Κάρτα Μνήμης

Σταθμός Πελοποννήσου: Η αμαξοστοιχία αναχωρεί μόλις βρεθεί τρελός σταθμάρχης…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα
panmil2003@yahoo.gr

Θυμάμαι πως πάντα και τα πιο τρελά όνειρα ήταν αφορολόγητα. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Ας το πω λοιπόν κι ας πάει στα χαμένα. Αυτό τον Σταθμό τον γνώρισα όταν ακόμη ήμουν μαθητής στο δημοτικό. Αργότερα, μετά το γυμνάσιο, είχε γίνει σχεδόν στέκι της παρέας μας αφού από εκεί ξεκίνησαν όλα τα γειτονόπουλα, συγγενείς και φίλοι όταν πήγαιναν να κάνουν τη θητεία τους σε κάποιο κέντρο εκπαίδευσης νεοσυλλέκτων του στρατού ή της αεροπορίας στην Πελοπόννησο. Στην Κόρινθο, στον Άραξο, στην Τρίπολη… Εγώ κατατάχτηκα τελευταίος και γι’ αυτό κουνούσα το μαντίλι σε όλους όσοι προηγήθηκαν. Πρωινό ξύπνημα πριν χαράξει και αναμονή στον Σταθμό Πελοποννήσου μέχρι την αναχώρηση. Στιγμές μοναδικές που δεν τις ξεχάσαμε ποτέ. Είχα μάθει απ’ έξω κι ανακατωτά κάθε γωνιά του Σταθμού και τον είχα ζήσει και τον χειμώνα και το κατακαλόκαιρο. Τα χρόνια πέρασαν. Τα τρένα στην Ελλάδα απαξιώθηκαν και ο Σταθμός μαράζωσε. Κάποια στιγμή, πριν από 10 χρόνια, στις 7 Αυγούστου 2005, σταμάτησε να λειτουργεί. Εικόνα εγκατάλειψης σε όλο της το μεγαλείο.

Το καλοκαίρι του 2013 είχα την ευκαιρία να ξαναδώ τον Σταθμό όταν πήγα εκεί με τη σκηνοθέτιδα Λίνα Ζαρκαδούλα, όπου και κάναμε μια φωτογράφιση για λογαριασμό του catisart.gr.

Εκείνη την ημέρα μπήκα στον πειρασμό και άρχισα να φαντάζομαι τον Σταθμό ως αφετηρία πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Οι χώροι του προσφέρονται και για μεγάλο θέατρο, και για μικρές σκηνές, και για σινεμά, και για εικαστικές εκδηλώσεις αλλά ακόμη και για θερινές παραστάσεις στο χώρο της αποβάθρας. Ασφαλώς και η πρότασή μου δεν διεκδικεί τα πρωτεία. Ήδη έχουν γίνει εκεί κάποιες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Θεατρικές παραστάσεις, μουσικές βραδιές, βραδιές χορού και εικαστικές δραστηριότητες. Όμως πιστεύω ότι εδώ χρειάζεται ένας τρελός σταθμάρχης για να ανάψει το πράσινο φως και να αρχίσει το καλλιτεχνικό ταξίδι αυτού του μαγικού κτηρίου. Αρκεί να δείτε τις φωτογραφίες και θα καταλάβετε.

Ο Σταθμός Πελοποννήσου χτίστηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ τον 19ο αιώνα και αποτελεί διατηρητέο κτήριο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας. Αποτελεί μικρογραφία με μικρές διαφοροποιήσεις του Σιδηροδρομικού Σταθμού Σιρκετσί της Κωνσταντινούπολης.
Πριν από ένα χρόνο ανακοινώθηκε ότι ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος θα προχωρήσει στην αποκατάσταση και επανάχρηση του Σταθμού προκειμένου να στεγάσει Σιδηροδρομικό Μουσείο.

Πρόκειται για διώροφο κεντρικό κτήριο που έχει δεξιά και αριστερά δύο ισόγειες πτέρυγες (στη μία από αυτές στεγάζονται σήμερα τουριστικά γραφεία). Ο Σταθμός συνδυάζει τις αρχές του νεοκλασικισμού, ενώ στην πίσω πλευρά του βρίσκεται η επιμήκης αποβάθρα.

