Κριτική παρουσίαση

Γιατί να δείτε το απίστευτο δικαστικό θρίλερ “Terror” – Όλες οι νέες φωτογραφίες από την παράσταση

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Κανονικά δεν θα έπρεπε να χρειάζεται πολλές συστάσεις, απλώς έπρεπε να τη βλέπουμε και την ξαναβλέπουμε αυτή την παράσταση. Η έμπειρη σκηνοθετική ματιά του Γιώργου Οικονόμου, η δυνατή υπόθεση, η εξαίρετη μετάφραση της Ευαγγελίας Α. Νάνου, η λιτή ερμηνευτική προσέγγιση, η υποβλητικά αυστηρή ατμόσφαιρα και το δραματικό υπόβαθρο του δικαστικού θρίλερ “Terror” είναι καταλύτες για την επιτυχία της.

Το έργο αποτελεί μια ευεργετική πληροφόρηση και έναν ευπρόσδεκτο αιφνιδιασμό κομβικής σημασίας για τις κατακτήσεις του σύγχρονου δημοκρατικού πολιτισμού και τις ερμηνείες του εν μέσω του φαινομένου της τρομοκρατίας, που έχει πάρει διεθνείς διαστάσεις. Επιχειρεί να εντρυφήσει στις διαφορετικές απόψεις περί της έννοιας του νομικού πολιτισμού και θέτει ερωτήματα για την προστασία των κεκτημένων του νομικού μας πολιτισμού αλλά και για τη δυναμική ισορροπιών που διαμορφώνεται πολλές φορές από τη συγκυρία των γεγονότων.

Εκτός από αξιόλογο δικαστικό θρίλερ, το “Terror” με τις εναλλαγές, τις ανατροπές, την καθαρή ματιά του, το πλάσιμο των χαρακτήρων συνιστά κι ένα άψογο ψυχογράφημα και αποτελεί ένα από τα καλύτερα δικαστικά δράματα όλων των εποχών. Οι διάλογοί του είναι εξαιρετικοί και το φινάλε του τουλάχιστον συναρπαστικό.

Ο Γερμανός συγγραφέας Φέρντιναντ φον Σίραχ, με την ψύχραιμη πένα του, σχολιάζει -μεταξύ άλλων- και το συχνά υψηλότατο τίμημα που έχει η αναζήτηση της αλήθειας για τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης. Με ντοκιμαντερίστικη δύναμη και εξαντλητική ακρίβεια στην αναπαράσταση μιας πολύπλοκης σειράς ενεργειών, η παράσταση φωτίζει με ρεαλιστική στιβαρότητα την ορατή και την αθέατη πλευρά της απονομής δικαιοσύνης.

Το έργο εκτυλίσσεται σε όλη τη διάρκειά του μέσα σε μία αίθουσα δικαστηρίου. Μόνο μια διασκευή με ζωντάνια και αφηγηματικότητα (Μιρέλλα Παπαοικονόμου), ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης (Γιώργος Οικονόμου) και ικανότατοι ηθοποιοί, καλλιτέχνες με αξία, γνώση και ταλέντο (Κώστας Ανταλόπουλος, Στέλιος Δημόπουλος, Βάσω Καβαλιεράτου, Νάνσυ Μπούκλη, Βασίλης Παλαιολόγος και Γιάννης Στεφόπουλος) μπορούν να σηκώσουν παρόμοιο βάρος και να κρατήσουν σε εγρήγορση την προσοχή των θεατών για δύο ολόκληρες ώρες.

Σύντομες στιγμές – ανάσες ευρωπαϊκού χιούμορ διανθίζουν την παράσταση, η δράση είναι γρήγορη και αποδοτική, η εξέλιξη της δικαστικής πλοκής ταχύτατη, η διανομή στιβαρή και επιτυχημένη. Υποδειγματική σε όλα τα σημεία της η παράσταση, με τους χαρακτήρες να ζωντανεύουν επί σκηνής, με τα λειτουργικά σκηνικά του Κωνσταντίνου Ζαμάνη, τα ισορροπημένα κοστούμια του Νίκου Χαρλαύτη και τους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς από τον Αλέξανδρο Αλεξάνδρου, προκαλεί πληθώρα συναισθημάτων και προβληματισμών στο θεατή.

Το τέλος κρύβει μία έκπληξη, η διάρκειά της είναι ιδανική και δεν κουράζει καθόλου, ενώ και το ηχητικό περιβάλλον είναι αρκετά καλό.

Το “Terror” είναι μια εμπειρία ανεπανάληπτη και νομίζω πως για τους φίλους του δικαστικού είδους, αλλά και για όλους τους θεατρόφιλους, το έργο αυτό πρέπει να αποτελεί μέρος της θεατρικής τους παιδείας.

 

 

TERROR. Το συγκλονιστικό έργο του Γερμανού συγγραφέα Φέρντιναντ φον Σίραχ, έχοντας γνωρίσει τεράστια επιτυχία σε εβδομήντα και πλέον σκηνές σε Ευρώπη, Αμερική και Ασία, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία Γιώργου Οικονόμου, μετάφραση Ευαγγελίας A. Νάνου και διασκευή Μιρέλλας Παπαοικονόμου, με έναν εξαιρετικό θίασο πρωταγωνιστών: Κώστας Ανταλόπουλος, Στέλιος Δημόπουλος, Βάσω Καβαλιεράτου, Νάνσυ Μπούκλη, Βασίλης Παλαιολόγος και Γιάννης Στεφόπουλος.

Το συμβάν.
Στις 26 Μαΐου και λίγο μετά τις οχτώ το απόγευμα, ένα αεροπλάνο της Lufthansa ταξιδεύει από το Βερολίνο προς στο Μόναχο με 164 επιβάτες, υπό καθεστώς ομηρείας. Η διαταγή του τρομοκράτη προς τον πιλότο είναι να το ρίξει στο γήπεδο Allianz Arena του Μονάχου, κατά τη διάρκεια του αγώνα Γερμανίας – Αγγλίας, τον οποίο παρακολουθούν ζωντανά 70.000 φίλαθλοι. Η γερμανική κυβέρνηση ενημερώνεται άμεσα και σηκώνει δύο μαχητικά αεροσκάφη για να παρακολουθούν την κατάσταση από απόσταση αναπνοής και να περιμένουν οδηγίες.

Η δίκη.
Βρισκόμαστε στην αίθουσα του δικαστηρίου. Ο κατηγορούμενος εμφανίζεται φορώντας στολή της πολεμικής αεροπορίας. Κατηγορείται για τον θάνατο και των 164 επιβατών, ύστερα από εκτόξευση ρουκέτας η οποία είχε ως αποτέλεσμα την κατάρριψη του υπό ομηρεία αεροσκάφους και η οποία πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά με πρωτοβουλία του ίδιου και όχι κατόπιν εντολής ανωτέρου. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου εισέρχεται στην αίθουσα και απευθύνεται κατευθείαν στο κοινό. Ξεκινά η ακροαματική διαδικασία. Ξεκινά η παράσταση.

Τα διλήμματα.
Ποιος έδωσε το δικαίωμα σε έναν απλό εκπρόσωπο του γερμανικού κράτους να σκοτώσει τους λίγους για να σωθούν οι πολλοί; Διαθέτει το δικαστήριο τα κατάλληλα νομικά εργαλεία για να μπορέσει να κρίνει δίκαια τη συνειδητή του απόφαση να αυτενεργήσει κατ’ αυτό τον τρόπο; Ποιος κώδικας τιμής και ποια αίσθηση δικαιοσύνης τού όπλισε το χέρι; Ποιος αποφασίζει ότι το λεγόμενο «μη χείρον βέλτιστον» αποτελεί το μέτρο της ηθικής μας; Τι είναι δίκαιο; Και τι άδικο; Εθνικός ήρωας ή δολοφονικός αλαζόνας; Οι αριθμοί, οι συσχετισμοί, οι υπολογισμοί και το ζύγισμα των ανθρώπινων ψυχών αιωρούνται για ώρα πάνω από την αίθουσα του δικαστηρίου κυριεύοντας τις σκέψεις όλων. Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώνεται. Ο λόγος τώρα στους ενόρκους για την τελική ψηφοφορία. Για την τελική ετυμηγορία.

Η απόφαση.
Οι θεατές της παράστασης έχουν τον λόγο. Αυτοί είναι οι ένορκοι της δίκης που μόλις παρακολούθησαν, αυτοί καλούνται και να απαντήσουν στα ηθικά διλήμματά της. Αυτοί θα κρίνουν αν ο κατηγορούμενος είναι αθώος ή ένοχος. Άραγε, θα αποφασίσουν ως υποψήφιοι θύτες ή ως υποψήφια θύματα; Αυτό δεν μπορεί να το ξέρει κανείς.

 

 

Λίγα λόγια από τους δημιουργούς της παράστασης

Γιώργος Οικονόμου – σκηνοθεσία
Terror, τρόμος ή τρομοκρατία. Έχει η κοινωνία τα απαραίτητα εργαλεία για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας; Έχει στρατιωτική δύναμη, εξοπλισμό ασύλληπτο και προσωπικό εκπαιδευμένο για κάθε αποστολή. Έχει όμως λύσει τα νομικά, φιλοσοφικά και ηθικά ζητήματα που αφορούν στην αξία της ανθρώπινης ζωής; Μπορεί η κοινωνία να θυσιάσει ζωές αθώων για να σώσει ζωές άλλων, έστω και περισσοτέρων, αθώων; Στα χρόνια που ακολούθησαν το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης αυτά τα ερωτήματα αυτά είναι πλέον φλέγοντα ζητήματα κι η ανάγκη να απαντηθούν επανέρχεται διαρκώς κι επιτακτικά. Ο επισμηναγός Κοχ της πολεμικής αεροπορίας της Γερμανίας καταρρίπτει ένα Airbus της Lufthansa. Οι αεροπειρατές που το έχουν καταλάβει απειλούν να το ρίξουν σε ένα κατάμεστο στάδιο που διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας. Ο επισμηναγός αποφασίζει να παρακούσει τις ρητές διαταγές που έχει να μη χτυπήσει το Airbus. Αποφασίζει να θυσιάσει 164 ζωές για να σώσει 70.000. Σε μια αποστροφή του λόγου της η εισαγγελέας λέει: «Κάνουμε λάθη και τα επαναλαμβάνουμε κάθε φορά εκ νέου, πράγμα που είναι στη φύση μας». Ήθος, συνείδηση, κοινή λογική, δίκαιο. Κάθε ένας από αυτούς τους όρους είναι ευαίσθητος, μεταβάλλεται από περίπτωση σε περίπτωση κι είναι από τη φύση τους έτσι φτιαγμένοι ώστε να μην μπορούμε να είμαστε σίγουροι ποια πράξη είναι η σωστή σήμερα κι αν οι συλλογισμοί μας θα ισχύουν το ίδιο και αύριο. Το δικαστήριο είναι η σκηνή του Terror. Είναι ο τόπος σύγκρουσης ιδεών, στόχων, χαρακτήρων και προσωπικοτήτων σε μια δίκη ύψιστης σημασίας. Είναι μια δίκη σταθμός, σαν τη δίκη της Ιωάννας της Λορένης, του Ντρέιφους, σαν τις αντιρατσιστικές δίκες της Αλαμπάμα κι οι συγκρούσεις που παρακολουθεί ο θεατής εύκολα παραπέμπουν και στην Αντιγόνη του Σοφοκλή, αλλά και στον Ιούλιο Καίσαρα του Σαίξπηρ. Ένορκοι σ’ αυτήν την παράσταση είναι οι θεατές. Αθώος ή Ένοχος; Αυτοί αποφασίζουν.

Μιρέλλα Παπαοικονόμου – διασκευή
Με το έργο του αυτό, ο Ferdinand von Schirach, τραβά με βία το πάπλωμα από την ωραία κοιμωμένη μας ηθική. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες, ένιωσα στους ώμους μου το βαρύ φορτίο που εσκεμμένα εναποθέτει ο συγγραφέας στον ανυποψίαστο θεατή. Ευθύνη. Μια ευθύνη που όσο βυθιζόμουν μέσα σε αυτή, γινόταν όλο και πιο προσωπική. Χωρίς καν να το καταλάβω, είχα βρεθεί σε πόλεμο με την ίδια μου τη συνείδηση. Η σιγουριά, της αίσθησης δικαίου μέσα μου, κλονίστηκε. Στον αντίποδα της αμφισβήτησης, ο κατηγορούμενος μετατρέπεται στον απόλυτο ήρωα μιας τραγωδίας. Ο Schirach αφήνει στον θεατή την ευθύνη της προσωπικής του κάθαρσης. Η μοίρα ενός τραγικού ήρωα στα χέρια της συλλογικής μας συνείδησης. Ένας ευφυής ελιγμός που με γοήτευσε, με συγκλόνισε και με έφερε ένα βήμα πιο κοντά σε έναν «εαυτό» άγνωστο που όλοι μας κουβαλάμε, ελπίζοντας πως κάποτε θα γνωρίσουμε. Ολοκληρώνοντας τη διασκευή του θεατρικού έργου είμαι πλέον βέβαιη πως οι θεατές που θα παρακολουθήσουν αυτή την παράσταση, θα αναμετρηθούν κι εκείνοι με άγνωστες πτυχές της συνείδησής τους.

Ευαγγελία Α. Νάνου – μετάφραση
Οκτώβριος του 2016. Τα γερμανικά Γυμνάσια δέχονται την πρόταση να μελετήσουν και να εντρυφήσουν στο θεατρικό έργο «Terror» του Φέρντιναντ φον Σίραχ. Έκτοτε και για μήνες αποτέλεσε δημόσιο ανάγνωσμα στα γερμανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα μέσης εκπαίδευσης. Το ίδιο διάστημα στη Γερμανία οι συζητήσεις για το έργο μονοπωλούν τα μέσα ενημέρωσης και τον έντυπο Τύπο. Το έργο γυρίστηκε κατόπιν κινηματογραφική ταινία και πυροδότησε ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον της γερμανικής κοινής γνώμης. Αποφασίζω να το μεταφράσω. Ο εκδοτικός οίκος «Ηριδανός» στην Αθήνα αποφασίζει να το εκδώσει. Και η ιδέα γεννιέται! Η πλοκή με συνεπήρε, με καθήλωσε και με «έβαλε» απέναντι από τον καθρέπτη. Με έκανε κριτή και συνάμα συνένοχο. Έβγαλα τα συμπεράσματά μου. Το θέμα είναι άκρως επίκαιρο, κοινωνικοπολιτικό. Ταρακουνάει τον θεατή, ταρακουνάει την κοινωνία μας. Η προβληματική είναι σύγχρονη αλλά και ταυτόχρονα διαχρονική. Αφετηρία της μυθοπλασίας αποτελεί ένα «φανταστικό» συμβάν που προκαλεί μια πραγματικά φιλοσοφική συζήτηση. Η γλώσσα ασφαλώς ξύλινη, άμεση, ρεαλιστική, ορθολογιστική, χωρίς ιδιαίτερες συναισθηματικές χροιές. Το συναίσθημα προκαλεί «σοκ», τραντάζει και φοβίζει. Δεν είναι ευπρόσδεκτο. Παρόλο που πρόκειται για τον ακαριαίο θάνατο πολλών αθώων ψυχών, το συναίσθημα εδώ το προσπερνάμε. Δεν υπάρχει καθόλου χώρος παρερμηνείας των διαλόγων. Ψυχρός ανταγωνισμός μεταξύ ορθολογισμού (αριθμοί) και συνείδησης (χρόνος). Οι αριθμοί, οι υπολογισμοί, οι συσχετισμοί παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο όλο συμβάν, όπως ακριβώς το ξέρουμε και από τις αρχαίες τραγωδίες. Ο χρόνος εκλαμβάνεται ως μάρτυρας αυτής της ανθρώπινης περιπέτειας, ως αυτός που μπορεί να «λυτρώσει» την αλήθεια και να φέρει στο φως το δίκαιο. Η ουσία του έργου προδίδει τάσεις συνειδητής επαγρύπνησης, προκαλώντας τη σύγκρουση των απόψεων και των επιχειρημάτων, διεγείροντας και αφυπνίζοντας το κριτικό πνεύμα και την κριτική σκέψη των θεατών. Ξαφνικά και άμεσα ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον Νόμο, με τους «άγραφους νόμους», με τη δικαιοσύνη- και τελικά με την αυταπάτη ότι αυτοί οι προβληματισμοί ανήκουν σε άλλους. Όλα μας φαίνονται τόσα μακρινά και όμως είναι τόσο κοντά μας.

 

 

 

Ferdinand von Schirach
Terror
Μία πτήση. Μία έκρηξη. Μία δίκη.

Θέατρο Αθηνών

Σκηνοθεσία: Γιώργος Οικονόμου
Μετάφραση: Ευαγγελία A. Νάνου | Διασκευή: Μιρέλλα Παπαοικονόμου

Για Προπώληση: ΚΛΙΚ ΕΔΩ

 

 

Ταυτότητα παράστασης

Σκηνοθεσία: Γιώργος Οικονόμου
Μετάφραση: Ευαγγελία A. Νάνου
Διασκευή: Μιρέλλα Παπαοικονόμου
Σκηνογραφία: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γιώτα Δημητριάδη
Βοηθός Παραγωγής: Αλεξάνδρα Ξυδά
Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης

Διανομή

Πρόεδρος Δικαστηρίου: Βασίλης Παλαιολόγος
Μπίγκλερ – συνήγορος Υπεράσπισης: Γιάννης Στεφόπουλος
Λαρς Κοχ – κατηγορούμενος: Στέλιος Δημόπουλος
Κα Νέλσον – εισαγγελέας: Βάσω Καβαλιεράτου
Λάουτερμπαχ – μάρτυρας Υπεράσπισης: Κώστας Ανταλόπουλος
Μάιζερ – μάρτυρας κατηγορίας: Νάνσυ Μπούκλη

Promo Team
Οπτική επικοινωνία – Creative concept / design by Saint of Athens
Social & ads by Eproductions
Promo photos by Nikos Zikos

~.~

* Το έργο «TERROR» του ΦΕΡΝΤΙΝΑΝΤ ΦΟΝ ΣΙΡΑΧ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ηριδανός» σε μετάφραση Ευαγγελίας Α. Νάνου με τον τίτλο «Στον αστερισμό του τρόμου».

  • Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης

 

 

Πληροφορίες

Θέατρο Αθηνών
Βουκουρεστίου 10 | Τηλ.: 2103312343
Παραστάσεις από 21 Οκτωβρίου και κάθε Δευτέρα & Τρίτη στις 21.00
Τιμές εισιτηρίων: 18 ευρώ γενική είσοδος, 15 ευρώ φοιτητικό & άνω των 65 ετών, 12 ευρώ ανέργων & ΑμΕΑ

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΓιατί να δείτε το απίστευτο δικαστικό θρίλερ “Terror” – Όλες οι νέες φωτογραφίες από την παράσταση
Περισσότερα

Ταξιδεύοντας με το «Stamboul train» και μηχανοδηγό – σκηνοθέτιδα την Τατιάνα Λύγαρη στο Ρουφ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Γράφει η Ειρήνη Αϊβαλιώτου

Ο κόσμος δεν είναι άσπρο και μαύρο. Μάλλον είναι γκρι και μαύρο.
The world is not black and white. More like black and grey.
Henry Graham Greene – London Observer (2 Ιανουαρίου 1983)

Είχε μια νομαδική ζωή, ζώντας στην ουσία σε διαφορετικές χώρες, αντί για μόνο σε μία. Οπότε ήταν από τους ανθρώπους που έμαθαν να προσαρμόζονται γρήγορα. Σχεδόν σε όλη τη ζωή του, ο συγγραφέας Γκράχαμ Γκριν (1904-1991), που χαρακτηρίζεται από τη διεισδυτικότητα και το εύρος των αποχρώσεων που χρησιμοποιεί στα βιβλία του, ταξίδεψε μακριά από την Αγγλία, σε άγριες και απομακρυσμένες περιοχές του κόσμου. Τα ταξίδια αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να προσληφθεί στην πασίγνωστη Secret Intelligence Service (SIS), ευρύτερα γνωστή ως MI6 (Military Intelligence, Section 6) από την αδελφή του Ελισάβετ, η οποία ήδη εργαζόταν για τη μυστική αυτή υπηρεσία και τοποθετήθηκε στη Σιέρα Λεόνε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η θητεία του ως πράκτορας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, οι περιηγήσεις του στην Κεντρική Ευρώπη και οι περιπλανήσεις του σε Λιβερία, Μεξικό, Σιέρα Λεόνε, Νιγηρία, Μαλαισία, Ινδοκίνα, Κούβα, Κονγκό, Αϊτή, Ελβετία, Άγιο Δομίνικο, επηρέασαν -όπως ήταν φυσικό- το έργο του και αποτέλεσαν το σκηνικό πολλών βιβλίων του. Στα μυθιστορήματά του διερευνά την αμφιβολία του σύγχρονου ανθρώπου και τα αμφιλεγόμενα ηθικά ή πολιτικά ζητήματα στο περιβάλλον του 20ού αιώνα.

Ως συγγραφέας συνδύασε τη σοβαρή λογοτεχνική αναγνώριση με τη μεγάλη δημοτικότητα.

 

 

Από την Οστάνδη μέχρι την Κωνσταντινούπολη

Το τέταρτο μυθιστόρημά του και από τα δημοφιλέστερά του, το «Stamboul train», διασκευασμένο για το θέατρο, το παρακολουθήσαμε μια όμορφη βραδιά στον αγαπημένο χώρο του θεάτρου «Το Τρένο στο Ρουφ».

Από την Οστάνδη μέχρι την Κωνσταντινούπολη, βιώσαμε ένα ταξίδι γεμάτο μυστήριο και περιπέτεια. Συνταξιδιώτες μας πρόσωπα άγνωστα αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.

