Κριτική παρουσίαση

«Narita Airport». Όταν λόγω χιονοθύελλας η απογείωση γίνεται μέσα στην αίθουσα αναμονής…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Σίγουρα, θα ‘χει τύχει αρκετές φορές να πρέπει να ταξιδέψετε και ασφαλώς θα έχετε περάσει από πολλά αεροδρόμια και αίθουσες αναμονής, αδημονώντας να πετάξετε σε νέους προορισμούς.

Αν καθίσετε σε μια γωνιά και παρατηρήσετε τον κόσμο θα δείτε ανθρώπους από όλες τις φυλές, από ποικίλες κοινωνικές τάξεις. Άλλοι με κοστούμι, άλλοι ντυμένοι απλά. Κάποιοι τρέχουν και φωνάζουν. Κάποιοι άλλοι είναι ήρεμοι με έναν καφέ στο ένα χέρι και έναν δεύτερο στο άλλο. Τα μάτια τους, όταν δεν κλείνουν, τα έχουν πάντα στις αποσκευές τους.

Περιμένουν να δουν τους δικούς τους, αποχαιρετούν τους αγαπημένους τους, διαπληκτίζονται, χαίρονται, δακρύζουν, απομονώνονται κάτω από τα ακουστικά τους, οπωσδήποτε βρίσκονται σε εγρήγορση, ακόμη κι εκείνοι που παίρνουν έναν υπνάκο περιμένοντας την πτήση τους. Όλοι είναι μέρος ενός πολύχρωμου και πολύβουου παζλ…

Κανείς όμως δεν ροχαλίζει ακριβώς όπως ο απολαυστικός Βίκτωρ, καμία δεν… τσιρίζει στο τηλέφωνο ακριβώς όπως η χαριτωμένη Μίκι, σίγουρα κανένας δεν έχει στα μπαγκάζια του τόσα μυστικά όσα έχει ο συμπαθέστατος Μαρτίν…

 

***

 

Από αριστερά: Η Ναταλί Τσάβεζ, ο Luis Gómezbeck και ο Χάρης Χιώτης.

 

 

Βρισκόμαστε στο Αεροδρόμιο Ναρίτα, στο Τόκιο. Στην αίθουσα αναμονής. Ένας προβληματισμένος 50χρονος, μια πανέμορφη 20χρονη και ένας 25χρονος που …κοιμάται. Προορισμός τους το Σαπόρο. Η πτήση έχει μεγάλη καθυστέρηση λόγω χιονοθύελλας.

Κάθονται, κοιμούνται (οι δύο) και περιμένουν, κάθονται, κοιμούνται (οι δύο) και περιμένουν, κάθονται, κοιμούνται (οι δύο) και περιμένουν… κλπ. κλπ.

Μπορεί να γίνει θεατρικό έργο κάτω από αυτές τις συνθήκες;

Ούτε γι’ αστείο. Ούτε ανέκδοτο δεν μπορεί να γίνει με έναν Μεξικανό, μια Γιαπωνέζα και έναν Έλληνα, τη στιγμή μάλιστα που βρίσκονται καθισμένοι ο ένας δίπλα στον άλλον στο Narita Airoport με την ελπίδα να ακούσουν την ανακοίνωση για να πάνε στην πύλη εξόδου για το αεροσκάφος τους…

Ο συγγραφέας Ramiro Torres de Miguel προσπάθησε να κάνει θεατρικό έργο αυτή τη συγκατοίκηση. Για να μεταφέρει τη …μηδενική δράση από το χαρτί στη σκηνή τον βοήθησε ο Luis Gómezbeck. Εκεί στη σκηνή, ο Gómezbeck κατάφερε να μην κοιμηθεί όπως έκανε με ευκολία ο Χάρης Χιώτης και η Ναταλί Τσάβεζ

 

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις. Εδώ το καλά κρυμμένο μυστικό…

 

Όμως την ώρα που ο πύργος ελέγχου κρατούσε επί της γης τα αεροπλάνα στο Narita, αυτοί οι τέσσερις κατάφεραν να απογειώσουν ένα έργο (φαινομενικά) στατικό. Έβαλαν μπροστά τις ερμηνευτικές τους τουρμπίνες και πέτυχαν το ακατόρθωτο. Αναζήτησαν, ανακάλυψαν και κινητοποίησαν όλο το συναίσθημα που ήταν καλά φυλαγμένο στα χειρόγραφα του Ramiro Torres de Miguel και παρουσίασαν ένα μοντέρνο, εντυπωσιακό, υπερσύγχρονο και αεικίνητο έργο που σε κάνει να παρακαλάς να μη γίνει ποτέ αυτή η πολυαναμενόμενη πτήση για το Σαπόρο έτσι ώστε να απολαμβάνεις αυτή τη ιδιότυπη δράση των τριών πρωταγωνιστών που είναι σχεδόν καρφωμένοι στο κοινό κάθισμά τους στην αίθουσα αναμονής.

Τελικά ο καιρός φτιάχνει, οι πτήσεις αρχίζουν και σε λίγο θα υπάρξει ανακοίνωση για την αναχώρηση του αεροπλάνου προς το Σαπόρο…

Τότε τα αναμενόμενα γίνονται απρόσμενα και οι τρεις ηθοποιοί με αξιοπρόσεκτη δεινότητα υπηρετούν τις αναταράξεις από τα «κενά αέρος» που δημιουργεί στο μυαλό, στην ψυχή και στην καρδιά τους ο ευφάνταστος συγγραφέας.

 

***

 

Από αριστερά: Η Ναταλί Τσάβεζ, ο Χάρης Χιώτης, η Ελένη Εξάρχου, η Βιργινία Μιχαήλ και ο Luis Gómezbeck.

 

 

Στο Narita Airport βοήθησαν κι άλλοι ώστε να είναι ευχάριστη και άκρως διασκεδαστική η παραμονή στην αίθουσα αναμονής: Η βοηθός σκηνοθεσίας Βιργινία Μιχαήλ ανάμεσα σε Μεξικανούς και Έλληνες σήκωσε το βαρύ φορτίο και ασφαλώς πρόσφερε στην παράσταση ένα εξαιρετικό δώρο με τον υπερτιτλισμό στα ισπανικά. Η ενδυματολογική απόδοση των τριών πρωταγωνιστών από την Ελένη Εξάρχου, ήταν ένα τέταρτος ρόλος στο έργο. Επιτυχής από κάθε άποψη και ρεαλιστικός όπου το απαιτούσαν οι γραφές ήταν ο σχεδιασμός ήχου από τον Yair López.

 

Ο Luis Gómezbeck -με τα άψογα ελληνικά του – μας έδειξε και την άλλη πλευρά του ταλέντου του αποδίδοντας με ιδιαίτερη ευαισθησία τον απαιτητικό ρόλο του Μαρτίν.

Η Ναταλί Τσάβεζ, ως Μίκι, κυριολεκτικά μας απογείωσε και ως Γιαπωνέζα, και ως Ρωσίδα, αλλά κυρίως ως Ελληνίδα. Με χιούμορ και δυναμισμό…

Ο Χάρης Χιώτης, ως Βίκτωρ, μας θύμισε τη συνταγή των παλιών καλών μας κωμικών οι οποίοι κέρδιζαν το γέλιο του κοινού χωρίς να το εκβιάζουν και χωρίς να το διεκδικούν με κάθε λογής τερτίπια.

Ο συγγραφέας Ramiro Torres de Miguel και ο Luis Gómezbeck κέρδισαν το στοίχημα και μεταμόρφωσαν ένα τρυφερό κείμενο σε μια αξιοζήλευτη παράσταση με ξεχωριστά κοινωνικά μηνύματα που – χωρίς να έχουν αυτή την πρόθεση – βοηθούν τους θεατές στη διαμόρφωση σύγχρονων χαρακτήρων.

 

***

 

Στα υπερ-θετικά του Narita Airport είναι και ο υπερτιτλισμός στα ισπανικά που δίνει μια άλλη, ευρύτερη, διάσταση στο έργο.

 

***

 

 

Από αριστερά: Ο Χάρης Χιώτης, η Ναταλί Τσάβεζ και ο Luis Gómezbeck.

 

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

«Narita Airport»
Του Ramiro Torres de Miguel
Με υπέρτιτλους στα ισπανικά
στο Θέατρο 104

***

Κείμενο: Ramiro Torres de Miguel
Μετάφραση: Luis Gómezbeck
Σκηνοθεσία: Ramiro Torres de Miguel και Luis Gómezbeck

 

*

 

Ερμηνεία
Χάρης Χιώτης (Βίκτωρ)
Ναταλί Τσάβεζ (Μίκι)
Luis Gómezbeck (Μαρτίν)

 

*

Βοηθός σκηνοθεσίας: Βιργινία Μιχαήλ

Ενδυματολογία: Ελένη Εξάρχου

Ειδικές προβολές: DaHouse
Φωτογραφίες: Σωτηρία Ψαρού
Υπερτιτλισμός: Βιργινία Μιχαήλ
Φιλολογική επιμέλεια: Βίλη Ντουχάνη
Σχεδιασμός εικόνας: DaHouse
Σχεδιασμός ήχου: Yair López
Γραφιστικά: Rodrigo Cortés
Εκτυπώσεις: Volcano Graphic
Με την υποστήριξη των Fondation Déméter και του Πολιτιστικού Συλλόγου «Αρδηττός»

 

***

 

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Παρασκευή και Σάββατο στις 21:15
Πρεμιέρα: Παρασκευή 3 Μαΐου 2019
Παραστάσεις έως 31 Μαΐου
Διάρκεια: 70 λεπτά

 

*

Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41
Αθήνα 118 54
Μετρό σταθμός «Κεραμεικός»
Τηλέφωνο: 210-34.55.020

 

*

Τιμές εισιτηρίων:
12 ευρώ (κανονικό), 8 ευρώ (μειωμένο), 5 ευρώ (ατέλειες)

ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ”

 

 

***

 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ NARITA ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ…

 

***

…ΚΑΙ ΕΔΩ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

 

Παναγιώτης Μήλας«Narita Airport». Όταν λόγω χιονοθύελλας η απογείωση γίνεται μέσα στην αίθουσα αναμονής…
Περισσότερα

Μια «Μελάχρα», ένα “λουλούδι της φωτιάς” από τη Σοφία Φιλιππίδου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Η πρώτη παράσταση δόθηκε στις 20 Ιουλίου 1909 στο Θέατρο Νέας Σκηνής, από το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη με την ίδια στον επώνυμο ρόλο και κατέβηκε αμέσως.
Πρόκειται για τη «Μελάχρα» του Παντελή Χορν, σχεδόν άγνωστο έργο, ένα ονειρικό δράμα που μας μεταφέρει στον κόσμο των σιδηρουργών, των χρυσοχόων, των μάγων και των καλλιτεχνών Τσιγγάνων. Ανεβαίνει για δεύτερη φορά στη θεατρική Ιστορία σκηνοθετημένο από τη Σοφία Φιλιππίδου στο θέατρο Σταθμός.
Το έργο χωρίζεται σε τρεις πράξεις και είναι γραμμένο στη δημοτική γλώσσα. Ο συγγραφέας έχει επιρροές από Ίψεν, Παλαμά, Παπαδιαμάντη.

Η υπόθεση

Η σκηνή τοποθετείται σ’ ένα τσιγγανοχώρι στα περασμένα χρόνια. Οι χαρακτήρες είναι επτά από τους οποίους οι τρεις είναι γυναίκες.
Ο μύθος του έργου μιλά για τον ωραίο Νέδο με τον οποίο είναι ερωτευμένες δύο γυναίκες: Η νεαρή και πανέμορφη Μελάχρα και η πιο ώριμη, καλλίγραμμη Περουζέ, η οποία είναι παντρεμένη με τον Τεμέλκο, έναν πιο ηλικιωμένο αθίγγανο και προκομμένο αρχισιδηρουργό του χωριού.
Ο Νέδος που κάποτε είχε ερωτική σχέση με την Περουζέ, τώρα δυσανασχετεί μαζί της και την αποφεύγει γιατί είναι πια σφόδρα ερωτευμένος με τη Μελάχρα. Η Περουζέ, απεγνωσμένη, σκέπτεται να εκδικηθεί. Μαζί της είναι ερωτευμένος ο σκληρός γυναικοκατακτητής, ανίκητος και φόβητρο της φυλής, ληστής Γιάσαρης, που όμως είναι κάπως αφελής.
Στην όλη υπόθεση αναμιγνύεται και η Βενετία, μια πεπειραμένη μάγισσα και μητέρα του Γιάσαρη.
Η Περουζέ, επειδή θέλει να απαλλαγεί και από την αντίζηλο και από τον ενοχλητικό Γιάσαρη, στήνει μια πλεκτάνη. Αν το πανούργο σχέδιό της πετύχει, τότε ο πλάνης και κατεργάρης Αγκούπης, επίσης ερωτοχτυπημένος μαζί της, θα σκοτώσει τη νύχτα τη Μελάχρα και τον Γιάσαρη.
Όμως η Μελάχρα είναι πολύ έξυπνη για να βγει έτσι εύκολα από τη μέση. Αντιλαμβάνεται τη σκευωρία και οδηγεί την Περουζέ στη παγίδα που αυτή έχει στήσει. Τελικά, ο ανύποπτος Αγκούπης θα σκοτώσει τον Γιάσαρη και την Περουζέ. Η Μελάχρα θριαμβεύει.

Η τσιγγάνικη ζωή

Αν και πιστός στην ελληνική παράδοση, ο Παντελής Χορν προσέδωσε ωστόσο στα έργα του έναν πολύμορφο χαρακτήρα, καθώς δέχθηκε τις ευρωπαϊκές επιδράσεις από τον ρεαλισμό, τον νατουραλισμό αλλά και το σύγχρονο ψυχολογικό δράμα. Έγραψε και ποιήματα, ορισμένα εκ των οποίων είχαν εβραϊκό θέμα.
Άξονας του συγκεκριμένου έργου είναι η τσιγγάνικη ζωή και οι παραδόσεις της. Κυρίαρχο ρόλο στη ζωή των προσώπων έχει η μοίρα. Αρκετά στοιχεία παραπέμπουν στα παραμύθια. Ένα σκηνικό αντικείμενο, το βιολί, είναι φορτωμένο συμβολισμούς και παίζει βασικό ρόλο στην εξέλιξη της πλοκής, αφού δίνει το σύνθημα για τη δολοφονία της Περουζέ και του Γιάσαρη.
«Το βιολί, το χιλιόχρονο βιολί, κληρονομιά από πάππου προς πάππου. Το χάρισε σε κάποιον παλιό μας η Μοίρα του και λένε πως το δοξάρι του ήτανε μαγικό ραβδί πού ’σερνε απάνω στις χορδές της Μοίρας τα γραμμένα. Κόσμους γκρέμιζε, κόσμους έχτιζε καταστροφή το δοξάρι του μα και δημιουργία… λένε πως έπλαθε τ’ αδύνατα, όσα δεν πλάθει χέρι ανθρώπου…».

Μαγεία και μαντική

Η σημαντικότατη αυτή δημιουργία του Παντελή Χορν έχει πολυεπίπεδες συγκρούσεις, ιψενικά τρίγωνα, εσωτερική δράση, ζωντανό θεατρικό διάλογο, πολλαπλό φωτισμό των κεντρικών προσώπων και ρόλους μοιρασμένους με γεωμετρική συμμετρία.
Τον γυναικείο κόσμο του έργου αποτελούν η Μελάχρα, η Περουζέ και η Βενετία.
Η Βενετία, σύμφωνα με το συγγραφέα, «μια γριά γύφτισσα απ’ αυτές που λένε τις Μοίρες», φαίνεται να φτιάχνει μαγικά φίλτρα για να «δένει» τους ανθρώπους με μάγια. Η ίδια ισχυρίζεται πως ξέρει βότανα «που δεν τάδε ο ήλιος, και γιατρικά που αλλάζουν τα συλλοϊκά».
Ανέκαθεν οι αναφορές συνέδεαν τις Τσιγγάνες με τη μαγεία και τις ξεχωριστές υπερφυσικές δυνάμεις που φαίνεται να κατέχουν.
Υπάρχει πάντοτε μια γυναίκα στην οποία οι Τσιγγάνοι σπεύδουν για την πνευματική τους καθοδήγηση.
Μια ακόμα παραμυθένια φιγούρα που αναφέρεται συχνά στο έργο, αλλά δεν εμφανίζεται στη δράση είναι η μητέρα της Μελάχρας, η προφήτισσα Ζουχραέ, η οποία φαίνεται να είχε εξωπραγματικές ικανότητες στη μαντική. Εθιμοτυπικό μοτίβο αποτελεί ο χορός των γυναικών μπροστά στους άντρες με τη συνοδεία του βιολιού.

Η φύση και η σεξουαλικότητα

Γνωρίσματα του έργου είναι ο έντονος ερωτισμός, η τολμηρότητα, η ζήλια, η δύναμη, το σφρίγος, η παραφροσύνη, η ολότητα και η αλήθεια.
Ο Παντελής Χορν έκανε ήρωες του έργου του Τσιγγάνους, θέλοντας να μιλήσει για τη φύση και για τη σεξουαλικότητα ως δικαίωμα όλων των ανθρώπων, μέσα από την ελευθερία και το ένστικτο. Είναι ένα αλληγορικό θέατρο, που γοητεύει. Ένα φανταστικό ταξίδι μέσα στην αλχημιστική διάσταση ενός κόσμου αλλιώτικου, αινιγματικού και μυστικιστικού.
Το όνομα της Μελάχρας, σύμφωνα με πληροφορίες του Γρ. Ξενόπουλου, ήταν επιλογή της Μαρίκας Κοτοπούλη. Είναι το πρώτο έργο του Χορν στο οποίο πρωταγωνιστεί γυναίκα. Έκτοτε οι γυναίκες πρωταγωνιστούν στα μεγάλα έργα του.
Τραγική φάρσα θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το έργο. Οι περιπλοκές, οι παρανοήσεις, οι αντιζηλίες, ο αισθησιασμός, η τολμηρότητα, οι λαθεμένες αναγνωρίσεις, οι φλογερές ιδιοσυγκρασίες των ηρώων και κυρίως των ηρωίδων τού προσδίδουν μια δραματική πνοή και την αίσθηση ενός πεπρωμένου αναπόδραστου, που αιχμαλωτίζει και εγκλωβίζει τους ήρωες.
Στη σκηνή ζωγραφίζονται έντονα συναισθήματα πάθους και μίσους. Η «Μελάχρα» μπορεί να χρησιμοποιεί την τσιγγάνικη ζωή σαν στοιχείο εξωτικό και παραμυθένιο, όμως είναι μια πέρα για πέρα σκληρή ιστορία για τις ανθρώπινες αδυναμίες και για τον πόνο του έρωτα.

Οι συντελεστές και οι ερμηνείες

Η Σοφία Φιλιππίδου σε καίρια σημεία της παράστασης τοποθέτησε κείμενα άλλων μεγάλων συγγραφέων που ταυτίζονται με το μυστήριο, τη λάμψη και την ακτινοβολία της «Μελάχρας». Ο Φ. Γκ. Λόρκα αγάπησε τους Τσιγγάνους και έγραψε την ποιητική συλλογή «Τσιγγάνικα Τραγούδια», ένα εκ των οποίων ερμηνεύει μελοποιημένο η εκπληκτική Έλενα Μεγγρέλη σε διασκευή και μουσική Ματούλας Ζαμάνη. Ο Ζαν Ζενέ στον «Σχοινοβάτη» του απευθύνεται στον καλλιτέχνη-σχοινοβάτη, προσπαθώντας να φωτίσει τη δύσβατη επιλογή του, επικεντρώνοντας το εγχείρημά του σε δύο σημεία: το σκοινί, που συμβολίζει το εργαλείο της τέχνης, και την προσωπική, την υπαρξιακή στάση του καλλιτέχνη απέναντι στην τέχνη.
Ακόμη, το ποίημα «Μέθα» του Μπωντλαίρ που απαγγέλλεται στην παράσταση μιλάει για τη μέθη από κρασί, από αρετή και ποίηση. «Είναι η ώρα της μέθης! / Για να γίνεις ο μαρτυρικός σκλάβος του χρόνου, / μέθα· μέθα αδιάκοπα!».