Ο αρχικός πυρήνας χτίστηκε κατά την περίοδο 1884 – 1889, βάσει σχεδίων ομάδας Γάλλων μηχανικών που είχε μετακληθεί από τον τότε πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη. Οι Γάλλοι είχαν επικεφαλής τον Alfred Rondel και υπεύθυνο αρχιμηχανικό των σιδηροδρόμων τον Abel Gotteland. Την τελική του μορφή ο Σταθμός την πήρε μεταξύ των ετών 1912 – 1913, σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλερ, οπότε και προστέθηκαν οι χαρακτηριστικοί τρούλοι στη θέση των στεγών.

Στο κτήριο αυτό υπάρχουν διακοσμητικά όπως το ξύλινο ρολόι, τα φωτιστικά σώματα γκαζιού και το ξύλινο κουβούκλιο των εισιτηρίων. Υπάρχει ακόμη το κιτρινωπό φως που εισβάλλει από τα μεγάλα παράθυρα και αντανακλάται επάνω στις λευκές επιφάνειες. Οι βαριές ξύλινες πόρτες φιλοξενούν στα φτερωτά χερούλια τους τον Ερμή, τον προστάτη των μεταφορών. Στις μεγάλες αίθουσες αναμονής τα μαρμάρινα τζάκια είναι σβηστά. Από τα μπορντό ζωγραφιστά ταβάνια κρέμονται γιγάντιοι πολυέλαιοι.

* Αυτή τη στιγμή τη διαχείριση και την ευθύνη για τον χώρο αλλά και την παραχώρησή του σε κάθε ενδιαφερόμενο έχει η ΓΑΙΑ ΟΣΕ (τηλέφωνο: 210- 8318.158).

* Εδώ μπορείτε να δείτε και να διαβάσετε τη συνέντευξη με τη Λίνα Ζαρκαδούλα, η φωτογράφιση της οποίας έγινε τον Ιούνιο του 2013 στο Σταθμό Πελοποννήσου:
https://www.catisart.gr/index.php/2010-05-03-21-16-20/1553-2013-06-27-01-04-57.html

* Οι φωτογραφίες είναι του catisart.gr


vas_catisΣταθμός Πελοποννήσου: Η αμαξοστοιχία αναχωρεί μόλις βρεθεί τρελός σταθμάρχης…
Περισσότερα

Η ζωγράφος Μαρία Ρέγκου ακολούθησε τον δρόμο που της άνοιξε ο αγαπημένος της Λουκάς Θανασέκος

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πέρασαν 45 χρόνια από τότε που γνώρισα τη Μαρία Ρέγκου. Ήταν το 1972 όταν κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Πύλη» το εμβληματικό βιβλίο του Βίλχελμ Ράιχ «Άκου ανθρωπάκο».

Το εξώφυλλο κοσμούσε ένα έργο της Μαρίας. Από τότε παραμένει ένα από τα πιο επιτυχημένα εξώφυλλα όλων των εποχών. Ύστερα από λίγα χρόνια, στην καθημερινή εφημερίδα «Αυγή» και στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Πολιτικά Θέματα» του Κώστα Μιχ. Κύρκου βρέθηκα δίπλα στον εξαίρετο δάσκαλο της δημοσιογραφίας, Λουκά Θανασέκο.

Από τότε στην παρέα μας για καφέ και για κρασί στο Κουκάκι, στου Φιλοπάππου, στα Πετράλωνα και στην Πλάκα ήταν πάντα και η Μαρία. Η ζωγράφος που άλλαξε τη ζωή του Λουκά βάζοντας χρώμα στην καθημερινότητά του. Ήταν ο φύλακας άγγελός του…
Η Μαρία Ρέγκου έκανε μεταφράσεις, έγραφε ποιήματα, αναλάμβανε την επιμέλεια σε πολλές εκδόσεις, ήταν η πρώτη αναγνώστρια των βιβλίων του Λουκά και ζωγράφιζε ασταμάτητα.

Ο Λουκάς Θανασέκος, στο ατελιέ της Μαρίας του.

