρι στις 3:15 στο Γ’ Νεκροταφείο Αθηνών. Στις οδούς Κοτυώρων και Κολχίδος. Κοντά στη Θηβών και στην Αερογέφυρα της Νίκαιας, 18454. Τηλέφωνο 210-56.94.440

***

Όλες οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες είναι από το Αρχείο του Εθνικού Θεάτρου. Η βασική φωτογραφία είναι από την παράσταση «Ο Μπάρμπα Λινάρδος» του Δημητρίου Κόκκου που παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο το 1980.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΤζέσυ Παπουτσή. Έφυγε ένα καλό παιδί, «μια αληθινή κυρία του θεάτρου και της καρδιάς μας»…
Περισσότερα

Παύλος Αλέπης: Ο δημοσιογράφος πρέπει πρώτα να ακούει και μετά να ορθώνει το ανάστημά του

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

– Μπορείς να πεις πολλά με λίγα λόγια;

– Αν θέλεις, μπορείς.

– Και για τη σοβαρή διάσταση της Δημοσιογραφίας;

– Αν θέλεις και ξέρεις, μπορείς.

Ιδού λοιπόν. Τα διάβασα πολύ πρόσφατα και δεν σβήνονται από τη σκέψη μου, τα λόγια του πρόεδρου των «Τimes» της Νέας Υόρκης. Ο κ. Μαρκ Τόμσον υπήρξε και πρώην γενικός διευθυντής του ΒBC και όταν μιλά για δημοσιογραφία, όπως έκανε τελευταία, επισκέπτης στη χώρα μας, ακούν και σημειώνουν παλαιότεροι και νεότεροι.

Σημειώστε:

– Η πολιτική και δημοσιογραφική πενία έχει πάρει εφιαλτικές διαστάσεις. Είπε και ξεκίνησε να το τεκμηριώνει. Η κακοφωνία γίνεται κανόνας, κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο. Οι αναπαραγόμενες εκφράσεις και συμπεριφορές ενός ολόκληρου κόσμου, έχουν γίνει καθεστώς και κανονικότητα. Η πλειονότητα των δημοσιογράφων δεν μελετά, δεν διαβάζει, δεν παράγει σκέψη. Χωρισμένοι σε πολιτικές φατρίες – ανάλογα με το «μαγαζί» που υπηρετούν – υποστηρίζουν την εκάστοτε… ορθοδοξία τους, έτοιμοι να εκτελέσουν λεκτικά, ειρωνικά, σαρκαστικά τον αντίπαλο.

Η επιχειρηματολογία, η αναλυτική και συνθετική σκέψη ανύπαρκτη. Η προάσπιση της Δημοκρατίας στα λόγια.

– Τα σημειώσατε;

Πάμε τώρα στην ανάλυση και τη συνθετική ικανότητα του κ. Τόμσον.

– Όλα εξαρτώνται από την ακρόαση. Μπορείς να μιλήσεις αποτελεσματικά μόνον όταν ξέρεις να ακούς. Όταν δεν ακούς, χάνεις το κοινό και οι πολίτες ψάχνουν να βρουν κάποιον να τους ακούει, να τους ακούσει… Εκεί έγκειται και ο κίνδυνος του Λαϊκισμού.

– Το σημειώσατε κι αυτό;

Και κάτι ακόμα, αφού εξήγησε πως πάντα ο δημοσιογράφος πρέπει να ορθώνει το ανάστημά του, πρόσθεσε πως ο δημοσιογραφικός λόγος συνδέεται με τη δημοκρατία.

Είναι άσκηση η δημοσιογραφία στην ακρόαση και στην κριτική σκέψη, πρέπει να μάθουμε τους νέους να αναζητούν την αλήθεια.

– Δεν γνωρίζω τι σημειώσατε και τι συγκρατήσατε. Αν υποτεθεί πως δημοσιογράφος είναι αυτός που βλέπει, αυτό που οι άλλοι κοιτάνε, τότε με χαρά σας δείχνω τις δικές μου …σημειώσεις. Αυτές που αντέγραψα, ταπεινά με την ελπίδα πως θα ακούσουμε ο ένας τον άλλον.

***

  • Το παραπάνω άρθρο του Παύλου Αλέπη δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017, στην ιστοσελίδα i.selida.gr
  • Ο Παύλος Αλέπης είναι δημοσιογράφος και μέλος της ΕΣΗΕΑ.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΠαύλος Αλέπης: Ο δημοσιογράφος πρέπει πρώτα να ακούει και μετά να ορθώνει το ανάστημά του
Περισσότερα

Στο Μουσείο Μπενάκη, ο ασπρόμαυρος έρωτας της Τζόαν Λη Φέρμορ για τον Πάτρικ και την Ελλάδα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Βρετανός Πάτρικ Λη Φέρμορ (1915 – 2011) θεωρείται ο μεγαλύτερος ταξιδιωτικός συγγραφέας της εποχής μας και μια θρυλική φυσιογνωμία που συνέδεσε τη ζωή του με την Ελλάδα.