Επίσης στην παράσταση εντάσσονται εικόνες από το άγνωστο παραμύθι Ο Πρίγκιπας της Γκραβάλας -στοιχεία του οποίου αναφέρονται στη Μελάχρα του Παντελή Χορν.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Σοφίας Φιλιππίδου, με συνεργάτες στη σκηνογραφία τους Λία Ασβεστά και Κ.Φ. και στο ενδυματολογικό τη Μάγδα Καλορίτη ήταν ήταν εξαίσιες εικαστικές δημιουργίες, που απεικόνιζαν τη χαρά της ζωής και ταυτόχρονα την τραγική μοίρα που παραμονεύει. Θαυμάσιες οι χορογραφίες του Κωνσταντίνου Γεωργόπουλου και εξαίρετη η δουλειά του Κώστα Αγγέλου στους φωτισμούς.

Στον πυρήνα της παράστασης βρισκόταν η εξαίσια μουσική της Ματούλας Ζαμάνη, μια μουσική που μας ταξίδευσε σε μονοπάτια ανθισμένα και πράσινες πεδιάδες. Βοηθός της Σοφίας Φιλιππίδου στη σκηνοθεσία η έμπειρη Σοφία Καστρησίου.

Ιδιαίτερα ελπιδοφόρες για το μέλλον ήταν οι εκφραστικότατες, λεπτομερειακά δουλεμένες, αρμόζουσες στο ρόλο τους, ερμηνείες όλων των νέων ηθοποιών

Στο ρόλο της Περουζέ, αναμφισβήτητα σημαντική η ερμηνεία της Τατιάνας Μελίδου. Υποκριτικά πληθωρική και χυμώδης, ωραία παρουσία, ικανή ηθοποιός.

Ο Γιώργης Παρταλίδης ήταν πολύ καλός, με νεανική ζωντάνια και άνεση.

Ο Ντίνος Φλώρος έπαιξε με μέτρο, με εσωτερικότητα, απλότητα και αλήθεια.

Η Έλενα Μεγγρέλη είχε μιαέξοχη ερμηνευτική ισορροπία που, πλαισιωμένη από τη γνωστή ευαισθησία της, πρόσφερε στο κοινό μια άρτια δημιουργία και δικαίωσε την παράσταση με την άριστη υποκριτική της.

Ο Θωμάς Καζάσης ήταν άμεσος και πολύ διασκεδαστικός.

Ο Ρήνος Τζάνης πρόβαλε αμιγή την ποίηση του Ζενέ στον Σχοινοβάτη και ήταν τονικά και κινησιολογικά ακριβοζυγισμένος.

Η τρισχαριτωμένη Δήμητρα Δερζέκου ήταν μια ολοζώντανη νότα στο ρόλο της Μελάχρας, ίδια η απόλαυση της ζωής και του έρωτα. Τόνισε την ομορφιά, το ταμπεραμέντο, την ειρωνική αμφισημία, την ευφυΐα της ηρωίδας.

Ο Σπύρος Δούρος με ωραία απαγγελία και μεστότητα ερμηνείας.

Με ρυθμό, νεύρο, σφιχτοδεμένη, σκηνοθετημένη με έμπνευση από τη Σοφία Φιλιππίδου η “Μελάχρα” έχει μορφολογική απλότητα, δύναμη και μία συναισθηματική παρουσία χαμένη για χρόνια από τη σύγχρονη θεατρική σκηνή. Πολύχρωμη, εντυπωσιακή σε κοστούμια και σκηνικά παράσταση, ναΐφ ύφος, με μουσική και χορό να συνοδεύουν τη δράση σε αρκετά σημεία.
Ένα αξιόλογο επίτευγμα, που ισορροπεί ανάμεσα στο γκροτέσκο και το τραγικό. Βαθύ και σπαρακτικό, αγέραστο και γεμάτο φρεσκάδα, επανήλθε -δικαιωματικά- να συναντήσει και να συγκινήσει το κοινό.

  • Η Σοφία Φιλιππίδου αφιερώνει την παράσταση στον πατέρα της, Φίλιππο Φιλιππίδη του Παντελή.

Ταυτότητα παράστασης

ΜΕΛΑΧΡΑ ή ΤΟ ΛΟΥΛΟΥΔΙ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΧΟΡΝ
Σκηνοθεσία /δραματουργική επεξεργασία: Σοφία Φιλιππίδου
Μουσική: Ματούλα Ζαμάνη
Σκηνικά /Κοστούμια: Σοφία Φιλιππίδου
Συνεργάτες σκηνογραφίας: Λία Ασβεστά και Κ.Φ.
Συνεργάτης ενδυματολογικού: Μάγδα Καλορίτη
Χορογραφίες: Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος
Φωτισμοί: Κώστας Αγγέλου
Βοηθός σκηνοθέτη: Σοφία Καστρησίου
Βοηθός σκηνογράφου/ Μάσκες: Γιώργης Παρταλίδης
Αφίσα /σχεδιασμός προγράμματος: Πέτρος Παράσχης
Τρέιλερ παράστασης: Κώστας Αυγέρης
Φωτογραφίες από την παράσταση: Πάνος Καραδήμας
Διεύθυνση παραγωγής: Μαίρη Φραγκιαδάκη
Παραγωγή Τ3χνη
Παίζουν με σειρά εμφάνισης:
Τατιάνα Μελίδου, Γιώργης Παρταλίδης, Ντίνος Φλώρος, Έλενα Μεγγρέλη, Θωμάς Καζάσης, Ρήνος Τζάνης, Δήμητρα Δερζέκου, Σπύρος Δούρος

Διαβάστε επίσης

Πληροφορίες

Προγραμματισμένη Πρεμιέρα: Δευτέρα, 6 Μαΐου στις 21:00 για 11 παραστάσεις.
Παραστάσεις: από 6 έως 28 Μαΐου 2019
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Κυριακή, Δευτέρα & Τρίτη στις 21:00
Εισιτήριο: 15€ (Κανονικό), 12€ (Φοιτητικό), 10€ (Ανέργων, ΑΜΕΑ, Άνω των 65, Ομαδικές Κρατήσεις άνω των 10 ατόμων)
Διάρκεια: 90 λεπτά
Χώρος: Θέατρο Σταθμός
Διεύθυνση: Βίκτωρος Ουγκώ 55, Αθήνα (Μετρό Μεταξουργείο)
Τηλ.:210 52 30 267

***

Ο Παντελής Χορν (1 Ιανουαρίου 1881 – 1 Νοεμβρίου 1941) υπήρξε θεατρικός συγγραφέας σημαντικών έργων του ελληνικού δραματολογίου του 20ού αιώνα και αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος. Γεννήθηκε στην Τεργέστη της Ιταλίας από τον γερμανοεβραϊκής καταγωγής χρηματιστή Δημήτριο Χορν και τη Σταματίνα Κουντουριώτη της γνωστής εφοπλιστικής οικογενείας της Ύδρας. Ήταν δηλαδή εγγονός του Παντελή Κουντουριώτη, δισέγγονος του Λάζαρου Κουντουριώτη και ανιψιός του Παύλου Κουντουριώτη (δεύτερος εξάδελφος της μητέρας του), πρώτου Προέδρου της πρώτης Ελληνικής Δημοκρατίας. Είχε επίσης έναν αδερφό, τον Λάζαρο Χορν.
Η οικογένεια εγκαθίσταται οριστικά στην Ελλάδα το 1888. Ακολουθώντας τη ναυτική παράδοση της μητρικής οικογένειας, τον Οκτώβρη του 1895 εγγράφεται στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Το 1905 προάγεται σε Ανθυποπλοίαρχο. Ωστόσο αυτό που αγαπούσε να κάνει ήταν άλλο…
Γράφει ο ίδιος χαρακτηριστικά: Εκεί λοιπόν που λαχταρούσα την αγκαλιά της Μελπομένης, ο Ποσειδών με κρατούσε αιχμάλωτο και δεν με άφηνε να κάνω βήμα. Όργωνα τη θάλασσα με τον «Πηνειό» και μέσα στις τρικυμίες της συλλογιζόμουν την «Τρικυμία» του Σαίξπηρ. Ήρθαν στιγμές που απογοητεύτηκα. Ήθελα την ελευθερία μου. Ξαπλωμένος στην κουκέτα μου, ονειρευόμουν θεατρικά παρασκήνια.
Ο θεατρολόγος Βάλτερ Πούχνερ τον χαρακτήρισε πρωτεργάτη του νεοελληνικού θεάτρου του 20ού αιώνα. Μαζί με τον Γρηγόριο Ξενόπουλο και τον Σπύρο Μελά, θεωρούνται οι αξιολογότεροι θεατρικοί συγγραφείς του πρώτου μισού του 20ού αιώνα.
Έχει γράψει πάνω από 30 θεατρικά έργα -αν και δεν σώζονται παρά μόνο 12 πολύπρακτα και 4 μονόπρακτά του- γνωστότερα των οποίων είναι Οι Πετροχάρηδες, Το φυντανάκι, Το Μελτεμάκι, Ο Σέντζας, έργα τα οποία παίζονται και μέχρι σήμερα. Τα έργα του ανέβασαν οι σημαντικότεροι θίασοι και ηθοποιοί, όπως ο Βασίλης Αργυρόπουλος, ο Αιμίλιος Βεάκης, η Μαρίκα Κοτοπούλη και φυσικά η Κυβέλη, με την οποία τους συνέδεε και βαθιά πολύχρονη φιλία. Συνεργάστηκε επίσης με τις μεγαλύτερες ελληνικές εφημερίδες της εποχής του ως χρονογράφος, και σποραδικά ως θεατρικός κριτικός.
Παρόλο που ο Παντελής Χορν μεσουράνησε στο θεατρικό στερέωμα της πρωτεύουσας επί τριάντα χρόνια τελικά αποσύρθηκε μ’ ένα πικρό συναίσθημα αποτυχίας. Ένα χρόνο πριν από το θάνατό του σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετική με το γιατί δε γράφει θέατρο πια, εκείνος απάντησε: Η απάντηση αν και δεν είναι ευχάριστη για μένα, είναι πάντως η πραγματική. Σαν ξεκίνησα γράφοντας έπλαθα του κόσμου τα όνειρα για ό,τι σκεφτόμουν να δημιουργήσω. Ήρθε όμως κάποια στιγμή που κατάλαβα πως εκείνο που ήθελα δεν μπορούσα να το πετύχω, γιατί έλειπαν οι δυνάμεις για τέτοιο πράγμα. Έτσι λοιπόν σταμάτησα κι εγώ το γράψιμο.
Ο Παντελής Χορν πέθανε από καρκίνο την 1η Νοεμβρίου 1941 στην Αθήνα.
-Πηγή: Παντελής Χορν Α’ και Β’ τόμος έκδοση Ίδρυμα Γουλανδρή Χορν.

eirini aivaliwtouΜια «Μελάχρα», ένα “λουλούδι της φωτιάς” από τη Σοφία Φιλιππίδου
Περισσότερα

«Elephant Song» ή όταν οι ελέφαντες δακρύζουν…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

“Ο ελέφαντας είναι το μοναδικό είδος που μπορεί να δακρύσει.
Οι ελέφαντες δημιουργούν μητριαρχικές κοινωνίες.
Διανύουν τη μεγαλύτερη περίοδο κύησης από όλα τα θηλαστικά. Είκοσι δύο μήνες!”

Αποτελεί πρόκληση από τις λίγες, να μιλήσεις για μια παράσταση όπως το «Elephant Song» χωρίς να προδώσεις τα μυστικά της, που… απλώς δε λέγονται.
Ένας διακεκριμένος ψυχίατρος εξαφανίζεται από το γραφείο του στο ψυχιατρικό ίδρυμα όπου ασκεί τα καθήκοντά του και ο τελευταίος που τον έχει δει είναι ο Μάικλ, ένας νεαρός ασθενής ιδιαίτερα ευφυής, όσο και αινιγματικός. Ο διευθυντής της κλινικής, Δρ Greenberg, καλείται να διαλευκάνει την υπόθεση προτού αυτή πάρει διαστάσεις, φτάνοντας στα αυτιά του κοινού μέσω του Τύπου και γίνει σκάνδαλο. Επιμένει σε μια συνέντευξη με τον Μάικλ, παρά τις προειδοποιήσεις της νοσηλεύτριας κυρίας Peterson, που προφανώς γνωρίζει πολύ περισσότερα από όσα δείχνει. Ο Μάικλ έχει εμμονή με τους ελέφαντες και τον πολιτισμό τους. Μιλάει γι’ αυτούς, διαβάζει γι’ αυτούς και έχει πάντα μαζί του ένα λούτρινο ελεφαντάκι.

 

 

Ο κόσμος των ελεφάντων

Και μόνο το γεγονός ότι θρηνούν μέλη της αγέλης όταν πεθαίνουν και μάλιστα δακρύζουν, αποδεικνύει τον υψηλό δείκτη ευφυΐας τους. Πρόκειται για πολύ κοινωνικά ζώα που δείχνουν ξεκάθαρα τα συναισθήματά τους. Είναι ζώα μεγάλα, που η προβοσκίδα του καθενός αποτελείται από 85.000 μυς.
Έχει παρατηρηθεί ότι οι ελέφαντες θρηνούν για τον θάνατο του συντρόφου τους. Προσπαθούν να τον θάψουν χρησιμοποιώντας φύλλα και κλαδιά, τα οποία μεταφέρουν με τις προβοσκίδες τους. Θα πρέπει να είναι από τα πιο λυπημένα ζώα του πλανήτη ακριβώς εξαιτίας του μνημονικού τους. Η έννοια του “παχύδερμου” δεν τους ταιριάζει καθόλου. Στην πραγματικότητα είναι ζώα διάφανα, λεπτεπίλεπτα, ευγενικά. Κοινωνικά ζώα, με νοημοσύνη και ενσυναίσθηση. Τα θηλυκά ζουν σε οικογενειακές ομάδες, όπου μεγαλώνουν τα μικρά τους μαζί. Επιστήμονες παρατήρησαν θηλυκούς ελέφαντες να υιοθετούν ορφανά ελεφαντάκια. Όταν κάποιος ελέφαντας νιώσει ότι θα πεθάνει σύντομα, κατευθύνεται σε συγκεκριμένο νεκροταφείο ελεφάντων. Επίσης, αν κάποιο μέλος τραυματιστεί, τα υπόλοιπα μέλη συνδράμουν στην ανάρρωσή του, ενώ αν πεθάνει ένας ελέφαντας, οι υπόλοιποι τον συμπονούν και τον χαϊδεύουν με τις προβοσκίδες τους.

«Της φύσης το μεγαλύτερο αριστούργημα, ένας ελέφαντας. Το μόνο άκακο μεγάλο πράγμα», έχει πει ο John Donne (1572-1631), Άγγλος ποιητής και κληρικός.

Ψυχιατρική συνεδρία

Η παράσταση, που παρακολουθήσαμε στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων, είναι μια ψυχιατρική συνεδρία, που συντελείται σε παρόντα χρόνο.
Τρεις διαφορετικοί χαρακτήρες που ενώνονται και διαμορφώνουν μια ανορθόδοξη πυρηνική οικογένεια, δίνοντας απαντήσεις σε ερωτήματα όπως: Μπορεί άραγε να υπάρξει γονιός χωρίς παιδί; Παιδί χωρίς οικογένεια; Πόσο ευαίσθητοι είμαστε με τους ανθρώπους που φωνάζουν για βοήθεια; Μπορείς να κρατήσεις μια υπόσχεση; Έχουν χρώμα τα όνειρά σου;
Ο Μάικλ στη συνεδρία μιλά αθώα για τους ελέφαντες και για την όπερα, κάνει περιστασιακούς υπαινιγμούς για μια δολοφονία, μια αυτοκτονία, ένα σαφάρι στην Αφρική, τρομάζει και δελεάζει τον διευθυντή της κλινικής με μια σατανική παγίδα. Ο Δρ Greenberg θα αντιμετωπίσει την αλήθεια των πράξεών του, αλλά το τίμημα που θα πληρώσει είναι πολύ βαρύ…

 

 

Σαν ρώσικες κούκλες

Το «Elephant Song», σε μετάφραση Ελίνας Μαντίδη, σκηνοθεσία Αργύρη Πανταζάρα, αποτελεί ένα κείμενο βασισμένο στο έργο του Καναδού συγγραφέα Νicolas Billon. Στην παράσταση, που δημιουργεί συνθήκες κινηματογραφικής ταινίας με τρεις σπουδαίους ηθοποιούς επί σκηνής: Τον Αργύρη Πανταζάρα, τον Μάξιμο Μουμούρη και την Ίριδα Πανταζάρα, οι ρόλοι αντιστρέφονται και ο ψυχαναλυτής γίνεται ψυχαναλυόμενος. Μια κοινωνία που καταδικάζει και φοβάται το διαφορετικό, δημιουργεί θύματα ψυχικής κακοποίησης και απόρριψης. Άνθρωποι παλεύουν να μιλήσουν, παλεύουν να ακουστούν.

Ένα σκοτεινό, άγριο έργο για έναν ψυχικά ασθενή, έναν ψυχίατρο και μια νοσηλεύτρια, που μοιάζει να έχει επιρροές από τον κόσμο του Edward Albee, ακόμα και από τον Harold Pinter, καθώς συνδυάζει το παραδοσιακό αγγλικό και αμερικανικό θέατρο με την πρωτοπορία, το ρεαλιστικό με το σουρεαλιστικό.
Το «Elephant Song» αποκαλύπτει τη μια ιστορία μετά την άλλη, μέσα σε μια άλλη ιστορία, σαν τις στοιβαγμένες ρώσικες κούκλες – μπάμπουσκες. Είναι μια αλληγορία για το μυαλό του νεαρού Μάικλ, που διαμορφώθηκε μέσα σε έναν ψυχιατρικό θάλαμο. Παρασύρει τον διευθυντή της κλινικής σε ένα σαρωτικό γύρο, καθώς κάθε κίνηση χειραγώγησης αποκαλύπτει ένα νέο στοιχείο. Θα ανακαλύψουμε ότι η οικεία όσο και ψυχολογικά βίαιη συζήτηση μεταξύ γιατρού και ασθενούς έχει αντίκτυπο πολύ πέρα από τα τείχη του ιδρύματος, σε ένα τραυματικό παρελθόν με βαθιά επίδραση στο παρόν και στο μέλλον. Η ιστορία του Μάικλ θέτει το σκηνικό για την αλήθεια και, ειρωνικά, για την αγάπη, κάτι που ποτέ δεν είχε.
Στο γριφώδες αυτό θεατρικό έργο, ένα έργο απελπισμένη κραυγή βοήθειας, η πραγματικότητα συναντά τον εφιάλτη, και το μακάβριο το κωμικό, σε μια υπέροχη ισορροπία η οποία ανταμείβει όλες τις προσδοκίες του θεατή.