Το ατελιέ της στην οδό Μακρυγιάννη στο Κουκάκι, απέναντι από το σημερινό Μουσείο της Ακρόπολης, μοσχομύριζε από τα υλικά που χρησιμοποιούσε στους πίνακές της. Εκεί περνούσε αμέτρητες ώρες δουλεύοντας και περιμένοντας να γυρίσει ο Λουκάς από την εφημερίδα.
Όμως η Μαρία είχε άλλες δύο αγάπες: Η μία ήταν ο Γιάννης Θανασέκος, ο γιος του Λουκά, που τον ανάστησε με αγάπη και τρυφερότητα.

Ο Ζαχαρίας τελικά κάθησε φρόνιμος και έτσι η Μαρία Ρέγκου κατάφερε να τον ζωγραφίσει.

Η άλλη της αγάπη ήταν ο …Ζαχαρίας, ο φοβερός παιχνιδιάρης γάτος της. Για να τον ζωγραφίσει είχε πάρει – παλιότερα – συμβουλές από τον γλύπτη Θανάση Απάρτη, που είχε ατελιέ και σπίτι – ζούσε με τη γυναίκα του Μαρί-Τερέζ και τα τρία τους παιδιά – στο Παρίσι, απέναντι από το πάρκο Μονσουρί. Εκεί τον είχε επισκεφτεί η Μαρία Ρέγκου, τότε που σπούδαζε σχέδιο μόδας. Είχε πάει στο διαμέρισμά του για να δανειστεί το ηλεκτρικό σίδερο από τη Μαρί – Τερέζ επειδή ήθελε να σιδερώσει μια τσόχινη φούστα. Εκεί όταν είδε στο καβαλέτο έναν σκύλο, ζήτησε από τον δάσκαλο να μάθει αν το ζωντανό μοντέλο πειθαρχούσε όταν του πόζαρε. Λιγομίλητος ο Απάρτης της είπε πως, «του μιλάω του ζώου και έτσι πειθαρχεί…».

Ακολουθώντας λοιπόν η Μαρία τη συμβουλή του γλύπτη, άρχισε κι εκείνη να μιλάει με τον Ζαχαρία ώστε να της ποζάρει ήρεμος όταν τον ζωγράφιζε.

***

Η Μαρία Ρέγκου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη του πολέμου. Από τα 12 χρόνια της σπούδασε τη ζωγραφική κοντά στον θείο της Πολύκλειτο Ρέγκο. Αργότερα, το 1956, για δύο χρόνια στο Παρίσι σπούδασε σχέδιο μόδας. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Δούλεψε στο χώρο της δημοσιογραφίας (σελιδοποίηση περιοδικών και επιμέλεια βιβλίων).
Τα πρώτα της ζωγραφικά σχέδια τα παρουσίασε το 1964 στην μπουάτ «Εννέα Μούσες». Μια δεύτερη φορά, το 1968, παρουσίασε έργα της στο δικό της ατελιέ. Ακολούθησε η έκδοση των ποιητικών βιβλίων «Θαλασσία χλωρίς» (1971) και «Το ημερολόγιο του πλοιάρχου Νεσσούνο» (1974).
Το 1974, στην γκαλερί «Κουάντας» έκανε έκθεση της δουλειάς της από το 1968 – 1974. Το 1978 τύπωσε, στις Εκδόσεις Φρύνος, ένα μικρό βιβλίο με τον τίτλο «Σπίτια και κοσμοείδωλα», όπου εκεί παρουσιάζει ενδεικτικά σε άσπρο – μαύρο κάποια ζωγραφικά της έργα. Ακολουθεί το 1987, από τις Εκδόσεις Φρύνος, η ποιητική συλλογή «Βασικόσαυροι».

Ακολουθεί ένα από τα ποιήματα αυτής της συλλογής:
***

Έργο της Μαρίας Ρέγκου. Εικονογράφηση σε βιβλίο του Λουκά της.

Ούτε και σήμερα

Σχισμένα χαρτιά
μια ξεσχισμένη μέρα.
Νύχτωσε
ούτε και σήμερα
βρέθηκε το ποίημα…
***

Τα δύο τελευταία της βιβλία, από τις Εκδόσεις Φρύνος, είναι το: «Για άλτο σαξόφωνο» (2002) και το «Αχ… ο μπαγλαμάς» (2005).
Η Μαρία όμως, «ζωγράφιζε» και με τον προφορικό της λόγο.

Ήταν απόλαυση όταν καθόσουν δίπλα της και συζητούσες. Ο λόγος της έρρεε και ήταν μεγάλο κέρδος έστω και ένα λεπτό δίπλα της.