Το έργο διαδραματίζεται παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου κατά τη διάρκεια ενός τριήμερου ταξιδιού με το Οrient Express. Ένα περιπετειώδες και μοιραίο για τους επιβάτες του, ταξίδι.

Ο εύπορος εβραίος επιχειρηματίας από το Λονδίνο, η φτωχή χορεύτρια, η σκληρή δημοσιογράφος, ο φιλόδοξος συγγραφέας, ο στυγνός δολοφόνος, ο κυνηγημένος επαναστάτης, ο παράξενος ιερέας είναι πρόσωπα μοναχικά, outsiders της κατεστημένης ζωής σ’ έναν παρακμιακό κόσμο, που κινούνται στα όρια του γκροτέσκο και του μελοδραματικού.

Το Τρένο στο Ρουφ

Όσον αφορά το θέατρο – μουσείο, θα σας θυμίσουμε πως η «Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ» δημιουργήθηκε από την ηθοποιό και σκηνοθέτιδα Τατιάνα Λύγαρη και λειτουργεί από το 1997 ως πρότυπος σιδηροδρομικός πολυχώρος πολιτισμού. Είναι η μοναδική αμαξοστοιχία στον κόσμο που σε ξεναγεί στον χώρο της Τέχνης και του Πολιτισμού. Αποτελείται από εννέα παλαιά βαγόνια – μεταξύ των οποίων και το «Ελληνικό Βαγόνι», ένα αυθεντικό Wagon Restaurant του Orient Express κατασκευής 1924, και μια μουσειακή ατμομηχανή τύπου Μπρέντα του 1947.
Τα βαγόνια λειτουργούν ως θεατρική και μουσική σκηνή, εστιατόριο, φουαγιέ, ατμοσφαιρικό μπαρ, ενώ σε αυτά στεγάζονται καμαρίνια και λοιποί βοηθητικοί χώροι. Στο τρένο – πολυχώρο παρουσιάζονται θεατρικές, χορευτικές και μουσικές παραστάσεις για μικρούς και μεγάλους, εικαστικές δημιουργίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, θέατρο για παιδιά, ενώ φιλοξενούνται επίσης θίασοι, οργανώνονται φεστιβάλ, εκθέσεις, προβολές, σεμινάρια. Ο επισκέπτης μπορεί επίσης να δειπνήσει ρομαντικά στο πανέμορφο Wagon Restaurant ανάμεσα σε αντικείμενα εποχής. Το φθινόπωρο και το χειμώνα η ατμόσφαιρά του αποτυπώνει θαλπωρή και παραμυθένια αχλή και κάθε άνοιξη και καλοκαίρι, με τα τραπεζάκια έξω στη δροσερή αποβάθρα του σταθμού να σε περιμένουν για καφέ, ποτό, φαγητό και απρόσμενες καλλιτεχνικές συναντήσεις, η μαγεία είναι διάχυτη.

Το Orient Express

Το θρυλικό Orient Express, το υπερπολυτελές επιβατηγό της σιδηροδρομικής εταιρείας Compagnie Internationale des Wagons-Lits (CIWL), που εξαρχής ήταν προορισμένο να εξυπηρετεί ταξίδια μεγάλων αποστάσεων, άρχισε να λειτουργεί τον Οκτώβριο του 1883. Από τις 4 έως τις 20 Οκτωβρίου, το Orient-Express κάνει το πρώτο ταξίδι μετ’ επιστροφής μεταξύ Παρισίων και Κωνσταντινούπολης, καλύπτοντας 3.959 μίλια σε 13 ημέρες. Σε ένα μόνο ταξίδι, ολόκληρη η γεωγραφία της Ευρώπης γίνεται ένα μοναδικό κεφάλαιο.
Το Orient Express υπήρξε το μέσο που ταυτίστηκε με τις έννοιες της άνεσης και της πολυτέλειας, σε μια εποχή που τα ταξίδια ήταν ακόμα εξαιρετικά κουραστικά, χρονοβόρα και επικίνδυνα. Η αμαξοστοιχία έκανε το πρώτο της δοκιμαστικό δρομολόγιο τον Οκτώβριο του 1882, ξεκινώντας από το Παρίσι και καταλήγοντας την επόμενη μέρα, στη Βιέννη. Όταν τα δρομολόγιά της τέθηκαν σε τακτική κυκλοφορία, το όνομά της δέθηκε άρρηκτα με το Παρίσι και την Κωνσταντινούπολη, τις δύο πόλεις που βασικά συνέδεε μεταξύ τους.

Μετά την επιτυχή κυκλοφορία του Orient Express, ένα πυκνό δίκτυο υπερπολυτελών τρένων αναπτύχθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ονόματα που ταυτίστηκαν με τα ταξίδια πολυτελείας της εποχής, καθώς και με διάφορες μορφές τέχνης, μένοντας ανεξίτηλα στην ιστορική μνήμη, όπως το Blue Train, το Golden Arrow, το North Express και άλλα.

Το Orient Express, η Ταχεία της Ανατολής, συχνά έγινε συνώνυμο με πάθη και ίντριγκες. Η αριστοκρατική και άνετη αμαξοστοιχία άσκησε επίδραση σε διάφορες μορφές τέχνης, με κυρίαρχη την παρουσία της στη λογοτεχνία και στο μυθιστόρημα της Αγκάθα Κρίστι, Έγκλημα στο Όριαν Εξπρές, καθώς και στην ομώνυμη κινηματογραφική ταινία του 1974, που υπήρξε υποψήφια για 6 Όσκαρ.
Ένα ακόμα λογοτεχνικό βιβλίο, “Το Τρένο της Σταμπούλ” του Γκράχαμ Γκριν, δηλαδή το «Stamboul train» που παρακολουθήσαμε σε θεατρική μορφή, αντλεί τη θεματολογία του από το δημοφιλές τρένο.
Στη δε ταινία του Τζέιμς Μποντ, From Russia With Love, διαδραματίζονται σκηνές μέσα στα βαγόνια του. Λογοτεχνία, κινηματογράφος, τηλεόραση, μουσική, ακόμα και ηλεκτρονικά παιχνίδια, όπως το Call of Cthulhu της εταιρείας παιχνιδιών Chaosium, συνέδεσαν το όνομά τους με το Orient Express.

Το 1919, ξεκίνησε να λειτουργεί η γραμμή Simplon Orient Express, που περιλάμβανε ένα διαφορετικό δρομολόγιο, με ενδιάμεσους σταθμούς τη Λωζάνη, το Μιλάνο, τη Βενετία, την Τεργέστη και το Βελιγράδι. Το δρομολόγιο που ένωνε το Παρίσι με την Κωνσταντινούπολη, με ενδιάμεσους σταθμούς το Στρασβούργο, το Μόναχο, τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη και το Βουκουρέστι, σταμάτησε να εξυπηρετεί τη γραμμή, το 1977, μην καταφέρνοντας να αντέξει τον ανταγωνισμό με το ταχύτερο πλέον μέσο της εποχής μας, το αεροπλάνο.

Ωστόσο, το θρυλικό τρένο εξακολουθεί να λειτουργεί ακόμα σήμερα, εξυπηρετώντας μια πολύ μικρότερη γραμμή, που συνδέει το Παρίσι με τη Βιέννη, περνώντας από το Στρασβούργο, το Μπάντεν-Μπάντεν, το Μόναχο και πολλούς άλλους σταθμούς και προσφέροντας τις ίδιες πολυτελείς υπηρεσίες στους επιβάτες του.

Επιτυχία και περιπέτεια

Το διάσημο και περιπετειώδες θρίλερ “Stamboul Train” του Γκράχαμ Γκριν παρουσιάζεται με μεγάλη επιτυχία για τρίτη χρονιά στην “Αμαξοστοιχία – Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ”, σε σκηνοθεσία Τατιάνας Λύγαρη.
Ύστερα από δύο επιτυχημένες σεζόν, φέτος μάλιστα επανήλθε με ανανεωμένη διανομή από την 1η Νοεμβρίου 2019.

Το συναρπαστικό μυθιστόρημα, που αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα και ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του λογοτεχνικού μοντερνισμού, και καθιέρωσε τον Graham Greene ως έναν από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της αγγλικής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε μετάφραση και διασκευή του Ιωσήφ Βαρδάκη.

Η υπόθεση

Παραμονές Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το Οριάν Εξπρές αρχίζει το πιο περιπετειώδες και μοιραίο -για μερικούς από τους επιβάτες- ταξίδι του. Ο επιτυχημένος και ανήσυχος επιχειρηματίας, η νεαρή χορεύτρια που αναζητά μια καλύτερη ζωή, η φιλόδοξη δημοσιογράφος που ψάχνει την είδηση, ο λαϊκός λωποδύτης που η ανέχεια τον έσπρωξε στην παρανομία, ο κομμουνιστής ηγέτης που επιδιώκει την επανάσταση, ο διπλός πράκτορας, είναι όλοι τους πρόσωπα τραγικά, αντιφατικά, πλάσματα που τα ενώνει μια κοινή μοίρα: η μοναξιά και η αναζήτηση της ανθρώπινης επαφής και επικοινωνίας.

Ο Γκράχαμ Γκριν σκιαγραφεί με νεύρο και ένταση μια ολόκληρη εποχή που σφραγίζεται από την αβεβαιότητα και τον τρόμο του επικείμενου δεύτερου μεγάλου πολέμου.

Εξερευνά τις αρχές της ηθικής στις σύγχρονες κοινωνίες, της πίστης, της προδοσίας, του ρατσισμού, του καθήκοντος απέναντι στον άλλον σε σχέση με το καθήκον στον εαυτό μας και της ματαιότητας να παραμείνει κανείς ουδέτερος σε εποχές σύγκρουσης.
Καταδύεται βαθιά στα θέματα που αγγίζουν το κύτταρο της ανθρώπινης ψυχής με όλες τις αντιφάσεις και τις εσωτερικές συγκρούσεις της, δημιουργώντας τους απόλυτα “Greeneian” χαρακτήρες του.

Περιγράφει δυναμικά και ρεαλιστικά την ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη ακριβώς ένα χρόνο πριν ανατείλει στη Γερμανία η δύναμη του Χίτλερ και του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος. Μια ατμόσφαιρα, παραμονές του Ολοκαυτώματος, που τη σφραγίζει η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια και ο τρόμος του επερχόμενου πολέμου.

Σκηνοθετική άποψη

Η Τατιάνα Λύγαρη σημειώνει: «Το έργο διαδραματίζεται στην τόσο ενδιαφέρουσα, ιστορικά και κοινωνικά, περίοδο του Μεσοπολέμου στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με το θρυλικό τρένο Orient Express. Το Θεατρικό Βαγόνι της Αμαξοστοιχίας αποτελεί το ιδανικό και απόλυτα ρεαλιστικό σκηνικό για τη μεταφορά του διάσημου μυθιστορήματος του Graham Greene στο θέατρο.
Η παράσταση μέσα από μια γρήγορη κινηματογραφική αφήγηση μυστηρίου και με μία “grosplan” ερμηνευτική απόδοση των οκτώ χαρακτήρων στο κινούμενο τρένο, τοποθετεί ηθοποιούς και θεατές στο κάδρο της “Greeneland”, του τοπίου που σκιαγραφεί ο Greene, ως συμμέτοχους και συνένοχους μιας καταστροφής που μοιάζει να πλησιάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
Η διεισδυτική και ψυχαναλυτική ματιά του Greene στον τρόπο σκέψης και στις πράξεις των ηρώων του τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο αντανακλάται στο σημερινό πλαίσιο της ανησυχητικής αύξησης του ακραίου εθνικισμού και ρατσισμού, που αναπτύσσονται ραγδαία στις σύγχρονες κοινωνίες».

Η παράσταση

Η Τατιάνα Λύγαρη με το κύρος, την εμπειρία της και την ποιότητά της διδάσκει ρόλους, φωτίζει αντιδράσεις, προσεγγίζει συνειδήσεις και πετυχαίνει να μας συγκλονίσει με τα διλήμματα της ύπαρξης, αποτυπώνοντας έντεχνα το περίτεχνο κλίμα του μυθιστορήματος.

Στην πιο ενδόμυχη, την πιο ιδιωτική θεατρική σκηνή της Αθήνας, σε ένα χώρο που σχεδόν μπορεί να χωρέσει στην παλάμη μας, παρακολουθούμε ένα κολάζ χρόνου, τόπων και ανθρώπινων χαρακτήρων.

Το διαβρωτικό, αδιόρατο, βρετανικό χιούμορ, η κοινωνική κριτική, η ψυχογραφική λεπτότητα και η έντιμη, δίχως υπερβολές, ρεαλιστική καταγραφή της καθημερινότητας της εποχής στην παράσταση, συνιστούν όχι απλώς ένα ανεπανάληπτο επίτευγμα αλλά κάνουν το έργο να μοιάζει πως μπορεί να γράφτηκε και σήμερα.

Ο θεατής δεν θα ξεχάσει τους χαρακτήρες που περνούν από την παράσταση, τα ερωτικά τρίγωνα που σχηματίζονται, τις επιρροές του συγγραφέα από τον Ντοστογιέφσκι και τον Κάφκα, τον πνευματικό προβληματισμό αλλά και για την κατάδυση της δράσης στα απώτατα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Την ασάφεια της αγάπης σε σχέση με τον οίκτο, τις εμπλοκές της μεταποικιακής παρέμβασης, την ανάκτηση του υπαρξιακού σκοπού και προορισμού που επιδιώκουν οι ήρωες, το ηθικό δίλημμα της ευθύνης, την αίσθηση της απόγνωσης και του επικείμενου χαμού, τις περιπλοκές και τα σκιώδη παιχνίδια, με την ενοχή και τη δυσπιστία να πλανώνται ανά πάσα στιγμή στις σκηνές.

Οι ήρωες «ταξιδεύουν» μεταφορικά μέσα στις βασανισμένες τους ψυχές αλλά οι πράξεις τους έχουν ρεαλιστικές συνέπειες για τους ίδιους και τους συνεπιβάτες τους. Μέσα στο εν κινήσει τρένο η δράση έρχεται ξαφνικά και απότομα δίχως όμως να αφήνει ίχνη λάμψης και ηρωισμού.

Οι συντελεστές και οι ερμηνείες

Οι ηθοποιοί, όλοι θαυμάσιοι, παίζουν με την επιτυχημένη και εύφορη μετάφραση-διασκευή του Ιωσήφ Βαρδάκη, δημιουργώντας μαγικούς συνδυασμούς «ευφυΐας και πάθους» και απροσδόκητους αιφνιδιασμούς.

Η δραματική ένταση, η ελκυστική, απίθανα γοητευτική ατμόσφαιρα, η νοσταλγική λαμπρότητα και η αναμφισβήτητη αίγλη της αισθητικής, οι φανερές και κρυφές στρατηγικές των προσώπων, η μαγεία της κλίμακας του ταξιδιού, η συναρπαστική μυθοπλασία, η πειστικότητα, το βρετανικό φλέγμα και η περιπετειώδης διάθεση, που κινούν τα νήματα της αφήγησης, αιχμαλωτίζουν το κοινό με τη φρεσκάδα των συγκρούσεων.

Μια υπέροχη, με αξιόλογο γούστο παράσταση δίδαξε η Τατιάνα Λύγαρη, που μας έχει… καλομάθει με τις ωραίες της παραστάσεις στο Τρένο τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόταση γόνιμη και εποικοδομητική, το «Stamboul train», έξοχη στη δομή, την ανάπτυξη και τη διανομή των ρόλων.

Ένα σπουδαίο έργο ενός σπουδαίου συγγραφέα που σφράγισε με την πένα του τον προηγούμενο αιώνα αλλά κι ένα υποδειγματικό μάθημα ανεβάσματος λογοτεχνικού έργου με ιδιαίτερη κίνηση, παύσεις και σιωπές, εμπνευσμένες ερμηνείες, απολαυστικό στη θέαση.

Η απαστράπτουσα Εβελίνα Αραπίδη στο ρόλο της Μέιμπελ επιβάλλεται με τη βαθιά και πλούσια γκάμα της. Έδειξε με τις φοβερές δυνατότητές της πόσο καλά κατέχει τα μυστικά της σκηνής, πόσο μελετημένη ήταν στις κλιμακώσεις του ρόλου της και πόσο πλασμένη για σπουδαία κείμενα είναι.

Η Δάφνη Καφετζή στο ρόλο της Κόραλ ήταν γλυκύτατη. Με θαυμάσια προτερήματα, κίνηση και φωνή, ήταν θετική και λειτουργική, με ταλέντο και συναισθηματικά αποθέματα που τα αξιοποίησε έκτακτα.

Η Κλαίρη Σαρρηκυριάκου, μια πνοή δροσιάς, με άνεση και έντονη παρουσία υποδύθηκε πειστικότατα τη χαριτωμένη και πανέξυπνη Τζάνετ.

Ο Σπύρος Ζουπάνος (Σέιβορι ή Κουίν) είναι από τους ηθοποιούς που δεν περνούν απαρατήρητοι. Ακριβοζυγισμένος, κινηματογραφικός, εύγλωττος, με φινετσάτη κίνηση και ώριμη φωνή άφησε πολύ θετικές εντυπώσεις.

Ο Αλέξανδρος Ζουριδάκης έπαιξε τον Γκρούνλιχ με μεγάλη ευχέρεια και αθώο χιούμορ. Ηθοποιός ικανός να ισορροπεί το δραματικό με το αμφίσημο, άρεσε πολύ.

Ο Παναγιώτης Μαρίνος έδωσε μια σημαντικότατη και ουσιαστικότατη ερμηνεία ως Όπι με αξιόλογα ευρήματα και εκπληκτικούς ρυθμούς.

Ο Νίκος Ποριώτης, γοητευτικός, πυρετικός, με αργασμένο πρόσωπο και ωραία παρουσία, ήταν ιδανικός στο ρόλο του Τσίνερ.

Ο πολύ καλός Χρήστος Χριστόπουλος έπαιξε τον Μάιατ με γνώση του θεατρικού χρόνου και σκηνικού χώρου, με λεπτότητα, συγκίνηση και ευαισθησία.

Οικεία, κομψά, σωστά και πανέμορφα τα σκηνικά-κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ πρόσφεραν έναν ξεχωριστό τόνο στην παράσταση. Ενδιαφέρουσα η μουσική του Μηνά Ι.Αλεξιάδη και με άποψη η χορογραφία της Πέπης Ζαχαροπούλου. Διακριτικοί και λιτοί οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη προσέδωσαν έμφαση και σημασία σε όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Μια αριστοτεχνική παράσταση που μας υπενθυμίζει ότι με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο είμαστε όλοι δόκιμοι αιχμάλωτοι σε έναν αβέβαιο κόσμο.

 

 

Βιογραφικό του Graham Greene

Διάσημος μυθιστοριογράφος αλλά και θεατρικός συγγραφέας ο Graham Greene θεωρείται ένας από τους καλύτερους Άγγλους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Γεννιέται το 1904 στο Berkhamsted του Hertfordshire και σπουδάζει στο Balliol College της Οξφόρδης. Το τέταρτο από τα έξι παιδιά της οικογένειάς του, έχει δύσκολη εφηβεία με κατάθλιψη και τάσεις αυτοκτονίας και υποβάλλεται σε ψυχαναλυτική θεραπεία.
Η ζωή του αλλάζει εντελώς όταν το 1926, στα 22 του χρόνια, επηρεασμένος από τη μελλοντική σύζυγό του, ασπάζεται τον Καθολικισμό. Αρχίζει τη σταδιοδρομία του ως δημοσιογράφος γράφοντας άρθρα για τους “Τάιμς” και την πρώτη του ποιητική συλλογή έχοντας μέντορες τον Ezra Pound και τη Gertrude Stein.
H τεράστια επιτυχία όμως και η αναγνώριση έρχονται με το τέταρτο μυθιστόρημά του το 1932, το γνωστό «Stambοul Train», το οποίο ο ίδιος κατατάσσει στην κατηγορία των θρίλερ-μυστηρίου (“entertainments”).

 

Author Graham Greene sitting on the set of Our Man in Havana. (Photo by Peter Stackpole/The LIFE Picture Collection/Getty Images)

 

Το έργο εκδίδεται στην Αμερική το 1933 με τον τίτλο «Orient Express» και αμέσως γίνεται ταινία, το 1934. Ο Greene ζει μια τρικυμιώδη προσωπική ζωή γεμάτη αντιφάσεις, καθόλου άμεμπτη ηθικά παρά τη δηλωμένη πίστη του στον Καθολικισμό, με εμπλοκή στις μυστικές υπηρεσίες της Μεγάλης Βρετανίας ενώ ταυτόχρονα δηλώνει πολέμιος της αποικιοκρατίας.
Ταξιδεύει διαρκώς και μάλιστα σε ταραγμένα μέρη του πλανήτη (Λιβερία, Μεξικό, Σιέρα Λεόνε, Νιγηρία, Μαλαισία, Ινδοκίνα, Κούβα, Κονγκό, Αϊτή, Άγιος Δομίνικος, Γερμανία, Αυστρία κ.α.) και κάθε ταξίδι του αποτελεί έμπνευση για τα επόμενα μυθιστορήματά του, πολλά από τα οποία έγιναν επιτυχημένες ταινίες. Πολλά από τα σημεία αυτά του πλανήτη που μετέφερε στα μυθιστορήματά του, φτωχικά και καθημαγμένα, χαρακτηρίζονται με τον όρο “Greeneland”.
Θέματα στα οποία επανέρχεται συχνά είναι η διαφθορά της αθωότητας, η προδοσία, η πίστη, η ατομική ευθύνη, η σύγκρουση δικαιοσύνης, το αναπόφευκτο του θανάτου. Μεταξύ των σημαντικότερων έργων του είναι τα μυθιστορήματα «Η δύναμη και η δόξα», «Ο ήσυχος Αμερικάνος», «Το τέλος μιας σχέσης» και «Ο Τρίτος Άνθρωπος», το οποίο γράφει αρχικά ως σενάριο της ομώνυμης παγκόσμιας κινηματογραφικής επιτυχίας. Έχει μεταφραστεί σε 27 γλώσσες.