Η γάτα και το ποντίκι

Το Elephant Song μπορεί να είναι μικρό στη διάρκεια, μόλις 70 λεπτά, αλλά είναι μεγάλο στο όραμά του.
Με υπαινικτικό και φλεγματικό τρόπο εναλλάσσονται οι ρόλοι της γάτας και του ποντικού ανάμεσα στους δύο αντρικούς ρόλους. Ο δε Μάικλ με επιδεξιότητα χαμαιλέοντα ρίχνει υπογείως το μπαλάκι του πινγκ πονγκ. Ποιος από τους δύο είναι η γάτα, και ποιος το ποντίκι; Οι ρόλοι αντιστρέφονται με τραγικό σαρκασμό και άφατη τρυφερότητα.
Ένα στημένο στην εντέλεια από τον σκηνοθέτη Αργύρη Πανταζάρα τελετουργικό, που αντιμετωπίζει τη ζωή σαν ένα θλιμμένο παιχνίδι όπου κανείς δεν βγαίνει ποτέ νικητής στην τελική αναμέτρηση με τον θάνατο.

Από τη στιγμή που ο ψυχίατρος υποκύπτει στους όρους του Μάικλ και δέχεται να μη διαβάσει τον ιατρικό του φάκελο, όλα έχουν ήδη δρομολογηθεί. Οι δύο άνδρες θα επιδοθούν σε ένα αδιανόητο démarrage μεταξύ ψυχογραφήματος, ανάκρισης, αναδρομής στο παρελθόν, αγώνα εξουσίας, μεταξύ κωμικού και θανάσιμα σοβαρού. Οι ταυτότητες έχουν εξαλειφθεί και η πραγματικότητα μοιάζει, κι αυτή με τη σειρά της, μια καλοστημένη φάρσα, που δεν παραπέμπει σε τίποτα χειροπιαστό ή κατανοητό.
Η ψυχολογική μονομαχία μεταξύ του δόκτορα και του ασθενή Μάικλ θα σας κρατήσει γοητευμένους. Προσέξτε όμως μη σας τραβήξει σε λάθος συμπεράσματα. Η μυστηριώδης συμβολή της γοητευτικής νοσηλεύτριας κυρίας Peterson δεν θα σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε το νήμα, καθώς κάνει τα γεγονότα να φαίνονται ακόμα πιο σιβυλλικά και ανεξήγητα.

Το έργο χτυπά όλες τις θεατρικές συμβάσεις. Μπορεί σε κάποια σημεία να φέρνει στο νου τα μεγάλα κλασικά παραδείγματα του είδους, όπως την Oleanna του David Mamet, το Equus του Peter Shaffer, το Blackbird (Μαυροπούλι) του David Harrower, ωστόσο το «Elephant Song» εμφανίζει μια θεατρική νεωτερικότητα πέρα για πέρα γνήσια.
Ενδόμυχος, βαθύς, κρυφός ανταγωνισμός με τον διευθυντή να επιδεικνύει μεγάλη αυτοπεποίθηση, αποφασισμένος να ανακαλύψει τα ίχνη του ψυχιάτρου που εξαφανίστηκε. Στο παιχνίδι ανάκρισης που ξεκινά με τον ανεξιχνίαστο ασθενή, τελικά εγκλωβίζεται ο ίδιος χωρίς καλά καλά να το αντιληφθεί.

 

 

Τρία φαντάσματα

Μαζί τους, η προϊσταμένη νοσηλεύτρια, μια σφίγγα, πάντα παρούσα, αφουγκράζεται, παρακολουθεί, παρεμβαίνει, κρατά τα δικά της μύχια αινίγματα καλά φυλαγμένα.
Μια ιστορία εξαφάνισης που φανερώνει τα πιο σκοτεινά μυστικά του ιδρύματος. Ένας ασθενής που χτίζει το δικό του λαβύρινθο ο οποίος οδηγεί στην ελευθερία του.

Τρία φαντάσματα του παρόντος, αθώα όσο και ένοχα, με μία διαφορετική αλήθεια, ένα διαφορετικό τραύμα ο καθένας. Μια ιστορία στοργής, κοινωνικής κακοποίησης και πόνου, αστεία και συγκλονιστική την ίδια στιγμή.

Οι ερμηνείες και οι συντελεστές

Ο Αργύρης Πανταζάρας ελέγχει τα εκφραστικά του μέσα και επενδύει συναισθηματικά -όχι μόνο εγκεφαλικά- σε μία ερμηνεία-αποκάλυψη, η οποία απογειώνει ένα ψυχολογικό δράμα υπόκωφης έντασης και απρόσμενων ελιγμών.
Είναι πράγματι σημαντικό ότι βρήκε έναν επί σκηνής πανάξιο συνομιλητή, τον Μάξιμο Μουμούρη, αλλά και μια ικανότατη συμπρωταγωνίστρια, την Ίριδα Πανταζάρα, η οποία άλλωστε υπήρξε το πρότυπό του για να ασχοληθεί με το θέατρο.

Οι Μάξιμος Μουμούρης, Αργύρης Πανταζάρας, Ίρις Πανταζάρα συναποτελούν ένα άρρηκτα δεμένο, εμπνευσμένο τρίο με καλλιτεχνική σφραγίδα και ιδιαίτερη προσωπικότητα. Τρεις χαρακτήρες που ενώνονται και διαμορφώνουν μια ανορθόδοξη πυρηνική οικογένεια.
Συμβάλλουν με μαθηματική –θα μπορούσε να πει κανείς καρτεσιανή– υποκριτική ακρίβεια στη διαμόρφωση της παράστασης.
Ηθοποιός με άριστη τεχνική και φαντασία έξοχη ο Μάξιμος Μουμούρης έδωσε υπόσταση στον πολυεπίπεδο ρόλο του. Με τη διαρκή του συγκατάθεση, τις κακές του επιλογές, το άγχος του, τον αδύναμο χαρακτήρα του, ο διευθυντής μετατρέπεται σε άβουλο θλιβερό επιστήμονα και υποχείριο του βασανισμένου αλλά ύπουλου Μάικλ.
Η πολυσύνθετη Ίρις Πανταζάρα, με θητεία στο μιούζικαλ και στο ποιοτικό θέατρο για παιδιά, δεν έθρεψε τη σταδιοδρομία της με αυτάρεσκες ευκολίες. Το «Elephant Song» την τοποθετεί σε μια άλλη ζώνη ερμηνειών και της δίνει την ευκαιρία να αναδυθεί μέσα από μια εξαίρετη υποκριτική κατάθεση. Με αβρότητα, λεπτότητα και συναισθηματική ένταση παραδίδει μια αξιομνημόνευτη ερμηνεία, ειλικρινή, κομψή, τρυφερή και σκληρή ταυτόχρονα.
Είναι αστείος, είναι πικρός, είναι οργισμένος, είναι ευφυής και ανασφαλής, είναι ένα τρομαγμένο, μοναχικό, παιδί – ταραχοποιός ο Μάικλ και όλα τα καλύπτει με μια μάσκα παραφροσύνης.
Απολαύσαμε τη γλώσσα, τη δομή και την αγωνία, την αυστηρή, δωρική, αιχμηρή αισθητική της παράστασης. Τη μελωδία, τη λεπτομέρειά της, τις ανατροπές της.
Το φινάλε της είναι εκπληκτικό. Αποτελεί απόλυτη ευχαρίστηση να την παρακολουθήσετε.

Εξονυχιστικά άρτια δουλειά ευαισθησίας από τον Χρήστο Λουλούδη στους ήχους και στη μουσική, όμορφα και ευφάνταστα τα κοστούμια από την πολύ καλή ενδυματολόγο Ηλένια Δουλαδίρη, εξαιρετικά στοχαστικός ο σχεδιασμός του φωτισμού από τον Νίκο Κούρο.
Εντυπωσιακή παράσταση για τρεις ρόλους, μια από τις πιο ολοκληρωμένες προτάσεις της χρονιάς, που φανερώνει για μια ακόμα φορά τη διάθεση του ταλαντούχου δημιουργού Αργύρη Πανταζάρα να παίξει με τις αισθήσεις και ενίοτε τις αντοχές μας. Θέατρο που ερεθίζει και τα συναισθήματα και το μυαλό. Γι’ αυτό δεν πρέπει να χάσετε το «Elephant Song».

 

 

Ταυτότητα παράστασης

«Elephant Song»
Μετάφραση: Ελίνα Μαντίδη
Σκηνοθεσία: Αργύρης Πανταζάρας
Διασκευή – Δραματουργική Επεξεργασία: Αργύρης Πανταζάρας
*
Παίζουν: Μάξιμος Μουμούρης, Αργύρης Πανταζάρας, Ίρις Πανταζάρα
*
Επιμέλεια κοστουμιών: Ηλένια Δουλαδίρη
Σχεδιασμός Ήχου-Μουσική: Χρήστος Λουλούδης
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Νίκος Κούρος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κλεοπάτρα Γκίνη
Production Manager: Αναστασία Καβαλάρη
Executive Producer: Μαρία Κακάρογλου
Production Development: Χρήστος Κυριακόπουλος
Photography-Poster Design: Νίκος Πανταζάρας
Video & Motion Graphic: Νίκος Κούρος
Παραγωγή: momentum

– Η παράσταση είναι επιχορηγούμενη από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού
***
Θέατρο Οδού Κυκλάδων
Κυκλάδων 11
Αθήνα 113 61
Τηλέφωνο: 21 0821 7877
*
Από 4 Μαΐου 2019
για 12 παραστάσεις
Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, στις 9
***
Εισιτήρια
10 ευρώ Μειωμένο
15 ευρώ Ζώνη A
13 ευρώ Ζώνη Β

eirini aivaliwtou«Elephant Song» ή όταν οι ελέφαντες δακρύζουν…
Περισσότερα

«Όταν τα Χελιδόνια Κλαίνε». Κάποιες σκέψεις ως κριτική μιας ώριμης παράστασης

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Ο ρατσισμός, οι διακρίσεις, ο ανθρωπισμός, η μετανάστευση, το περιβάλλον, η εκμετάλλευση, η ελευθερία, το απαρτχάιντ, η ξενοφοβία, η διαφθορά, οι εμφύλιες διαμάχες, η φτώχεια συγκαταλέγονται μεταξύ των θεμάτων που διερευνά το έργο «Όταν Τα Χελιδόνια Κλαίνε» του Mike van Graan, που παρακολουθήσαμε πρόσφατα, σε σκηνοθεσία Θοδωρή Βουρνά, στο ωραίο νεοκλασικό κτήριο του θεάτρου “Αγγέλων Βήμα”. Το θέατρο μπορεί να διαδραματίσει προφητικό ρόλο στην κοινωνία μας κι αυτό το ζωντανό αλλά βαρύ μήνυμα διατυπώνει το έργο. Η παράσταση με τη δύναμή της μας καλεί να ασχοληθούμε με τα θέματα για τα οποία κάνουμε θέατρο.

Τα τρία μέρη της τριλογίας «Όταν Τα Χελιδόνια Κλαίνε», διάρκειας περίπου 70 λεπτών, αντλούν έμπνευση κυρίως από τη μετανάστευση, την προσφυγική κρίση και αλληλοσυνδέονται μεταξύ τους.

Ποιος μπορεί να ταξιδέψει ελεύθερα στις μέρες μας; Ουσιαστικά οι άνθρωποι από τις «λευκές» χώρες του δυτικού κόσμου, ενώ όσοι προέρχονται από χώρες της Αφρικής, της Ασίας ή της Μέσης Ανατολής έχουν πιο περιορισμένη δυνατότητα να κινούνται στον κόσμο.

Σε όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα υποστήριζαν ενεργά τις δικτατορίες και την κατάχρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε χώρες που δεν ήταν “λευκές”. Τώρα, οι πολίτες των χωρών αυτών, που δεν είναι πλέον ικανοποιημένοι ως θύματα, ζητούν να απολαύσουν κι αυτοί τα αυτονόητα ανθρώπινα προνόμια και αντιστέκονται.

Το παγκόσμιο κεφάλαιο, με τους “δούλους” να μη χρειάζεται πλέον να μεταφέρονται στις δυτικές χώρες, τώρα τους εκμεταλλεύεται αλλιώς, προσφέροντάς τους φτηνή εργασία για πολυεθνικές στις χώρες τους, οι οποίες στη συνέχεια πωλούν τα προϊόντα που παράγουν παγκοσμίως, με μεγάλο κέρδος. Με αυτό τον τρόπο έχουμε αυξανόμενη ανισότητα εντός των χωρών αυτών και αυξανόμενη ανισότητα αγαθών και εισοδημάτων μεταξύ Δυτικού και Τρίτου Κόσμου.

Η μετανάστευση

Το θέμα της μετανάστευσης (παράνομο ή άλλο) δεν είναι νέο, τουλάχιστον στο δυτικό θέατρο. Το “Ψηλά από τη Γέφυρα” του Arthur Miller μας έρχεται αμέσως στο μυαλό.

Ωστόσο, έργα αυτού του είδους έχουν αυξηθεί σημαντικά στον 21ο αιώνα. Ένας μεγάλος αριθμός θεατρικών συγγραφέων παράγει νέα έργα και νέους τρόπους έκφρασης προκειμένου να δραματοποιήσει τις πιο σύγχρονες και επείγουσες κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις.

Για πρώτη φορά παρουσιάζεται στην Ελλάδα έργο του Μike van Graan, ο οποίος είναι μια προσωπικότητα παγκοσμίου φήμης και κύρους καθώς και έντονης διεθνούς παρουσίας στον χώρο των γραμμάτων, του πολιτισμού και του ακτιβισμού. Με τα “Χελιδόνια” του στο “Αγγέλων Βήμα”, ο Θοδωρής Βουρνάς, ένας σκηνοθέτης που μας έχει δώσει μέχρι τώρα λαμπρό θεατρικό και κινηματογραφικό έργο, μάς παραδίδει μια δυνατή, σύνθετη, ρεαλιστική, πολυεπίπεδη αλλά και καταγγελτική παράσταση, που καταπιάνεται με τα οικουμενικά και καυτά ζητήματα της μετανάστευσης και των ομηρειών.

Το έργο παρουσιάζεται στο πλαίσιο του φετινού πρότζεκτ του “Αγγέλων Βήμα” με τίτλο «Χώρα Αναφοράς: Νότια Αφρική» με την οποία τιμώνται τα 25 χρόνια (1/4 του αιώνα) Δημοκρατίας στην χώρα.

 

 

Πολιτισμός και ανθρωπιά

«Απλά, θα επιβεβαιώσουμε πως είμαστε άνθρωποι», λέει ο συγγραφέας στηλιτεύοντας τη βαρβαρότητα με την οποία τα πολιτισμένα έθνη αντιμετωπίζουν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες ειδικότερα.

Ο “πολιτισμός” δεν αφορά μόνο την τεχνολογική, οικονομική ή κοινωνική πρόοδο, ή τα επίπεδα εκπαίδευσης, ή την καλλιτεχνική επιτήδευση, αφορά το σεβασμό με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους πιο ευάλωτους από μας, αυτούς που μας φαίνονται διαφορετικοί, που πιστεύουν και ενεργούν αλλιώτικα από εμάς, αλλά που είναι άνθρωποι και έχουν τα ίδια δικαιώματα να αντιμετωπίζονται με αξιοπρέπεια και χωρίς αποκλεισμούς, όπως εμείς.

Οι ιστορίες

Το έργο “Όταν Τα Χελιδόνια Κλαίνε” (αγγλικός τίτλος When Swallows Cry) ενώνει και πλέκει αριστοτεχνικά τη μία μέσα στην άλλη τρεις ιστορίες που εκτυλίσσονται σε τρεις χώρες και σε τρεις ηπείρους.

Η πρώτη σε ένα σκοτεινό δάσος κάπου στην Κεντρική Αφρική, όπου ένας φιλήσυχος Καναδός δάσκαλος πιάνεται όμηρος για λύτρα από ομάδα Αφρικανών συνεργατών της Μπόκο Χαράμ. Η οργάνωση πιστεύει ότι είναι Αμερικανός και γι’ αυτό τον κρατά σε ομηρεία. Τι δεν γνωρίζουν όμως οι ισλαμιστές τρομοκράτες γι’ αυτόν;

Η δεύτερη ιστορία διαδραματίζεται σε ένα γραφείο εισόδου μεταναστών κάπου στον Καναδά, όπου ένας Σομαλός επιχειρηματίας, ο οποίος εισέρχεται νόμιμα στη χώρα, κινεί υποψίες μόνο και μόνο επειδή είναι Σομαλός. Μπορεί να αποδείξει την αθωότητά του; Έχει στοιχεία για το αυτονόητο;

Και η τρίτη ιστορία συμβαίνει σε ένα κέντρο κράτησης μεταναστών κάπου στην Αυστραλία, όπου δύο νέοι άνδρες από τη Ζιμπάμπουε, πτυχιούχοι πανεπιστημίων στη χώρα τους, έχουν φτάσει φοβισμένοι και θαλασσοδαρμένοι με όραμα μια νέα ζωή. Ελπίζουν να τους δοθεί πολιτικό άσυλο, όμως…

Η Μπόκο Χαράμ

Να σημειώσουμε εδώ πως η Μπόκο Χαράμ (αποδίδεται ως Η δυτική παιδεία απαγορεύεται στη γλώσσα Χάουσα) είναι εξτρεμιστική ισλαμιστική τρομοκρατική οργάνωση που δρα στη βόρεια Νιγηρία, ενώ έχει κάνει επιθέσεις και σε περιοχές του Τσαντ, του Νίγηρα και του Καμερούν. Ο αρχηγός της οργάνωσης είναι ο Αμπουμπακάρ Σεκάου. Υπολογίζεται ότι η οργάνωση διαθέτει 6.000 έως 8.000 μαχητές. Στόχος της οργάνωσης είναι να απαγορεύσει δραστηριότητες οι οποίες έχουν σχέση με το δυτικό τρόπο ζωής, ενώ από το 2009 έχει ως στόχο να εγκαθιδρύσει στη Νιγηρία ένα ισλαμικό χαλιφάτο, ανατρέποντας την κυβέρνηση της χώρας. Μετά την ίδρυσή της το 2002 από το Μοχάμεντ Γιουσούφ, η αυξανόμενη ριζοσπαστικοποίηση της Μπόκο Χαράμ οδήγησε σε μια βίαιη εξέγερση τον Ιούλιο του 2009 στην οποία οι ηγέτες εκτελέστηκαν. Η αναπάντεχη αναβίωσή της, ύστερα από μια μαζική απόδραση τον Σεπτέμβριο του 2010, συνοδεύτηκε από περίπλοκες επιθέσεις, αρχικά εναντίον εύκολων στόχων και στη συνέχεια, το 2011, με βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας σε αστυνομικά τμήματα και τα γραφεία του ΟΗΕ στην Αμπούτζα. Η περιοχή τέθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης στις αρχές του 2012, και τον επόμενο χρόνο το καθεστώς εκτάκτου ανάγκης επεκτάθηκε σε όλη τη βορειοανατολική Νιγηρία, με αποτέλεσμα την αύξηση των στρατιωτικών επιθέσεων. Η Μπόκο Χαράμ σκότωσε πάνω από 13.000 πολίτες ανάμεσα στο 2009 και το 2015, οι 10.000 από αυτούς το 2014, ενώ εκτοπίστηκαν πάνω από 1,5 εκατομμύριο. Επίσης έχει απαγάγει πάνω από 500 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 276 μαθητριών από το Τσίμπο.Η οργάνωση αρχικά συνδεόταν με την αλ Κάιντα, αλλά το 2014 υποστήριξε το ΙΚΙΛ πριν δεσμευτεί επίσημα την υποταγή της σε αυτό τον Μάρτιο του 2015. Το 2015 μπήκε με διαδοχικές τρομοκρατικές επιθέσεις, στις 3 Ιανουαρίου, οι ισλαμιστές της Μπόκο Χαράμ εισέβαλαν στην πόλη Μπάγκα, στη βορειοανατολική επαρχία του Μπόρνο και δολοφόνησαν εκατοντάδες άτομα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμα και για 2.000 νεκρούς.