***

Ακόμη και τις δύσκολες ημέρες και ώρες που πέρασε, από τότε που έχασε τον Λουκά, δεν έχασε ποτέ την πνευματική της διαύγεια, κρατώντας πάντα άσβεστη τη φλόγα της δημιουργίας. Ένα μπλοκ ζωγραφικής και μερικά μολύβια την περίμεναν μόλις θα το ζητούσε. Μόλις θα ένιωθε δυνατή, είχε υποσχεθεί – στον συνάδελφο Στέφανο Μεσσήνη και σε μένα – πως θα το κάνει.

Όμως τελικά η ανάμνηση του Λουκά νίκησε και κατάφερε να την πάρει πάλι στη δική του παρέα έτσι ώστε να κλείσει ο κύκλος…
Ο τελευταίος χρόνος μετά τον θάνατό του (Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016) υπήρξε περιπετειώδης για τη Μαρία.

Τα πολλά και δύσκολα προβλήματα υγείας που πέρασε την κατέβαλαν. Τα νοσοκομεία και οι κλινικές δεν ταίριαζαν στον ελεύθερο χαρακτήρα της.

Η Μαρία Ρέγκου, αναπαύθηκε ήρεμα το ξημέρωμα της Πέμπτης 30 Νοεμβρίου 2017. Όλα έγιναν όπως τα είχε σχεδιάσει. Στη ζεστασιά του σπιτιού της, στην οδό Φαλήρου, στο Κουκάκι, με την αύρα του Λουκά γύρω της και τη φροντίδα της ανιψιάς της, Εύας Σγουρού. Όλα έγιναν εν ειρήνη και ο αποχαιρετισμός της προγραμματίστηκε για την Παρασκευή 1 Δεκεμβρίου 2017, το μεσημέρι στις 2.30 στο Νεκροταφείο Ζωγράφου και από τον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

Παναγιώτης ΜήλαςΗ ζωγράφος Μαρία Ρέγκου ακολούθησε τον δρόμο που της άνοιξε ο αγαπημένος της Λουκάς Θανασέκος
Περισσότερα

Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου Ζουμπουλάκη στο Μοντ Παρνές με «Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Από τις πρώτες ημερήσιες εκδρομές που έκανα ως μαθητής του ΣΤ’ Γυμνασίου Αρρένων της Αθήνας, ήταν στην κοντινή σήμερα, αλλά μακρινή τότε, Πάρνηθα. Στο πιο ψηλό βουνό της Αττικής. Ήταν Τετάρτη 19 Απριλίου 1961, μετά την Κυριακή του Θωμά. Με ένα «μακρυμούρικο» Ford της δεκαετίας του ’50 που ήταν κατάλληλο για αστικές συγκοινωνίες εμείς αγκομαχώντας ανεβήκαμε στο βουνό. Αντικειμενικός μας στόχος ένα δίτερμα στην αλάνα εκεί κοντά στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Μετά τον αγώνα ο καθηγητής των Τεχνικών, ο κύριος Χαραλαμπίδης, με τα χοντρά μυωπικά γυαλιά με το ζόρι μάς συγκέντρωσε για να κάνουμε πεζοπορία. Προορισμός η πιο κοντινή κορυφή, το Μαυροβούνι. Εκεί, όπως είδαμε από μακριά, υψωνόταν ένα μεγαθήριο.

Στον Χώρο Τέχνης «ΣΤΟart ΚΟΡΑΗ» δεκάδες πρόσωπα που ζητούσαν συγγραφέα, τελικά τον βρήκαν στο έργο του Πέτρου Ζουμπουλάκη.

 

Ένα λαμπερό κτήριο. Όσο πλησιάζαμε είδαμε στην επιβλητική κεντρική είσοδο τέσσερις κυρίους που συζητούσαν.
Όταν φθάσαμε πολύ κοντά, μια φωνή έκπληξης ακούστηκε:

-Κύριε καθηγητά! Εσείς εδώ; Κι εσείς εδώ κύριε καθηγητά;

Ο δάσκαλός μας, με βήμα ταχύ πλησιάζει τους τέσσερις καλοντυμένους κυρίους με ανοιχτά διάπλατα τα χέρια. Τους αγκαλιάζει και γυρνώντας προς το μέρος μας λέει με θριαμβευτικό τόνο στη φωνή του:

-Αγαπητά μου παιδιά έχω την τιμή να σας συστήσω τρεις από τους μεγαλύτερους Έλληνες ζωγράφους: Ο καθηγητής μου κύριος Γιάννης Μόραλης, ο επίσης καθηγητής μου στην Αρχιτεκτονική Σχολή κύριος Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας και ο μοναδικός μας Γιάννης Τσαρούχης!