Το σύνολο του συγγραφικού του έργου περιλαμβάνει συλλογές διηγημάτων, 27 μυθιστορήματα, 8 θεατρικά έργα, 4 έργα για παιδιά, 2 βιογραφίες, 2 αυτοβιογραφίες, εκατοντάδες δοκίμια, σενάρια και κριτικές για βιβλία και ταινίες. Λαμβάνει τη μεγάλη τιμή να ανακηρυχθεί Member of the Order of Merit και a Companion of Honour. Πεθαίνει στο Vevey της Ελβετίας, το 1991.

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση-Διασκευή Ιωσήφ Βαρδάκης / Σκηνοθεσία Τατιάνα Λύγαρη/ Σκηνικά-Κοστούμια Γιάννης Μετζικώφ / Μουσική Μηνάς Ι.Αλεξιάδης / Χορογραφία Πέπη Ζαχαροπούλου / Φωτισμοί Σάκης Μπιρμπίλης
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Εβελίνα Αραπίδη, Σπύρος Ζουπάνος, Αλέξανδρος Ζουριδάκης, Δάφνη Καφετζή, Παναγιώτης Μαρίνος, Νίκος Ποριώτης, Κλαίρη Σαρρηκυριάκου, Χρήστος Χριστόπουλος

Πληροφορίες

Θεατρικό Βαγόνι
Κάθε Παρασκευή & Σάββατο στις 21.00 & Κυριακή στις 18.30
Εισιτήρια: 14 ευρώ Ολόκληρο (Παρασκευή) / 16 ευρώ Ολόκληρο (Σάββατο & Κυριακή) / 12 ευρώ Φοιτητικό – Μειωμένο / 5 ευρώ Ατέλειες
Προπώληση:
– Στη VIVA
ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
-Τηλεφωνικά στο 11876 (viva)
– Τηλεφωνικά στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ (210 5298922 / 6937 604988)
Διάρκεια παράστασης: 80 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
***
Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ
Τηλ. 210 5298922 / 6937 604988
Καθημερινά (εκτός Δευτέρας) 10.00–14.00 & 18.00–22.00
Σιδηροδρομικός & Προαστιακός Σταθμός Ρουφ, επί της Λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως
10’ με τα πόδια από το μετρό Κεραμεικός
FreeWi-Fi / Δωρεάν Parking
***
www.totrenostorouf.gr
www.facebook.com/To-Treno-sto-Rouf-railway-carriage-theatre https://twitter.com/ToTrenoStoRouf
https://instagram.com/ToTrenostoRouf

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΤαξιδεύοντας με το «Stamboul train» και μηχανοδηγό – σκηνοθέτιδα την Τατιάνα Λύγαρη στο Ρουφ
Περισσότερα

«Ο Τζόνι πήρε το όπλο του»: Είδαμε το αντιπολεμικό “κατηγορώ” του Dalton Trumbo στο “Επί Κολωνώ”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Γράφει η Ειρήνη Αϊβαλιώτου

Η Θάλεια Ματίκα σκηνοθετεί και μεταφέρει στο θέατρο, σε θεατρική διασκευή της Σοφίας Αδαμίδου, τη φημισμένη αντιπολεμική νουβέλα του Ντάλτον Τράμπο, το θεωρούμενο ως σημαντικότερο βιβλίο του, το «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του», μια αμείλικτη κριτική στον μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Το ανέβασμα γίνεται σχεδόν 80 χρόνια αφότου γράφτηκε το έργο και η σκηνοθέτις δημιουργεί μια σημαντική, ολοκληρωμένη και συγκλονιστική αντιπολεμική παράσταση.

Την τελευταία μέρα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Τζο Μπόναμ τραυματίζεται σοβαρά από μια οβίδα. Έχοντας απολέσει τα άκρα, την ακοή και την όρασή του, ο νεαρός Τζο βυθίζεται σε έναν κόσμο ονειροπολήσεων και αναμνήσεων. Οι γιατροί θεωρούν πως έχει χάσει τη δυνατότητα σκέψης και συναίσθησης και τον μελετούν σαν να πρόκειται για αντικείμενο πειράματος. Παρ’ όλα αυτά ο Τζο σκέφτεται και μέσα στο αβάσταχτο μαρτύριό του θυμάται πώς ήταν η ζωή του πριν από τον πόλεμο, τον καιρό της απλότητας και της ειρήνης. Ταυτόχρονα προσπαθεί να βρει τρόπους επικοινωνίας με μια νεαρή νοσηλεύτρια, προκειμένου να την πείσει να τον βοηθήσει να τερματίσει τη ζωή του. Οι γιατροί όμως έχουν πάρει διαφορετικές αποφάσεις για εκείνον.
Το θρυλικό αριστούργημα «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» του Ντάλτον Τράμπο με τη μορφή θεατρικού μονολόγου ερμηνεύεται από τον Τάσο Ιορδανίδη, ο οποίος κρατά τον απαιτητικό ρόλο του Τζο, του νεαρού στρατιώτη θύματος της πολεμικής βίας, και το παρακολουθήσαμε στην Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου Επί Κολωνώ. Προηγήθηκε μια περιοδεία στα ανοιχτά θέατρα της χώρας και η επίσημη συμμετοχή της παράστασης στο διεθνές φεστιβάλ Ανατολικής Ευρώπης στην Τιφλίδα της Γεωργίας.

Διαχρονικό κι επίκαιρο

Αναμφισβήτητα το έργο του Τράμπο είναι διαχρονικά επίκαιρο. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά γύρω του, να διαβάσει τις εξωτερικές ειδήσεις για να αντιληφθεί τις πάμπολλες εστίες πολέμου στον πλανήτη και να καταλάβει τη σημασία του.
«Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου των ΗΠΑ, ενώ η ταινία, που σκηνοθέτησε ο ίδιος ο συγγραφέας, τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Κανών.

Μέσα από προσεκτικές “χειρονομίες” και δυνατές αντιπαραθέσεις το έργο αγγίζει το θαύμα της ζωής που παραμένει αιώνιο στην αδυσώπητη ροή του χρόνου. Ένα κορυφαίο αντιπολεμικό έργο, αλλά κι ένας σπαρακτικός ύμνος στην αδάμαστη θέληση της ανθρώπινης φύσης για ζωή.

Δύσκολο υλικό

Έχοντας υπόψη το βιβλίο του Ντάλτον Τράμπο -που κατά μια ειρωνική σύμπτωση δημοσιεύτηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1939, ακριβώς την ημέρα που η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία για την εισβολή στην Πολωνία- και έχοντας παρακολουθήσει πριν από χρόνια την ταινία, έφτασα στο θέατρο με μια αμφιβολία. Πώς θα μπορούσαν ηθοποιός και σκηνοθέτης να μεταφέρουν με επιτυχία αυτό το αντίξοο έργο στο θέατρο;
Δύσκολο το υλικό τους -η ιστορία ενός στρατιώτη που έχασε τα χέρια του, τα πόδια του και το πρόσωπό του διαλύθηκε σ’ ένα βαρύ τραυματισμό στο Μεγάλο Πόλεμο. Το σώμα του έχει γίνει μια φυλακή από την οποία δεν υπάρχει διαφυγή.

Ο στρατιώτης

Αυτό ακριβώς βλέπουμε με το που μπαίνουμε στην αίθουσα. Λίγα λεπτά πριν από την έναρξη της παράστασης. Ο τραυματισμένος στρατιώτης είναι εκεί, ακίνητος σαν γλυπτό. Ηθοποιός και σκηνικό έχουν γίνει ένα. Ένα πρόσωπο και ένα σώμα τυλιγμένο σε έναν τεράστιο επίδεσμο. Μοιάζει με ένα δυνατό δέντρο εγκλωβισμένο στον πόνο.

Ξυπνάει στο νοσοκομειακό κρεβάτι. Θυμάται την έκρηξη της οβίδας. Καταλαβαίνει ότι έχει χάσει τα χέρια, τα πόδια του και σχεδόν όλο το πρόσωπό του: Μάτια, αφτιά, δόντια και γλώσσα. Η τραγωδία του όμως είναι ότι ο εγκέφαλός του είναι πλήρης. Το μυαλό του λειτουργεί τέλεια, φαινομενικά σε υπερκινητική ταχύτητα. Και είναι κρατούμενος στο σώμα του.

Δίχως όραση και ακοή, η μόνη αίσθηση που διατηρεί είναι αυτή της αφής. Μπορεί να αισθανθεί τα δάχτυλα της νοσηλεύτριας που σχηματίζουν γράμματα στο στήθος του και μπορεί να ανταποκριθεί χτυπώντας το κεφάλι του σύμφωνα με τον κώδικα Morse.

Ένα σύνθημα

Το έργο έχει πάρει τον τίτλο του «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» (Johnny Got His Gun) από ένα προπαγανδιστικό σύνθημα στρατολόγησης που χρησιμοποιείτο από τον αμερικανικό στρατό στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και παράλληλα έγινε ένα δημοφιλές τραγούδι.
Ο Τζο, καταδικασμένος σε μια ολοκληρωτική σιωπή, σκέφτεται, αισθάνεται, ονειρεύεται και θυμάται, διαψεύδοντας τις εκτιμήσεις της επιστήμης.
Ένας άνθρωπος – ζωντανή ενσάρκωση του πολέμου, ό,τι πιο κοντινό με έναν νεκρό άνθρωπο στη γη. Έτοιμος να εκραγεί οργισμένος με ό,τι άφησε πίσω του ο πόλεμος.

Θυμάται τη ζωή του: Το αγόρι που δουλεύει με πείσμα, που στηρίζει τη μητέρα και την οικογένειά του μετά το θάνατο του πατέρα του, που ερωτεύεται ένα κορίτσι με ανοιχτό και γλυκό πρόσωπο, που κατατάσσεται στο στρατό επειδή αυτό είναι κάτι που πρέπει να κάνει κάποιος όταν η πατρίδα του αντιμετωπίζει πρόβλημα.
Μια από τις πολλές ευαίσθητες στιγμές της παράστασης, είναι όταν ο Τζο συνειδητοποιεί ότι κάποιος τοποθετεί ένα μετάλλιο σε ό,τι απομένει από το στέρνο του.

Μια ιστορία για την επιβίωση και την αδιάκοπη και επίμονη ανάγκη όλων των ανθρώπων να ζήσουν με αξιοπρέπεια και σκοπό, «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» μας θυμίζει ότι πίσω από κάθε τραυματισμό στον πόλεμο υπάρχει η ιστορία ενός νέου ανθρώπου του οποίου οι ελπίδες, οι φιλοδοξίες και τα όνειρα έχουν κλαπεί.

Ένα συνταρακτικό “κατηγορώ” για το σύστημα που στέλνει ανθρώπους να εξοντώσουν ο ένας τον άλλον.

Μια κραυγή πόνου και οργής για τη φρίκη του πολέμου και για την αδιαφορία και τον κυνισμό πολιτικών και στρατηγών.

Οι συντελεστές

Εξαιρετική η σκηνοθεσία από τη Θάλεια Ματίκα που βαδίζει σε καλό δρόμο, μοναδικών συναισθηματικών αποχρώσεων η μουσική του Τάσου Σωτηράκη, έξοχη ιδέα το σκηνικό – κοστούμι – εικαστική εγκατάσταση της εξαίρετης Ηλένιας Δουλαδήρη, δυναμικοί και πρωταγωνιστικοί οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη, σοβαρή η δουλειά της Σοφίας Αδαμίδου στην απόδοση του κειμένου και συγκλονιστικότερη όλων η ερμηνεία του Τάσου Ιορδανίδη που καθηλώνει.
Το σημαντικό για τον Τάσο Ιορδανίδη είναι ότι δεν φοβάται τους κινδύνους. Δεξιοτέχνης και εκλεκτικός καλλιτέχνης, με την ευλογία της υπομονής και της επιμονής τολμά να εκτίθεται επί σκηνής. Εκτίθεται και γνωρίζει τις δυνατότητές του, τη φυσική του αντοχή, τις προϋποθέσεις και τις ανάγκες του ρόλου. Έχει ένα αλάνθαστο ένστικτο που μπορεί να τον καθοδηγήσει όταν παίρνει ένα ρίσκο. Η ερμηνεία του είναι αναμφισβήτητα σπουδαία και αποτελεί σταθμό για τη μέχρι τώρα σταδιοδρομία του. Συγκινητικός, νευρώδης, ώριμος, θριαμβικός, απεγνωσμένος, προδομένος, κουβαλά μια απέραντη εγκατάλειψη, μια μοναξιά λες από κατασκευής.

Το έργο «Ο Τζόνι πήρε το όπλο του» δεν αφορά μόνο τη φρίκη του πολέμου, αποκαλύπτει επίσης τη δύναμη του ανθρώπινου πνεύματος στις πιο απελπισμένες συνθήκες.

Αξίζει να παρακολουθήσει κανείς την παράσταση και να ακούσει την εξομολόγηση του στρατιώτη Τζο Μπόναμ -γιατί οι νεκροί δεν μπορούν να μιλήσουν και να μας πουν ποιος ήταν ο πόλεμος.

*Σημειωτέον ότι ο ρόλος του στρατιώτη Τζο Μπόναμ αποτέλεσε το πρώτο επαγγελματικό θεατρικό εγχείρημα του Τάσου Ιορδανίδη (2006) και μάλιστα στο Black Box του θεάτρου Επί Κολωνώ. Γεγονός που δίνει και μια συναισθηματική αξία στη μεταφορά της παράστασης στον συγκεκριμένο θεατρικό χώρο.

 

(Photo by John Swope/The LIFE Images Collection/Getty Images)

Ποιος ήταν ο Dalton Trumbo 

Το θέατρο είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να μνημονεύσουμε ιστορικά γεγονότα και προσωπικότητες. Ευκαιρία λοιπόν να αναφερθούμε και στην προσωπικότητα του Ντάλτον Τράμπο.
Ο James Dalton Trumbo (9 Δεκεμβρίου 1905 – 10 Σεπτεμβρίου 1976) ήταν Αμερικανός συγγραφέας, διάσημος για το αντιπολεμικό μυθιστόρημα Ο Τζόνι πήρε το όπλο του. Έγραψε επίσης δεκάδες σενάρια για κινηματογραφικές ταινίες, δύο εκ των οποίων τιμήθηκαν με το βραβείο Όσκαρ.

Έντονα πολιτικοποιημένος διανοούμενος, με αριστερές πεποιθήσεις που εξέφραζε ακόμα και στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου, ο Τράμπο υπέστη απηνή διωγμό από το Χόλιγουντ μεταξύ 1947-1960, ενώ γνώρισε και τη φυλακή. Το όνομά του βρισκόταν στην κορυφή της διαβόητης Μαύρης Λίστας, δηλαδή των ανθρώπων που θεωρούνταν φιλικοί προς τη Σοβιετική Ένωση και γι’ αυτό κανένα στούντιο παραγωγής δε δεχόταν να συνεργαστεί μαζί τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι και τα δύο οσκαρικά σενάριά του (Διακοπές στη Ρώμη 1953, Ο Γενναίος 1956) είχαν δηλωθεί με άλλα ονόματα, με αποτέλεσμα τα αγαλματίδια να του απονεμηθούν αναδρομικά, πολλές δεκαετίες αργότερα.

Ο Τζέιμς Ντάλτον Τράμπο, όπως ήταν το πλήρες ονοματεπώνυμό του, γεννήθηκε στο Μοντρόουζ του Κολοράντο στις 9 Δεκεμβρίου 1905. Από μικρός είχε κλίση προς τη δημοσιογραφία και, μαθητής ακόμα στο γυμνάσιο, κάλυπτε το δικαστικό και εκπαιδευτικό ρεπορτάζ σε τοπική εφημερίδα του Γκραντ Τζάνξιον, όπου είχε μετακομίσει η οικογένειά του. Μετά το θάνατο του πατέρα του εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο και εγκαταστάθηκε στο Λος Άντζελες, όπου εργάστηκε για οκτώ χρόνια ως αρτεργάτης. Παράλληλα δημοσιογραφούσε σε περιοδικά, παρακολουθούσε μαθήματα στο University of South Carolina και έκανε τις πρώτες του λογοτεχνικές απόπειρες, χωρίς πάντως να βρει εκδότη.

Κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’30 προσλήφθηκε στη Warner Bros ως αναγνώστης (μία ειδικότητα που «χτένιζε» τα σενάρια πριν από την τελική έγκρισή τους). Την ίδια περίοδο εξέδωσε και το πρώτο του βιβλίο, το μυθιστόρημα Έκλειψη, με εμφανείς επιρροές από το σοσιαλιστικό ρεαλισμό.
Το 1937 προήχθη σε σεναριογράφο και πολύ σύντομα αναδείχτηκε σε έναν από τους πιο ακριβοπληρωμένους του Χόλιγουντ, με εβδομαδιαίες απολαβές που έφταναν τα 4.000 δολάρια.
Το 1940 έλαβε την πρώτη υποψηφιότητα για Όσκαρ, για το διασκευασμένο σενάριο της ταινίας Κίτι Φόιλ (ελληνικός τίτλος: Το δράμα μιας γυναίκας). Ένα χρόνο νωρίτερα είχε εκδώσει το θεωρούμενο ως σημαντικότερο μυθιστόρημά του, το Ο Τζόνι πήρε το όπλο του.

Το 1947 κλήθηκε στο Κογκρέσο για να καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων, η οποία ερευνούσε την «άλωση» του κόσμου του θεάματος από κομμουνιστές. Μαζί με εννέα ακόμα σεναριογράφους και σκηνοθέτες, ο Τράμπο παρουσιάστηκε αλλά αρνήθηκε να καταθέσει, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες διαδικασίες καταστρατηγούσαν τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία συνείδησης. Οι Δέκα, όπως πέρασαν στην Ιστορία, απολύθηκαν αμέσως από τις εργασίες τους, ο δε Τράμπο το 1950 πέρασε και έντεκα μήνες στη φυλακή για την άρνησή του να συνεργαστεί με την Επιτροπή.

Μετά την αποφυλάκισή του αυτοεξορίστηκε στην Πόλη του Μεξικού, γράφοντας σενάρια για μεξικανικές ταινίες και βιβλία. Έστελνε επίσης σενάρια σε εταιρείες παραγωγής του Χόλιγουντ, χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο ή παρένθετα πρόσωπα. Στο Μεξικό έζησε περίπου μια δεκαετία. Με την υποχώρηση του μακαρθισμού και της Μαύρης Λίστας, επέστρεψε στις ΗΠΑ και ξανάπιασε δουλειά σε υπερπαραγωγές όπως ο Σπάρτακος και ο Πεταλούδας. Γενικά, υπήρξε ένας απ’ τους «μάγους» του διασκευασμένου σεναρίου, δηλαδή της μετατροπής ενός βιβλίου σε κινηματογραφικό σενάριο. Το 1971 έκανε και τη μοναδική σκηνοθετική του απόπειρα, γυρίζοντας σε ταινία το Ο Τζόνι πήρε το όπλο του.

Πέθανε από καρδιακή προσβολή στο Λος Άντζελες στις 10 Σεπτεμβρίου 1976. Σύμφωνα με την επιθυμία του, το σώμα του δεν τάφηκε αλλά χρησιμοποιήθηκε για ερευνητικούς σκοπούς. Ήταν παντρεμένος επί τριάντα επτά χρόνια με την Κλίο Φίντσερ (1916-2009) και είχαν τρία παιδιά, τον Κρίστοφερ, τη Μελίσσα και τη Νίκολα. Ο Κρίστοφερ Τράμπο έγινε ειδικός σε ζητήματα της Μαύρης Λίστας.

Οι πολιτικές διώξεις και τα «ορφανά» Όσκαρ

Φωτογραφία του Τράμπο από τη φυλακή, 9 Ιουνίου 1950

Χωρίς υπερβολή, στο πρόσωπο του Ντάλτον Τράμπο συμπυκνώνεται ολόκληρη η περίοδος που το Χόλιγουντ επιδιδόταν σε κυνήγι μαγισσών εναντίον όποιου βρισκόταν αριστερότερα των κατεστημένων πολιτικών κομμάτων. Από αυτόν ξεκίνησε η Μαύρη Λίστα, με αφορμή δικές του δουλειές ξεκίνησε και το ξήλωμά της.

Ο Τράμπο ήταν όχι απλά φιλελεύθερος, όπως αποκαλούνται γενικά οι αριστεροί στις ΗΠΑ, αλλά θαυμαστής της Σοβιετικής Ένωσης και κατά τη δεκαετία του ’40 μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στο ξεκίνημα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εναρμονιζόμενος με τη σοβιετική γραμμή, υποστήριζε ανοιχτά τη γραμμή της μη γενίκευσης του πολέμου. Όταν αργότερα ο Χίτλερ επιτέθηκε στη Σοβιετική Ένωση, όχι μόνο άλλαξε άποψη, αλλά συμφώνησε με τον εκδότη του να αποσυρθεί από την κυκλοφορία το Ο Τζόνι πήρε το όπλο του για να μη δίνει επιχειρήματα στους οπαδούς της ουδετερότητας. Το 1946, με τον Ψυχρό Πόλεμο στα σπάργανα, δημοσίευσε ένα άρθρο όπου χαρακτήριζε την πολιτική των Δυτικών δυνάμεων ως απειλή για την ειρήνη. Όλα αυτά τον έκαναν εύκολο στόχο της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων. Εξάλλου ο Τράμπο ουδέποτε απέκρυψε την ιδεολογία του. Αυτό που αρνήθηκε, ήταν η δικαιοδοσία της Επιτροπής να τον κρίνει βάσει της ιδεολογίας του.