Ρατσισμός

«Ο κόσμος θα ήταν καλύτερος με έναν ρατσιστή λιγότερο. Έτσι δεν είναι;», ρωτά ο συγγραφέας. Όπως είχε πει ο Ουμπέρτο Έκο, σε συνέντευξη του, «Είτε μας αρέσει είτε δεν μας αρέσει, η Ευρώπη θα γίνει μια πολυφυλετική και πολύχρωμη ήπειρος. Χωρίς να είναι κανείς μελλοντολόγος, μπορεί να προβλέψει ότι στην επόμενη χιλιετία το ευρωκεντρικό μοντέλο θα πάψει να είναι κυρίαρχο. Κανένας νοσταλγός του παρελθόντος και κανένας ρατσιστής δεν μπορεί να εμποδίσει τη μεγάλη επιμειξία και τη διασταύρωση των πληθυσμών».

Αν και οι χώρες έχουν κυριαρχικό δικαίωμα να καθορίσουν τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής στο έδαφός τους, έχουν επίσης την υποχρέωση να σέβονται, να προστατεύουν και να εκπληρώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των ατόμων υπό τη δικαιοδοσία τους, ανεξάρτητα από την εθνικότητατα, τη θρησκεία, την καταγωγή τους και ανεξάρτητα από το καθεστώς μετανάστευσής τους.

Η παράσταση

Τρεις ιστορίες βίας, άνομων συμφερόντων, κυνισμού αλλά και βαθιάς ανθρωπιάς ερμηνεύονται από τους τρεις ίδιους ηθοποιούς, οι οποίοι εναλλάσσονται σε ρόλους θύτη και θύματος. Δείχνοντας πως, στα θέματα που πραγματεύεται το έργο, τα όρια ανάμεσα στις δύο ιδιότητες είναι εντελώς δυσδιάκριτα… Θύτης και θύμα είναι μια σχέση αμφίσημη.

Ο σκηνοθέτης στήνει ένα δράμα, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και θρίλερ, βοηθούμενος από μία διανομή εξαιρετικών ηθοποιών και από ένα εμπνευσμένο σκηνικό (Σκηνικά-Κοστούμια: Κασσιανή Λεοντιάδου). Κάγκελα φυλακής και ένα απλό γραφείο δημόσιας υπηρεσίας παραπέμπουν στην κοινή μοίρα των ανθρώπων που ζουν τα ίδια αδιέξοδα, αναζητώντας το απλούστερο: να νιώσουν ασφαλείς. Άνθρωποι με περιορισμένες δυνατότητες επιλογής και αυτοδιάθεσης, θύματα του φόβου και μιας περιρρέουσας αγωνιώδους απειλητικής κατάστασης.

Είναι αξιοσημείωτος ο τρόπος που εκφράζονται οι ηθοποιοί, ο πάντα αξιόπιστος Μανώλης Κλωνάρης, ο δυναμικότατος Τάκης Παρασκευόπουλος και ο εκπληκτικός πρωτοεμφανιζόμενος Άγγελος Ανδριόπουλος, κτίζοντας τη δομή των ρόλων τους προοδευτικά αλλά με ταχείς ρυθμούς. Κεντούν με ζήλο την προσωπικότητα των ηρώων τους, πειστικότατοι, καίριοι, μέσα στο κέντρο της υποκριτικής τους συνέπειας.

Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τους δείτε, να τους τους ακούσετε, και στη συνέχεια να πάρετε και να μεταφέρετε τις δύσκολες αλήθειες τους.

Θαρραλέο και επίμονο το “Όταν Τα Χελιδόνια Κλαίνε”, ίσως και ενοχλητικό για το ίδιο το θέμα του. Η σκηνοθετική επεξεργασία του έγινε με μεγάλη ωριμότητα. Αν η λέξη “ωριμότητα” εκφράζει ακόμη τα ίδια πράγματα που ξέραμε, μεταξύ των οποίων αφοσίωση και μια δαιδαλώδη προσπάθεια κατανόησης του θέματος που διαχειρίζεσαι, τότε η τελευταία δουλειά του Θοδωρή Βουρνά ανήκει στην εσωτερική αλλά και τη θεατρική του ωριμότητα, καταστάσεις που δεν συμβαδίζουν πάντοτε αρμονικά στους δρόμους της τέχνης.

Ο σκηνοθέτης επιτρέπει στην παράστασή του, να ανοιχτεί στο ψυχολογικό, αλλά και στο πολιτικό πεδίο, δηλαδή στις πληγές και τα φαντάσματα της δημόσιας Ιστορίας όπως τη βιώνουμε τώρα.

Κυρίως όμως με εντυπωσίασε αυτό το βαθύ αίσθημα ανθρωπισμού, που κρύβεται πίσω από τη συγγραφή αλλά και τη σκηνοθετική προσέγγιση αυτού του τόσο σύνθετου και αληθινού έργου.

Ένα θεατρικό παζλ με συναισθηματική πληρότητα και στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ, που διαμορφώνει μια τεταμένη ατμόσφαιρα, ζωγραφισμένο σε χρώματα που μας ταρακουνούν με τόλμη πριν μας δώσουν μια γροθιά στο στομάχι.

***

Το έργο παρουσιάζεται σε μετάφραση Μαργαρίτας Δαλαμάγκα-Καλογήρου και σε σκηνοθεσία Θοδωρή Βουρνά και με τους ακόλουθους συντελεστές: Σκηνικά-Κοστούμια: Κασσιανή Λεοντιάδου. Σχεδιασμός φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας. Sound design: Βασίλης Τζιώκας. Βοηθός Σκηνοθέτη: Αλεξάνδρα Μηλιώνη. Φωτογραφίες: Ιάσονας Κονταίος. Παίζουν οι ηθοποιοί: Μανώλης Κλωνάρης, Τάκης Παρασκευόπουλος, Άγγελος Ανδριόπουλος.

 

  • Η παράσταση «Όταν Τα Χελιδόνια Κλαίνε» παίζεται κάθε Παρασκευή και Σάββατο, στις 21.00, μέχρι το τέλος Μαΐου.

 

 

14η Καλλιτεχνική Περίοδος 2018-2019
Χώρα αναφοράς: Νότιος Αφρική

***

Τιμές εισιτηρίων: 12€ (κανονικό), 10€ (μειωμένο), 5€ (ατέλεια)

Κρατήσεις θέσεων: 210 5242211

ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ
Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια

eirini aivaliwtou«Όταν τα Χελιδόνια Κλαίνε». Κάποιες σκέψεις ως κριτική μιας ώριμης παράστασης
Περισσότερα

Η Σύνθια Μπατσή είναι το σύγχρονο και ρομαντικό πρόσωπο της κυρα – “Φροσύνης”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Με έναν τρόπο ξεχωριστό, σχεδόν άπιαστο για συγγραφέα που επιχειρεί πρώτη φορά ένα τόσο φιλόδοξο και ταυτόχρονα τόσο ταπεινά σοβαρό εγχείρημα, ο Στέφανος Παπατρέχας – ένας καλλιτέχνης της εποχής του – διαβάζει τις μύχιες σκέψεις της ηρωίδας του και δεν μένει στο άρρητο και στο άφατο αλλά ποντάρει και στη δράση. Ένας καλός για τα δεδομένα της εποχής θεατής θα βρει σίγουρα την παράσταση «Φροσύνη» συναρπαστική, εκτός από συνταρακτική στο περιεχόμενο.

Ο συγγραφέας επενδύει προσωπικά, με τρυφερότητα και πάθος στην ανθρώπινη περίπτωση της γνωστής σε μας ως Κυρα-Φροσύνη, μιας καλλονής των Ιωαννίνων, που καταδικάσθηκε σε θάνατο από τον Αλή Πασά, όταν δεν ενέδωσε στις ερωτικές του πιέσεις.

“Φροσύνη” είναι ο τίτλος του νέου θεατρικού έργου του Στέφανου Παπατρέχα, που παρακολουθήσαμε στο θέατρο Άβατον. Η σκηνοθεσία του, που έγινε από τον Λάζαρο Βαρτάνη και τον ίδιο τον συγγραφέα, σίγουρα απαιτούσε δουλειά, ακρίβεια, επαγγελματισμό και ταλέντο. Ιδιότητες που διέθεταν και οι δύο, καθώς και η εξαιρετική ηθοποιός Σύνθια Μπατσή, που ερμήνευσε τον ιδιαίτερο αυτό μονόλογο.

 

Η γυναίκα

 

Μία γυναίκα ηθοποιός καλείται, στο πλαίσιο ενός αυτοσχεδιασμού, να ετοιμάσει ένα μονόλογο πάνω στην Κυρα-Φροσύνη, το ιστορικό πρόσωπο-θρύλο των Ιωαννίνων που πνίγηκε από τον Αλί Πασά στη λίμνη Παμβώτιδα.
Ψάχνοντας πληροφορίες και υλικό για το ρόλο που θα υποδυθεί, πέφτει πάνω σε στοιχεία που τη γοητεύουν, την προκαλούν. Δοκιμάζει ρούχα, στάσεις, φωνές, αυτοσχεδιάζει πάνω στην τελευταία νύχτα της Φροσύνης, πάνω στη ζωή, το γάμο, τα παιδιά της, τον έρωτά της για τον γιο του Αλί Πασά, Μουχτάρ, τις απαιτήσεις των άλλων για εκείνη, τις απαιτήσεις του έρωτά της για Εκείνον.
Πια δεν είναι η ηθοποιός, δεν είναι η Φροσύνη. Είναι μια γυναίκα δέσμια των επιθυμιών τόσο των γύρω της, όσο και των δικών της. Μια γυναίκα που της μέλλεται να πνιγεί, να μείνει στη μνήμη όλων ως αυτό που οι άλλοι κατάλαβαν για εκείνη, αφήνοντας ξεχασμένο το πραγματικό της πρόσωπο.

 

«Η πόρνη, η γυναίκα που πρόδωσε την πατρίδα, η ξεδιάντροπη…
Κι εγώ σαν ένα παιδί σε ένα σταυροδρόμι, μόνη, μετέωρη ανάμεσα σε όλα αυτά.
Σαν απλός θεατής της ζωής μου».

 

Η ιστορία αυτή ενέπνευσε αφενός τη δημοτική μούσα, αφετέρου και τους Έλληνες λογοτέχνες όπως τον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, ο οποίος έγραψε το 1859 ένα ποίημα αφιερωμένο σε αυτήν, επί του οποίου και βασίστηκε ο Ζακυνθινός μουσουργός Παύλος Καρρέρ και έγραψε ομώνυμη όπερα. Ενέπνευσε επίσης τους Α. Ραγκαβή, Αντώνιο Αντωνιάδη, Δημήτριο Βερναρδάκη και τον Σωτήρη Σκίπη, όπου στο ποίημα του τελευταίου βασίσθηκε ο Θεόδωρος Σπάθης αφήνοντας ημιτελή ομώνυμη επίσης όπερα.

Με πικρά ελεγειακό τρόπο ο Στέφανος Παπατρέχας αποκαλύπτει την κοινωνική και πολιτική διάσταση της Φροσύνης, μετατρέποντας περίτεχνα και τελετουργικά το ιστορικό γεγονός σε ένα σπαρακτικό εφιάλτη υπαρξιακών και πολιτισμικών διαστάσεων. Ταυτόχρονα, από άποψη σκηνοθεσίας, ο Λάζαρος Βαρτάνης και ο Στέφανος Παπατρέχας μας παρουσίασαν μια πρωτότυπης σύλληψης και ευρηματικής εκτέλεσης θεατρική δουλειά.

 

Ο εθνικός μύθος

 

Σύμφωνα με τον εθνικό μύθο (που διδάσκεται και στα σχολεία), η κυρα-Φροσύνη ήταν ερωμένη του γιου του Αλί πασά, Μουχτάρ. Επειδή όμως ο Αλί πασάς, επιθυμούσε τη Φροσύνη για τον εαυτό του, έστειλε τον γιο του σε εκστρατεία κι εκμεταλλευόμενος την απουσία του, προσπάθησε να κάνει τη Φροσύνη δική του. Αυτή αρνήθηκε, μένοντας πιστή στον Μουχτάρ, κάτι που εξόργισε τον Αλί πασά, ο οποίος διέταξε τον πνιγμό της, μαζί με άλλες δεκαεπτά γυναίκες, στην λίμνη των Ιωαννίνων. Η εντολή του εκτελέστηκε στις 11 Ιανουαρίου 1801 κι έκτοτε η Φροσύνη καθιερώθηκε στη λαϊκή συνείδηση σαν ηρωίδα που αντιστάθηκε στον τύραννο, ενώ από την Εκκλησία ανακηρύχτηκε σε «καλλιμάρτυς» (όπως και οι υπόλοιπες δεκαεπτά γυναίκες που έπνιξαν μαζί της). Ο μύθος περί έρωτος του Αλί πασά για την κυρα-Φροσύνη, πήρε σάρκα και οστά και μέσα από την ποίηση της εποχής, με κυριότερο το ποιητικό έργο τού Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, «Κυρά Φροσύνη».

 

Η Ιστορία

 

Παρότι η κυρα-Φροσύνη ήταν υπαρκτό πρόσωπο, όπως και η ερωτική της σχέση με τον Μουχτάρ, εν τούτοις, η δακρύβρεχτη, «ηρωική» υπόθεση, που επικράτησε στη νεοελληνική ιστορία, απέχει κάπως από την πραγματικότητα.
Η όμορφη Φροσύνη ήταν γόνος εύπορης οικογένειας και παντρεμένη από μικρή ηλικία με τον έμπορο και πρόκριτο Ιωαννίνων, Δημήτριο Βασιλείου. Ο σύζυγός της, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων, αναγκαζόταν να λείπει για μεγάλα χρονικά διαστήματα στη Βενετία, έως ότου εγκαταστάθηκε και μόνιμα εκεί.
Ο Βρετανός ιστορικός, Τζορτζ Φίνλεϊ, αναφέρει γι’ αυτήν: «[…] Κατά την μακράν απουσίαν του συζύγου της, η οικεία της περικαλλούς Ευφροσύνης κατέστη το εντευκτήριον των ευπαιδεύτων και πλουσίων νέων των Ιωαννίνων, εδέχετο δε αυτή ιδιαιτέρας επισκέψεις και πλούσια δώρα του Μουχτάρ πασά, χωρίς πολλήν προσπάθειαν όπως αποκρύψη την επονείδιστον σχέσιν. Η διαγωγή αύτη προκάλεσε μέγα σκάνδαλον, κι ελέγετο ότι ύπανδροι κυρίαι, των οποίων οι σύζυγοι απουσίαζον τόσον μακράν όσον ο της Ευφροσύνης, εμιμούντο την συμπεριφοράν της. Θύελλα αγανακτήσεως ηγέρθη μεταξύ χριστιανών ανδρών και μουσουλμανίδων υπάνδρων…» («Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως», τ. Α’, κεφ. Γ’).

 

Το δαχτυλίδι

 

Ο παράνομος ερωτικός δεσμός τής Φροσύνης με τον Μουχτάρ, φαίνεται ότι ήταν γνωστός στον στενό οικογενειακό της κύκλο, ο οποίος όχι μόνο τον ανεχόταν, αλλά τουναντίον τον ενθάρρυνε -για προφανείς ιδιοτελείς σκοπούς. Ο Μουχτάρ όμως, διέπραξε ένα ολέθριο σφάλμα: Είτε γιατί ερωτεύθηκε τη Φροσύνη, είτε γιατί εκτίμησε δεόντως τα ερωτικά της θέλγητρα, τής χάρισε το διαμαντένιο δαχτυλίδι τής συζύγου του.
Γράφει χαρακτηριστικά, σε ανέκδοτο υπόμνημα («Memoires sur la Grece et l’ Albanie pendant le gouvernement d’ Ali-pasha, par Ibraim-Manzour efenti», Paris, 1827, σελ. 174), ο γραμματέας τού Αλί πασά, Αθανάσιος Ψαλίδας: «Παράξενο πράγμα ήταν στα Γιάννενα σε μερικούς, όπου ατιμάζονταν ή τα παιδιά τους ή τα αδέλφια τους ή αι αδελφαίς τους από τούς πασάδες, οι οποίοι, αν εις την αρχή ελυπούνταν και εφαίνονταν πως βάνουν το κεφάλι τους να αποθάνουν, ύστερον όμως την ατιμίαν εστοχάζονταν τιμήν, ετεντώνονταν και υπερηφανεύονταν εις την ατιμίαν τού ιδικού τους και εφοβέριζαν και τον κόσμον και ήθελαν να συμβουλεύσουν και τούς άλλους και να δείχνονται στον κόσμο φρόνιμοι και έμπειροι σε όλα, οι νήπιοι και ανόητοι, και αγωνίζονταν να πλουτίσουν με την ατιμίαν τών ιδικών τους οι τρελλοί· και οι τίμιοι βλέποντες τα παρόμοια, ή έπρεπε διά να μην κινδυνεύσουν, να δαμάσουν την γλώσσαν τους, ή να τούς λεν καν ότι έχουν δίκιο σ’ εκείνα που λεν. Ταλαίπωρη ανθρωπότητα σε πόσα άτοπα κατανταίνεις από κάτω από μια τυραννική κυβέρνηση…».
Η Φροσύνη, «εκτιμώντας» το πανάκριβο δώρο τού εραστή της, όχι μόνο δεν το έκρυψε, αλλά το πούλησε για να αποκομίσει κέρδη. Στο τέλος, το παιχνίδι τής τύχης, έφερε τον χρυσοχόο που το είχε στην κατοχή του, μέσα στο σαράι, όπου διαπραγματευόταν την πώλησή του στην απατημένη σύζυγο τού Μουχτάρ. Έτσι, η σύζυγος τού Μουχτάρ πληροφορήθηκε έκπληκτη, μ’ αυτόν τον τρόπο, την απιστία του Μουχτάρ με τη Φροσύνη. Αυτή με τη σειρά της, απαίτησε από τον πεθερό της, δραστικά μέτρα και λύσεις, έτσι ώστε να λάβει ηθική ικανοποίηση και να δημιουργηθεί αντίβαρο στον διασυρμό που υπέστη. Σε διαφορετική περίπτωση, απείλησε να εγκαταλείψει τον Μουχτάρ και το σαράι και να επιστρέψει στον πατέρα της -μαζί και η αδελφή της, η οποία φέρονταν να είχε ερωτικές σχέσεις με τον πεθερό της. Το όλο συμβάν, καταγράφεται και στο βιβλίο τού Τρύφωνα Ευαγγελίδη «Η ιστορία τού Αλί πασά» (1896). Παρομοίως, κι ο Φίνλεϊ, κάνει αναφορά στα παράπονα της συζύγου του Μουχτάρ, αναφέροντας ωστόσο και τη φήμη, που έφερνε τον Αλί πασά, να είναι αυτός που ζητούσε την εκδίκηση, ως αποτυχημένος εραστής ο ίδιος. Ο Αλί πασάς είχε νυμφεύσει τούς δυο γιους του, Μουχτάρ και Βελή, με τις δύο κόρες τού πασά τού Βερατίου, Ιμπραΐμ. Ήταν δύο γάμοι, με σαφώς πολιτικοστρατιωτικά κριτήρια, όπου το συναίσθημα κι ο έρωτας είχαν δευτερεύουσα σημασία. Αν λοιπόν, οι δύο αδελφές πραγματοποιούσαν την απειλή τους, θα επρόκειτο για ένα βαρύ πλήγμα για τον Αλί, καθώς θα έχανε έναν στρατηγικό και σημαντικό σύμμαχο, όπως επιβεβαιώνει κι ο γραμματέας του, Αθανάσιος Ψαλίδας. Έτσι, ο Αλί πασάς, αν και διστακτικός αρχικά, διέταξε τον πνιγμό της Φροσύνης στη λίμνη Παμβώτιδα τών Ιωαννίνων. Ίσως για να ρίξει στάχτη στα μάτια του γιου του Μουχτάρ, αλλά και στις όποιες τυχούσες αντιδράσεις, διέταξε και τον ταυτόχρονο πνιγμό άλλων δεκαεπτά μοιχαλίδων και γυναικών «ελευθέρων ηθών» τών Ιωαννίνων (μεταξύ αυτών και μουσουλμάνων). Παράλληλα, διέταξε και τη δήμευση τών περιουσιών τους, ενώ τα δυο μικρά παιδιά τής Φροσύνης έμειναν στον δρόμο, χωρίς κανένας να τολμάει να αναλάβει την προστασία τους. Αξίζει να σημειωθεί, πως τη Φροσύνη, τη συνέλαβε προσωπικά ο ίδιος ο Αλί πασάς.