Ήταν και οι τρεις εκεί προετοιμάζοντας -όπως μάθαμε- τα εγκαίνια του πολυτελούς ξενοδοχείου «Μοντ Παρνές» που θα γίνονταν το Σάββατο 17 Ιουνίου 1961. Μόραλης και Τσαρούχης είχαν αναλάβει την επίπλωση και τη διακόσμηση του ξενοδοχείου. Ο τέταρτος της παρέας ήταν ο αρχιτέκτων Παύλος Μυλωνάς, εκείνος που σχεδίασε το Μοντ Παρνές.
Μεγάλη γνωριμία, μεγάλη εμπειρία και ιδιαίτερη γνώση από όσα μας είπαν.

Νίκος Καββαδίας. Ο ποιητής των χαμένων οριζόντων.

 

Αυτό το «ταξίδι» το έκανα όταν είδα τη βασική φωτογραφία του θέματος η οποία έχει την υπογραφή του ζωγράφου Πέτρου Ζουμπουλάκη και τον εξής τίτλο: «Οι συντελεστές του Mont Parnes το 1961».  Πρόκειται για μια χιουμοριστική απεικόνιση σε στυλ Θεόφιλου.

Βλέποντας το έργο προσπάθησα να ανακαλύψω «Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου». Εκεί λοιπόν στο κέντρο σταυροπόδι ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής. Αριστερά στην καρέκλα ο Κωνσταντίνος Τσάτσος. Λίο πιο πάνω φαίνεται – με το μουστάκι – ο ζωγράφος Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας. Δεξιά, όρθιος, με τα γυαλιά, κρατώντας στο ένα χέρι σχέδια σε ρολό και στο άλλο χέρι χάρακα και τρίγωνο, ο αρχιτέκτων Παύλος Μυλωνάς. Δίπλα με πινέλα στο χέρι ο Γιάννης Μόραλης και μπροστά του, με την καφέ ζακέτα, ο Γιάννης Τσαρούχης. Ακριβώς δίπλα του ο ζωγράφος Γεώργιος Μαυροϊδής και μπροστά του ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου. Πίσω στο βάθος το ξενοδοχείο.

Το 1961 λοιπόν στην Πάρνηθα είχα την πρώτη συνάντηση με Μόραλη και Τσαρούχη και από την Τρίτη 14 Νοεμβρίου 2017 τη δεύτερη στον Χώρο Τέχνης «ΣΤΟart ΚΟΡΑΗ» της Εθνικής Ασφαλιστικής.

 

Με σαρκαστικό χαμόγελο ο Μπέρτολτ Μπρεχτ παρατηρεί τους πάντες στη «Ζούγκλα των πόλεων».

 

Επιστροφή στο χρόνο όμως υπάρχει και στη γνωριμία μου με τον Πέτρο Ζουμπουλάκη. Είναι Φεβρουάριος του 2011 τότε που διοργανώθηκε στην Τεχνόπολη, από το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, έκθεση Γελοιογραφίας, με θέμα την κρίση και τις οικονομικές – πολιτικές εξελίξεις. Ήταν η πρώτη φορά – λίγους μήνες μετά την υπογραφή του πρώτου μνημονίου – που κάποιοι ύψωναν τη φωνή τους εναντίον αυτής της πολιτικής, που ακολουθείται και σήμερα.
Ένας εκ των καλλιτεχνών που συμμετείχαν ήταν ο Πέτρος Ζουμπουλάκης με ένα αλησμόνητο έργο – εγκατάσταση με το οποίο έκανε σκληρή κριτική σε όσα είχαν προηγηθεί και σε όσα είχαν ακολουθήσει. Εκεί είχα την τύχη να συνομιλήσω και να γνωρίσω τον άνθρωπο και τον ζωγράφο. Κέρδισα από όσα έμαθα δίπλα του. Αν και σε πολλά θέματα είχα κατασταλαγμένες απόψεις, εν τούτοις η ματιά του φώτισε σημεία που δεν τα είχα εντοπίσει.