Ενόσω βρισκόταν στο Μεξικό, δύο σενάριά του κέρδισαν το Όσκαρ Καλύτερης Ιστορίας (μια κατηγορία που αργότερα συγχωνεύτηκε με το Όσκαρ Σεναρίου), κανένα όμως δεν έφερε το όνομά του. Για τις Διακοπές στη Ρώμη (1953) είχε χρησιμοποιήσει ως «βιτρίνα» τον άσημο Βρετανό σεναριογράφο Ίαν Μακλέλαν Χάντερ, ο οποίος και παρέλαβε το αγαλματίδιο. Για το Γενναίο (1956) είχε χρησιμοποιήσει το φανταστικό ψευδώνυμο Ρόμπερτ Ριτς.

Τον Ιανουάριο του 1960, ο Ότο Πρέμινγκερ ανακοίνωσε ότι προσέλαβε τον Τράμπο για το σενάριο της ταινίας Έξοδος. Λίγους μήνες μετά, ο Κερκ Ντάγκλας αποκάλυψε ότι ο Τράμπο ήταν ο σεναριογράφος της πολυαναμενόμενης νέας ταινίας του – επρόκειτο για το Σπάρτακο σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Όταν ο Σπάρτακος έκανε πρεμιέρα τον Οκτώβρη του ίδιου έτους, σήμανε την αρχή του τέλους για τη Μαύρη Λίστα: Το όνομα του Τράμπο εμφανιζόταν στην οθόνη, σπάζοντας με τον πλέον επίσημο τρόπο τον αποκλεισμό των προγραμμένων, και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Τζον Κένεντι έσπευδε να παρακολουθήσει την ταινία, στέλνοντας μήνυμα ότι δε θα επέτρεπε στο εξής παρόμοιες πρακτικές.

Το 1975 η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου αναγνώρισε επίσημα τον Τράμπο ως δικαιούχο του Όσκαρ για το Γενναίο και του απέμεινε το αγαλματίδιο. Έπραξε το ίδιο για τις Διακοπές στη Ρώμη το 1993, ενώ ο Τράμπο είχε προ πολλού πεθάνει – μάλιστα ο γιος του Μακλέλαν Χάντερ είχε αρνηθεί να επιστρέψει το αγαλματίδιο του πατέρα του, με αποτέλεσμα να παραγγελθεί ένα αντίγραφο για να δοθεί στη χήρα του Τράμπο.

Σημείωμα της Σοφίας Αδαμίδου

«Πρόκειται για ένα τραγικά επίκαιρο έργο που συγκλονίζει με τη δύναμη και την αμεσότητά του. Ένα έργο γροθιά στο στομάχι. Ένα έργο που θέτει όλους μας απέναντι στην ευθύνη όπως την ορίζει ο Καζαντζάκης “Ν΄ αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω”. Μπροστά σ’ αυτή την ευθύνη θέτει όλους μας ο Τράμπο. Δεν ασχολείται με τον πόλεμο ως θέαμα, αλλά με τα αποτελέσματά του. Σκιαγραφεί τη μεγαλύτερη παράνοια του πολιτισμού μας σαν ένα εργοστάσιο παραγωγής κουφαριών. Στο βιβλίο μάλιστα είναι ιδιαίτερα αιχμηρός με αυτούς που «σπέρνουν» πολέμους, «θερίζοντας» κέρδη. Διαβάζοντας το βιβλίο από τα αγγλικά, το τέλος μου θύμισε το Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου, του Μπρεχτ, που κατά μαγική σύμπτωση γράφτηκε επίσης το 1939: “Ο πόλεμος που έρχεται δεν είναι ο πρώτος. Πριν από αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμοι. Όταν τελείωσε ο τελευταίος, υπήρχαν νικητές και νικημένοι. Στους νικημένους, ο φτωχός λαός πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο… Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ. Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει. Μόνο που έχει ένα ελάττωμα: Ξέρει να σκέφτεται”. Αυτό μας λέει και ο Τράμπο. Η σκέψη μπορεί να αναχαιτίσει τα σχέδιά τους.»

***

Ο Τάσος Ιορδανίδης αναμετριέται με τον συγκεκριμένο μονόλογο ακολουθώντας τις σκηνοθετικές οδηγίες της Θάλειας Ματίκα, η οποία σημειώνει “ο Τζο, όπως κάθε άνθρωπος, το μόνο που ήθελε ήταν να ζήσει. Γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια όμορφη χώρα. Δεν έχει σημασία σε ποια. Όλες οι χώρες είναι όμορφες. Ο πόλεμος όμως ακύρωσε τη ζωή του. Δεν ήταν δικός του αυτός ο πόλεμος. Ποτέ δεν έμαθε κι ούτε θα μάθει για ποιο λόγο πραγματικά έγινε αυτός ο πόλεμος, για ποιο λόγο γίνονται οι πόλεμοι. Το μόνο που νιώθει είναι το αίμα του να χτυπάει στα μηνίγγια του. Αλλά δεν πονάει. Είναι ένας ζωντανός που είναι νεκρός. Ένας νεκρός που είναι ζωντανός. Μπορεί να μην έχει ούτε πόδια, ούτε χέρια, ούτε ακοή, ούτε φωνή, να μην έχει πρόσωπο, να είναι ένα κομμάτι κρέας που το τρέφουν με σωληνάκια, αλλά χτυπάει η καρδιά του και το κυριότερο σκέφτεται. Έχει μνήμη. Θυμάται, σκέφτεται, θυμώνει, επιθυμεί, παλεύει για επικοινωνία”.

Ταυτότητα παράστασης

Θεατρική διασκευή – απόδοση κειμένου: Σοφία Αδαμίδου
Σκηνοθεσία: Θάλεια Ματίκα
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Σκηνογραφία – Κοστούμι: Ηλένια Δουλαδήρη
Μουσική: Τάσος Σωτηράκης
Υπεύθυνη επικοινωνίας παράστασης: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου
Τον Τζο ερμηνεύει ο Τάσος Ιορδανίδης

  • Εισιτήρια στο ταμείο του θεάτρου και μέσω της viva.gr: ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

Πληροφορίες

Έναρξη παραστάσεων: Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019
Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Δευτέρα & Τρίτη στις 9:00 μ.μ.
Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό: 13,00€
Φοιτητικό/Ανέργων/Άνω των 65: 10,00€
Έως 30/9 τιμή προπώλησης 8,00€
Διάρκεια: 60’
Χώρος: Επί Κολωνώ – Κεντρική Σκηνή
Διεύθυνση: Ναυπλίου 12 & Λένορμαν 94
Τηλέφωνο: 210 5138067, Site: www.epikolono.gr
Facebook: https://www.facebook.com/epikolono.gr/
Στάση Μετρό: Μεταξουργείο
***
Κράτηση θέσεων & πώληση εισιτηρίων:
Στο ταμείο του Επί Κολωνώ, Ναυπλίου 12 & Λένορμαν 94, Κολωνός
Τηλ. 210 5138067, email: xkolono@otenet.gr, site: www.epikolono.gr
Στάση Μετρό Μεταξουργείο

Ειρήνη Αϊβαλιώτου«Ο Τζόνι πήρε το όπλο του»: Είδαμε το αντιπολεμικό “κατηγορώ” του Dalton Trumbo στο “Επί Κολωνώ”
Περισσότερα

Ήταν θέμα καλής «Ζαριάς» η παράσταση του Θοδωρή Βουρνά στο «Αγγέλων Βήμα»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Την πρεμιέρα του έργου του Άγγλου συγγραφέα Peter Straughan “Ζαριά” (πρωτότυπος τίτλος “Bones”) παρακολουθήσαμε πρόσφατα στο θέατρο «Αγγέλων Βήμα», σε σκηνοθεσία του διαρκώς ανερχόμενου δημιουργού Θοδωρή Βουρνά.
Ένα πορνοσινεμά – χαρτοπαικτική λέσχη στην επαρχιακή Αγγλία των 60s. Χριστούγεννα. Οι δύο ιδιοκτήτες, ο ταμίας και ο ταξιθέτης, losers από χέρι, λόγω αναδουλειάς, δεν μπορούν να εξοφλήσουν τους «προστάτες» της περιοχής, άρα τους περιμένουν τα χειρότερα.
Να σημειώσουμε πως οι ιδιοκτήτες είναι ετεροθαλή αδέλφια εβραϊκής καταγωγής και δεν έχουν τις καλύτερες σχέσεις μεταξύ τους.
Κι ενώ η επιχείρησή τους βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, ακριβώς τότε καταφθάνει ένας διαβόητος γκάνγκστερ από το Λονδίνο αναζητώντας επειγόντως στο πορνοσινεμά πληρωμένη ερωτική συντροφιά.
Ένα παλαβό σχέδιο των losers να απαγάγουν τον γκάνγκστερ, να πάρουν λύτρα, να εξοφλήσουν τους «προστάτες» και να «την κάνουν» για τις Μπαχάμες τίθεται σχεδόν απερίσκεπτα σε εφαρμογή. Επειδή όλα τα προβλήματά τους, όπως πιστεύουν, μπορεί να λυθούν με την ομηρεία του ίδιου του Reggie Kray.
Το αν θα πετύχει, είναι θέμα καλής ή κακής «ζαριάς».

Ο συγγραφέας

Αυτή είναι μόνον η αρχή του έργου “Ζαριά”, μιας μαύρης κωμωδίας με πολύ γέλιο του σπουδαίου Άγγλου συγγραφέα Peter Straughan, ο οποίος ήταν υποψήφιος για Όσκαρ σεναρίου για την ταινία “Tinker Tailor Soldier Spy” και κέρδισε το αντίστοιχο βραβείο Bafta, ενώ μεταξύ άλλων έχει υπογράψει το σενάριο και για τις ταινίες “The Men Who Stare at Goats», “The Goldfinch”, “The Snowman”.

 

 

“Μικρές θυσίες”

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο Gateshead της Βορειοανατολικής Αγγλίας, μια πόλη κοντά στο Newcastle, που διασχίζει τον ποταμό Tyne.
Ο επισκέπτης, που συστήνεται ως Reggie Kray, κουβαλάει μαζί του μια βαλίτσα γεμάτη από κομμένα δάχτυλα. “Μικρές θυσίες”, τα αποκαλεί. Κυνικός, βαρύς και λιγομίλητος, αποπνέει μια συγκλονιστική εξουσία και μια κακόβουλη ενέργεια.
Ανοίγει μάλιστα τη δραματική του είσοδο κάνοντας ένα τηλεφώνημα στο οποίο απειλεί κάποιο θύμα του μπροστά στον εντυπωσιασμένο συνιδιοκτήτη του κινηματογράφου, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει ότι έχει κάνει λάθος αριθμό και στη συνέχεια απαιτεί τόσο μια γυναίκα όσο και ένα “ginger snatch”. Ένα θανατηφόρο κοκτέιλ με ουίσκι, σαμπάνια και τζίντζερ, για το οποίο βεβαίως δεν υπάρχει συνήθως μεγάλη ζήτηση στο Gateshead, ειδικά ένα χριστουγεννιάτικο απόγευμα.
Ωστόσο ο εκπληκτικός σκηνοθέτης Θοδωρής Βουρνάς μας «σερβίρει» ένα ξεκαρδιστικό μείγμα δέους, κωμικότητας και τρόμου στη σκηνή του θεάτρου «Αγγέλων Βήμα».

Έξυπνο και σκοτεινό

Η “Ζαριά” εγείρει το ζήτημα της εβραϊκής ταυτότητας, αναφέρεται στα τραύματα της παιδικής ηλικίας, στην πληκτική ζωή στη Μέση Αγγλία, στη βία, στους οικογενειακούς δεσμούς, σε μια πυρκαγιά που καίει ένα βρέφος και στο κυνήγι του εύκολου χρήματος.
Αυτό το έξυπνο, αστείο και μυστηριώδες έργο αποτελεί μια τολμηρή προσπάθεια να αφηγηθεί μια σκοτεινή θεατρική ιστορία με κινηματογραφικό τρόπο. Πιστεύω πως είναι κάτι παραπάνω από μια απολαυστικά μαύρη κωμωδία που αφορά τον πόλεμο των μαφιόζων και έναν άνδρα με φόρεμα. Είναι μια μαύρη κωμωδία για τις ενδόμυχες επιθυμίες, τα όνειρα, τις ψευδαισθήσεις και τις παράξενες συμπτώσεις.

Το σχέδιο

Τι δουλειά έχει στο ξεχασμένο Gateshead ο αρχιμαφιόζος; Είναι ο ίδιος ή τον υποδύεται;

Τι κάνεις όμως όταν δίχως αφορμή κρατάς όμηρο τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο της Αγγλίας; Και τι κάνεις όταν ο τρομακτικός και ψυχάκιας δίδυμος αδελφός του τον ψάχνει;
Όταν τα άλλα δύο μέλη του προσωπικού, ο ένας με εξωφρενικά φανταχτερό φόρεμα αλά Τόνι Κέρτις (Some Like It Hot drag), ανακαλύψουν το ήδη κακοστημένο σχέδιο, η δυσπιστία τους παρασύρει στον πανικό και το χάος.
Ο ένας εκ των δύο αδελφών, ο οποίος έχει ιστορικό ψυχικής διαταραχής, ανακαλύπτει ένα πρότυπο και έναν προστάτη στον απίστευτο Reggie Kray, τον περιλάλητο γκάνγκστερ.
Ωραία, ασυμβίβαστη και πνευματώδης, η «Ζαριά», τοποθετημένη σε έναν ανδροκρατούμενο αλλά ανώριμο κόσμο, μοιάζει περισσότερο με το πιο βαθύ μάθημα για τη ζωή.

 

 

Η παράσταση

Η παράσταση είναι αρκετά συναρπαστική με τους δικούς της όρους, και οι διάλογοί της -βγαλμένοι από αστυνομική νουβέλα- χαράσσονται με μανία στη μνήμη, φροντισμένοι ώστε με την κλιμάκωσή τους να την ωθήσουν σε ακόμα πιο ισχυρές δονήσεις.
Στιγμές ζωτικότητας, πηγαίου γέλιου και βιτριολικού χιούμορ συνυπάρχουν εκρηκτικά με αλληγορίες, ένα αυθάδες και ορκισμένα σινεφιλικό, ταραντινικό, κλειστοφοβικό και υπόκωφα ζοφερό κλίμα αφηγηματικής πονηριάς.
Φρέσκια, δυνατή, αστεία και πρωτότυπη η παράσταση έχει ένα ακόμα δυνατό χαρτί, αυτό της διανομής, με τον κάθε ρόλο να είναι κομμένος και ραμμένος στα μέτρα του ηθοποιού. ‘Η, αντιθέτως, ο κάθε ηθοποιός να είναι κομμένος και ραμμένος στα μέτρα του ρόλου του.
Το σίγουρο είναι ότι οι ρόλοι αποδίδονται άψογα από τους ταλαντούχους Μάριο Δερβιτσιώτη, Μανώλη Κλωνάρη, Γιώργο Μπανταδάκη, Αλέξανδρο Νταβρή, Τάκη Παρασκευόπουλο και οι ατάκες εκφέρονται με απόλυτη φυσικότητα και χαρακτηριστική αργκό φινέτσα.
Επιμελημένα λεπτομερώς, μέσα στο πνεύμα της μαύρης κωμωδίας, τα σκηνικά της Αρετής Μουστάκα προσδίδουν οικειότητα στην παράσταση. Ιδιαίτερης έμπνευσης το φαντεζί φόρεμα του Τάκη Παρασκευόπουλου, με πλήρη κατανόηση και συνέπεια στην ατμόσφαιρα του έργου και τη σκηνοθετική προσέγγιση τα κοστούμια γενικώς. Πολύ καλή δουλειά από τις ικανότατες στον τομέα τους Αρετή Μουστάκα και Χριστίνα Πανοπούλου.

Θεατρικότατη η μετάφραση της Μαργαρίτας Δαλαμάγκα-Καλογήρου. Ενδιαφέρουσα η δουλειά του Γιώργου Αγιαννίτη στην επιμέλεια των φωτισμών.

Σπιρτόζικο χιούμορ, σαρκασμός και εξυπνάδα, που κυριολεκτικά σε μαγνητίζουν, ενέργεια και επιθετικότητα που αναπόφευκτα σε στοιχειώνουν. Θυμηθείτε το όνομα του σκηνοθέτη: Θοδωρής Βουρνάς. Θα τον βρείτε μπροστά σας στους μελλοντικούς θεατρικούς σας δρόμους.

  • Το “Bones” έκανε πρεμιέρα στο Live Theatre του Newcastle το 1999.

Συντελεστές

Μετάφραση: Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου
Σκηνοθεσία: Θοδωρής Βουρνάς
Βοηθός Σκηνοθέτη: Σπύρος Σιακαντάρης
Σκηνικά: Αρετή Μουστάκα
Κοστούμια: Αρετή Μουστάκα-Χριστίνα Πανοπούλου
Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Αγιαννίτης
Φωτογραφίες: Ιάσονας Κονταίος
Γραφιστικά: Γιώργος Γιαννίμπας
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάριος Δερβιτσιώτης, Μανώλης Κλωνάρης, Γιώργος Μπανταδάκης, Αλέξανδρος Νταβρής, Τάκης Παρασκευόπουλος

  • Οι συντελεστές ευχαριστούν τη Ρουμπίνη-Γεωργία Χονδρουδάκη για τη βοήθειά της στις πρόβες, τη Διονυσία Κωνσταντίνου για το μακιγιάζ της φωτογράφισης και τον Τάσο Κοσμίδη για τα trailer της παράστασης
    Από 14 Οκτωβρίου 2019, κάθε Δευτέρα & Τρίτη στις 21.15
    Τιμές εισιτηρίων: 12€ (κανονικό), 10€ (μειωμένο), 5€ (ατέλεια)

Διάρκεια 80 λεπτά

ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ:
Τηλεφωνικά στο 210-5242211 & Ηλεκτρονικά στο www.aggelonvima.gr

ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ
Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια (πίσω από το Εθνικό Θέατρο Τσίλλερ)

Teaser one:

 

 

***

Teaser two:

 

 

– Φωτογραφίες κειμένου: Ρουμπίνη-Γεωργία Χονδρουδάκη

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΉταν θέμα καλής «Ζαριάς» η παράσταση του Θοδωρή Βουρνά στο «Αγγέλων Βήμα»
Περισσότερα

Lemon: Παράταση παραστάσεων για τη θεατρική έκπληξη στο Μπάγκειον μετά την πρώτη έκρηξη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Ύστερα από 13 συνεχόμενα sold out, το «Lemon», η θεατρική έκπληξη των Experimento, παρατείνει το ταξίδι του στο Μπάγκειον για λίγο ακόμη από 1 έως 3 Νοεμβρίου 2019, μόνο για 4 έξτρα παραστάσεις.

Ο Μελαχρινός Βελέντζας στο ρόλο του θρυλικού πιανίστα 1900 και ο Γιώργος Δρίβας, στο ρόλο του τρομπετίστα Τιμ Τούνυ, αφηγούνται με όλα τους τα εκφραστικά μέσα την πιο ανθρώπινη ιστορία του προηγούμενου αιώνα.
Η παράσταση – εμπειρία λαμβάνει χώρα στην αίθουσα χορού του ιστορικού ξενοδοχείου, όπου η παλιά αίγλη συναντά τη φυσική φθορά και η απίστευτη ιστορία του πιανίστα, που γεννήθηκε πάνω σε ένα καράβι και δεν κατέβηκε ποτέ από αυτό, συναντά την προσωπική ιστορία του καθένα από εμάς.

|Εσύ φοβάσαι να κατέβεις από το πλοίο που γεννήθηκες;|

Σε διασκευή-σκηνοθεσία Γεωργίας Τσαγκαράκη και μετάφραση Σταύρου Παπασταύρου, ο ποιητικός μονόλογος “Novecento” του Αlessandro Baricco μετατρέπεται σε μία ζωντανή ρέουσα αφήγηση, όπου το χαρισματικό ντουέτο του Lemon γίνεται ένα σώμα κατακλύζοντας με την ενέργειά του τη σκηνή.
Η ολοκληρωμένη καλλιτεχνική πρόταση των Experimento, που έρχεται σε συνέχεια των πρωτότυπων παραστάσεών τους εν πλω, σε καρνάγιο, λιμενοβραχίονες κ.α., μας επιστρέφει στα βασικά συστατικά του θεάτρου φωτίζοντας το θεματικό πυρήνα του έργου του Ιταλού συγγραφέα: «Κανείς δεν είναι ξεγραμμένος άμα έχει έτοιμη μια καλή ιστορία και κάποιον για να του τη διηγηθεί».