Η Τζόαν Ελίζαμπεθ Ράινερ (1922-2013) υπήρξε μια ακαταπόνητη επαναστάτρια, όταν το 1940 τράβηξε τις εξαιρετικές εκείνες φωτογραφίες από το βομβαρδισμό του Λονδίνου που έμελλε να γίνουν το σύμβολο της ζωής που θα άφηνε αργότερα πίσω της. Στο Κάιρο το 1944 γνώρισε τον Πάτρικ -που τον φώναζε Paddy- ο οποίος σύντομα θα την ακολουθούσε στην Αθήνα.

 

 

Στη διάρκεια της ελεύθερης σχέσης που τους ένωνε, η Joan και o Paddy μοιράστηκαν τη ζωή τους, κυρίως στην Ελλάδα, ως εραστές και ως φίλοι. Εκείνη φωτογράφος και εκείνος συγγραφέας, απολάμβαναν ισότιμη αναγνώριση ως καλλιτέχνες.
Ταξίδεψαν μαζί σε όλη την Ελλάδα, προτού τελικά εγκατασταθούν στην Πελοπόννησο – στο όμορφο σπίτι που έχτισαν στην Καρδαμύλη και κληροδότησαν στο Μουσείο Μπενάκη.

 

 

Οι περιπλανήσεις του Πάτρικ Λη Φέρμορ ξεκινούν από την ηλικία των 18 ετών, το 1933, όταν αντί να ακολουθήσει τη στρατιωτική σταδιοδρομία για την οποία τον προόριζαν, πέρασε τη Μάγχη και ξεκίνησε να διασχίσει την Ευρώπη με τα πόδια, με προορισμό την Κωνσταντινούπολη.

Υποκινημένος από την ασίγαστη περιέργειά του για τον κόσμο, πραγματοποίησε αυτό το μυθικό κατόρθωμα, περνώντας από διάφορες δοκιμασίες. Έφτασε στην Κωνσταντινούπολη την Πρωτοχρονιά του 1935. Από εκεί πέρασε στην Ελλάδα, έμεινε στον Άθω και ταξίδεψε στην Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα μαθαίνοντας τα ήθη και τη γλώσσα της χώρας που έμελλε να γίνει δεύτερη πατρίδα του.

 

 

Όταν κηρύχθηκε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος επέστρεψε στην Αγγλία και κατατάχθηκε στην Ιρλανδική Φρουρά και στη συνέχεια, λόγω της γνώσης του των ελληνικών, τοποθετήθηκε ως σύνδεσμος-αξιωματικός στον Ελληνικό Στρατό. Με την κατάρρευση του Αλβανικού Μετώπου βρέθηκε στην Κρήτη.
Εκεί, μεταμφιεσμένος σε βοσκό, έζησε δύο χρόνια στα βουνά, οργανώνοντας τον αγώνα των ανταρτών. Ηγήθηκε της ομάδας που απήγαγε τον Γερμανό διοικητή, τον στρατηγό Κράιπε.

 

 

Από τότε «άλλαξε» και το όνομά του και ζήτησε να τον φωνάζουν Μιχάλη.
Ο ίδιος δεν είχε ποτέ αναφερθεί στο περιστατικό στα βιβλία του, τα οποία αγαπήθηκαν από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.

 

 

Τα βιβλία που εξέδωσε είναι: Το Δέντρο του Ταξιδιώτη (1950), Τα Βιολιά του Σαιν Ζακ (1953), A Time to Keep Silence (Ώρα για Σιγή) (1957), Μάνη – Ταξίδια στη νότια Πελοπόννησο (1958), Ρούμελη (1966), Η Εποχή της Δωρεάς – Πεζός στην Κωνσταντινούπολη: Από το Χουκ της Ολλανδίας στον Μέσο Δούναβη (1977), Ανάμεσα στα Δάση και τα Νερά (1986), Three Letters from the Andes (Τρία Γράμματα από τις Άνδεις) (1991), Words of Mercury (Λόγοι του Ερμή) (2003) το εξέδωσε η Άρτεμις Κούπερ (Artemis Cooper), Εισαγωγή στο Into Colditz του Lt Colonel Miles Reid, Michael Russell Publishing Ltd, Wilton (1983). Πρόλογος του Albanian Assignment του Ντέιβιντ Σμάιλι, Chatto & Windus, London (1984). Θλιμμένη Βιασύνη: Επιστολές ανάμεσο στην Ντέμπορα Ντέβονσιρ και τον Πάτρικ Λη Φέρμορ (2008), έκδοση Charlotte Mosley.