 

Έμπνευση

 

Σύμφωνα με τον Τρύφωνα Ευαγγελίδη, ο Αλί πασάς φερόταν να ήταν εξοργισμένος κι από το γεγονός ότι είχαν ανακαλυφθεί κάποιες επιστολές της Φροσύνης, στις οποίες τον εξύβριζε (η γνησιότητά τους πάντως, ήταν αμφισβητήσιμη).
Ίσως πάλι το πραγματικό πρόβλημα της γυναίκας του Μουχτάρ ήταν ο ανταγωνισμός στην επιρροή και στα ρουσφέτια της εποχής και όχι το δαχτυλίδι ή η ερωτική αντιζηλία.
Πάντως, αν δεν ήταν παθιασμένος και απαγορευμένος ο έρωτας της Φροσύνης και του Μουχτάρ δεν θα ήταν άξιος να εμπνεύσει τόσους δημιουργούς.

 

Έρωτας και πολιτική

 

Ο μονόλογος είναι ένα πολύ απαιτητικό είδος θεατρικού έργου. Η «Φροσύνη» μιλάει για ένα υπαρκτό πρόσωπο, μία γυναίκα φιλελεύθερη, ευφυή, μια γυναίκα που φημιζόταν για την ομορφιά της, το γένος της και πιθανόν τη μόρφωσή της. Το έργο έχει πολλαπλά επίπεδα, αφού μιλά για ένα πρόσωπο που ήταν μπροστά από την εποχή του, ενώ παράλληλα είχε πολλές ακόμα ιδιότητες. Είναι η σύζυγος, η μητέρα, η ερωμένη, η εταίρα (;), η Ελληνίδα που πήγε με τον Τούρκο κατακτητή στη συντηρητική κοινωνία των Ιωαννίνων εκείνης της εποχής, η γυναίκα που πεθαίνει με τον τραγικότερο τρόπο. Αναφέρεται μάλιστα ότι η Φροσύνη επηρέαζε τον Μουχτάρ σημαντικά και ίσως αυτή να ήταν και η αιτία του διωγμού της.
Έρωτας, αισθησιασμός, θάνατος, ελευθερία, διπλωματία, πολιτική, κοινωνία, γάμος, οικογένεια. Όλη αυτή η πολυεπίπεδη θεματική γύρω από τη Φροσύνη αγγίζει βαθιά το θεατή. Το φρικτό επεισόδιο με τον πνιγμό της παρέχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά της ρομαντικής λαϊκής τραγωδίας: τη φρίκη από τη βαρβαρότητα του τυράννου, την υπέρ της πίστεως, τιμής και πατρίδας θυσία μιας Ελληνίδας χριστιανής, και το εξωτικό σκηνικό της ακίνητης Γιαννιώτικης λίμνης με τα χιονοσκεπή βουνά της Ηπείρου και τους μιναρέδες του σεραγιού του κάστρου του Αλή Πασά, που πλάθει η φαντασία.

 

Η Σύνθια Μπατσή με τον Λάζαρο Βαρτάνη και τον Στέφανο Παπατρέχα.

Η παράσταση

Η παράσταση δίνει μια σύγχρονη αλλά και ρομαντική άποψη για την προσωπικότητα της κυρα-Φροσύνης και διαβάζει την ιστορία με σημερινό τρόπο. Ένα ιδιαίτερο στοιχείο της είναι το νερό, με τη διαύγεια και την κίνηση του του οποίου “παίζει” η σκηνοθεσία. Το φινάλε είναι εξαιρετικά εύστροφο και πρωτότυπα ευρηματικό. Επαναφέρει τον θεατή στο παρόν με έναν απρόβλεπτο τρόπο.

Από τη Σύνθια Μπατσή είδαμε το πάθος της ερμηνείας, μιας ερμηνείας που μαγνήτισε το κοινό. Με ευκινησία αίλουρου, ζωογόνο ενέργεια, αφοπλιστική αθωότητα και αλλαγές υποκριτικής θερμοκρασίας, αξιοποίησε το λόγο του συγγραφέα και, κυρίως, ό,τι αυτός υποβάλλει μέσα από τις γραμμές.

Η σκηνοθεσία των Λάζαρου Βαρτάνη – Στέφανου Παπατρέχα είχε φροντίδα, συνέπεια και την ποιητική ατμόσφαιρα που έδωσε στην παράσταση την αναγκαία πνοή της.

Για τα θαυμάσια σκηνικά – κοστούμια της Έλλης Εμπεδοκλή, αυτό που έχουμε να σημειώσουμε είναι πως το θέατρο κερδίζει πλέον μια σοβαρή εργάτρια.

Η ποίηση υπήρχε παντού στην παράσταση. Στο μεστό κείμενο, στην αξιόλογη μουσική της Σίσσυς Βλαχογιάννη, στους έξοχους φωτισμούς του έμπειρου Λευτέρη Παυλόπουλου.

Η «Φροσύνη» έχει ευθυμία, έχει μεγάλη συγκίνηση και αφόρητο πόνο. Είναι ο θρύλος του κάλλους, είναι η γυναίκα που δεν δίστασε σε μια αντίξοη εποχή να δοκιμάσει την ομορφιά της ζωής. Μια παράσταση που σε αγγίζει βαθιά μέσα σου, αρκεί να αφήσεις έξω από το θέατρο τον εγωισμό της ατομικότητάς σου.

Η σημαντική αυτή κατάθεση, που έχει τις ρίζες της σε μία αληθινή ιστορία, ταυτόχρονα υπερασπίζεται τα δικαιώματα της γυναίκας σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία. Μιας γυναίκας, μάλιστα σαν τη Φροσύνη, που υπήρξε σύμβολο ελεύθερου πνεύματος.

 

Σκηνικά – Κοστούμια με την υπογραφή της Έλλης Εμπεδοκλή.

 

Συντελεστές

 

Κείμενο: Στέφανος Παπατρέχας
Σκηνοθεσία: Λάζαρος Βαρτάνης – Στέφανος Παπατρέχας
Σκηνικά – Κοστούμια: Έλλη Εμπεδοκλή
Μουσική: Σίσσυ Βλαχογιάννη
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Φωτογραφίες – Trailer – Σχεδιασμός αφίσας: Ναταλία Β.
Βοηθός σκηνοθέτη: Αλέξανδρος Καναβός
Επικοινωνία παράστασης: Μαριάννα Παπάκη

Στην παράσταση ακούγεται η φωνή του Αιμίλιου Χειλάκη

Ερμηνεύει η Σύνθια Μπατσή

  • Θέατρο Άβατον
eirini aivaliwtouΗ Σύνθια Μπατσή είναι το σύγχρονο και ρομαντικό πρόσωπο της κυρα – “Φροσύνης”
Περισσότερα

“Φυλές”: Μια ιστορία αγάπης και ενηλικίωσης στο θέατρο “Σταθμός”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Πέντε χρόνια μετά το ανεπανάληπτο «Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα» που το ελληνικό κοινό λάτρεψε, ο Τάκης Τζαμαργιάς και ο Μάνος Καρατζογιάννης συναντήθηκαν ξανά, αυτή τη φορά με το πολυβραβευμένο έργο της Νίνα Ρέιν «Φυλές» (Drama Desk Award for Outstanding Play, New York Drama Critics’ Circle Award, Off-Broadway Alliance Award – Best Play, υποψήφιο για Olivier Award), που ανέβασαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα με μια εξαιρετικά επιτυχημένη διανομή στο όμορφο θέατρο Σταθμός.
Ο Μπίλι, αν και εκ γενετής κωφός, έχει μεγαλώσει «φυσιολογικά» μέσα σε μια οικογένεια που έχει κάνει τα πάντα για να αμβλύνει τις συνέπειες της διαφορετικότητάς του.
Η εισβολή όμως της Σύλβια στον μικρόκοσμο της οικογένειας ανατρέπει ό,τι ίσχυε μέχρι τότε. Παρότι o Κρίστοφερ, ο πατέρας της οικογένειας, επιμένει πως «χωρίς τις λέξεις δεν μπορούμε να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας», τα μέλη της άλλοτε μέσα από τη γλώσσα κι άλλοτε μέσα από τη σιωπή διεκδικούν τη δική τους φωνή.

 

 

Η γλώσσα

Το έργο μάς φέρνει να αναρωτηθούμε κατά πόσο οι λεκτικοί διαξιφισμοί με τα πλούσια μεταγλωσσικά στοιχεία και η σπατάλη λέξεων που στηρίζουν κενά σχήματα και σαθρά ιδεολογήματα είναι ικανά να βοηθήσουν τα μέλη κάθε φυλής – οικογένειας να αφουγκρασθούν την αλήθεια και να εκφράσουν την αγάπη τους.
Αποτελεί κλειδί ή παγίδα η Νοηματική Γλώσσα; Ποια είναι τα προτερήματα και οι αδυναμίες της;
Ποια είναι η γενεσιουργός αιτία του πολιτισμού των κωφών; Ποιες συνθήκες ευνόησαν την κοινότητα των κωφών να αναπτυχθεί τόσο πολύ στον 20ο αιώνα; Ποια τα θετικά και ποια τα αρνητικά αυτής της ραγδαίας εξέλιξης των κοινοτήτων τους;
Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ της νοηματικής και της προφορικής γλώσσας στην εγκεφαλική λειτουργία;
Τελικά ο λόγος μπορεί να σε περιορίζει όσο και η σιωπή, από την άλλη η σιωπή μπορεί να έχει την ίδια ευφράδεια με το λόγο.

 

 

Η οικογένεια

Η οικογένεια του Μπίλι, όπως κάθε οικογένεια, είναι μια φυλή, με τη δική της μοναδική γλώσσα, τις δικές της συνήθειες και τους δικούς της εσωτερικούς κανόνες. Μια οικογένεια δυσλειτουργική στις σχέσεις της, αναγνωρίσιμη και οικεία κατά τα άλλα, όπου τα μέλη της συνειδητά ή μη παλεύουν να βρουν τη φωνή τους, κι από την άλλη ο Μπίλι διεκδικεί τη δική του φωνή, μέσα από τη σιωπή του, αξιοποιώντας τον κώδικα της νοηματικής.

Οι φυλές στο κωμικό – δραματικό έργο της Νίνα Ρέιν, «Φυλές», είναι οι Εβραίοι, οι διανοούμενοι και οι κωφοί- όπως αυτές γίνονται αντιληπτές μέσα από το φακό της ομιλητικότατης, και συχνά ανταγωνιστικής, βρετανο-εβραϊκής οικογένειας.

Ο πάτερ φαμίλιας, ο Κρίστοφερ, είναι ένας ελιτιστής, πολιτικώς μη ορθός ακαδημαϊκός και συγγραφέας, που όχι μόνο αρνείται να είναι μέρος της εβραϊκής φυλής αλλά επιτίθεται και σ’ οποιουδήποτε είδους συμβατικότητα. Ως εκ τούτου μένει άναυδος όταν ο γιος του Μπίλι, που είναι εκ γενετής κωφός, αλλά περιμένουν από αυτόν να διαβάζει τα χείλη τους, φέρνει στο σπίτι το κορίτσι του, τη Σύλβια, που χάνει βαθμιαία την ακοή της και μαθαίνει στον Μπίλι νοηματική και επιπλέον τον φέρνει σε επαφή με άλλα μέλη της κοινότητας των κωφών του Λονδίνου. Ο Κρίστοφερ ισχυρίζεται ότι η κοινότητα των κωφών είναι μια αίρεση «βασισμένη στην αποκλειστικότητα» κι ότι οι κωφοί είναι «οι γαμημένοι μουσουλμάνοι των αναπήρων» και ότι το να καθιστάς το ψεγάδι σου το επίκεντρο της προσωπικότητάς σου είναι γελοίο.

 

 

Η ανάγκη να ανήκεις

Η Νίνα Ρέιν, μια νέα δυναμική φωνή του βρετανικού θεάτρου, επεξεργάζεται με ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση μια σειρά ευαίσθητων θεμάτων: την απουσία ενσυναίσθησης ακόμα κι ανάμεσα στους πιο στενούς ανθρώπινους δεσμούς, τα όρια της λεκτικής επικοινωνίας, την ανάγκη να ανήκεις σε μια φυλή παρά τα όποια αδιέξοδά της.

Πλάι στον επιθετικό λόγο του Κρίστοφερ, η γυναίκα του Μπεθ, ο μεγαλύτερος γιος του, Ντάνιελ, που υποφέρει από ακουστικές παραισθήσεις και η κόρη του Ρουθ, μια επίδοξη τραγουδίστρια της όπερας, συμπληρώνουν τις δυναμικές της εξουσίας στην οικογένεια, που θα ανατραπούν κατά τη διάρκεια του έργου.

Στη θαυμαστή αυτή αλληγορία της, η Νίνα Ρέιν εστιάζει στην περιπλοκότητα της επικοινωνίας μέσα στον μικρόκοσμο της φυλής μας, της ίδιας μας της οικογένειας, στα πιο κοντινά μας άτομα, εκείνα δηλαδή που «αγαπάμε και γνωρίζουμε πιο πολύ».

 

 

«Άτομο με ειδικές ανάγκες»

Η παράσταση μας καλεί να ευαισθητοποιηθούμε ως προς το άλλο, το αλλότριο, το ξένο, το διαφορετικό. «Άτομο με ειδικές ανάγκες» είναι αυτός που δυσκολεύεται ή αδυνατεί να απολαύσει όσα η κοινωνία μας προσφέρει και ταυτόχρονα δεν μπορεί και ο ίδιος να προσφέρει όσα θα ήθελε στην κοινωνία και στον εαυτό του.
Ο όρος «άτομα με ειδικές ανάγκες» είναι έννοια σχετική και αφορά περισσότερο το κοινωνικό περιβάλλον και το πώς αυτό αντιμετωπίζει και συμπεριφέρεται σε κάθε ξεχωριστό μέλος της, παρά το άτομο με ιδιαιτερότητες καθ’ αυτό.

Οι κωφοί έχουν τις ίδιες δυνατότητες και ικανότητες με τους ακούοντες. Η κώφωση άλλωστε δε σχετίζεται με τα ταλέντα και τη νοημοσύνη, κάτι που πρέπει να γίνεται αντιληπτό απ’ όλους.

Στην παράσταση αναδύονται με δεξιοτεχνία υπεριστορικά στοιχεία και ζητήματα: αναπηρία, στερεότυπα, προσωπική ευθύνη, επιλογές, περιθωριοποίηση, ενδοοικογενειακή ζωή, καταπίεση, ελευθερία, ανάγκη για καταξίωση.

 

 

Η παράσταση

Ολοκληρωμένους, διαφορετικούς χαρακτήρες και καλογραμμένες, ενδιαφέρουσες σκηνές βλέπουμε στην παράσταση “Φυλές” του θεάτρου «Σταθμός», που σκηνοθετεί ο Τάκης Τζαμαργιάς. Η δράση και η προβληματική του έργου έχουν πολλά να πουν σε παιδιά και εφήβους. Η αποδοχή της ετερότητας όταν δεν γίνεται αυτοσκοπός θα αναδυθεί αβίαστα αφήνοντας τον θεατή ελεύθερο σε ταυτίσεις και συγκρούσεις, οι οποίες βοηθούν τον καθένα μας να δομήσει το δικό του αξιακό σύστημα.
Στο μεγαλύτερο μέρος της Ιστορίας οι κωφοί έπρεπε να προσαρμόζονται στην κουλτούρα των ακουόντων ή να κρύβονται. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η ύπαρξη της κουλτούρας των κωφών έχει αναγνωριστεί σε μεγάλο βαθμό.
Κατά βάθος το πρόβλημα της αναπηρίας είναι βαθιά πολιτικό, κοινωνικό και φιλοσοφικό ζήτημα. Αντανακλά σε όλο το μεγαλείο της το τι κοινωνία έχουμε και το τι κοινωνία θέλουμε. Κάτω από αυτή τη λογική μπορούμε να πούμε ότι δεν υπάρχουν «τέλειοι» και «ατελείς» άνθρωποι, όλοι μας είμαστε άτομα με ειδικές ανάγκες αλλά και ικανότητες.
Μέσα στη διαφορετικότητά μας μπορούμε να οικοδομήσουμε μια κοινωνία που θα έχει στο κέντρο της τις πολύμορφες ανάγκες μας και όχι το κέρδος. Να ξαναανακαλύψουμε την αλληλεγγύη, τον συλλογικό αγώνα, να πάψουμε να είμαστε θεατές και να γίνουμε πρωταγωνιστές στα δρώμενα της ζωής.
Αρκεί να αγαπήσουμε αυτό που είμαστε για να αγαπήσουμε και αυτούς που έχουμε γύρω μας.
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέσα από τη δράση τους μπορούν να σπάσουν τον ρατσισμό και την αδιαφορία, καθώς η φυσική τους ιδιαιτερότητα δεν είναι μειονεξία αλλά μια πραγματικότητα που μπορεί πολλές φορές να δράσει απελευθερωτικά…
Συχνά πιστεύουμε ότι οι κωφοί ή οι ομοφυλόφιλοι ή άλλες μειονότητες δεν μπορούν να πράξουν κάτι αρνητικό, κι έτσι οι φυλές αυτές πρέπει να αναπαρίστανται ως καλές και θετικές. Κι αυτό όμως αποτελεί διάκριση. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, όλοι μπορεί να είναι και θετικοί και αρνητικοί. Οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, οι σεξουαλικές τους προτιμήσεις, οι ιδιαιτερότητές τους ή οτιδήποτε άλλο, δεν έχουν καμία σημασία.
Γι’ αυτό και οι «Φυλές» είναι μια ιστορία ενηλικίωσης. Για τους ήρωες και για τους θεατές.
Ο Τάκης Τζαμαργιάς διαχειρίζεται αριστοτεχνικά το υλικό του και φτιάχνει μια θαυμάσια παράσταση αναδεικνύοντας την ψυχική περιοχή στην οποία βρίσκεται ο κάθε ήρωας του έργου.
Σε μια ευφυή σύλληψη στη σκηνή προβάλλει λέξεις διαφορετικές από αυτές που εκφωνούνται. Λέξεις κρυφές και κρυπτικές, λέξεις ουσιαστικές και λέξεις διφορούμενες. Λέξεις που σχολιάζουν, κριτικάρουν, παρατηρούν, ελέγχουν.