Lemon
|Αδερφέ μου, δυναμίτης είναι όλο αυτό.|

Προμηθευτείτε εγκαίρως τα εισιτήριά σας από το viva.gr:
Κάνοντας κλικ ΕΔΩ

Facebook event: https://bit.ly/2m2eCn9
Ταυτότητα παράστασης:

Lemon
Βασισμένο στο Novecento
του Alessandro Baricco

Το πλήρωμα του Lemon:

Διασκευή | Σκηνοθεσία | Κίνηση: Γεωργία Τσαγκαράκη
Μετάφραση: Σταύρος Παπασταύρου
Σχεδιασμός πιάνου: Νατάσα Τσιντικίδη
Κατασκευή πιάνου: Θωμάς Μαριάς
Σκηνική προσαρμογή: Experimento
Κοστούμια: Κέλλυ Σταματοπούλου
Ηχητικός σχεδιασμός | Stage manager: Λευτέρης Δούρος
Σχεδιασμός φωτισμού: Αλέξανδρος Θεοφυλάκτου
Φωτογραφίες: Γιώργος Καπλανίδης
Graphic design: Ελένη Σαραντοπούλου
Video | Trailer: Παναγιώτης Αγκαβανάκης
Location scouting: Λουκία Μπατσή
Stunt rigger: Ηλίας Φωτεινός
Communication Assistant: Ράνια Παπαδοπούλου

Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Μελαχρινός Βελέντζας

Παίζουν: Μελαχρινός Βελέντζας (1900), Γιώργος Δρίβας (Τιμ Τούνυ)

Lemon | Μια ανεξάρτητη παραγωγή των Experimento

Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων:
Παρασκευή 1 Νοεμβρίου | 21:15
Σάββατο 2 Νοεμβρίου | 19:00 (απογευματινή)
Σάββατο 2 Νοεμβρίου | 21:15 (βραδινή)
Κυριακή 3 Νοεμβρίου | 20:00

Εισιτήρια:
15 ευρώ (κανονικό) | 12 ευρώ (φοιτητές, άνεργοι, παιδιά κάτω των 18 ετών, άτομα άνω των 65 ετών) | 10 ευρώ (ατέλειες, ομαδικά)

**Πριν από την έναρξη κάθε παράστασης μπορείτε να ξεναγηθείτε στην έκθεση των Experimento με φωτογραφίες από τους πρωτότυπους προορισμούς όπου έχει ταξιδέψει το Lemon. Η φωτογραφική έκθεση που λειτουργεί στο χώρο ακριβώς απέναντι από την αίθουσα χορού όπου παρουσιάζεται η παράσταση,

Προπώληση:
Viva: ΕΔΩ

Κρατήσεις: 6977773875
Ομαδικό εισιτήριο (άνω των 10 ατόμων): 10 ευρώ | Τηλ. επικοινωνίας: 6955005859

Μπάγκειον Ξενοδοχείο | Πλατεία Ομονοίας 18 | 105 52

Aκολουθήστε το ταξίδι αυτής της απίστευτης ιστορίας!
#Lemon #Lemontour2019 #experimento #bagkeion

Facebook: Lemon | @experimento.gr
Instagram: lemon_experimento
Youtube: Experimento Productions
Contact: experimentoproductions@gmail.com

|Lemon – Μια παράσταση ανάμεσα στη στεριά και τη θάλασσα|

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουLemon: Παράταση παραστάσεων για τη θεατρική έκπληξη στο Μπάγκειον μετά την πρώτη έκρηξη
Περισσότερα

Μερικές σκέψεις πάνω στο «Hotel Marina», το έργο της αγάπης, που είδαμε στο “Μικρό Γκλόρια”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

“Κράτα την αγάπη στην καρδιά σου. Μια ζωή χωρίς αγάπη μοιάζει με ανήλιαγο κήπο όπου τα λουλούδια έχουν μαραθεί”.
Όσκαρ Ουάιλντ

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Πολλοί συγγραφείς έχουν εμπνευστεί από ξενοδοχεία. Το ιδανικό ξενοδοχείο για τον Στάινμπεκ βρισκόταν στο Ποζιτάνο, για τον Καπότε στην Ταορμίνα και το αγαπημένο του Κοκτό ήταν στη Νίκαια…
Ο Χέμινγουεϊ, η Αγκάθα Κρίστι, ο Όσκαρ Γουάιλντ, ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, ο Προυστ, ο Τολστόι, ο Γκαίτε, ο Τόμας Μαν, ο Σκοτ Φιτζέραλντ και ο Εξιπερί χρωστούν πολλές δημιουργικές εικόνες και στιγμές του έργου τους σε ξενοδοχεία όπου γης.
Ο Τενεσί Ουίλιαμς βρέθηκε νεκρός στις 24 Φεβρουαρίου του 1983, στο δωμάτιο που είχε νοικιάσει στο ξενοδοχείο «Elysee» στη Νέα Υόρκη, έχοντας σφηνωμένο στον λαιμό του έναν φελλό. Ο Λωτρεαμόν, συγγραφέας από την Ουρουγουάη με γαλλική καταγωγή, έζησε κυρίως σε φτηνά ξενοδοχεία του Παρισιού. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, στο ίδιο ξενοδοχείο, σε διαφορετικά δωμάτια.

 

Να μην πούμε δε για τα πάμπολλα θεατρικά έργα που διαδραματίζονται σε ξενοδοχείο. Ενδεικτικά θα αναφέρω το έργο του Αλμπέρ Καμύ «Η παρεξήγηση», που αναφέρεται στην εξορία του ανθρώπου στον άφιλο κόσμο και το «Ξενοδοχείο ο Παράδεισος» του Φεντώ, με τις κωμικές καταστάσεις, τα μπερδέματα των προσώπων, τις συζυγικές απάτες.

 

 

Η γοητεία των ξενοδοχείων

Καμιά φορά αναλογίζομαι τι ελκύει τους συγγραφείς στις διαμονές τους σε ξενοδοχεία. Πιστεύω πολλά στοιχεία, όπως η αίσθηση της φιλοξενίας, της απόστασης από τους οικοδεσπότες, το οικείο και ταυτόχρονα ξένο στοιχείο της διαμονής, η απόκοσμη γαλήνη των στρωμένων με βαριές μοκέτες διαδρόμων που μεταφέρεται από δωμάτιο σε δωμάτιο, σαν την πιο γόνιμη ηρεμία για δημιουργία και χαλάρωση.
Πολλές φορές οι ηχητικοί κραδασμοί του βήματος των άλλων επισκεπτών ενός ξενοδοχείου απορροφώνται σαν σβησμένος ήχος του περάσματος κάποιας σκιάς, μιας ψευδαίσθησης που φέρνει ασφάλεια και δίνει τροφή στη φαντασία.
Ένα ξενοδοχείο είναι ο οικότοπος της λήθης και της χαρούμενης μοναξιάς για πολλούς ανθρώπους.

 

 

Μυστικά και ψέματα

Αφορμή των σκέψεών μου για τα ξενοδοχεία στάθηκε η παρακολούθηση μιας εύστοχης, ευαίσθητης και έξυπνης παράστασης, που παρακολούθησα στο «Μικρό Γκλόρια», πρόσφατα. Πρόκειται για το «Hotel Marina» των Ιερώνυμου Πολλάτου, Γεράσιμου Μιχελή, Σέβης Ματσακίδου.

Η εταιρεία παραγωγής «Τα ταξιδιάρικα πουλιά» επαναλαμβάνει την επιτυχημένη παράσταση «Hotel Marina», που την περσινή σεζόν είχε παρουσιαστεί στο «Από Μηχανής Θέατρο», φέτος στο κομψό θέατρο «Μικρό Γκλόρια» για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Γι’ αυτό μην καθυστερήσετε να την παρακολουθήσετε.
Η σκηνοθεσία είναι του εξαίρετου Χρήστου Σουγάρη, που τιμήθηκε από την Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής, με το βραβείο Κάρολος Κουν, νέου δημιουργού 2018.

Στο λόμπι, στο μπαρ και στα δωμάτια ενός ξενοδοχείου, συναντιούνται άνθρωποι διαφορετικοί με ολόιδιες επιθυμίες. Φιλοξενούμενοι σ’ αυτό το ξενοδοχείο, φιλοξενούμενοι και στην ίδια τους τη ζωή. Άνθρωποι περαστικοί. Η τυχαία συνεύρεσή τους φέρνει στο φως αποκαλύψεις. Μυστικά και ψέματα χρόνια κρυμμένα, ανασφάλειες, όνειρα και μια κοινή ανάγκη: Όλοι λαχταρούν για την αγάπη, όλοι χρειάζονται την αποδοχή. Του ενός από τον άλλον. Όπως είναι, γι’ αυτό που είναι.

 

 

Ξενοδοχείο ημιδιαμονής

Η παράσταση, σε δραματουργική επεξεργασία Σέβης Ματσακίδου, Χρήστου Σουγάρη και του θιάσου, εκτός των άλλων σκιαγραφεί πορτρέτα και ανθρώπινες σχέσεις και μεταφέρει την αγωνία της για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Ένα κτήριο με διαφορετικές ταυτότητες και διακριτικά στοιχεία. Στο παρελθόν υπήρξε ξενοδοχείο ημιδιαμονής, τώρα φιλοδοξεί να γίνει ένα μοδάτο ξενοδοχείο – μπουτίκ. Στους νοτισμένους τοίχους του έχουν εγγραφεί δάκρυα και φαντασιώσεις, βίαια ξεσπάσματα, αναμνήσεις, ινδάλματα της ηδονής, πνιχτά βογγητά ευχαρίστησης, έρωτες περαστικοί και έρωτες μοιραίοι. Πίσω από τη διακόσμηση κάθε δωματίου υπάρχει ένα μήνυμα, ένα κεφάλαιο μιας ιστορίας. Ένα κύτταρο, όπως όλα τα κύτταρα ενός ζωντανού οργανισμού. Γέννηση και φθορά σε αιώνιες κυκλικές διαδρομές. Το ίδιο με τον χρόνο.

 

 

Η αγάπη

«Θα’ θελα κι εγώ κάποιος να μ’ αγαπήσει γι’ αυτό που είμαι», λέει η τρανς Βανέσα στο έργο.

Μπορούμε εύκολα να πούμε «σ’ αγαπώ»; Τι μας κάνει να ρωτάμε τον ερωτικό μας σύντροφο αν μας αγαπά; Αντιλαμβανόμαστε άραγε όλες οι γενιές την αγάπη με τον ίδιο τρόπο; Υπάρχει παλιός και νέος τρόπος προσέγγισής της;
Η αγάπη μεταξύ δύο ανθρώπων χρειάζεται αρκετό χρόνο, εμπιστοσύνη και οικειότητα για να δημιουργηθεί. Βασίζεται στο χρόνο που περνάμε με το σύντροφό μας για να τον γνωρίσουμε, να μοιραστούμε τα ενδιαφέροντά μας και τις απόψεις μας. Η αγάπη εμφανίζεται όταν γνωρίζουμε τον άλλο τόσο καλά ώστε να τον σεβόμαστε για αυτό που είναι και να τον θαυμάζουμε.

Το πάρτι, το δωμάτιο 11, το Batida, batida, batida batida de coco -ένα ωραίο μοτίβο που επαναλαμβάνεται στο έργο. Η Οριάνα η ρεσεψιονίστ, που πιστεύει ότι οι άνδρες είναι σαν τα πορτοκάλια. Έχουν βιταμίνες και ιχνοστοιχεία αλλά πρέπει να τα πιεις γρήγορα! Η ωκυτοκίνη, που αναφέρεται επίσης στην παράσταση, είναι η ορμόνη της αγάπης, της εμπιστοσύνης, του σεξ, του τοκετού και της συναισθηματικής σύνδεσης. Μια ορμόνη που δεν παύει να εκπλήττει τους ερευνητές. Αστείες σκηνές με χάρη που προκαλούν μειδίαμα και συμπάθεια.

 

 

Σπονδυλωτό έργο

Το «Hotel Marina» είναι ένα σύγχρονο σπονδυλωτό έργο βασισμένο σε φανταστικά γεγονότα αληθινών ανθρώπων. Όπως πληροφορηθήκαμε, το κείμενο προέκυψε από συνεντεύξεις καθημερινών ανθρώπων που θέλησαν να μιλήσουν για εκείνα που τους πονούν και αυτά που τους γαληνεύουν, ανοίγοντας την καρδιά τους στους συντελεστές της παράστασης, αποδεικνύοντας ότι κάθε σ’ αγαπώ κρύβει και μία ξεχωριστή ιστορία και κάθε ιστορία εμπεριέχει διαφορετικές αλήθειες, φόβους και αναζητήσεις.

Η πρώτη ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου, η Ουρανία, που το έχει πουλήσει σε επενδυτές, τώρα πια απασχολείται ως καμαριέρα. Φαίνεται να παλεύει με το παρελθόν της, αλλά δεν θέλει να ξεφύγει κιόλας από αυτό. Η ρεσεψιονίστ είναι μια νέα, φιλόδοξη γυναίκα που δεν αφήνει χώρο στη ζωή της για την αγάπη, ο μπάρμαν ένας νέος άνδρας που ακόμα διστάζει να πει το “σ’ αγαπώ”.

Η Τάνια και ο Χρήστος είναι ένα ζευγάρι που αγαπιέται πολύ. Φαίνεται, όμως, ξεκάθαρα ότι ακόμα και αυτοί δυσκολεύονται να διαχειριστούν την αγάπη τους. Έρχονται στο ξενοδοχείο γιατί ήταν η πρώτη ερωτική τους φωλιά και πιστεύουν ότι θα αναθερμάνουν εκείνες τις παλιές συγκινήσεις τους. Μια τρανς, η Βανέσα, πληρώνει βαρύ τίμημα γιατί απλώς είναι ο εαυτός της.

Ως θεατές παρακολουθήσαμε στιγμές ζωής και αλήθειας και χαρακτήρες όχι εξωραϊσμένους αλλά απολύτως ανθρώπινους, με τα φωτεινά τους σημεία και τους δαίμονές τους που τους κυνηγούν. Άνθρωποι ευάλωτοι, ανασφαλείς, πληγωμένοι. Ανάμεσα στα δωμάτια, τους διαδρόμους, το μπαρ και τη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου εκτυλίσσονται ερωτικά δράματα αλλά και απολαυστικές στιγμές με σκηνές γεμάτες χιούμορ και τρυφερότητα.

 

 

Ιδιωτική και συζυγική ζωή

Σ’ αυτή τη γοητευτική παράσταση, οι συντελεστές ανασηκώνουν με μαεστρία το παραπέτασμα της ιδιωτικής ζωής που φαντάζει απρόσιτη και παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, ιδιαίτερες περιπτώσεις και ηθικά διλήμματα.

Πυκνό το τέμπο δράσης, ολότελα πικρό και υποδόριο το χιούμορ, υψηλή η αισθητική και η έντονη επικοινωνία μεταξύ της σκηνής και της πλατείας ένα ακόμα από τα προτερήματα της παράστασης. Δίχως να είναι πρωτοποριακό το έργο, έχει μια έντονη ιδιοτυπία, που το ξεχωρίζει από τις λογής λογής κωμωδίες της ρουτίνας, και προπάντων φέρει τη σφραγίδα των ασυνήθιστα ξεχωριστών ερμηνειών.

Στο «Hotel Marina» ανακαλύπτεις στοιχεία, κρυφές πλευρές, θα έλεγα, που είναι ουσιαστικά για τις ανθρώπινες σχέσεις. Πολυεπίπεδες σχέσεις και ίντριγκες εντείνουν σταδιακά την ένταση και τη δομή της ιστορίας. Η παράσταση έχει το θάρρος να στήσει ένα ολόκληρο σπονδυλωτό έργο με φρέσκια πνοή, αλλά και να αγγίξει ένα θέμα, αυτό της συζυγικής ζωής, για το οποίο σπάνια θα βρεις άνθρωπο παντρεμένο που να μη θεωρεί τον εαυτό του ειδήμονα. Τα υπόλοιπα θα τα δείτε επί σκηνής.

 

 

Οι συντελεστές

Ο Γεράσιμος Μιχελής είναι ένας θαυμάσιος ηθοποιός με πείρα και άνεση. Στο ρόλο του Χρήστου αφήνεται, δίνεται, παραχωρείται, αλλά την ίδια στιγμή είναι και  πολιορκητικός κριός του ευαίσθητου ανδρισμού. Εξαιρετική η ερμηνεία του!

Η υπέροχη Μυρτώ Γκόνη είναι μια ηθοποιός με μέλλον αλλά και μια πανέμορφη γυναίκα – αμαζόνα. Στο ρόλο της Τάνιας είναι άμεση, συγκεντρωμένη, θεατρικά ώριμη. Εύγε της!

Η Μαίρη Σαουσοπούλου, καίρια, με τη μεγάλη της θητεία στο θέατρο, έλαμψε στο ρόλο της καμαριέρας. Φωνή, στάση, βλέμμα, κίνηση, δημιούργησαν έναν τύπο αναγνωρίσιμο και οικείο. Χαρήκαμε που την είδαμε!

Ο Διονύσης Μπουλάς, αεικίνητος, με παλλόμενη ενέργεια, ορμητικός και θεατρικά εύπλαστος έπλασε μια έξοχη Βανέσα. Θερμά μπράβο.

Νέοι, ταλαντούχοι, εύστοχοι, αξιόπιστοι, γλυκύτατοι οι Διονυσία Σακελλαρίου, Σωτήρης Χατζηαγόρου μας κατέκτησαν με το παίξιμό τους.

Λειτουργικά, ευκίνητα και καλαίσθητα τα σκηνικά του Γιάννη Θεοδωράκη. Την αρμονική κίνηση υπογράφει η Γεωργία Αβασκαντήρα, την ενδιαφέρουσα ρυθμική παρέμβαση της μουσικής ο Βασίλης Τζαβάρας, τους λειτουργικούς φωτισμούς ο Αλέξανδρος Αλεξάνδρου. Βοηθός σκηνοθέτη είναι η δραστήρια Σοφία Καστρησίου.

«Hotel Marina»: Ένα καλογραμμένο θεατρικό πόνημα, με φινετσάτη σκηνοθεσία από τον ικανότατο Χρήστο Σουγάρη.

 

 

Ταυτότητα παράστασης

Κείμενο: Συγγραφική ομάδα: Ιερώνυμος Πολλάτος, Γεράσιμος Μιχελής, Σέβη Ματσακίδου
Δραματουργική Επεξεργασία: Σέβη Ματσακίδου, Χρήστος Σουγάρης και ο θίασος
Σκηνοθεσία: Χρήστος Σουγάρης
Σκηνικά: Γιάννης Θεοδωράκης
Κίνηση: Γεωργία Αβασκαντήρα
Μουσική: Βασίλης Τζαβάρας
Σχεδιασμός Φωτισμού: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Σοφία Καστρησίου
Φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου
Μακιγιάζ: Κατερίνα Μιχαλούτσου
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: Τα Ταξιδιάρικα Πουλιά
Παίζουν: Γεράσιμος Μιχελής, Μαίρη Σαουσοπούλου, Διονύσης Μπουλάς, Μυρτώ Γκόνη, Διονυσία Σακελλαρίου, Σωτήρης Χατζηαγόρου

 

 

Πληροφορίες Παράστασης

Γκλόρια Μικρό
Ιπποκράτους 7 – Αθήνα
Τηλ. 210 3642334

Hotel Marina
2η Χρονιά Παραστάσεων

Παραστάσεις από 20 Σεπτεμβρίου έως 3 Νοεμβρίου 2019
Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 20.00

Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 14€
Μειωμένο: 8€
Ατέλειες: 5€

Διάρκεια παράστασης: 90’ χωρίς διάλειμμα

Προπώληση εισιτηρίων
Viva.gr και στο ταμείο του Θεάτρου

Δημόσιες σχέσεις & Επικοινωνία Παράστασης
Χρύσα Ματσαγκάνη
E: chrysamtg@gmail.com

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΜερικές σκέψεις πάνω στο «Hotel Marina», το έργο της αγάπης, που είδαμε στο “Μικρό Γκλόρια”
Περισσότερα

Οι θεατρικές «Κομμώτριες» της Μαριτίνας Πάσσαρη είναι αστείες και συγκινητικές

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Η κόμμωση και η περιποίηση των μαλλιών είναι και μια ψυχολογική ανάγκη. Τα κομμωτήρια για κάποιους αποτελούν ένα μέρος που τους εμπνέει στην έκφρασή τους, για άλλους είναι απλώς ένας χώρος αναμονής. Το κομμωτήριο κυρίως είναι ένας χώρος όπου όλα συζητιούνται και αναλύονται με ελαφρότητα, ένα γυναικείο καφενείο. Μια κομμώτρια μπορεί να μεταμορφωθεί και σε ένα μικρό ψυχαναλυτή της καθημερινότητας.

Επιπλέον οι περισσότεροι πελάτες είναι ιδιαίτερα απαιτητικοί, γιατί όταν δεν νιώθουμε ικανοποιημένοι από τα μαλλιά μας, η αυτοπεποίθησή μας μειώνεται, η ανασφάλειά μας αυξάνεται και γινόμαστε πιο επικριτικοί απέναντι στον εαυτό μας. Μερικές φορές μάλιστα αμφισβητούμε ακόμα και τις ικανότητές μας. Γι’ αυτό και η δουλειά της κομμώτριας και του κομμωτή ακροβατεί ανάμεσα στο επάγγελμα και το λειτούργημα. Χρειάζεται υπομονή, διακριτικότητα και κατανόηση, ευγένεια, προσήνεια, ικανότητα επικοινωνίας και αντοχές.

Σε μια γειτονιά της Αθήνας

Η Μαριτίνα Πάσσαρη στο νέο της θεατρικό έργο επινόησε ένα ενδιαφέρον θέμα, θέτοντας στο επίκεντρο δύο κομμώτριες.
Μετά τον «Καναδά» και το επιτυχημένο ανέβασμα της παράστασης «Ο Καναδάς είναι ένα συναίσθημα που δεν μοιάζει με καλοκαίρι σε ελληνικό νησί», το οποίο βασίστηκε σε ένα διήγημα της βραβευμένης με Νόμπελ Άλις Μονρό και παίχτηκε την άνοιξη και το φθινόπωρο του 2018, στο θέατρο ΜΠΙΠ, αυτή τη φορά μεταφέρει τους θεατές σε ένα συνοικιακό κομμωτήριο. Σε μια γειτονιά της Αθήνας. Πριν από λίγο καιρό.
Η έμπειρη κομμώτρια Μαίρη – Μαιρούλα και η μαθητευόμενη Αλίνα, δύο γυναίκες της «διπλανής πόρτας», μπλέκουν μια μέρα την ιστορία τους με την ιστορία της Μόνικας, και κάθε άλλο παρά σιωπηλές μένουν.
Η σκηνοθεσία της Μαριτίνας Πάσσαρη, όπως και τα κείμενα, εμπλουτίζονται με επιρροές από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο και τη μουσική. Επί σκηνής γίνονται προβολές βίντεο και φωτογραφιών, που συμπληρώνουν το χτίσιμο των χαρακτήρων.
Η μια κομμώτρια βγάζει συνέχεια φωτογραφίες με το κινητό της και η άλλη έχει εμμονή με τον κινηματογράφο και ονειρεύεται να αποκτήσει μια κάμερα ώστε να γυρίσει μια ταινία.
Ο Χιλιανός συγγραφέας Ρομπέρτο Μπολάνιο Άβαλος, μάστορας της παραίσθησης και μέγιστος παραμυθάς, εμπλέκεται στην παράσταση δανείζοντας μια δική του παράξενη ηρωίδα στη Μαριτίνα Πάσσαρη.
Επιπλέον η σκηνοθέτις ακολούθησε τον ρυθμό μιας μπαλάντας των Rolling Stones και εμπνεύστηκε από την Αθήνα και τις ιστορίες της δημιουργώντας μια παράσταση απολαυστικά απροσδόκητη.