***

 

Στις δεκαετίες του 1940, του 1950 και του 1960 η Τζόαν έβγαλε αμέτρητες φωτογραφίες ανθρώπων και τόπων, ταξιδεύοντας μαζί με τον Paddy στην Ελλάδα. Μερικές από αυτές δημοσιεύονται στα βιβλία «Μάνη» και «Ρούμελη». Οι περισσότερες όμως παρέμειναν άγνωστες μέχρι το θάνατό της το 2003. Το αρχείο της βρίσκεται σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Σκωτίας, στο Εδιμβούργο. Ο Πάτρικ και η Τζόαν παντρεύτηκαν το 1968.

***

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ, μέχρι τον θάνατό του (2011) ζούσε στη Μάνη, σ’ ένα σπίτι που σχεδίασαν μαζί με την Τζόαν στην Καρδαμύλη. Ως αναγνώριση της προσφοράς του στον χώρο των Γραμμάτων του απονεμήθηκε ο τίτλος του Ιππότη από τη Βασίλισσα της Αγγλίας.

***

Η Joan Leigh Fermor, η φωτογράφος και αγαπημένη…

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Μουσείο Μπενάκη

Ελληνικός Πολιτισμός
Έκθεση Φωτογραφίας
«Joan Leigh Fermor. Φωτογράφος και αγαπημένη»

Διάρκεια της έκθεσης μέχρι και τις 21 Οκτωβρίου 2018
Οι φωτογραφίες χρησιμοποιούνται με την ευγενική παραχώρηση του «Joan Leigh Fermor Estate».
Ώρες λειτουργίας
Τετάρτη, Παρασκευή: 10:00 – 18:00
Πέμπτη, Σάββατο:10:00 – 00:00
Κυριακή:10:00 – 16:00
Εισιτήρια: 7 και 5 ευρώ.

*

Κουμπάρη 1 και Βασ. Σοφίας
Αθήνα
Τηλέφωνο: 210 367 1000
Πρόσβαση
-Με τα Λεωφορεία: 022, 054, 100, 203, 204, 220, 221, 224, 235, 608, 622, 732, 815, Α5, Γ5, Ε14, Ε6
-Με το τρόλεϊ: 3
-Με το μετρό: Γραμμές 2 και 3. Σταθμοί «Σύνταγμα» και «Ευαγγελισμός».

Πρόσβαση για ΑΜΕΑ

Για το κεντρικό κτήριο η είσοδος του Μουσείου που βρίσκεται επί της οδού Βασιλίσσης Σοφίας διευκολύνει την πρόσβαση σε άτομα µε κινητικά προβλήματα, αναπηρικά καθώς και παιδικά αμαξίδια.

Παναγιώτης ΜήλαςΣτο Μουσείο Μπενάκη, ο ασπρόμαυρος έρωτας της Τζόαν Λη Φέρμορ για τον Πάτρικ και την Ελλάδα
Περισσότερα

Ντέιβιντ Γκόλντμπλατ. Ο φωτογράφος – αδιάψευστος μάρτυρας της ανόδου και της πτώσης του απαρτχάιντ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Γεννημένος στη Νότια Αφρική τον Νοέμβριο του 1930 σε μια οικογένεια Λιθουανών Εβραίων μεταναστών, ο Ντέιβιντ Γκόλντμπλατ (David Goldblatt) μεγάλωσε σε ένα πνεύμα σεβασμού και ανεκτικότητας απέναντι σε άλλες κουλτούρες, θρησκείες και ανθρώπους.

Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους φωτογράφους του 20ού αιώνα. Ο φωτογραφικός του φακός του Γκόλντμπλατ υπήρξε αδιάψευστος μάρτυρας της ανόδου και της πτώσης του απαρτχάιντ πριν στραφεί στην αποτύπωση των τοπίων της χώρας του.

 

 

Η τελευταία αναδρομική έκθεση των έργων του έγινε στο Κέντρο Ζωρζ Πομπιντού, στο Παρίσι, από 21 Φεβρουαρίου έως 7 Μαΐου 2018.

Ο Γκόλντμπλατ, ο οποίος είχε καταγγείλει μέσα από το έργο του τη δράση και τις συνέπειες του απαρτχάιντ στη χώρα του, πέθανε το ξημέρωμα της Δευτέρας 25 Ιουνίου 2018 σε ηλικία 88 ετών. «Πέθανε γαλήνια στον ύπνο του στις 5:37 το πρωί στην κατοικία του στο Γιοχάνεσμπουργκ», ανακοίνωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Λίζα Έσερς, διευθύντρια της Γκαλερί Γκούντμαν.