 

 

Οι ερμηνείες

Αυθεντικές οι ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς, με εκπληκτική την υποκριτική εργασία του Μάνου Καρατζογιάννη πάνω στο ρόλο του Μπίλι. Πρόκειται για μια ερμηνεία που τον τιμά ως καλλιτέχνη. Η Βασιλική Τρουφάκου έπιασε το εύθραυστο αλλά γεμάτο ελπίδα πρόσωπο της Σύλβια. Γνήσια η ερμηνεία της, αναδεικνύεται σε μια από τις πιο ευαίσθητες και αληθινές που είδαμε φέτος.  Εντυπωσιακοί οι Μανώλης Μαυροματάκης και Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, δύο από τους πιο σπουδαίους ηθοποιούς που διαθέτει σήμερα η ελληνική σκηνή. Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης ενθουσίασε στο ρόλο του αινιγματικού αδελφού και η Ελένη Μολέσκη αποτέλεσε την όμορφη έκπληξη της παράστασης με τη στερεότητα και τον ορθολογισμό της υποκριτικής της.

Το έργο κύλησε με κινηματογραφική ροή μέσα στα θαυμάσια σκηνικά και κοστούμια Εδουάρδου Γεωργίου, με τη ζωντάνια της μουσικής του Γιώργου Χριστιανάκη και τους φροντισμένους φωτισμούς του Αλέξανδρου Αλεξάνδρου.

Μια παλιά κινέζικη παροιμία λέει: «Δεν μπορείς να εμποδίσεις το πουλί της αναποδιάς να πετάξει πάνω από το κεφάλι σου. Μπορείς όμως να το εμποδίσεις να φωλιάσει ανάμεσα στα μαλλιά σου». Οι επιλογές είναι πολλές. Η έλλειψη ακοής είναι μόνον ένα χαρακτηριστικό των κωφών ατόμων και δεν πρέπει να αγνοούνται όλα τα υπόλοιπα. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να βλέπει κανείς τον κόσμο. Είναι ένας τρόπος να ακούς με την ψυχή σου. Να δυναμώσεις τη φωνή μέσα σου!

***

Η Νίνα Ρέιν (Nina Raine) σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στην Οξφόρδη. Το 2000 κέρδισε μια υποτροφία για να σπουδάσει σκηνοθεσία στο Royal Court Theatre του Λονδίνου, όπου και εργάστηκε σαν βοηθός σκηνοθέτη σε πολλά έργα.

Το πρώτο της θεατρικό έργο, Rabbit, που σκηνοθέτησε η ίδια, ανέβηκε το 2006 στο Old Red Lion Theatre του Λονδίνου και ακολούθως στο Trafalgar Studios του West End και απέσπασε πολλά σημαντικά βραβεία στην Ευρώπη και την Αμερική.

Το δεύτερο έργο της, Tribes (Φυλές), έκανε πρεμιέρα στο Royal Court του Λονδίνου το 2010 και ανέβηκε μετά στη Νέα Υόρκη, στη Μελβούρνη και στο Πόρτλαντ. Το έργο ασχολείται με μια δυσλειτουργική οικογένεια που ανατρέφει έναν κωφό γιο.

Το επόμενο έργο, Tiger Country, γράφτηκε κατά παραγγελία του Hampstead Theatre και ανέβηκε τον Ιανουάριο του 2011 με δική της σκηνοθεσία.

Το τέταρτο έργο της, Συναίνεση, Consent, ανέβηκε τον Απρίλιο του 2017 από το National Theatre σαν συμπαραγωγή με την ομάδα Out of Joint. Το έργο είχε τεράστια επιτυχία και μεταφέρθηκε τον επόμενο χρόνο στο Harold Pinter Theatre του West End.

Το πέμπτο θεατρικό έργο, Stories, ανέβηκε στο National Theatre το φθινόπωρο του 2018.

***

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι, λόγω επιτυχίας, της παράστασης ΦΥΛΕΣ της Νίνα Ρέιν, σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά, το θέατρο Σταθμός προσθέτει τρεις έξτρα παραστάσεις: Πέμπτη 2/5, Παρασκευή 3/5 και Κυριακή 5/5 στις 21:00.

Στη συνέχεια η παράσταση θα ταξιδέψει στη Θεσσαλονίκη, όπου και θα παρουσιαστεί στο θέατρο Αμαλία στις 16/5, 17/5, 18/5 και 19/5/2019.

Ταυτότητα παράστασης

«Φυλές»
της Νίνα Ρέιν
σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά
Μετάφραση: Έρι Κύργια
Σκηνικά – Κοστούμια: Εδουάρδος Γεωργίου
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Μουσική επιμέλεια & Πρωτότυπη Μουσική: Γιώργος Χριστιανάκης
Βοηθός σκηνογράφου: Έλλη Αποστολάκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Χρήστος Τζαμαργιάς
Βίντεο: Δήμητρα Τρούσα
Σύμβουλος δραματουργίας: Ελένη Μολέσκη
Επιστημονικός σύμβουλος: Κωνσταντίνος Σαμαράς

Ερμηνεύουν
Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Μανώλης Μαυροματάκης, Δημήτρης Κουρούμπαλης, Μάνος Καρατζογιάννης, Βασιλική Τρουφάκου, Ελένη Μολέσκη.
*
Παραγωγή: Lead-in-Arts ΑΜΚΕ, Θέατρο Σταθμός

 

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:15.
Διάρκεια: 110 λεπτά
*
Θέατρο Σταθμός
Βίκτωρος Ουγκώ 55, Αθήνα
Μετρό Μεταξουργείο
Τηλέφωνο: 210-52.30.267
*
Εισιτήρια
Τετάρτη και Παρασκευή: Κανονικό 13 ευρώ, μειωμένο 10 ευρώ.
Σάββατα και Κυριακές: Κανονικό 15, Μειωμένο 12
Ατέλειες: 5 ευρώ (ισχύουν Τετάρτες-Παρασκευές)

  • Φωτογραφίες: Νίκος Πανταζάρας
eirini aivaliwtou“Φυλές”: Μια ιστορία αγάπης και ενηλικίωσης στο θέατρο “Σταθμός”
Περισσότερα

Ιωσήφ Ιωσηφίδης. Είναι ωραίος «o Παίκτης» και μάλιστα από παραδοσιακό… τζάκι και όχι από ρουλέτα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

«Κόλλησα την αγάπη μου για το θέατρο, βλέποντας τον πατέρα μου να παίζει στην ερασιτεχνική θεατρική ομάδα της Νάουσας. Το όνομα της ομάδας ήταν «Ζαφειράκης». Τι να πω τώρα. Ήταν «βίος και πολιτεία» αυτή η παρέα, όπου ήταν όλοι δεμένοι. Αυτά ξέρετε είναι θέμα χημείας. Δηλαδή βρέθηκαν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι ταίριαξαν μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, έκαναν παρέα, έπαιρναν τις κιθάρες, τραγουδούσαν, ερασιτεχνικά όλα αυτά. Είχαν όλοι τις δικές τους δουλειές. Όμως πήγαιναν σε άλλες πόλεις, έβγαιναν με την ντουντούκα, φορούσαν τα ρούχα της παράστασης και γινόταν ένας χαμός. Μάλιστα ένα έργο του Κώστα Κόλλα, το «Ποιος φοβάται τον Οδυσσέα», βραβεύτηκε τότε από τη Μελίνα Μερκούρη. Όνειρό μου, εάν μπορέσω και πείσω κάποιον παραγωγό, θα την κάνω κι εγώ αυτή την παράσταση. Έτσι μ’ αυτή την παρέα ζυμώθηκα και μεγάλωσα. Ο Δάνης, ο Γιώργος Βογιατζούλης, ονόματα που δεν τα ξέρει ο κόσμος, αλλά για μένα σημαίνουν πολλά πράγματα. Ο Καμπάκης, ο Φώτης Ιγνατιάδης, άνθρωποι, φίλοι του πατέρα μου, που παίζανε όλοι μαζί. Ο Γιώργος Μπέκας που ήταν σε άλλη ομάδα και κάποια στιγμή, στη Γ’ Γυμνασίου, η ομάδα του σχολείου με επικεφαλής τον Νίκο Κύρου – τον δάσκαλο που έχει δώσει την ζωή του για τα παιδιά της Νάουσας – αποφασίζει και λέει: Θα κάνουμε μία παράσταση, θα κάνουμε το «Όνειρο του Σκιάχτρου» του Ευγένιου Τριβιζά, με τον Αποστόλη Μπατσή για βοήθεια και τη Βαρβάρα Χαλάτση. Ανθρώπους, καθηγητές μου. Εγώ παίζω το ρόλο του δεσμοφύλακα. Κάνουμε πρόβες, ατέλειωτες πρόβες και κάποια στιγμή πάμε στο Δημοτικό Θέατρο Νάουσας. Ανεβαίνω στη σκηνή, κατεβαίνω από τη σκηνή και λέω: «Εγώ αυτό θέλω να κάνω». Ακολούθησαν πολλές παραστάσεις με την Ομάδα του Ζαφειράκη. Εκεί όλοι με αγκάλιασαν, μου έδωσαν ρόλους, έπαιζα και στο σχολείο και στο «Ζαφειράκη». Φυσικά ξεκίνησα από το 3ο Γυμνάσιο Νάουσας με τον Νίκο Κύρου. Υπάρχουν και φωτογραφίες στο σχολείο όπως ξέρω. Δεν έχω πάει, αλλά θέλω πολύ σε πρώτη ευκαιρία να πάω να τις δω αλλά και να παίξω για τα παιδιά. Το χρωστάω σε αυτό το Γυμνάσιο αφού εκεί είπα: «Αυτό θέλω να κάνω» και αυτό έκανα.

*

Έρχονται μετά: Μαρία Χορς, Νίκος Μπουσδούκος, Κώστας Τσιάνος, Ρένα Γεωργιάδου, Νικήτας Τσακίρογλου, Τιτίκα Νικηφοράκη, Μαρία Σκούντζου, Ιάκωβος Ψαράς.

*

Τέλος, μεγάλη μου δασκάλα, τα τελευταία χρόνια, η Σοφία Καραγιάννη, που είναι η γυναίκα μου. Χωρίς να έχει τέτοια πρόθεση, για μένα είναι μεγάλη δασκάλα».

 

***

 

Στο “104”. Του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι “Ο Παίκτης”. Από αριστερά: Κορίνα Θεοδωρίδου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Βασιλική Διαλυνά, Αλέξανδρος Τούντας.

 

Τα παραπάνω μου έλεγε ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης τον Οκτώβριο του 2016 σε συνέντευξη για το catisart.

*

Τώρα θα μου πείτε τι σχέση έχουν οι 381 λέξεις που προηγήθηκαν, με το έργο «Ο Παίκτης» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι που παίζεται στο «104». Τι σχέση έχει η Νάουσα με τη Μόσχα…

Ε! λοιπόν, έχουν απόλυτη σχέση μιας και αποδεικνύουν ότι ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης είναι ωραίος «Παίκτης» και μάλιστα από …τζάκι και όχι από ρουλέτα. Αλίμονο αν περίμενε να βρει την τύχη του στη ρουλέτα όπως ο Αλεξέι Ιβάνοβιτς.

Το «τζάκι» που έχτισε ο μπαμπάς Παύλος Ιωσηφίδης στη Νάουσα και που το στέριωσε με κόπους και θυσίες στην Αθήνα ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης με τη Σοφία Καραγιάννη είναι σήμερα το πολιτιστικό ορμητήριο GAFF όπου οι δυο τους με την ομάδα τους δημιουργούν έργα θαυμαστά όπως «Ο Παίχτης» που είδαμε στο «104».

 

***

 

Σοφία Καραγιάννη. Δυνατό όνομα στην ελληνική θεατρική σκηνή.

Βασιλική Διαλυνά. Έκανε μια απολαυστική "γιαγιά".

 

 

Ο «Παίκτης» είναι μυθιστόρημα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι που γράφτηκε και δημοσιεύθηκε το 1866. Κάτω από την πίεση των πιστωτών του, o Ντοστογιέφσκι όφειλε ως την 1η Νοεμβρίου 1866 να παρουσιάσει ένα νέο μυθιστόρημα, το οποίο θα συμπεριλαμβανόταν στα Άπαντά του, που θα εκδίδονταν από τον εκδότη Στελόφσκι. Στην περίπτωση μη τήρησης της συμφωνίας αυτής, το σύνολο των πνευματικών δικαιωμάτων των προγενέστερων και μεταγενέστερων έργων του θα περιέρχονταν στον εκδότη του για δέκα χρόνια. Αυτό το γεγονός ανάγκασε τον Ντοστογιέφσκι να διακόψει τη δουλειά του πάνω στο Έγκλημα και Τιμωρία και να υπαγορεύσει μέσα σε ένα μήνα τον «Παίκτη» στην ειδικά προσκεκλημένη στενογράφο Άννα Γκριγκόριεβνα Σνίτκινα, η οποία έγινε αργότερα η δεύτερη γυναίκα του. Το έργο είχε ως αρχικό τίτλο «Ρουλέτενμπουργκ», αλλά άλλαξε ύστερα από την απόφαση του εκδότη για έναν πιο «ρωσικό» τίτλο.

 

***

 

Σε μια μικρή πόλη της Γερμανίας, αριστοκράτες, κοινοί θνητοί και απατεώνες επιδίδονται με πάθος στα τυχερά παιχνίδια. Με άκρατο κυνισμό και με σαφείς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις τζογάρουν χρήματα, ανθρώπους και αισθήματα. Εκεί, σε αυτή τη μικρογραφία της Ευρώπης με τις πολλές γλώσσες, τις διαφορετικές νοοτροπίες και με τις ιδιαιτερότητες κάθε λαού, ο νεαρός δάσκαλος Αλεξέι Ιβάνοβιτς θα παρασυρθεί στη δίνη του αδιέξοδου έρωτα και θα παίξει στη ρουλέτα κάθε ίχνος αξιοπρέπειας. Ένας απόστρατος Ρώσος στρατηγός επισκέπτεται την πόλη με τα παιδιά και τη φιλενάδα του, μια κατά πολύ νεότερή του γυναίκα, με την οποία ετοιμάζεται να παντρευτεί. Όμως ο νεαρός δάσκαλος Αλεξέι Ιβάνοβιτς, είναι ερωτευμένος με την Πολίνα, τη μεγαλύτερη κόρη του στρατηγού. Βρισκόμενος στα πρόθυρα χρεοκοπίας, ο στρατηγός περιμένει να κληρονομήσει τη θεία του. Παράλληλα ο Αλεξέι, παρασυρμένος από τον τυραννικό και ανεκπλήρωτο έρωτα προς την Πολίνα, ξεκινά να παίζει στο καζίνο της πόλης προσφέροντας όλα τα κέρδη στην αγαπημένη του…

 

***

 

Κορίνα, Ιωσήφ, Βασιλική, Αλέξανδρος. Τα έδωσαν όλα, κέρδισαν… και μας κέρδισαν.

 

 

Στο δικό μας «Ρουλέτενμπουργκ» λοιπόν διαπιστώσαμε το πόσο σωστή είναι η διαπίστωση ότι «Ομάδα που κερδίζει, δεν αλλάζει…».

-Έτσι χαρήκαμε τα ευρηματικά Σκηνικά – Κοστούμια και τις μάσκες με την υπογραφή της Κωνσταντίνας Κρίγκου, η οποία σε χρόνο – μηδέν γέμισε με χρώμα την άδεια μαύρη σκηνή στον άνω χώρο του «104».

Μαργαρίτα Τρίκκα είχε την Επιμέλεια κίνησης και μέσα στη μικρή σκηνή του «104» έκανε θαύματα και μας έκανε να νιώσουμε ότι είμαστε σε… γήπεδο.

Στάθης Δρογώσης με τις μουσικές του συνθέσεις δημιούργησε το κατάλληλο ηχητικό περιβάλλον για τους ήρωες του Ντοστογιέφσκι.

-Για άλλη μια φορά ο Νίκος Βλασόπουλος σχεδίασε τους Φωτισμούς ξεπερνώντας τις όποις δυσκολίες του συγκεκριμένου χώρου.

-Στους κορυφαίους της ομάδας και η Βοηθός Σκηνοθέτη, η Βάσια Μίχα. Αθόρυβη εργάτρια πίσω από τα φώτα…

-Ασφαλώς τα πάντα στηρίχτηκαν στην εξαιρετική μετάφραση που έκανε από τα γαλλικά ο Μιλτιάδης Σαλβαρλής.

-Τα μυστικά της επιτυχίας του «Παίκτη» και τα γερά θεμέλια μπήκαν από την προσαρμογή του κειμένου που έκανε η Σοφία Καραγιάννη, ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης και η Βάσια Mίχα.

 

*

 

Αλέξανδρος Τούντας, γνώριμός μου από τον «Διγενή Ακρίτη», αποδείχθηκε πολύ δυνατός «Παίκτης» δίνοντας εικόνες με άποψη για τους χαρακτήρες που υποδύθηκε.

Κορίνα Θεοδωρίδου, όπως και στη «Νεράιδα» του Ζιρωντού στη Λίμνη Βουλιαγμένης, έτσι και τώρα ήταν δυναμική, ευαίσθητη, πανούργα, αισθησιακή, λαμπερή…

-Μπορεί η Βασιλική Διαλυνά να λέει πως «Η αγάπη άργησε μια μέρα», όμως ο ρόλος – σταθμός δεν άργησε. Έτσι αυτό το φοβερό πλάσμα μας έκανε δώρο τη δικιά της απίθανη γιαγιά που άλωσε τη σκηνή του «104».

Ιωσήφ Ιωσηφίδης κέρδισε για άλλη μια φορά το στοίχημα, αν και έχασε στη ρουλέτα. Ζωγράφισε τον ήρωά του με απόλυτη ακρίβεια και χωρίς περιττές πινελιές. Έδωσε πνοή στον Αλεξέι Ιβάνοβιτς, τον έφερε στο σήμερα και μας έκανε να τον δούμε σαν παντοτινό μας φίλο, να πονέσουμε για τις αποτυχίες του και να πανηγυρίσουμε για τις χαρές του. Πραγματικά – και όχι ως φτηνό επίκαιρο λογοπαίγνιο – ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης είναι «Παίκτης» από τζάκι…

 

*

 

-Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη. Και μόνο αυτές οι τρεΙς λέξεις αρκούν. Η Σοφία ως μαέστρος διευθύνει την ορχήστρα της και εμείς απολαμβάνουμε πάντα τις θεατρικές της «συναυλίες». Το ίδιο έκανε και τώρα με το μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι που το φώτισε και ανέδειξε ακόμη και τις πιο κρυφές σκέψεις του συγγραφέα. Η Σοφία Καραγιάννη είναι από τα δυνατά ονόματα της σύγχρονης θεατρικής σκηνής. Την ευχαριστούμε…

 

***

 

Στο “104”. Του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι “Ο Παίκτης”. Από αριστερά: Μιλτιάδης Σαλβαρλής, Κωνσταντίνα Κρίγκου, Μαργαρίτα Τρίκκα, Στάθης Δρογώσης, Κορίνα Θεοδωρίδου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Σοφία Καραγιάννη, Βασιλική Διαλυνά, Βάσια Μίχα, Αλέξανδρος Τούντας.