 

 

Το κορίτσι με τα ονειροπόλα μάτια

Το κομμωτήριο στο οποίο εργάζονται η Μαίρη και η Αλίνα, σε μια συνοικία του κέντρου της Αθήνας, βρίσκεται ανάμεσα σε ένα μαγαζί με κινητά, κι ένα γυμναστήριο.
Η Μαίρη δεν θέλει να έχει σχέσεις με κανέναν. Η Αλίνα είναι κόρη οικονομικών μεταναστών από την Αλβανία.
Μια μέρα προσλαμβάνεται στο κομμωτήριο ένα καινούργιο κορίτσι με ονειροπόλα μάτια, η Μόνικα.
Η τραγική της ιστορία, το αλλόκοτο φέρσιμό της φέρνει κοντά την Αλίνα και τη Μαίρη, που δεν χάνουν ευκαιρία πριν, μετά, κατά τη διάρκεια της δουλειάς, να κουβεντιάζουν, να σχολιάζουν, να την παρακολουθούν, να διηγούνται και να φτιάχνουν ιστορίες, προσπαθώντας να βρουν κοινά σημεία και διαφορές με τη μικρή, μυστηριώδη Μόνικα.

Έρωτας και παρελθόν

Η Μαίρη την κατανοεί, η Αλίνα την ανταγωνίζεται. Παίζοντας, πλέκουν έναν ιστό μυστηρίου γύρω από τη ζωή της Μόνικας. Στον ιστό αυτό εμπλέκονται και οι ίδιες.
Το κορίτσι, η Μόνικα, που δεν εμφανίζεται στην παράσταση, δεν υποψιάζεται τίποτα, ούτε οι κομμώτριες αντιλαμβάνονται πως η παρουσία της μικρής τις οδηγεί σε δικές τους ανάγκες και επιθυμίες.
Όσα φαντάζονται κι επινοούν έχουν κάποια σχέση με την πραγματικότητα ή είναι απλά «κουβέντες κομμωτηρίου»;
Όταν η Μόνικα εξαφανίζεται από τη δουλειά, η Αλίνα και η Μαίρη την αναζητούν για να ανακαλύψουν τελικά κάτι που δεν φαντάζονταν.
Η σχέση δύο γυναικών, της νεαρής κομμώτριας που ερωτεύεται για πρώτη φορά και της ωριμότερης, που δεν μπορεί να ξεπεράσει το παρελθόν της, γίνεται πιο σύνθετη. Εξελίσσεται και στην πορεία αποκαλύπτονται οι ιστορίες ζωής και των τριών. Μέχρι να διασταυρωθούν.
Ο Μπολάνιο μπολιάζει την ιστορία της Μόνικας με τις δικές του παράξενες ιστορίες γυναικών. Γυναικών που εξαφανίζονται και επανεμφανίζονται αιφνίδια. Γυναικών που χάνονται, που δολοφονούνται, κι άλλων που δραπετεύουν. Επίσης το ύφος που ο Μικ Τζάγκερ ερμηνεύει το τραγούδι «Faraway eyes», ένα τραγούδι του 1978 των Ρόλινγκ Στόουνς που περιλαμβάνεται στο άλμπουμ «Some Girls», φλερτάροντας με την country μουσική, κοροϊδεύοντας και ξεγλιστρώντας ανάμεσα στα είδη, προσδίδει στην παράσταση μια αύρα από καθημερινή τραγωδία και κωμωδία.

Το μικρό και ταπεινό

Οι «Κομμώτριες» μας μιλούν για τη μοναξιά της ζωής και την αναζήτηση της αγάπης. Περιγράφουν με χάρη λεπτομέρειες που περνούν σχεδόν απαρατήρητες στην πραγματική ζωή και θίγουν ερωτήματα που συνήθως δεν συναντάμε στο θέατρο.
Μέσα από τις δύο ηρωίδες βλέπουμε τους ανθρώπους που νιώθουν μόνοι, τους ανθρώπους που αναγκάζονται να ξενιτευτούν και να αρχίσουν τη ζωή τους από το μηδέν. Τους ανθρώπους που κάνουν το ταξίδι της αλλαγής και αυτούς που εκφράζουν αισθητικά το μικρό και ταπεινό ενώ το εμβαπτίζουν στη φωτιά της ποιητικής έκφρασης.

Η φιλία

Το έργο «Κομμώτριες – Η σιωπή δεν ταιριάζει στα κομμωτήρια» ορίζει ένα θέατρο που κλίνει περισσότερο προς τη λογοτεχνία, και είναι ικανό να προσελκύσει κοινό που έχει τις ίδιες καλλιτεχνικές ανησυχίες. Τολμηρό και όμορφο, ευχάριστο σαν μια ήρεμη καταιγίδα, παιγνιώδες και ποιητικό.
Η Μαριτίνα Πάσσαρη μας ξαφνιάζει με τη στοχαστική πυκνότητα και την ευρυμάθεια της γραφής της. Το κείμενο έχει έναν έξυπνο ρεαλισμό και η παράσταση μια αναζωογονητική κι απελευθερωτική δύναμη, που παλεύει με αισιοδοξία να μας δείξει πως ιστορίες αναπάντεχης φιλίας σαν αυτή της Μαίρης και της Αλίνας τις χρειαζόμαστε πάντα σε εποχές τεταμένης μισαλλοδοξίας.
Μας φέρνει αντιμέτωπους με έναν κόσμο που αναδύεται μέσα από τα ερείπια της γλώσσας ή της ευαισθησίας και είναι σαν να θέλει να μας πει πως δεν βλέπει κανείς καλά παρά μόνο με την καρδιά. Το ουσιώδες είναι αόρατο για τα μάτια.

Οι συντελεστές

Ενδιαφέρουσα δουλειά με ποιότητα και μεράκι από την Κυριακή Τσίτσα στα σκηνικά κοστούμια, τον Αργύρη Θέο στους φωτισμούς και την κινηματογράφηση, τον Στάθη Ιωάννου στην πρωτότυπη μουσική, τον Νίκο Σαββάτη στην επιλογή της μουσικής και τη Μυρτώ Δελημιχάλη στην κίνηση.
Η Μαριτίνα Πάσσαρη αποδεικνύει την ερμηνευτική της γκάμα, αποδίδοντας εξαιρετικά την αθηναϊκή κομψότητα της Μαίρης και η Αλεξάνδρα Χασάνι λάμπει γεμάτη ταλέντο και ενέργεια. Αξιοσημείωτη η δυνατή -μεταξύ τους- επικοινωνία.
Μια αστεία και συγκινητική παράσταση, που μας υπενθυμίζει τον αινιγματικό χαρακτήρα της ανθρώπινης κατάστασης.

Ταυτότητα παράστασης

«Κομμώτριες – Η σιωπή δεν ταιριάζει στα κομμωτήρια»
Της Μαριτίνας Πάσσαρη
Δραματουργία /Σκηνοθεσία Μαριτίνα Πάσσαρη
Σκηνικά κοστούμια: Κυριακή Τσίτσα
Φωτισμοί / Κινηματογράφιση: Αργύρης Θέος
Πρωτότυπη μουσική: Στάθης Ιωάννου
Επιλογή μουσικής: Νίκος Σαββάτης
Επιμέλεια κίνησης: Μυρτώ Δελημιχάλη
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Μπαταγιάννη
***
Ερμηνεύουν
Μαριτίνα Πάσσαρη
Αλεξάνδρα Χασάνι
***
-Για τις προβολές συνεργάστηκαν: Άγγελος Παππάς, Αργύρης Θέος, Μαριτίνα Πάσσαρη, Στάθης Ιωάννου, Νίκος Σαββάτης, Παύλος Πάσσαρης.
-Στις προβολές εμφανίζονται οι ηθοποιοί: Μελαχρινός Βελέντζας, Ηλίας Βογιατζιδάκης, Ντίνος Γκελαμέρης, Μαρίζα Θεοφυλακτοπούλου,Τάσος Κορκός.
-Έπαιξαν οι μουσικοί: Στάθης Ιωάννου (σύνθεση, εκτέλεση, μίξη μουσικής)
Μανώλης Αγγελάκης (φωνή, κιθάρες, μίξη στο Faraway eyes)
***
Φωτογραφίες (δελτία Τύπου, αφίσα): Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Αφίσα/φυλλάδιο: Θάνος Κερμίτσης
Παραγωγή RM light
Η παραγωγή ευχαριστεί: Το κομμωτήριο Σκύρου 32 για το γύρισμα και τη φωτογράφιση, και το κατάστημα Beauty Shop Cosmetics, Τενέδου 14, Πλατεία Αμερικής για την περούκα. Το κομμωτήριο ΟΝΥΞ για τα μαλλιά και τον εξοπλισμό. Τη Μαρία Πρωτολάτη και την Αλεξάνδρα Κικίλια που βοήθησαν στο ράψιμο της κουρτίνας. Τέλος ευχαριστεί θερμά τους φίλους: Polly Gabriel, Παύλο Πάσσαρη, Ελένη Μπουκαούρη, Χρήστο Γιανναρά, Τάσο Βουρνά, Κώστα Μπαταγιάννη, Μαρία Τσίτσα, Συκυρί Χασάνι, Γιώργο Τασσόπουλο, Λυδία Τριγώνη, Αντιγόνη Δούμου, Λίνα Καμπούρογλου, Μαριλένα Βουγίδη, Κωνσταντίνο Κρητικό και όλο το προσωπικό του θεάτρου 104.
***
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
***
Θέατρο «104»
Σάββατο και Κυριακή στις 21:15
Για 10 παραστάσεις
***
Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41, Αθήνα 118 54
Τηλέφωνο: 210-34.55.020
Μετρό, σταθμός «Κεραμεικός»

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΟι θεατρικές «Κομμώτριες» της Μαριτίνας Πάσσαρη είναι αστείες και συγκινητικές
Περισσότερα

«Ο Άνθρωπος Ελέφαντας». Μια μεγάλη γιορτή και για τον άνθρωπο και για το ελληνικό θέατρο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Μια διπλή επέτειο γιορτάζει «Ο Άνθρωπος Ελέφαντας» του Bernard Pomerance: Η πρώτη είναι τα 40 χρόνια από το πρώτο του ιστορικό ανέβασμα στο Broadway (Απρίλιος του 1979 – Ιούνιος του 1981, 916 παραστάσεις).

Η δεύτερη επέτειος είναι (επίσης) τα 40 χρόνια από την πρώτη παρουσίαση του «Ελέφαντα» στην Ελλάδα (περίοδος 1980 / 1981) στο «Θέατρο Έρευνας» του Δημήτρη Ποταμίτη.

Αυτή τη διπλή επέτειο τιμούν φέτος στον Πολυχώρο Vault ο Δημήτρης Καρατζιάς και ο Κοραής Δαμάτης. Πρόκειται για μια μεγάλη γιορτή: Και για τον άνθρωπο και για το ελληνικό θέατρο.

 

***

Ο Δημήτρης Ποταμίτης στο εξώφυλλο του προγράμματος του Θεάτρου Έρευνας, το 1980.

Τρεις κρίκοι συνδέουν τις δύο παρουσιάσεις στην Ελλάδα: Ο πρώτος και κύριος είναι η μετάφραση της Μαρλένας Γεωργιάδη. Ο δεύτερος είναι το πάθος των δημιουργών, του Δημήτρης Ποταμίτη, του Κοραή Δαμάτη και του Δημήτρη Καρατζιά. Και ο τρίτος κρίκος είναι η ποιότητα των συντελεστών.

***

Πριν συνεχίσω, ας αναφέρω εδώ τους συντελεστές του 1980. Αξίζει να τους θυμηθούμε:

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Ποταμίτης, Συγγραφέας: Bernard Pomerance, Μετάφραση: Μαρλένα Γεωργιάδη, Σκηνικά: Δημήτρης Ποταμίτης, Κοστούμια: Γιώργος Μανούσκος, Φωτισμοί: Χρήστος Θεοχάρης. Ηθοποιοί: Δημήτρης Ποταμίτης (Τζόζεφ Κάρεϊ Μέρικ), Νίκος Κούρος (Μπέντζαμιν Ρος/Επίσκοπος/Ούια), Βασίλης Μητσάκης (Καρλ Γκομ/ελεγκτής τρένου/Άγγλος αστυνομικός), Κώστας Αθανασόπουλος (Φρέντι Τρεβς/Άγγλος αστυνομικός), Μαρία Κωνσταντάρου (μις Κένταλ/Σουβλίτσα), Μαρίνα Ταβουλάρη (μις Σάντουιτς/Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα), Μάρκος Λεζές (άντρας στο τσίρκο/Σνορκ/Λόρδος Τζον), Στέλιος Χαλκιαδάκης (Μπέντζαμιν Ρος/Επίσκοπος), Πάνος Χατζηκουτσέλης (Φρέντυ Τρεβς/Βέλγος αστυνομικός), Τάσος Δήμας (άντρας στο τσίρκο/Σνορκ/Λόρδος Τζον).

*

Να πω ακόμη ότι εκτός από το έργο του Μπέρναρντ Πόμερανς «Ο Άνθρωπος Ελέφαντας», υπάρχει άλλο ένα έργο με κείμενο βασισμένο στο βιβλίο «Ο άνθρωπος ελέφαντας και άλλες αναμνήσεις» του γιατρού σερ Φρέντερικ Τριβς (1853 – 1923) ο οποίος είχε περιθάλψει το υπαρκτό πρόσωπο, τον «άνθρωπο ελέφαντα» Τζον Μέρικ. Είναι το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε κι ο Ντέιβιντ Λιντς για την ομώνυμη ταινία του (1980) με τον Τζον Χαρτ και τον Άντονι Χόπκινς.

***

Στο βιβλίο του, ο Μπέρναρντ Πόμερανς διηγείται την πραγματική ιστορία του Τζον Μέρικ, ενός τραγικά παραμορφωμένου άντρα που έζησε στο Βικτοριανό Λονδίνο το 1880. Η ζωή του υπήρξε πηγή έμπνευση για τις τέχνες και τα γράμματα.

Πρόκειται για την ιστορία ενός άνδρα, που είχε μια άνευ προηγουμένου φυσική παραμόρφωση. Όταν ο καταξιωμένος γιατρός Τριβς τον παίρνει υπό την προστασία του, για να τον απαλλάξει από έναν κόσμο καιροσκόπων και εκμεταλλευτών, εκπλήσσεται από το λαμπρό μυαλό, την ακλόνητη πίστη του και τη δίψα του για αποδοχή, αγάπη και έρωτα.

Αυτόν τον παραμορφωμένο άνδρα στο σώμα, τον Merrick, ο Ποταμίτης τον παρουσίασε δίνοντας στο σώμα του μιαν κλίση αλλά δίχως να παραμορφώσει το πρόσωπό του. Όπως μας έλεγε τότε ο Ποταμίτης στα παρασκήνια, «στόχος μου είναι να απεικονίσω την εικόνα της ψυχής του Τζων Μέρρικ, που είναι αγνή και πεντακάθαρη. Επίσης επιδιώκω να αποδείξω πως αυτός ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει και να επιβιώσει μέσα στην κοινωνία σαν ένας απλός, λογικός και συναισθηματικός άνθρωπος και όχι σαν ιδιαιτερότητα».

Το 1980 – τότε που οι σκληρές εικόνες δεν μας είχαν κυριεύσει – ο Ποταμίτης έκανε σωστή επιλογή στην εμφάνιση του ήρωα. Κατάφερε να κερδίσει τα εμπορικά θέατρα της εποχής, έκανε τους θεατές να αγαπήσουν τον Μέρρικ και τον πρόσθεσε στους ρόλους ζωής της θεατρικής του πορείας.

***

 

Ο Δημήτρης Καρατζιάς.

 

Σαράντα χρόνια μετά, σήμερα που η βία, το αίμα και οι σκληρές εικόνες βρίσκονται μπροστά μας σε κάθε μας βήμα, ο σκηνοθέτης Κοραής Δαμάτης επέλεξε να παρουσιάσει τον Τζων Μέρρικ σαν τους ήρωες των σκληρών κόμικ: Σιδηρόφρακτο, απόλυτα αποκρουστικό, δύσμορφο και απωθητικό.

Όπως γράφει ο Δαμάτης στο σκηνοθετικό του σημείωμα: «Ο Μέρρικ είναι πολύ μακριά απ’ τη δική μας μορφή, απ’ τη μορφή αγαπημένων μας. Πολύ μακριά απ’ αυτό που μάς μάθανε να θεωρούμε φυσιολογικό. Άρα, ένα λάθος. Μια κατάρα που δεν είναι δικιά μας. Οργή Θεού».
Όπως προσθέτει στη συνέχεια: «Καλά θα ήταν, η εξαφάνισή του από προσώπου γης. Μαζί με τα τέρατα του Ιερώνυμου Μπος, στην κόλαση του Μιχαήλ Άγγελου και στο χάρτη του Μποτιτσέλι, στην τερατώδη αγωνία του Αγίου Αντωνίου και στις ξυλογραφίες της Αποκάλυψης του Ιωάννη του Ντύρερ».

Όμως έτσι πρέπει να γίνει; Ο Τζων Μέρρικ ποια στάση κρατάει από τη στιγμή που τον απομακρύνουν απ’ τους δρόμους και τα πανηγύρια και τον εγκαθιστούν στο νοσοκομείο του Λονδίνου;

***

 

Ο Περικλής Μοσχολιδάκης.

 

Η δύναμη του μυαλού και της ψυχής σε συνεργασία με το πάθος και την ποιότητα των συντελεστών έχτισαν μια μεγάλη γιορτή και για τον άνθρωπο και για το ελληνικό θέατρο.

Είναι στιγμές που νιώθεις ότι η σκηνή του Vault έχει μετατραπεί σε αίθουσα κάποιου μουσείου. Εκεί που κάθεσαι απέναντι από το έργο τέχνης και το παρακολουθείς σιωπηλός. Παρακολουθείς εκστατικός και προσπαθείς να ανακαλύψεις τις λεπτομέρειες του πίνακα, τα χρώματά του αλλά (γιατί όχι) και τους ήχους του.

 

***

 

Πιστεύω ότι αξίζει να δει κανείς αυτή την παράσταση και δεύτερη και τρίτη φορά όχι μόνο για να παρακολουθήσει την εξέλιξη του έργου και τις ερμηνείες των ηθοποιών αλλά και για να θαυμάσει (αυτό είναι το σωστό ρήμα), για να θαυμάσει λοιπόν το εικαστικό της μέρος:

Τα Σκηνικά και τα Κοστούμια έχουν την υπογραφή του Κοραή Δαμάτη. Στη κατασκευή των σκηνικών ο Φώτης Μουρτάς έδωσε τη δική του ιδιαίτερη φροντίδα.

Τα Κοστούμια έχουν την κατασκευαστική ποιότητα προηγούμενων εποχών που θα ζήλευαν πολλοί επώνυμοι οίκοι μόδας.

Οι Μάσκες που φιλοτέχνησε η Ελένη Σουμή είναι κυριολεκτικά από μόνες τους ένα έργο τέχνης. Το ίδιο ισχύει και για τη Μάσκα του Ελέφαντα που κατασκεύασε ο Σωκράτης Παπαδόπουλος.

Στο εικαστικό μέρος της παράστασης και τα εντυπωσιακά φωτόσπαθα από τον Χρήστο Σάλεμ.

Η κύκλος των συντελεστών ολοκληρώνεται με τον Μάνο Αντωνιάδη και τη μουσική του. Όπως πάντα ιδιαίτερη. Χωρίς ευκολίες και επαναλήψεις στα μουσικά του μοτίβα. Πάντα ξεχωριστές δημιουργίες. Αποκλειστικές.

Όλο αυτό το υλικό: Σκηνικά, κοστούμια, μάσκες, η μάσκα του Ελέφαντα, τα φωτόσπαθα και η μουσική θα μπορούσαν να αποτελέσουν το υλικό μιας εντυπωσιακής παρουσίασης σε οποιαδήποτε αίθουσα τέχνης.

***

-Στη δημιουργία της παράστασης καταλυτική υπήρξε και συμμετοχή: Της Αναστασίας Τσούτση (Βοηθός σκηνοθέτη), της Λήδας Μεϊντάνη (Β’ Βοηθός σκηνοθέτη) και του Θοδωρή Μαργαρίτη (Βοηθός φωτιστή).

-Ο υποβλητικός σχεδιασμός των φωτισμών έγινε από τον Κοραή Δαμάτη.

Μαρίζα Τσίγκα υπογράφει την κίνηση, που σε αυτή την παράσταση είχε ιδιαίτερες απαιτήσεις και πολλές δυσκολίες λόγω θέματος.

***

 

Από αριστερά: Σοφία Ρούβα, Στέλιος Καλαϊτζής, Περικλής Μοσχολιδάκης, Δημήτρης Καρατζιάς, Μαρία Καβουκίδη, Μιχάλης Καλιότσος, Αντώνης Καραθανασόπουλος.

 

Σοφία Ρούβα, λαμπερή και ενθουσιώδης, σε ερμηνεία και κίνηση. Αξιοπρόσεκτη ως Δις Σάντουιτς και ως Σουβλίτσα.

Αντώνης Καραθανασόπουλος είχε την ευκαιρία να δείξει το ερμηνευτικό του ταλέντο σε τρεις διαφορετικούς ρόλους.

Μιχάλης Καλιότσος, ως διευθυντής νοσοκομείου κι ελεγκτής, πρόσθεσε στο βιογραφικό του μια εξαιρετική παρουσία.