 

«Man sleeping», Γιοχάνεσμπουργκ 1975, Ντέιβιντ Γκόλντμπλατ.

 

Ο David Goldblatt έγινε γνωστός για τη δουλειά του, με την οποία αφηγήθηκε τις ωμότητες του φυλετικού διαχωρισμού που διαπράττονταν από την κυβέρνηση της λευκής μειοψηφίας από το 1948, τη χρονιά που θεσπίσθηκαν οι νόμοι του απαρτχάιντ. Ο Goldblatt ταξίδευε σε όλη τη χώρα και κατέγραφε το δράμα που βίωναν οι έγχρωμοι συμπατριώτες του.
«Έπεσε ένα μεγάλο δέντρο. Έχουμε χάσει έναν από τους εθνικούς μας θησαυρούς», δήλωσε ο Monique Vajifdar, συντηρητής τέχνης.

 

 

Όλοι παραδέχονταν ότι ο David Goldblatt «καθοδήγησε τις γενιές των νεότερων φωτορεπόρτερ, στο να τεκμηριώνουν την καθημερινή ζωή των Νοτιοαφρικανών στην προ και μετά απαρτχάιντ εποχή. Με τις εικόνες του έδωσε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ιστορίας και της κοινωνίας της Νότιας Αφρικής».

Ο Goldblatt ήταν ο πρώτος Νοτιοαφρικανός που παρουσίασε τη δουλειά του στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΜΟΜΑ) στη Νέα Υόρκη, το 1988.

 

 

Ανάμεσα στα βραβεία που έχει κατακτήσει είναι και τα εξής: Hasselblad, Henri Cartier-Bresson και το Cornell Capa Lifetime Achievement Award. Ήταν επίτιμος συνεργάτης της The Royal Photographic Society.

Ο Goldblatt πέρασε έξι μήνες φωτογράφησης στο Soweto το 1972 ενώ το 1976-77 ταξίδεψε σε ποδήλατο στα περίχωρα του Johannesburg, καταγράφοντας τη ζωή των πολιτών.

Το 1979 ο Goldblatt άρχισε να εργάζεται στο προάστιο των λευκών Transvaal. Το σύνολο των φωτογραφιών του εκδόθηκε το 1982 στο λεύκωμα In Boksburg. Αργότερα συμμετείχε σε μια έκθεση, επιμελημένη από τον συνάδελφό του Omar Badsha. Εκεί, με τις φωτογραφίες του κάλυψε την ιστορία των εργαζομένων που ταξίδευαν κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες την ημέρα με λεωφορείο προκειμένου να φτάσουν στον τόπο της εργασίας τους, μεταξύ των πατρίδων και των πόλεων όπως η Πρετόρια.

 

 

Στη δεκαετία του 1980, ο Goldblatt πήρε μέρος σε ένα δεκαπενταετές πρόγραμμα που είχε ως θέμα τη ζωή στη Νότια Αφρική. Τα έργα του δημοσιεύθηκαν το 1998.

Το 1989, μαζί με φίλους και συναδέλφους του ο Goldblatt συγκέντρωσε κεφάλαια για τη δημιουργία του Εργαστηρίου Φωτογραφίας στο οποίο εκπαιδεύτηκαν πολλοί νέοι φωτογράφοι της Νότιας Αφρικής.
Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ο Goldblatt, με συνεντεύξεις του επέκρινε την τάση της πολιτείας να καταστρέφει ιστορικούς χώρους.

Επίσης μιλώντας στους Sunday Times, ενθάρρυνε άλλους φωτογράφους να παραμείνουν πιστοί στη συλλογή φωτογραφικών ντοκουμέντων από τη ζωή των συμπολιτών του.

***

 

Ο Γκόλντμπλατ ήταν παντρεμένος, πατέρας τριών παιδιών και είχε πολλά εγγόνια.

***

 

*Η κηδεία του Goldblatt θα γίνει στο νεκροταφείο του Δυτικού Πάρκου του Γιοχάνεσμπουργκ το μεσημέρι της Τρίτης 26 Ιουνίου 2018 ενώ το απόγευμα της ίδιας ημέρας θα γίνει τιμητική εκδήλωση στη μνήμη του, στην Γκαλερί Goodman.

Παναγιώτης ΜήλαςΝτέιβιντ Γκόλντμπλατ. Ο φωτογράφος – αδιάψευστος μάρτυρας της ανόδου και της πτώσης του απαρτχάιντ
Περισσότερα