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

«Ο Παίκτης»
Του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη
Μετάφραση (από τα γαλλικά): Μιλτιάδης Σαλβαρλής
Προσαρμογή κειμένου: Σοφία Καραγιάννη, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Βάσια Mίχα
Σκηνικά-Κοστούμια: Κωνσταντίνα Κρίγκου
Μουσική: Στάθης Δρογώσης
Επιμέλεια κίνησης: Μαργαρίτα Τρίκκα
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Βάσια Μίχα
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: GAFF

***

Ερμηνεία (με αλφαβητική σειρά)
Βασιλική Διαλυνά, Κορίνα Θεοδωρίδου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Αλέξανδρος Τούντας

***

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Πούσκιν

***

Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41
Σσταθμός μετρό Κεραμεικός
Τηλέφωνο: 210-34.55.020

***

ΠΡΟΣΟΧΗ

Ημέρες και ώρες 4 έκτακτων παραστάσεων

Τετάρτη 8 Μαΐου και Πέμπτη 9 Μαΐου στις 21.15

Σάββατο 11 Μαΐου στις 19.00 και Κυριακή 12 Μαΐου 2019 στις 18.30

 

 

*

Διάρκεια παράστασης
90 λεπτά χωρίς διάλειμμα

*

Δημόσιες σχέσεις & Επικοινωνία Παράστασης
Χρύσα Ματσαγκάνη
chrysamtg@gmail.com

*

Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12 ευρώ, Μειωμένο: 10 ευρώ, Ατέλειες: 5 ευρώ
Προπώληση εισιτηρίων

ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ”

Παναγιώτης ΜήλαςΙωσήφ Ιωσηφίδης. Είναι ωραίος «o Παίκτης» και μάλιστα από παραδοσιακό… τζάκι και όχι από ρουλέτα
Περισσότερα

«170 τετραγωνικά» ανίατα ελληνικής επαρχίας…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Σε μια μικρή επαρχιακή πόλη, σ’ μια «αγία» ελληνική οικογένεια, ο θάνατος του πατέρα ξαναφέρνει κάτω από την ίδια στέγη δύο αδερφές που έμεναν μακριά. Όταν μια κρυφή διάσταση σχέσεων και συνηθειών βγει στην επιφάνεια, κινδυνεύει η εύθραυστη συνοχή της οικογένειας.

Ο νόμος της σιωπής καλλιεργεί ορατές συνέπειες, ακριβώς ίδιες με αυτές που η διάθεση και η σκέψη της αλήθειας προετοιμάζουν.
Σκληρές αντιθέσεις και διαφωνίες δημιουργούν μια έκρυθμη κατάσταση ανάμεσα στη μικρή εγκυμονούσα αδερφή, το σύντροφό της και τη μεγάλη αδερφή, η οποία επιστρέφει καταχρεωμένη στο σπίτι ύστερα από πολυετή απουσία κάνοντας σχέδια να το πουλήσει.
Η οικογένεια σαν «χώρος» όπου κυριαρχεί ο θυμός, τα οικονομικά συμφέροντα, η διπλή ζωή. Η οικογένεια σαν μικρογραφία της κοινωνίας.
Μια απογευματινή επίσκεψη – βόμβα, θα φέρει αντιμέτωπους όλους τους αντιήρωες του έργου με το παρελθόν, το παρόν και κυρίως το μέλλον τους, και θα εκτροχιάσει με κωμικό και απρόσμενο τρόπο την ήδη ασταθή πορεία τους.
Η οικογένεια ως τραύμα, τα ταμπού με τα οποία δένεται η συγγένεια, η ανωριμότητα των μελών της, η δυσλειτουργικότητα, κρυμμένα μυστικά, απανωτές ανατροπές και εκκωφαντικές αποκαλύψεις συνθέτουν ένα οικογενειακό συναισθηματικό ντέρμπι κορυφής, σε ένα «ρινγκ» 170 τετραγωνικών μέτρων. Πόσα νομίζεις ότι ξέρεις για τους πιο κοντινούς σου ανθρώπους; Ποιος θα μείνει όρθιος στο τέλος; Το αίμα νερό δε γίνεται, αλλά όταν το αίμα κοχλάζει μπορούν πολλά να συμβούν…

 

 

Καυστικό σχόλιο

Το έργο του Γιωργή Τσουρή χτυπάει φλέβα και μοιάζει να θέλει να επιτεθεί μετωπικά στις αθέατες πλευρές της μέσης ελληνικής οικογένειας. Αποτελεί μια διεισδυτική ματιά στις ιδιαιτερότητες της επαρχίας. Ένα καυστικό σχόλιο για την πραγματικότητα της μικρής κλειστής κοινωνίας στη σύγχρονη Ελλάδα της κρίσης και μια ιστορία για έναν πατέρα – αφέντη που δυναμιτίζει τα θεμέλια του 170 τετραγωνικών σπιτιού.
Μια σειρά από οικογενειακά μυστικά και σχέσεις που έζησαν, ανέπνευσαν, επένδυσαν και υπέφεραν σε μια παράλληλη προσπάθεια αυτονόμησης αλλά και επανασύνδεσης.
Μια παράσταση αληθινή που παρακολουθώντας την έχεις την αίσθηση πως ζεις κι εσύ μέσα σ’ αυτήν, γίνεσαι κομμάτι της και ταυτίζεσαι απόλυτα με τους χαρακτήρες. Συντελεστές που τολμούν και σου δείχνουν ότι υπάρχει ταλέντο, διάθεση για νέα πράγματα και ελπίδα για το μέλλον.
Η ελληνική επαρχία είναι, κατά κανόνα, συντηρητική. Κάτω όμως από ένα πρόσωπο ευπρέπειας κρύβει πληγές και αμαρτίες.
Η κυρίαρχη κουλτούρα της γειτονιάς, του χωριού, είναι κάτι που περνά πολύ σιωπηλά, υπόγεια και πολύ βαθιά στην καθημερινότητα και στις ψυχές των ανθρώπων.
Το έργο «170 τετραγωνικά» του Γιωργή Τσουρή, που είδαμε στο “Από Μηχανής Θέατρο”, έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας μείξης του παλιού ελληνικού θεατρικού έργου με το νέο προφίλ που ακουμπά στο σύγχρονο κοινό.

 

 

Ένα ξεκαθάρισμα

Με άξονα το εδώ και το τώρα της Ελλάδας, ξεδιπλώνει μια ιστορία με πολλή αγωνία, χιούμορ και σκληρό ρεαλισμό, που καταλύει επί σκοπού τις διακριτές γραμμές ανάμεσα σε δράμα και κωμωδία. Μια τραγωδία «για όλη την οικογένεια», με πρόσωπα της διπλανής μας πόρτας και καταστάσεις ακραίες και συνάμα αναγνωρίσιμες.
Οι ήρωές του, πρόσωπα γήινα, που γυρεύουν μια θέση στη ζωή και στην αγάπη, σε ένα μικρό τόπο όπου ο νεωτερισμός είναι μηδενικός και τα αγκυλωμένα ήθη καλά κρατούν, το δε σκηνικό ασφυκτικό και κολλημένο σε μια αχρονική παράδοση.
Στην ουσία είναι ένα ξεκαθάρισμα, όπου οι ήρωες ζωντανεύουν τα γεγονότα και συνάμα την ωμή και πικρή πραγματικότητα της οικογένειας.
Τα περισσότερα μυστικά στις οικογένειες, αφορούν γεννήσεις, θανάτους ή την ύπαρξη ενός παιδιού εκτός γάμου, γεγονότα που καλύπτονται και τα τραύματα από τις προηγούμενες γενιές, περνούν στις επόμενες. Δημιουργούν συναισθήματα αμφισβήτησης, απόστασης και καχυποψίας. Το παρελθόν βρίσκεται μπροστά μας, όσο και το μέλλον μας.

 

 

Η καθημερινή μας τραγωδία

Το έργο «170 τετραγωνικά» ηθελημένα δεν επιχειρεί να δώσει απάντηση στα μεγάλα ερωτήματα. Δεν επιχειρεί καν να τα θέσει ή να τα επαναδιατυπώσει. Προσπαθεί μόνο να αφηγηθεί απλά και οικεία την καθημερινή μας τραγωδία. Χαρίζοντας πολύ γέλιο και λίγο δάκρυ, θέλοντας να μας κάνει να ειρωνευτούμε με αναίδεια τον εαυτό μας.

Δεν πρόκειται για δράμα, απειλητική κωμωδία, θρίλερ ή αστυνομικό, παρόλο που είναι όλα αυτά μαζί και τίποτα από αυτά. Είναι μια απόπειρα να μιλήσει η ζωή από μόνη της με όλη τη σκληρότητα, την τρυφερότητα, το μυστήριο, τα παιχνίδια της και τη γελοιότητά της.

Το μυστικό μπαίνει στο σπίτι του καθένα. Ακόμα κι αν αυτός έχει κλειστές και βαριές εξώθυρες, δεν μπορούν ν’ αντισταθούν. Το μυστικό πηδάει και τα πιο ψηλά εμπόδια. Το μυστικό σίγουρα θα τον βρει, ακόμα κι αν είναι κρυμμένος στο πιο δυσπρόσιτο μέρος του σπιτιού του.

 

 

Η παράσταση

Μια επίκαιρη παράσταση συγκρούσεων και κωμικοτραγικών ανατροπών από την Εταιρεία Θεάτρου Ma non troppo και τον Γιώργο Παλούμπη, που κεντά σκηνοθετικά με ρεαλισμό, μέθοδο, αλήθεια και την πάντα δυναμική οπτική του.
Ο Γιωργής Τσουρής έγραψε ένα δυναμικό έργο χρησιμοποιώντας μια γλώσσα ζωντανή, πλούσια ελληνική, μια γλώσσα που γίνεται πολύ ελκυστική.
Οι έξοχοι ηθοποιοί επεξεργάστηκαν αισθήματα και τόνους σε όλες τις δυνατές διαβαθμίσεις τους, περνώντας από την ελαφράδα στην τραγικότητα και την απόγνωση.
Χαρήκαμε για άλλη μια φορά το ταλέντο της Αμαλίας Αρσένη, την ευαισθησία και τη σκηνική της προσωπικότητα. Άριστη η παρουσία της στο ρόλο της μικρής αδελφής, της Λίλης. Αρμονικά έδεσαν οι δύο πρωταγωνίστριες, καθώς και η Βάλια Παπακωνσταντίνου ξεδίπλωσε τα σπουδαία της προτερήματα κι έπαιξε με φοβερή αυτοπεποίθηση, στέρεα υλικά και ουσία τη μεγάλη αδελφή Αλεξάνδρα.
Ο Αντώνης Τσιοτσιόπουλος έπλασε το ρόλο του Άγγελου με χρυσή ερμηνευτική ισορροπία και καθήλωσε.
Εκπληκτική και άνετη η Άννα Πατητή στο μικρότερο αλλά δύσκολο ρόλο της γειτόνισσας που κάνει την τελική αποκάλυψη.
Ο Γιωργής Τσουρής δημιούργησε αριστοτεχνικά έναν υπέροχο χαρακτήρα. Ηθοποιός με πλούσια κωμικά χαρίσματα, αξιοποίησε με μέτρο τον οίστρο του και ήταν απολαυστικότατος. Η δε χορογραφία του Moonwalk ήταν μοναδική.
Ως ασκημένη συγχορδία λειτούργησαν και όλοι οι άλλοι συντελεστές της παράστασης.

Τα σκηνικά των Κωνσταντίνας Μαρδίκη – Έλλης Παπαδάκη τόνιζαν το κλίμα του έργου, τα απόλυτα επιτυχημένα κοστούμια της Βασιλικής Σύρμα είχαν ταιριαστές στους χαρακτήρες χιουμοριστικές λεπτομέρειες, η μουσική και το βίντεο του Γιωργή Τσουρή ήταν προσαρμοσμένα στο ύφος της παράστασης και οι φωτισμοί της Σεμίνας Παπαλεξανδροπούλου έδιναν έμφαση στις σκηνές.
Αν το δείτε, θα περάσετε συναρπαστικές στιγμές προσπαθώντας να προβλέψετε πώς θα εξελιχθεί η κυριολεκτικά απογειωμένη πλοκή.
Μια παράσταση που κρατάει το σασπένς αμείωτο ως το τελευταίο δευτερόλεπτο.
Μια παράσταση για τη συνείδηση, τη λύτρωση και την… ανίατα ελληνική επαρχία μέσα μας. Για τη στιγμή εκείνη που πρέπει να κοιτάξει ο ένας τον άλλον στα μάτια και να μιλήσει πραγματικά.

***

Η Εταιρία Θεάτρου MA NON TROPPO ιδρύθηκε το 2012 από τον Γιωργή Τσουρή και τη Βάλια Παπακωνσταντίνου και δραστηριοποιείται θεατρικά στην Αθήνα, έχοντας παρουσιάσει μέχρι τώρα δουλειές σε σημαντικά θέατρα (Ιλίσια – Βολανάκης, Θέατρο του Νέου Κόσμου, Από μηχανής Θέατρο, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Γκλόρια Μικρό, Βυρσοδεψείο, Θέατρο Σταθμός) καθώς και στο Φεστιβάλ Αθηνών. Δίνοντας βάση στο νεοελληνικό κείμενο, αναζητεί τρόπους να μιλήσει μέσα από το σήμερα για ζητήματα διαχρονικά, κρίσιμα για τον άνθρωπο σαν άτομο αλλά και για την Ελλάδα σαν συλλογικό υποκείμενο.

***

  • Διαβάστε επίσης:

Στην πρεμιέρα των «170 τετραγωνικών» – (Moonwalk)

Ταυτότητα παράστασης

«170 τετραγωνικά»
(Moonwalk)
Συγγραφέας: Γιωργής Τσουρής
Σκηνοθεσία: Γιώργος Παλούμπης
Δραματουργική επεξεργασία: Γιώργος Παλούμπης – Βάλια Παπακωνσταντίνου
Μουσική – Video εγκατάσταση: Γιωργής Τσουρής
Σκηνικά: Κωνσταντίνα Μαρδίκη – Έλλη Παπαδάκη
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Φωτισμοί: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου
Βοηθός σκηνοθέτης: Γιωργής Τσουρής
Σχεδιασμός μακιγιάζ: Άρτεμις Βαλτάτζη
Φωτογραφίες: Ανδρέας Παπακωνσταντίνου – Γεωργία Παναγοπούλου
Οργάνωση Παραγωγής: MA NON TROPPO

*

Ηθοποιοί
Αμαλία Αρσένη, Βάλια Παπακωνσταντίνου, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος, Άννα Πατητή, Γιωργής Τσουρής
*
Παραστάσεις
Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00.
Από το Σάββατο 9 Μαρτίου 2019 μέχρι και το Σάββατο 20 Απριλίου.
Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά χωρίς διάλειμμα
*
Τιμές εισιτηρίων
13 ευρώ κανονικό
10 ευρώ φοιτητικό, άνω των 65, και ΑΜΕΑ
5 ευρώ ατέλεια
Προπώληση εισιτηρίων
Online: TICKET365
Και στο ταμείο του θεάτρου. Τηλέφωνο: 210-523.20.97
***
Από Mηχανής Θέατρο
Πάνω Σκηνή
Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, Αθήνα

eirini aivaliwtou«170 τετραγωνικά» ανίατα ελληνικής επαρχίας…
Περισσότερα

Το «Φινιστρίνι» του Βασίλη Ρίσβα γίνεται «παράθυρο με θέα» στο μυαλό του ανθρώπου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

«Επικίνδυνα παιχνίδια του μυαλού άμα δεν ξέρεις πότε και πώς πρέπει να φρενάρεις».

 

Με αυτή τη φράση ολοκληρώνει την παρουσία του στη σκηνή ο Αντίνοος Αλμπάνης, πρωταγωνιστής της παράστασης «Το φινιστρίνι» που έγραψε ο Βασίλης Ρίσβας και σκηνοθέτησε ο Πέτρος Φιλιππίδης, στο Από Μηχανής Θέατρο.

 

Ασφαλώς δεν πρόκειται για ένα οποιοδήποτε «παράθυρο με θέα». Αν ήταν έτσι θα ήταν κάτι εύκολο. Όμως – ευτυχώς – πρόκειται μόνο για ένα απλό «Φινιστρίνι». Λέω ευτυχώς επειδή έτσι εμείς ως θεατές επικεντρώνουμε το βλέμμα μας στα πιο σημαντικά στοιχεία του ανθρώπου, του πρωταγωνιστή… Παρακολουθούμε κάθε του βήμα. Κάθε «βήμα» της σκέψης του. Είτε τρέχει σε έναν μεγάλο ανοιχτό αυτοκινητόδρομο, είτε σε μια κεντρική λεωφόρο, είτε σε μια συνοικιακή οδό.

 

Βλέπουμε τον πρωταγωνιστή σε μια κακοτράχαλη ανηφόρα, σε μια επικίνδυνα γλιστερή κατηφόρα ή χαμένο μέσα σε ένα πυκνό σκοτεινό δάσος. «Ακούμε» τα προβλήματά του καθώς προσπαθεί να ολοκληρώσει την πορεία του στην άνυδρη έρημο ή όταν δεν ξέρει από πού να πιαστεί σε μια παγωμένη πεδιάδα…

 

«Το Φινιστρίνι» του Βασίλη Ρίσβα κάνει ακτινογραφία στο μυαλό του πρωταγωνιστή με τρόπο διακριτικό και ενδελεχή. Με σύστημα αποτελεσματικό που δεν αφήνει πληγές στην ψυχή του.

 

 

***

 

 

“Το Φινιστρίνι”. Ο πρωταγωνιστής Αντίνοος Αλμπάνης.

 

 

Όπως διαβάζουμε στο σημείωμα των συντελεστών: «Πρόκειται για μια καταγραφή των νευρώσεων και της αυτοαπομόνωσης του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι το παράθυρο που κλείνουμε και σφραγίζουμε για να μη βλέπουμε και να μην ακούμε τι γίνεται έξω απ’ το «κελί» μας, γιατί αδυνατούμε να διαχειριστούμε τους φόβους, τις ανασφάλειες, την κατάθλιψη και την ανικανότητά μας να επικοινωνήσουμε με τους άλλους.

Έτσι διαλέγουμε να αποσυρθούμε στο μικρό προσωπικό μας σύμπαν και να κατηγορούμε για την ανεπάρκειά μας οποιονδήποτε και οτιδήποτε άλλο εκτός απ’ τον πραγματικό υπεύθυνο, τον εαυτό μας.
Κι όταν επιτέλους έρχεται εκείνη η ευλογημένη στιγμή που αποφασίζουμε να ενεργοποιηθούμε, να ανοίξουμε το παράθυρο και να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας, συνειδητοποιούμε με πανικό ότι τίποτα εκεί έξω δεν είναι πια το ίδιο. Ο ήρωας του έργου εν τέλει κραυγάζει για βοήθεια. Το θέμα είναι, υπάρχει κάποιος να τον ακούσει; Κι αν τον ακούσει, θα βοηθήσει ή θα διπλοσφραγίσει και το δικό του παράθυρο;

Με χιούμορ, ενδοσκοπική διάθεση, αυτοσαρκασμό και απλότητα, ο ήρωας κάνει μια βουτιά απελευθέρωσης από το παρελθόν, προσπαθώντας να φτάσει και να ξεπεράσει το μέλλον».