Στέλιος Καλαϊτζής, ως εκμεταλλευτής τσιρκολάνος, επίσκοπος και νοσοκόμος ήταν χάρμα οφθαλμών. Εξαιρετικός…

-Χάρμα οφθαλμών όμως και η Μαρία Καβουκίδη, ως Σουβλίτσα και ως κυρία Κένταλ. Ειδικά όμως με αυτό τον δεύτερο ρόλο κατάφερε με την ερμηνεία της να συγκινήσει αλλά και να μας δώσει τη δύναμη να δούμε με άλλα μάτια τον Τζων Μέρρικ. Είναι ένας ρόλος πάνω σε τεντωμένο σκοινί. Απόλυτη ισορροπία, απόλυτη επιτυχία.

-Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Περικλής Μοσχολιδάκης μας έδωσε την ευκαιρία να τον χαρούμε σε μια δυνατή ερμηνεία στον βασικό για την παράσταση ρόλο του γιατρού Τριβς.

Δημήτρης Καρατζιάς ξέρει να επιλέγει, ξέρει να δημιουργεί αλλά ξέρει να μας δίνει χαρά και όταν είναι μόνο ηθοποιός. Ο ρόλος αυτός είναι από αυτούς που δεν θα ξεχάσουμε. Τα βουρκωμένα μάτια του – όπως τα βλέπαμε μέσα από τη σιδηρόφρακτη μάσκα – δείχνουν το πάθος και την αγάπη του ηθοποιού για τον ήρωά του. Τον ευχαριστούμε.

 

***

Και τώρα ο Κοραής Δαμάτης… Τι να πω; Δεν ξέρω τι να πρωτοθαυμάσω από όλα όσα έκανε για την παράσταση αυτή. Είχε να δαμάσει ένα άγριο ζώο: Έναν Άνθρωπο – Ελέφαντα. Καθόλου εύκολη αποστολή. Τα κατάφερε απόλυτα. Αν και το έργο είναι πολύ σκληρό ο Δαμάτης μπόρεσε να μας απαλύνει τις ψυχές, να μας ηρεμήσει, να μας φωτίσει τους σκοτεινούς μας δρόμους. Έφτιαξε ένα ποίημα… Πράγμα δύσκολο έως ακατόρθωτο στις μέρες μας. Κι όμως! Το έφτιαξε…

 

***

Έργο τέχνης και η παραμικρή λεπτομέρεια του σκηνικού.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

«Ο Άνθρωπος Ελέφαντας»
(The elephant man)

Συγγραφέας: Bernard Pomerance
Μετάφραση: Μαρλένα Γεωργιάδη
Δραματουργική επεξεργασία-Διασκευή-Σκηνοθεσία: Κοραής Δαμάτης
Σκηνικά – Κοστούμια: Κοραής Δαμάτης
Μουσική: Μάνος Αντωνιάδης
Κίνηση: Μαρίζα Τσίγκα
Σχεδιασμός φωτισμών: Κοραής Δαμάτης
Βοηθός φωτιστή: Θοδωρής Μαργαρίτης
Βοηθός σκηνοθέτη: Αναστασία Τσούτση
Β΄ βοηθός σκηνοθέτη: Λήδα Μεϊντάνη
Μάσκες: Ελένη Σουμή
Κατασκευή μάσκας Ελέφαντα: Σωκράτης Παπαδόπουλος
Κατασκευή φωτόσπαθων: Χρήστος Σάλεμ
Κατασκευές σκηνικών: Φώτης Μουρτάς
Φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Επικοινωνία παράστασης: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: VAULT

*

Ερμηνεύουν

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΤΖΙΑΣ. Τζων Μέρρικ (ο Άνθρωπος Ελέφαντας).
ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΟΣΧΟΛΙΔΑΚΗΣ. Φρέντερικ Τριβς (ιατρός στο νοσοκομείο του Λονδίνου).
ΜΑΡΙΑ ΚΑΒΟΥΚΙΔΗ. Κυρία Κένταλ (ηθοποιός), Σουβλίτσα.
ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗΣ. Ρος (μάνατζερ του Άνθρωπου Ελέφαντα) / Επίσκοπος / Γουίλ (νοσοκόμος).
ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΟΤΣΟΣ. Καρλ Γκομ (Διευθυντής του Νοσοκομείου) / Ελεγκτής.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Άνδρας στο τσίρκο / Άγγλος Αστυνομικός, Σνορκ (νοσοκόμος).
ΣΟΦΙΑ ΡΟΥΒΑ. Δις Σάντουιτς / Σουβλίτσα.

***

-Πολύτιμη βοήθεια στην παράσταση από την κυρία Νότα Μπενετάτου.
-Ο κεντρικός πίνακας του σκηνικού παραχωρήθηκε από την κυρία Shiori Matsumoto.

***

ΕΔΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

Παναγιώτης Μήλας«Ο Άνθρωπος Ελέφαντας». Μια μεγάλη γιορτή και για τον άνθρωπο και για το ελληνικό θέατρο
Περισσότερα

Λεωφορείον Θέατρο Express, η πληθωρική χρονομηχανή με οδηγό τον Τάσο Πυργιέρη!

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Πώς γλεντούσαν οι Αθηναίοι στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου; Ποια ήταν τα «σουξέ» της παλιάς Αθήνας; Πώς γινόταν το κόρτε; Τι καντάδες έλεγαν; Πώς διασκέδαζαν οι νέοι της εποχής, στις ταβέρνες και τα νυχτερινά κέντρα; Και κυρίως πώς ζούσαν οι πρωτευουσιάνοι;

Ποια γυναίκα λεγόταν «παστρικιά» και γιατί; Πού κυκλοφορούσαν οι δανδήδες και οι λιμοκοντόροι; Ποιος ήταν ο αγαπημένος περίπατος των Αθηναίων;

Όλα αυτά και πολλά ενδιαφέροντα ακόμα πληροφορηθήκαμε μέσα σε ένα λεωφορείο από τρεις ηθοποιούς κι ένα σκηνοθέτη.

Η πρωτοποριακή δράση του Εθνικού Θεάτρου και του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών (ΟΑΣΑ) με αρωγό τις Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ), με τίτλο Θέατρο Express συνεχίζεται, μετακινείται και επεκτείνεται.

Το θέατρο ταξιδεύει από γειτονιά σε γειτονιά για να συναντήσει τους θεατές του, να τους προσκαλέσει στον κόσμο του θεάτρου και να τους μυήσει στη μαγεία του. Το Λεωφορείο ταξιδεύει, κινητοποιεί και ανοίγει νέους δρόμους διαφυγής.

Το 2019 και μετά την επιτυχημένη παρουσίαση της “Αρκούδας” του Άντον Τσέχωφ το περασμένο καλοκαίρι, το Εθνικό Θέατρο και ο ΟΑΣΑ παρουσιάζουν τις Ιστορίες καθ’ οδόν. Πρόκειται για εύθυμες διηγήσεις που αφορούν τις πρώτες προσπάθειες οργάνωσης του ελληνικού κράτους και της πρωτεύουσάς του, τους ανθρώπους, τις συνήθειες και τις παραδόσεις τους.

 

 

Η ιστορία της πρωτεύουσας

Το 1832, βασιλιάς της Ελλάδας ανακηρύσσεται ο πρίγκιπας της Βαυαρίας, Όθων. Ο Όθωνας, που υιοθέτησε την ελληνική ονομασία του ονόματός του και την ελληνική ενδυμασία, μεταφέρει την πρωτεύουσα της Ελλάδας από το Ναύπλιο στην Αθήνα για ιστορικούς και συναισθηματικούς λόγους κυρίως, μιας και δεν ήταν μεγάλη πόλη.

Συγκεκριμένα, όταν το 1834 η Αθήνα ανακηρύχθηκε επίσημα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, δεν ήταν παρά ένα μικρό χωριό μόλις 5.000 κατοίκων, απλωμένο γύρω από το βράχο της Ακρόπολης. Έμοιαζε τότε η Αθήνα με «αρχαιολογικό κήπο» ερειπίων όπου μισογκρεμισμένα και ερειπωμένα αρχαία, βυζαντινά και μεσαιωνικά κτήρια συνυπήρχαν με τρισάθλιες καλύβες, όπου ζούσαν οι πάμφτωχοι, τότε, Αθηναίοι.

Ο βαρόνος Κωνσταντίνος Μπέλλιος, που ήλθε από τη Βιέννη εκείνη την εποχή, σημείωνε: «Τα σπίτια των Αθηνών, όπερ εις διάστημα ολίγου καιρού έγιναν, εκατασκευάσθησαν με βίαν και άκραν οικονομίαν, με λάσπας και ξύλα και με ασβέστην ασπρισμένα… χωρίς να σκεφθούν οι ανόητοι ότι μήτε πέντε χρόνους δεν θέλουν διατηρηθή, πρέπει να γκρεμισθούν, ότι τα τείχη των μόλις 5 δακτύλων χόντρους έχουν».

Νερό έπαιρναν οι Αθηναίοι από τις βρύσες και τις πηγές που υπήρχαν. Στα 1834, θυμήθηκαν το αρχαίο Αδριάνειο υδραγωγείο, που λειτουργούσε ως το 1730. Το επίσκευασαν και το ξαναχρησιμοποίησαν. Εκεί, συγκεντρώνονταν τα νερά της Πεντέλης και με έναν αγωγό έφταναν στη Δεξαμενή, στο Λυκαβηττό.

Στη νέα πρωτεύουσα όμως, ούτε δημόσιος φωτισμός υπήρχε. Όταν ο ήλιος βασίλευε, η πόλη βυθιζόταν στο σκοτάδι. Στα σπίτια, είχαν τα λυχνάρια. Το 1835, ο δήμος έβαλε δεκαπέντε φανάρια με λάμπες λαδιού σε μερικά κεντρικά σημεία. Ως το 1850, τα φανάρια λαδιού είχαν φτάσει τα 200. Στη συνέχεια, τα αντικατέστησαν με φανάρια πετρελαίου κι από το 1862 με λάμπες φωταερίου. Οι λάμπες πετρελαίου καταργήθηκαν σταδιακά ως το 1873. Από το 1889, άρχισε ο ηλεκτροφωτισμός της πόλης αλλ’ ως το 1915 ήταν ελάχιστος.

 

 

Οι περιγραφές

Οι περιγραφές όμως είναι πράγματι αποκαρδιωτικές όταν μιλούν για την Αθήνα μετά τις περιπέτειες του απελευθερωτικού πολέμου. Αναφωνεί τον Αύγουστο του 1832 ο Γερμανός ελληνιστής και ο πρώτος καθηγητής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ludwig Ross: «Αυτό δεν είναι αι ιοστεφείς και περίφημοι Αθήναι. Αυτό είναι μονάχα ένας θεόρατος σωρός ερείπια, μια άμορφη […] γκριζωπή μάζα στάχτης και σκόνης, απ’ όπου ξεπροβάλλουν μια δωδεκάδα φοίνικες και κυπαρίσσια, τα μόνα που αντιστέκονται στην καθολική ερήμωση».

Η κατοικία του Αυστριακού πρεσβευτή στην Αθήνα, Prokesch von Osten, οικοδομήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1830, στη σημερινή οδό Φειδίου. Το 1841 περιγράφεται ως απομονωμένο στην «άκρη της πόλης», με θέα στην «πλατιά ερημιά και τα ψηλά βουνά».

Η ανάπτυξη της πόλης των Αθηνών έως τα τέλη τη δεκαετίας του 1870, φαίνεται ανάγλυφα στο χάρτη του Kaupert, που εκδόθηκε το 1881. Παραμένουν ακατοίκητες οι εκτάσεις πέραν του Πολυτεχνείου (Πεδίον του Άρεως, Κυψέλη), πέραν των λόφων του Λυκαβηττού και του Στρέφη, αλλά και πέραν των σημερινών οδών Πλουτάρχου και Ριζάρη, προς τους Αμπελόκηπους. Η Μονή Πετράκη (“Kloster ton Asomaton”) παραμένει απομονωμένη στην εξοχή, ενώ η μελλοντική λεωφόρος Αλεξάνδρας είναι ακόμη μια απότομη ρεματιά.

Τα καλοκαίρια οι λάτρεις της φύσεως Αθηναίοι ταξίδευαν στα μακρινά… Πατήσια, την Κολοκυνθού, τα Σεπόλια, με τα ωραία τους περιβόλια και τα σύννεφα των κουνουπιών. Οι Αμπελόκηποι επίσης και οι άλλοι επίγειοι λουλουδένιοι παράδεισοι της Αττικής δέχονταν όσους ποθούσαν να ζήσουν και ν’ αναπνεύσουν σε περιβάλλον εξωτικό, δρέποντες ευδαίμονας ναρκίσσους, ανύπαρκτους, όμως (φευ), τότε στα τριγύρω χωράφια.

 

 

Προφορική μνήμη

Η παράσταση που σκηνοθετεί Τάσος Πυργιέρης ασχολείται με τη δημόσια ιστορία, δηλαδή με την ιστορία που βρίσκεται γύρω μας. Ερμηνεύει και αναλύει το παρελθόν για να το παρουσιάσει στο θεατρικό κοινό με τρόπο ψυχαγωγικό. Διαμεσολαβήσει ανάμεσα στην αθηναϊκή κοινότητα και το παρελθόν της. Η ιστορία της παλαιάς Αθήνας ξεκινά από το 1834 με την απελευθέρωση της Αθήνας από τους Οθωμανούς και τελειώνει πριν από το 1940, όταν ξεκινάει ο πόλεμος. Εκεί σταματά γιατί μετά έχουμε τη νεότερη ιστορία.

Ιστοριογραφία, προφορική ιστορία, μνημονικοί τόποι, συνήθειες, απασχόλησαν το σκηνοθέτη και εμπνευστή της παράστασης, που αφού τις σταχυολόγησε τις παρουσίασε με μερικούς εξαιρετικά ενδιαφέροντες και πρωτότυπους τρόπους.

Τότε που τα ειδύλλια των νέων περιορίζονταν σε γλυκοκοιτάγματα. Τότε που οι αρτίστες έρχονταν από το εξωτερικό. Τότε που οι παρεξηγήσεις, τα διπλωματικά επεισόδια στα καφέ σαντάν και τα “κατορθώματα” των θερμόαιμων Αθηναίων ήταν σε ημερήσια διάταξη.

Θαυμαστά “άγνωστα” γεγονότα της εποχής παρουσιάζονται με γλαφυρό και σπινθηροβόλο ύφος. Ιστορίες αξιοπερίεργες, απίθανες, πολιτικές κωμικοτραγικές διαμάχες, σατιρικά ποιήματα του Γεωργίου Σουρή, ευθυμογραφήματα του Βασίλη Αττικού, τραγούδια της εποχής, αφηγήσεις ξένων περιηγητών, καθώς και τραγούδια σε μουσική του Λεό Ραπίτη και στίχους του Μίμη Τραϊφόρου.

Η παράσταση δίνει πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατούσε στην Αθήνα την περίοδο μετά την ανεξαρτησία της και τις προσπάθειες της ανασύνταξής της, σε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους.

 

 

Το επάγγελμα του ηθοποιού

Μας μιλά για τη λειτουργία των πρώτων θεατρικών σκηνών, πολύ πριν από την ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου και τα κοινωνικά στερεότυπα που τα καθόριζαν.

Η θεατρική τέχνη, σε κάθε λογής εκδήλωσή της, συνεχίζεται αδιάκοπα. Το θέατρο μεταφέρει τα τσαντίρια του και τα παιχνίδια του από τις δωρικές πολιτείες της αρχαίας Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη των τελευταίων Παλαιολόγων, κι αφού πρώτα θρέψει με τη ζωντανή του παράδοση τις χώρες της Ανατολής και σ’ αντανάκλαση της Δύσης, έρχεται ως “μπουλούκι” και στην Αθήνα.

Το επάγγελμα του ηθοποιού ήταν σε πλήρη ανυποληψία εκείνες τις εποχές. Ακόμα και για τους άνδρες, εθεωρείτο ανήθικο. Για τις γυναίκες, ούτε λόγος να γίνεται. Γι’ αυτό και τα πρώτα χρόνια μετά την Απελευθέρωση, έως το 1842 που βγήκε στη σκηνή η Αικατερίνη Παναγιώτου, η πρώτη επαγγελματίας Ελληνίδα ηθοποιός, τους γυναικείους ρόλους υποδύονταν άνδρες. Βέβαια, οι Αθηναίοι εκείνα τα χρόνια ήταν… μουστακαλήδες. Πώς να ξυρίσουν το μουστάκι τους για τις ανάγκες μιας παράστασης; Επινόησαν, λοιπόν, ένα κόλπο: για να το κρύψουν κάπως, κολλούσαν πάνω του ένα ροζ τσιρότο. Η συγκεκριμένη σκηνή είναι σπιρτόζικη, σαρωτική, με χιούμορ απίστευτο.

Πρωτότυπα, ζωντανά τα σκετς, απεικονίζουν ακριβώς την καθημερινότητα της εποχής. Τις φασαρίες, την αντάρα, τα ξεσηκώματα στις γειτονιές! Τις μπάντες που έπαιζαν στις πλατείες, τα τσάγια που σερβίρονταν στα σαλόνια και τις χοροεσπερίδες που έδιναν και έπαιρναν.

Η σκηνή μέσα στο Λεωφορείο αναδεικνύει με τον πιο εύσχημο και απολαυστικό τρόπο τη σχέση του χθες με το σήμερα. Μια πρωτότυπη, εμπνευσμένη και ευχάριστη παράσταση που συνδυάζει τη γλυκιά μνήμη με την ορμή του αύριο με αφορμή αφηγήσεις, διηγήσεις αλλά και ευθυμογραφήματα του αθηναιογράφου Βασίλη Αττικού.

Το έργο αναδεικνύει τη μικροϊστορία, το θρύλο, το παρασκήνιο, τις φήμες με επιθεωρησιακό τρόπο. Εντυπωσιάζει με την ειλικρίνεια, συναρπάζει με τη ζωντανή εικονοπλασία, παρασύρει σε συμμετοχή και δημιουργεί άμεσες συγκινησιακές καταστάσεις για να δικαιώσει, τελικά, και την αγαθότητα της θεατρικής πρόθεσης και την ιερότητα της Ιστορίας των κοντινών μας προγόνων.

 

 

Οι συντελεστές

Ο σκηνοθέτης Τάσος Πυργιέρης, που εμφανίζεται και ως ηθοποιός, ο εξαίρετος δραματουργός Γιάννης Παναγόπουλος, που επίσης κράτα και ένα ρόλο στην παράσταση, και ο Αλέξης Κωτσόπουλος με τις μουσικές του επιλογές, είχαν την ευφυΐα να εντάξουν το παλιό στο σύγχρονο, χωρίς να τα ξεχωρίσουν δημιουργώντας ένα άψογο αποτέλεσμα.

Δουλειά – κέντημα έκαναν στη σκηνογραφική επιμέλεια η Κατερίνα Κανελλοπούλου αλλά και η Μαρία Τσιώτη στην επιμέλεια των κοστουμιών.

Μπορεί η παράσταση να παίζεται σε ελάχιστα τετραγωνικά, να διαρκεί σχεδόν λιγότερο από μία ώρα αλλά είναι μια θεατρική δουλειά που δίνει σχήμα απτό στην επιθεώρηση, τιμώντας την και αποθεώνοντάς την.

Παράσταση ιδιαίτερης αίσθησης, ιδιαίτερου ταλέντου, ιδιαίτερου θεάματος.

Παράσταση που καθ’ όλη τη διάρκειά της δημιουργεί ευφορία. Επίτευγμα σπάνιο.

Συνεχής ροή, κανένα χάσμα, κανένα απολύτως μπέρδεμα. Αντιθέτως, απόλυτη ευρυθμία.

Όσο για τους ηθοποιούς; Γνήσια χαρισματικοί όλοι τους. Οι Σταύρος Καραγιάννης, Ρένα Κυπριώτη, Γιάννης Παναγόπουλος, Τάσος Πυργιέρης είναι καλλιτέχνες με αμεσότητα, κέφι, μπρίο, ευρηματικότητα, λάμψη, εκρηκτικότητα.

Από τις σπάνιες φορές που μετά το πέρας της παράστασης βλέπω την ικανοποίηση ζωγραφισμένη στα πρόσωπα όλων των θεατών.

Αξίζει σε όλους ανεξαιρέτως τους συντελεστές και στο Εθνικό Θέατρο και στον Οργανισμό Αστικών Συγκοινωνιών (ΟΑΣΑ) και στις Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ) ένας μεγάλος έπαινος για τη διασκέδαση που προσφέρουν στο κοινό.

Οι ιστορίες από την παλιά Αθήνα έχουν κάτι το ζωντανό και πληθωρικό, κάτι το χιουμοριστικό, μυθικό και μεθυστικό που πιστεύω ότι σήμερα το έχουμε ανάγκη. Μη διστάσετε να επιβιβαστείτε στο Θέατρο Express και να παρακολουθήσετε τις “Ιστορίες καθ’ οδόν”. Θα γελάσετε, θα τραγουδήσετε, θα ομορφύνετε.