 

***

 

Στο “Από Μηχανής Θέατρο”: “Το Φινιστρίνι” με πρωταγωνιστή τον Αντίνοο Αλμπάνη.

 

 

Είναι ένας 55λεπτος μονόλογος που εύχεσαι να μην τελειώσει…

 

Δέσποινα Βολίδη σχεδίασε τα σκηνικά και τα κοστούμια δημιουργώντας τον κατάλληλο καμβά γι’ αυτόν τον θεατρικό πίνακα ζωγραφικής…

 

Ιάκωβος Δρόσος, που είχε τη μουσική επιμέλεια, παρακολούθησε με αριστοτεχνικό τρόπο τα «ναι» και τα «όχι» του ήρωα…

 

Γιώργος Αγιαννίτης, στο σχεδιασμό των φωτισμών, έπαιξε σημαντικό ρόλο μιας και η δομή του έργου απαιτούσε την ουσιαστική συνδρομή και δημιουργική παρέμβασή του…

 

-Σίγουρα ακούραστοι «μαραθωνοδρόμοι» οι βοηθοί σκηνοθέτη: Ο Χάρης Χιώτης και η Ζαχαρένια Φραγκιαδάκη. Ασφαλώς ο σκηνοθέτης θα τους μετέτρεψε σε δρομείς ταχύτητας…

 

***

 

“Το Φινιστρίνι”. Ο σκηνοθέτης Πέτρος Φιλιππίδης και ο πρωταγωνιστής Αντίνοος Αλμπάνης.

 

 

«Το Φινιστρίνι» είναι μια μοναδική δημιουργία. Μια εξαιρετική θεατρική εμπειρία με τρεις υπογραφές:

 

-Ο συγγραφέας Βασίλης Ρίσβας μας αποκαλύπτει μια άλλη, άγνωστη πλευρά του ταλέντου του. Μας παρουσιάζει την ακτινογραφία ενός σύγχρονου ανθρώπου. Φωτίζει την καθημερινότητά του. Τις αγάπες, τις φιλίες, τους έρωτες και τα άγχη του. Τους προβληματισμούς και τις επιθυμίες του. Ένα κουβάρι μπλεγμένες σκέψεις τις ξεμπερδεύει και χαρίζει στη θεατρική μας κληρονομιά αυτόν τον εξαιρετικό μονόλογο. Μάλιστα ο συγγραφέας – λόγω της μακρόχρονης θητείας του στην τηλεόραση – θα μπορούσε να κάνει χρήση μιας τηλεοπτικής εύπεπτης συνταγής. Όμως προτίμησε τον δύσκολο δρόμο που σε κάποια σημεία του είναι και ποιητικός…

 

-Ο ηθοποιός Αντίνοος Αλμπάνης μας έδωσε την ευκαιρία να τον απολαύσουμε σε ένα ρεσιτάλ ερμηνείας. Πετυχαίνει να φωτίσει ακόμη και τις πιο σκοτεινές πλευρές του κειμένου και να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπό του ακόμη και μερικά δικά μας στοιχεία. Βαρύ το φορτίο που επωμίστηκε όμως ανταποκρίθηκε με τρόπο θαυμαστό σε αυτή τη δύσκολη αποστολή…

 

-Ο σκηνοθέτης Πέτρος Φιλιππίδης «έχτισε» μια σύγχρονη, μοντέρνα παράσταση ακολουθώντας με σεβασμό τους κανόνες της αρχαίας τραγωδίας και αποφεύγοντας – και αυτός – τις όποιες ευκολίες έχει από την τηλεοπτική του θητεία. Ο σκηνοθέτης ανέδειξε με δεξιοτεχνία και τις αρετές του κειμένου και τις ερμηνευτικές δυνατότητες του πρωταγωνιστή. Όλα βρίσκονταν στην κόψη του ξυραφιού και η παραμικρή αβλεψία θα μπορούσε να γκρεμίσει το όλον οικοδόμημα. Όμως ο Φιλιππίδης έδειξε το μεγαλείο του…

 

 

***

 

Στο “Από Μηχανής Θέατρο”, “Το Φινιστρίνι”: Ο σκηνοθέτης Πέτρος Φιλιππίδης με τον Αντίνοο Αλμπάνη.

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

«Το Φινιστρίνι»
Του Βασίλη Ρίσβα
Σε σκηνοθεσία Πέτρου Φιλιππίδη
Με τον Αντίνοο Αλμπάνη

 

*

Σκηνικά, κοστούμια: Δέσποινα Βολίδη
Μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Φωτισμοί: Γιώργος Αγιαννίτης
Βοηθoί Σκηνοθέτη: Χάρης Χιώτης, Ζαχαρένια Φραγκιαδάκη
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Υπεύθυνος επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης
Ε mail: kokolakispr@yahoo.gr και kokolakispr@gmail.com

 

***

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00
Στην Κάτω Σκηνή
Διάρκεια: 55 λεπτά

 

***

 

Από Μηχανής Θέατρο
Ακαδήμου 13
Κρατήσεις: 210 523 2097

Προπώληση

ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ”

Παναγιώτης ΜήλαςΤο «Φινιστρίνι» του Βασίλη Ρίσβα γίνεται «παράθυρο με θέα» στο μυαλό του ανθρώπου
Περισσότερα

Μια αγκαλιά για το τρυφερό «μάθημα χορού» με τη Βίκυ Παπαδοπούλου και τον Γιωργή Τσαμπουράκη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μπογδάνος παρουσίασε στη σκηνή του “Θησείον, Ένα Θέατρο για τις Τέχνες” μία δραματικά αστεία, τραγικά ειλικρινή κομεντί και ένα ερώτημα που δεν σταματά ποτέ να τριγυρίζει στο μυαλό σου: Τι σημαίνει «κανονικό»; Και ύστερα από πόσες στροφές θα πάψει επιτέλους να σε νοιάζει;
Ο Δημήτρης Μπογδάνος ανήκει στη νέα και δυναμική γενιά Ελλήνων θεατρικών σκηνοθετών, κι έχει ήδη αποκτήσει πιστό κοινό που τον ακολουθεί σε κάθε νέο του τόλμημα. Οι επιλογές του είναι πρωτότυπες και, κυρίως, η υπογραφή του είναι διακριτή.
Η παράσταση «Ένα μάθημα χορού» που σκηνοθέτησε είναι καθηλωτική. Σχεδόν δύο ώρες περνούν χωρίς να βαρεθείς ένα δευτερόλεπτο, αφού η σκηνοθεσία είναι γρήγορη και άμεση, οι ηθοποιοί σε κατακτούν με τη γοητεία και τη σκηνική ομορφιά τους, οι εναλλαγές χαράς και λύπης είναι ακατάπαυστες και τα συναισθήματα κυριαρχούν.

«Ώρα να χορέψεις με την καρδιά σου.
Όχι με τα πόδια σου».

Το θεατρικό έργο «Ένα μάθημα χορού» του Μαρκ Σαν Ζερμέν, ο οποίος ήταν και ο σεναριογράφος του πολύ επιτυχημένου sitcom «Τhe Cosby show», εξιστορεί στο έργο αυτό τη συνάντηση ενός καθηγητή Γεωφυσικής με σύνδρομο Άσπεργκερ, με μία χορεύτρια του Μπρόντγουεϊ, για να του μάθει χορό, ώστε να μπορέσει αυτός να παραστεί σε μια τελετή βράβευσης. Ο καθηγητής της προσφέρει 2.153 δολάρια για ένα και μόνο μάθημα χορού. Η ιδιαιτερότητα όμως έγκειται στο γεγονός ότι η χορεύτρια έχει υποστεί ένα σοβαρό τραυματισμό και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα μπορέσει να χορέψει ποτέ ξανά.
Οι ήρωες είναι δύο αντιφατικοί άνθρωποι. Κατά τη διάρκεια του μαθήματος θα δημιουργηθεί μεταξύ τους μια ξεχωριστή ενέργεια. Δεν πρόκειται για μια τυπική ρομαντική ιστορία, αλλά για μια ιστορία που αποτυπώνει τα αδιέξοδα δύο σημερινών ανθρώπων. Για μια ιστορία όπου το χιούμορ μιλά για τα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Το έργο, όπως και η παράσταση που παρακολουθήσαμε, είναι φτιαγμένα για να θέσουν ερωτήματα, να αμφισβητήσουν, να επαναφέρουν την αμφιβολία που είναι ίσως ο μόνος δρόμος για εξέλιξη. Μια πρωτότυπη και ευφάνταστη παράσταση σκέψης και αναζήτησης γύρω από το κεφαλαιώδες ζήτημα των ερωτικών σχέσεων. Δύο άνθρωποι εμπνέονται από την ερωτική επιθυμία και δίνουν πνοή στο σώμα τους.

 

 

Μια σύνθετη σπουδή

Η Βίκυ Παπαδοπούλου και ο Γιωργής Τσαμπουράκης ζωντανεύουν μία «κινησιολογία» που ξεκινά από απλές κινήσεις, αλλά καταλήγει σε μία σύνθετη σπουδή πάνω στις επίπονες κοινωνικές αναπηρίες και τις συναισθηματικές αγκυλώσεις. Ματαιώσεις, μοναξιά, συμπληρωματικότητα, αλληλεπίδραση, αυτοσαρκασμός και έρωτας από το πουθενά. Ένα βήμα μπρος, ένα βήμα πίσω, σε ένα ντουέτο τόσο αδέξιο φαινομενικά μα τόσο απροσδόκητα αρμονικό.
Δύο διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες, δύο διαφορετικοί άνθρωποι, δύο διαφορετικές εμπειρίες, που ο έρωτας ενώνει. Τα «Μάθημα χορού» μιλάει για την κοινωνική περιθωριοποίηση, τις ταμπέλες που μας αρέσει να βάζουμε και τη μοναξιά.

Ο Γιωργής Τσαπμπουράκης, που υποδύεται τον ευαίσθητο ρόλο του ανθρώπου με σύνδρομο Asperger, περιβάλλει τον ήρωά του με αξιοπρέπεια, δύναμη και γοητεία, αφήνοντας στον θεατή την απόλαυση και το γέλιο με τα κωμικά στοιχεία.
Η Βίκυ Παπαδοπούλου με ένα αόρατο μαγικό ραβδάκι κατευθύνει, κρατάει τις ισορροπίες και δίνει χάρη στις σκηνές.
Παράσταση γρήγορη, έξυπνη, κεφάτη, ανθρώπινη, αλλά διόλου απλοϊκή και πολύ συγκινητική.

Η δυσκολία στην ερμηνεία της Βίκυς Παπαδοπούλου βρίσκεται στο ότι η χορεύτρια έχει ένα κινησιολογικό ζήτημα. Πώς είναι λοιπόν να παίζεις σε μια ολόκληρη παράσταση με μηχάνημα υποστήριξης στο πόδι, αλλά παράλληλα να περνάς τη δυσκολία και να εκπέμπεις και την απόγνωση μιας καλλιτέχνιδας που δεν είναι δυνατόν να ασχοληθεί ξανά με την τέχνη της λόγω αναπηρίας; Η ηθοποιός υποδύεται αριστοτεχνικά τον απαιτητικό ρόλο.
Από την άλλη ο Γιωργής Τσαμπουράκης έπρεπε να προσεγγίσει έναν ρόλο μέσω μιας ορισμένης οπτικής γωνίας, αυτής του συνδρόμου Άσπεργκερ, που είναι μέρος μίας ομάδας διαταραχών γνωστής ως Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ASD). Ένα πολύ δύσκολο, ιδιαίτερο και ευαίσθητο ζήτημα. Ο ηθοποιός αποδεικνύει, για άλλη μια φορά, πως είναι ένας καλλιτέχνης ξεχωριστής στόφας και με σπάνιο ταλέντο.

Ο σεβασμός στην ιστορία του άλλου

Η αλλαγή απαιτεί θάρρος. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να αλλάξουμε, το ερώτημα είναι αν θέλουμε να αλλάξουμε. Μπορούμε; Υπάρχει αυτή η ειδοποιός διαφορά της ενεργοποίησης ως προς την αλλαγή και αυτό τροφοδοτείται από το θάρρος το οποίο μας βοηθά να αλλάξουμε, να εξελιχθούμε, να δημιουργήσουμε σχέσεις και να καταφέρουμε να αφεθούμε σε συνθήκες που δεν μας είναι γνώριμες. Να επικοινωνήσουμε, να λειτουργήσουμε με ανθρώπους που φαινομενικά δεν είναι συμβατοί με μας.
Το θέμα που απασχολεί τον συγγραφέα είναι ο σεβασμός στην ιστορία του άλλου. Κοινωνικά μας είναι πιο εύκολο να πετάξουμε μια αιχμηρή, κακεντρεχή παρατήρηση παρά μια φιλοφρόνηση και αυτό είναι ένα βάναυσο χαρακτηριστικό της σύγχρονης κοινωνίας.

Το έργο είναι μια χορογραφία γύρω από τη μοναξιά. Δεν είναι διόλου ένα τυπικό love story. Αυτό όμως που το καθιστά πολύ ευθύβολο και θελκτικό στην παρακολούθησή του είναι πως τα βαθιά ζητήματα που αναλύει, εκτίθενται με τρομερό χιούμορ. Ο Ζερμέν έχει γράψει ένα αριστουργηματικά ανθρώπινο κείμενο με βάση τη θεωρία του ότι με το χιούμορ τα πάντα είναι πιο εύληπτα και ευνόητα.

 

 

Η σχέση

Η παράσταση έχει φτιαχτεί με φαντασία, με επιμέλεια, πάθος και καλαισθησία. Μας διασκεδάζει, μας φωτίζει και να μας αγγίζει. Οι ήρωες είναι δύο άνθρωποι που, υπό διαφορετικές συνθήκες, δεν θα είχαν συναντήσει ποτέ. Αλλά λόγω της έντονης επιθυμίας του πρωταγωνιστή να μάθει τα βασικά βήματα ενός χορού, οι δρόμοι τους συναντιούνται.

Κάτω από την ευαίσθητη και λεπτομερή κατεύθυνση του Δημήτρη Μπογδάνου, η σχέση αναπτύσσεται αργά, σχεδόν απαρατήρητη.

Παρακολουθώντας τους δύο ηθοποιούς να υποδύονται τους ρόλους τους, ουσιαστικά θέλεις να ανέβεις στη σκηνή και να τους αγκαλιάσεις. Δεν τους λυπάσαι αλλά θέλεις να τους παρηγορήσεις, να τους καθησυχάσεις, να τους ενθαρρύνεις. Ο αδέξιος χορός τους κάνει την καρδιά σου να λιώνει.

Μια ιδέα έρχεται και συνειδητοποιείται μέσα μας: Αν είμαστε πιο ανοιχτοί στην επικοινωνία μας με τους άλλους, θα προκύψουν αποκαλύψεις που θα μας εκπλήξουν ευχάριστα.

Ο Μαρκ Σαν Ζερμέν μας προκαλεί να αναλογιστούμε τους συνανθρώπους μας και τις ζωές τους ή να συνειδητοποιήσουμε εκ νέου κάποιες πραγματικότητες της ζωής. Δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Απεναντίας βάζει το μυαλό μας να δουλέψει.

Κι όπως επισημαίνουν οι συντελεστές, “Ίσως τελικά το μόνο που χρειάζεται για να μπουν όλα στη θέση τους είναι να ξεχάσεις τις φιγούρες που μέχρι σήμερα σου δίδαξε εντατικά η κοινωνία, να απαρνηθείς τα σόλο και με παρτενέρ τη μοναδικότητά σου να αποδεχθείς ότι η ζωή είναι ένας χορός που μαθαίνεται βήμα βήμα”.

Η παράσταση

Στον πυρήνα της, η παράσταση αφορά την ικανότητα των ανθρώπων να αλλάξουν. Ένα ασυνήθιστο πεδίο οικειότητας καταφέρνουν να ανοίξουν μπροστά μας οι συντελεστές. Ο συγγραφέας έχει βάλει στα χείλη των ηθοποιών τις πιο οδυνηρές αλλά και τις πιο γοητευτικές αλήθειες. Ο συγκερασμός του λόγου, της εικόνας και της ερμηνείας είχε ως αποτέλεσμα μια τέλεια θεατρική βραδιά.

Συνολικά, πρόκειται για μια εξαιρετικά τρυφερή και συγκινητική παράσταση, υπό την επίβλεψη ενός αξιόλογου σκηνοθέτη -του Δημήτρη Μπογδάνου– που είχε το ένστικτο να επιλέξει δύο αξιοθαύμαστους ηθοποιούς για να τη δημιουργία αυτής της απολαυστικής παράστασης.
Με ζωντάνια και φυσικότητα η μετάφραση του Αντώνη Γαλέου.
Άρτια δουλειά στην κίνηση των ηθοποιών από τη Μαριάννα Καβαλλιεράτου.
Εξαίρετοι οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη.

Η Λυδία Κοντογιώργη πλαισίωσε την παράσταση με σκηνικά που χαρακτηρίζονται από αισθητικότητα και στυλ. Τα δε κοστούμια της ήταν κομψότατα και λειτουργικά.
Η μουσική του Κωστή Ξενόπουλου συμπλήρωσε την ωραία εντύπωση.
Οι δύο ηθοποιοί –Βίκυ Παπαδοπούλου και Γιωργής Τσαμπουράκης– μας κατέκτησαν με τον συγκλονιστικό ρεαλισμό τους, το ταλέντο, τη λεπτότητα και την πείρα τους.

«Προσπάθησε να γίνεις το ουράνιο τόξο στο σύννεφο κάποιου άλλου», λέει η ποιήτρια Maya Angelou. Ο σύγχρονος κόσμος αναπτύσσεται ως μια πραγματικότητα πολύχρωμη, πλουραλιστική και πολυπολιτισμική. Τελικά, ο κόσμος είναι γεμάτος ανθρώπους που μπορούν να έχουν την πιο βαθιά και θετική επιρροή στη ζωή μας και το αντίθετο. Από το άνοιγμά μας προς αυτούς μπορεί να ωφεληθούμε, όπως να ωφελήσουμε κι εμείς. Στο «Ένα μάθημα χορού» δύο άτομα αλληλεπιδρούν, δημιουργώντας συνθήκες ενσυναίσθησης, αναστοχασμού και αυτογνωσίας.

 

 

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μπογδάνος

Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος

Πρωταγωνιστούν: Βίκυ Παπαδοπούλου και Γιωργής Τσαμπουράκης

Κινησιολογία: Μαριάννα Καβαλλιεράτου

Σκηνικά & Κοστούμια: Λυδία Κοντογιώργη

Μουσική: Κωστής Ξενόπουλος

Μουσική Επιμέλεια: Κωστής Ξενόπουλος, Δημήτρης Μπογδάνος

Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Κουνέλλας

Φωτογραφίες: Γιάννης Ζάχος

***

Το παρακολουθήσαμε στο Θησείον, Ένα Θέατρο για τις Τέχνες

Τουρναβίτου 7, Ψυρρή

Τηλ.: 210 3255444

***

  • Διαβάστε επίσης:

Ανθρώπινος, γεμάτος παράπονα και παιδικότητα «Θείος Βάνιας» στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων

eirini aivaliwtouΜια αγκαλιά για το τρυφερό «μάθημα χορού» με τη Βίκυ Παπαδοπούλου και τον Γιωργή Τσαμπουράκη
Περισσότερα