Ταυτότητα παράστασης

Σκηνοθεσία: Τάσος Πυργιέρης

Δραματουργία: Γιάννης Παναγόπουλος

Σκηνογραφική επιμέλεια: Κατερίνα Κανελλοπούλου

Ενδυματολογική επιμέλεια: Μαρία Τσιώτη

Μουσική επιμέλεια: Αλέξης Κωτσόπουλος

Φωτισμοί: Τάσος Πυργιέρης

Δραματολόγος: Ειρήνη Μουντράκη

Σχεδιασμός μακιγιάζ: Ρούλα Λιανού

Σχεδιασμός κομμώσεων – Περούκες: Ιουλία Συγριμή

Παίζουν οι ηθοποιοί: Σταύρος Καραγιάννης, Ρένα Κυπριώτη, Γιάννης Παναγόπουλος, Τάσος Πυργιέρης

Φωτογράφος παράστασης: Χριστίνα Μπράτουσκα

 

 

  • Οι στάσεις του “Θεάτρου Εxpress” θα ανακοινώνονται στο www.n-t.gr και στο www.oasa.gr.
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΛεωφορείον Θέατρο Express, η πληθωρική χρονομηχανή με οδηγό τον Τάσο Πυργιέρη!
Περισσότερα

«Europeana» της Rafika Chawishe: Ο «Μικρός Έγιολφ» και η «πλατφόρμα ονειροπόλησης» 60 εφήβων

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Παιδιά, αγόρια και κορίτσια, φοβούνται, κρύβονται, τρέχουν, ταξιδεύουν, τρέμουν, και κάποτε κάνουν πάλι όνειρα και χαμογελούν. Πόλεμος, τρόμος, φυγή, κίνδυνος, ανασφάλεια, προσδοκίες, νέο ξεκίνημα.
Τι σημαίνουν οι έννοιες ελευθερία, ισονομία, δικαιοσύνη, ανοχή στη διαφορετικότητα, πλουραλισμός, δικαίωμα συμμετοχής στη δημόσια ζωή, σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δικαίωμα στην πολιτισμική πολυμορφία και ταυτότητα;

Εκατοντάδες ασυνόδευτα παιδιά – πρόσφυγες φτάνουν ακατάπαυστα τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, έχοντας χάσει τους γονείς τους ή έχοντας χωριστεί από αυτούς.
Μια ζεστή αγκαλιά, ένα τρυφερό βλέμμα, μια καλοσυνάτη κουβέντα, σπιτικό φαγητό και μια θέση στο οικογενειακό τραπέζι, στιγμές χαλάρωσης, η αίσθηση της ασφάλειας, είναι πολύτιμα κομμάτια καθημερινότητας που λείπουν από αυτά τα ασυνόδευτα παιδιά.

Η καλλιτέχνις και ακτιβίστρια Rafika Chawishe ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια μια έρευνα πραγματοποιώντας επισκέψεις στις μονάδες πρώτης υποδοχής για ανήλικους ασυνόδευτους πρόσφυγες. Ταξίδεψε και περιηγήθηκε σε Κέντρα σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου, όπου και συγκέντρωσε 150 συνεντεύξεις από εφήβους που περιγράφουν πώς φαντάζονται τον εαυτό τους στο μέλλον, τα όνειρά τους, τις προσδοκίες τους.

 

 

Ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες

Σχετικά με το ίδιο θέμα, ο Συνήγορος του Παιδιού μεταξύ άλλων τονίζει:
«Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι χρειάζεται πριν από όλα να αντιμετωπίζονται ως παιδιά – υποκείμενα δικαιωμάτων και όχι ως παραβάτες της μεταναστευτικής νομοθεσίας
Δεν επιτρέπεται απέλαση ή επαναπροώθηση ασυνόδευτου ανηλίκου.
Προσωρινός περιορισμός της ελευθερίας κίνησης των ασυνόδευτων ανηλίκων μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο για τον ελάχιστο χρόνο που απαιτείται για την καταγραφή τους και για την αναζήτηση κατάλληλου χώρου φιλοξενίας και φροντίδας τους.
Για την περίπτωση που οι διαθέσιμες θέσεις σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας δεν επαρκούν, θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα ώστε οι ανήλικοι να τοποθετούνται για τον απολύτως αναγκαίο χρόνο, σε χώρους φιλοξενίας προσωρινού χαρακτήρα, όπου θα πληρούνται ελάχιστες προϋποθέσεις, και να μην κρατούνται σε αστυνομικά κρατητήρια.
Χρειάζεται να λειτουργήσουν και νέες μορφές φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων, όπως η αναδοχή, που εφαρμόζεται ευρέως στην Ευρώπη».

«Ο μικρός Έγιολφ»

Από το 2018 η Ραφίκα Σαουίς δημιούργησε σταδιακά μια πλατφόρμα εφήβων με διαφορετική κοινωνική και εθνική προέλευση με στόχο να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα ονειροπόλησης όπου οι ίδιοι οι έφηβοι οραματίζονται το μέλλον που θέλουν και προσδιορίζουν ελεύθερα την ταυτότητά τους.
Οι συγκεκριμένες καταγραφές με συνεκτικό ιστό το θεατρικό έργο του Ερρίκου Ίψεν «Ο μικρός Έγιολφ» συνθέτουν ένα πρωτότυπο «μυθολόγημα» για τη νέα γενιά. Το έργο του Ίψεν με κεντρικό ήρωα ένα παιδί που προσπάθησε αποτυχημένα να γίνει αποδεκτό από τους εγωκεντρικούς γονείς του, τα εγώκλειστα τέρατα της «αυτοαναφορικότητας», αλλά εντέλει χάθηκε στον βυθό της θάλασσας, συμβολικά παραπέμπει στις ενοχές της κοινωνίες μας για τα παιδιά – πρόσφυγες.

 

 

Παιδική χαρά

Η παράσταση εξελίσσεται σε μια παιδική χαρά στο κέντρο μιας τυπικής πόλης του δυτικού κόσμου. Ένα κορίτσι, μόνο, καθισμένο σε μια ξεχασμένη κούνια παίζει με το κινητό του. Σύντομα στον ίδιο χώρο ενήλικοι και έφηβοι από διαφορετικές κοινότητες συναντώνται με έναν σούπερ ήρωα, μια φιγούρα που έχει προ πολλού ξεφύγει από τα όρια της κουλτούρας των κόμικς κι έχει περάσει στο υποσυνείδητο, όχι μόνο της Δύσης, ως σύμβολο. Ο σούπερ ήρωας είναι ένα αμάλγαμα από διαφορετικούς σούπερ ήρωες της Μάρβελ και είναι πότε θετικός και πότε αρνητικός. Συμβολίζει το δυτικό, πατριαρχικό σύμβολο του ήρωα. Κάτι σαν δήμιος ή σαν σύστημα χειραγώγησης.
Ήρωες σαν κι αυτόν -λόγω της προϊστορίας του- εναρμονίζονται με τον Übermensch του Nietzsche, ο οποίος έβρισκε κατά έναν διαστρεβλωμένο τρόπο υποστηρικτές στη λογική της Άριας Φυλής του ναζιστικού ιδεώδους.
Μέσα από αυτή τη σουρεαλιστική συνάντηση δημιουργείται το περίγραμμα ενός σκοτεινού παραδείσου, στον οποίο οι έφηβοι είναι ελεύθεροι να χαρτογραφήσουν μια νέα εποχή, έναν αιώνα ακριβώς από τη γέννηση του φασισμού που αιματοκύλησε την υφήλιο.

Οι ανησυχίες της νέας γενιάς

Με τη μεθοδολογία του θεάτρου της κοινότητας, η Ραφίκα Σαουίς καταγράφει στην παράστασή της, “Europeana”, τις ανησυχίες της νέας γενιάς καταδεικνύοντας επίσης τις αγκυλώσεις του εγκλωβισμένου σε ξεπερασμένες συμβάσεις ενήλικου κόσμου. Πραγματεύεται, επίσης, με την αυθάδεια και την αδιακρισία που χαρακτηρίζει το εφηβικό σύμπαν, ζητήματα όπως το σεξ, η βία και οι διακρίσεις.

Οι εμψυχωτές του Έγιολφ στο Europeana είναι 60 έφηβοι – μέλη διαφορετικών κοινοτήτων, οι οποίοι καταθέτουν και μοιράζονται τα όνειρά τους με το κοινό.

Στην παράσταση συμμετέχουν η Χορωδία Con Anima, έφηβοι από το φυτώριο της National School of Dance (ΚΣΟΤ), της ARSIS – Association for the Social Support of Youth, η θεατρική ομάδα boomsatsuma (Μπρίστολ, Αγγλία), καθώς και νέοι που πήραν μέρος στα εργαστήρια υλοποίησης του έργου.

Μετά τις παραστάσεις στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ, το έργο “Europeana” με τη συμμετοχή Νορβηγών εφήβων θα περιοδεύσει στη Νορβηγία, στο Skien.

 

 

Μια όμορφη εμπειρία

Το έργο ουσιαστικά είναι ένας διάλογος και οι προσδοκίες της σκηνοθέτιδας ήταν όσοι καλλιτέχνες -μικροί ή μεγάλοι- βρίσκονταν επί σκηνής να ευχαριστηθούν τη διαδικασία και να είναι γι’ αυτούς μια όμορφη εμπειρία, μια «πλατφόρμα ονειροπόλησης».
Με την πρεμιέρα της παράστασης μουσικού θεάτρου “Europeana”, η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ εγκαινίασε την καλλιτεχνική περίοδο 2019/20 στο ΚΠΙΣΝ, με την αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Η παράσταση είναι μια διεθνής παραγωγή που έχει τιμηθεί με την υποτροφία Ίψεν από τα σημαντικά ομώνυμα νορβηγικά βραβεία και αποτελεί συμπαραγωγή της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ με τα Ibsen Awards και τη Lineculture.

Το έργο σε σύλληψη και σκηνοθεσία της βραβευμένης ηθοποιού, περφόρμερ και σκηνοθέτιδας Rafika Chawishe, που διακρίνεται για την εικαστικότητα των παραστάσεών της, παρουσιάστηκε σε μουσική του σπουδαίου συνθέτη Σταύρου Γασπαράτου, εικαστική εικονοποίηση, σκηνικά, κοστούμια του έμπειρου Μιχάλη Αργυρού και μια υπέροχη χορογραφία της Δάφνης Αντωνιάδου.

Το Europeana, ένα πρωτότυπο έργο για τα εφηβικά όνειρα, αποκαλύπτει την ομορφιά, την τρυφερότητα και τις ανησυχίες της εφηβείας με τη συμμετοχή 60 νέων από διαφορετικές κοινότητες και χώρες σε επιτυχημένη δραματουργία Γιώτας Αργυροπούλου, κείμενο Αλεξάνδρας Ζέλμαν-Ντόρινγκ, φωτισμούς Άννας Σμπώκου, καλλιτεχνική συνεργασία Παρασκευής Λυπημένου και διεύθυνση χορωδίας Ιουλίας Τζαννετουλάκου.

 

 

Ένα αληθινό παραμύθι

Ένα παιδί αλληγορικά και με βάση τον «Μικρό Έγιολφ» του Ίψεν πνίγεται στη θάλασσα. Μια ιστορία για την ανθρώπινη ευθύνη. Μια ιστορία για την ανθρώπινη αδιαφορία. Ένα παραμύθι γεμάτο ένοχα μυστικά και ανομολόγητους πόθους. Ένα παραμύθι τόσο αληθινό όσο και η ίδια μας η ζωή.
Οι άνθρωποι σε καταστάσεις κρίσης χρειάζονται ειρήνη, φαγητό, νερό, φάρμακα, στέγη και, αργά ή γρήγορα, δουλειά. Με άλλα λόγια, χρειάζονται να δηµιουργήσουν µια κοινότητα. Χρειάζονται, επίσης, να καταλάβουν και να διαχειριστούν αυτό που τους συνέβη και, κατόπιν, να μάθουν πώς να προχωρούν µπροστά.

Σε περιόδους κρίσης όμως η ψυχαγωγία είναι σηµαντικός τρόπος διαχείρισης των όσων συμβαίνουν γύρω μας και µια διέξοδος από τη ρουτίνα της καθηµερινότητας.
Το θέατρο της Ραφίκας Σαουίς είναι ένα θέατρο που µετατρέπει την εµπειρία σε τέχνη.

Τα παιδιά ακολουθούν τον Σούπερ Ήρωα, που μεταμορφώνεται παίζοντας φλάουτο σε μοναχική «ποντικογητεύτρα», στον εθελούσιο πνιγμό, όπως γοητευμένα έκαναν επί αιώνες τα ποντίκια στην τέχνη και στη ζωή, πριν καθιερωθούν οι απολυμάνσεις – μυοκτονίες.
Εκεί ακριβώς, όμως, στη δραματική κορύφωση του έργου, τα παιδιά παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους, ανατρέποντάς την… Θέλοντας να μας πουν πως τα ίδια έχουν τη δυνατότητα να χαράξουν την πορεία τους.

Η Ραφίκα Σαουίς με τη δημιουργία της μας δείχνει πόσο η µνήµη είναι σηµαντική για τη µαρτυρία, την καταγραφή, τη διαχείριση του τραύµατος και τη θεραπεία του. Πόσο δε η λήθη είναι απαραίτητη για την επιστροφή στην καθηµερινότητα και τη µακροπρόθεσµη κοινωνική υγεία.

Θέατρο της κοινότητας

Η αριστουργηματική εκφραστική αφαίρεση στις σκηνικές εικόνες του Μιχάλη Αργυρού, η πυκνότητα νοημάτων και λέξεων συνδυασμένη με τον συμβολισμό των χορογραφιών της Δάφνης Αντωνιάδου, καλούν σε περισυλλογή και ενδοσκόπηση θεατές κάθε ηλικίας.
Οι συνθέσεις του Σταύρου Γασπαράτου οργανώνουν ένα εύγλωττο περιβάλλον φόβου αλλά και παιδικότητας, συμπυκνώνοντας με νότες αληθινά συναισθήματα.

Το θέατρο της κοινότητας που τη μεθοδολογία του εφάρμοσε η Ραφίκα Σαουίς δεν διαφέρει στην τελική του μορφή από ένα οποιοδήποτε άλλο είδος θεάτρου. Το «Europeana» είναι μια παράσταση με αρχή, μέση, τέλος, δράση, δραματουργία, εικαστικότητα. Το θέατρο της κοινότητας αφορά την ανθρώπινη εμπειρία όπως αυτή μοιράζεται μέσα από τις συναντήσεις διαφορετικών ανθρώπων ή ομάδων που έρχονται μαζί με τις ιστορίες τους, ανοίγουν έναν κοινό διάλογο και τελικά δημιουργούν μια εκ νέου κοινότητα. Μια κοινότητα μέσα από την όσμωση και την πραγματική συνείδηση και αναμέτρηση με συγκεκριμένους προβληματισμούς.

Το «Europeana» λοιπόν που δημιουργήθηκε από αυτή την αλληλεπίδραση είναι διακαλλιτεχνικό, έχει χορό, μουσική, θέατρο, νέα μέσα αλλά είναι τη σύνθεση της φωνής που γεννήθηκε μέσα από τα εργαστήρια. Μια φωνή έτοιμη να μιλήσει, να ονειρευτεί και να ανοίξει έναν διάλογο. Ο διάλογος είναι η έκφραση και το δικαίωμα να ακούμε την ανθρώπινη εμπειρία. Το παιχνίδι των εφήβων ξεπερνά την εθνικότητα, τη γλώσσα, την ηλικία, η συντροφιά τους στο φινάλε γίνεται ένα πολύχρωμο μωσαϊκό.

 

 

Συμβίωση

Ίσως μέσα από παραστάσεις σαν κι αυτή συνειδητοποιήσουμε τον ρόλο που έχει καθένας στην καλύτερη συμβίωση με τους άλλους και τη διαμόρφωση της κουλτούρας της κοινωνίας μας. Επίσης, να κατακτήσουμε με τον καιρό τη συνειδητοποίηση της συλλογικής δράσης, της σημασίας των διαφορετικών ομάδων συμφερόντων, τη γνώση των ιεραρχικών δομών, των σχέσεων εξουσίας που διαμορφώνονται και των μηχανισμών αλλαγής τους.

Ίσως μέσα από παραστάσεις σαν κι αυτή να σκεφτούμε, να πάρουμε θέση απέναντι στη σκληρότητα και την αδικία, να συμμεριστούμε τις περιπέτειες των προσφύγων, να υπερασπιστούμε τις κοινωνικές αξίες και να δείξουμε την κοινωνική μας αλληλεγγύη. Γιατί πρέπει να σταματήσουμε το κακό. Η μελλοντική Ευρώπη δεν πρέπει να χτιστεί πάνω σε ενοχές και εκατόμβες αθώων παιδιών.

Παρακολουθώντας τους εφήβους του «Europeana»: Ταιριάζω την ανάσα μου με τη δική τους. Μπαίνω στον ρυθμό τους. Μπαίνω πιστεύοντας, έστω και για λίγο, πως αυτός είναι και ο ρυθμός του κόσμου. Μπαίνω, γνωρίζοντας πως ο ρυθμός του κόσμου δεν είναι ένας· ποτέ δεν ήταν.

Η παράσταση, ευανάγνωστη σε όλα της τα επίπεδα, μπορεί να ιδωθεί και ως ένα δοκίμιο στις έννοιες της ενοχής και του ελέους, του κοινωνικού προορισμού και του καθήκοντος.

Είναι σπάνιο καλλιτέχνες -και μάλιστα τόσο νέοι- να υπηρετούν με ακρίβεια, συνέπεια και χιούμορ τη σκηνοθετική γραμμή δίχως να χάνουν το μέτρο του δράματος, την αναγνωρισιμότητα των καταστάσεων και την ευκρίνεια της δραματουργίας. Αξίζουν ένα μεγάλο μπράβο σκηνοθέτιδα, χορευτές, ηθοποιοί, χορωδία και συντελεστές γι’ αυτή τη σημαντική ανάγνωση.

 

***

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ταυτότητα παράστασης

 

ΣΥΛΛΗΨΗ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Rafika Chawishe
ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ: Σταύρος Γασπαράτος
ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΣΚΗΝΙΚΑ, ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Μιχάλης Αργυρού
ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ: Γιώτα Αργυροπούλου
ΧΟΡΟΓΡΑΦΙΑ: Δάφνη Αντωνιάδου
KEIMENO: Αλεξάνδρα Ζέλμαν-Ντόρινγκ
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Άννα Σμπώκου
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣ: Παρασκευή Λυπημένου
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΟΡΩΔΙΑΣ: Ιουλία Τζαννετουλάκου
CASTING DIRECTOR: Σοφία Δημοπούλου

ΜΕ ΤΟΥΣ: Πάρη Αλεξανδρόπουλο, Δάφνη Αντωνιάδου, Ραφίκα Σαουίς

ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΝ

Αλειφτήρα Ευαγγελία, Αλεξανδρίδου-Ζηλάκου Υακίνθη, Κανάκη Χρυσούλα Νεφέλη, Καντουνάκη Σοφία, Καρυοφύλλη Δήμητρα Χρυσούλα, Κιτσοπούλου Στεφανία, Κοντού Κωνσταντίνα, Κράτσας Στυλιανός, Λιάκη Αθηνά, Λουκίδη Ανδριάνα, Λύτρα Άννα Μαγδαληνή, Μπάρκας Ορέστης, Μπεβεράτου Αγγελική Κρηναία, Πάτσης Πάρις, Σκούρτη Μαρία Ελένη, Σούλιου Ηλέκτρα Ιωάννα, Τσοπανίδου Σταματίνα, Τασούλης Παναγιώτης, Τσουρής Αναστάσιος, Χατζηγεωργίου Μάριος, Χατζηγεωργίου Οδυσσέας

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ

Η παιδική χορωδία Con Anima (Βασιλείου Παύλος, Βλάχος Αθανάσιος, Βουργάνα Ευσταθία, Γιοβάνοβιτς Μιχαέλα, Γογγάκη Λεωνιδία Ευαγγελία, Δεδεμάδη Καλλιόπη, Δελαγραμμάτικα Μαίρη, Δήμου Γεωργία, Δροσάκης Ιωάννης, Ευθυμιοπούλου Παναγιώτα, Θεοχαροπούλου Σοφία, Κανατά Σοφία, Καμμένου Γλαύκη, Κουρμούκη Αγγελική, Λαλαούνη Αικατερίνη Σοφία, Μαράκη Χρυσούλα, Μήτρου Χριστίνα, Παναγιωτοπούλου Κωνσταντίνα, Παπανικολάου Ελένη Ειρήνη, Παριζιανός Σταύρος, Πλοχώρου Γεωργία, Πλοχώρου Ειρήνη, Πολυμένου Ανθή, Σαραντίδη Ειρήνη, Σπύρου Λυδία, Στογιαννίδου Βερονίκη, Συρίγου Άννα Μαρία, Συρίου Μαρκέλλα, Τζάκα Μυρτώ Παναγιώτα, Τσακανίκα Ελένη, Τσιπότη Μαρία, Τσουκαλά Αγγελική, Χατίγια Άρτεμις)

Η ΜΚΟ ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων – Ανοιχτή μονάδα προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων Σχιστού και η θεατρική ομάδα Μπούμσατσούμα Μπρίστολ Αγγλίας (Γουάκερ Τζέμα, Γουίβερ Ρομάγια, Σταύρου Μαρίνο, Χόρλερ Βάλενς Έμιλυ, Χοτζ Μαξ).

*

Ηχογραφήσεις Ηθοποιών (Μπρίστολ Αγγλίας – Μπούμσατσούμα): Γουάκερ Τζέμα, Γουίβερ Ρομάγια, Σταύρου Μαρίνο, Ρίκαρντς Λώρεν, Χόρλερ Βάλενς Έμιλυ, Χοτζ Μαξ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΦΗΒΩΝ

Αντώνης Βολανάκης, Χίλντε Γκέρι, Γιάννης Καρούνης, Μυρτώ Τίκωφ, Έλσα Κούτιγκ, Νάνσι Μεντίνα, Σαμ Μπρίτζερς

Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

***

Ιδρυτικός Δωρητής Εναλλακτικής Σκηνής: Stavros Niarchos Foundation

***

  • Η παράσταση δόθηκε στις 26, 27, 28 Σεπτεμβρίου 2019 στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

 

  • Η Europeana μετά τη νορβηγική περιοδεία στο Skien, θα παρουσιαστεί και στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, στην κεντρική σκηνή τον Ιανουάριο για μερικές ακόμα παραστάσεις. Οι ημερομηνίες θα ανακοινωθούν σύντομα.
Ειρήνη Αϊβαλιώτου«Europeana» της Rafika Chawishe: Ο «Μικρός Έγιολφ» και η «πλατφόρμα ονειροπόλησης» 60 εφήβων
Περισσότερα