Πάντα προβληματισμένος με όσα συμβαίνουν γύρω μας ο Γιαννούλης Χαλεπάς.

 

Όλα τα παραπάνω ήρθαν στο νου μου όταν έφτασε στα χέρια μου το δελτίο Τύπου για τη νέα του έκθεση που έλεγε τα εξής:
«Την Τρίτη 14 Νοεμβρίου και ώρα 7 μ.μ., θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης «Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου» του Πέτρου Ζουμπουλάκη, στον Χώρο Τέχνης «ΣΤΟart Κοραή» της Εθνικής Ασφαλιστικής.
Ο Πέτρος Ζουμπουλάκης, κάτω από τον τίτλο «Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου», παρουσιάζει μια σύνοψη ζωγραφικών πορτρέτων όλης της καλλιτεχνικής του περιόδου.
Τα πορτρέτα του, άλλοτε εικόνα φευγαλέα, σκιτσογραφική με λανθάνουσα παρατηρητικότητα και άλλοτε με επιμονή στην ακριβή καταγραφή των φυσιογνωμικών ιδιαιτεροτήτων.
Ποικιλία, πολυμορφία εκφραστικών μέσων με απροσδόκητες τεχνικές και ματιέρες, πράγμα που προκαλεί αιφνίδιες αλλαγές στο ύφος. Άλλοτε ημιτελή και ηθελημένα πρόχειρα και άλλοτε επιμελημένα και τεχνικά άψογα.
Στις αυτοπροσωπογραφίες του παρατηρούμε τις ανεπαίσθητες αλλοιώσεις της φυσιογνωμίας του, καθώς κυλάει ο χρόνος και οι εποχές».

Παρά την παγκόμια επιτυχία και αναγνώριση, ο Γιώργος Σεφέρης παραμένει διακριτικός.

 

Πρόχειρα να πω εδώ ότι ανάμεσα στα πρόσωπα που θα δούμε στην έκθεση του Πέτρου Ζουμπουλάκη θα είναι ο θαλασσοδαρμένος ποιητής Νίκος Καββαδίας, ο ευρηματικός γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς, ο νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης, ο μελωδικός Βασίλης Τσιτσάνης, ο διαχρονικός Μπέρτολτ Μπρεχτ και αμέτρητοι άλλοι. Μαζί τους και οι δεκάδες προσωπογραφίες του ζωγράφου.

Ταξίδι στον χρόνο και στα χρώματα

Ο Πέτρος Ζουμπουλάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937, με καταγωγή από τη Λακωνία. Σπούδασε με υποτροφία του ΙΚΥ στην ΑΣΚΤ με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη (1956-1961) και αργότερα σκηνογραφία, διακόσμηση και διαφήμιση. Διοργάνωσε 35 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα. Έλαβε μέρος σε πολλές σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό καθώς και σε πολλές διεθνείς Biennale. Από το 1961 παράλληλα με τη ζωγραφική εργάστηκε για το θέατρο και τον κινηματογράφο, φιλοτεχνώντας σκηνικά και κοστούμια. Συνεργάστηκε με τα Κρατικά θέατρα (ΚΘΒΕ, Άρμα Θέσπιδος, διάφορα ΔΗΠΕΘΕ), το θέατρο Αθηνών κ.ά. Εικονογράφησε διηγήματα σε περιοδικά και συμμετείχε σε εικονογραφήσεις ημερολογίων.

Δίδαξε διακοσμητικές εφαρμογές, ελεύθερο σχέδιο και χρώμα στη Σχολή Διακοσμητών ΑΤΟ-Δοξιάδη (1964-1976), σκηνογραφία στις Σχολές ΑΤΕΣ και Βακαλό (1979-1984) και διακοσμητικές εφαρμογές και χρώμα στο χώρο στο ΤΕΙ Αθήνας (1984-1986). Έργα του βρίσκονται σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σε συλλογές τραπεζών, στην Εθνική Πινακοθήκη κ.ά. Το 2011 τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

***

Έκθεση Πέτρου Ζουμπουλάκη

Χώρος Τέχνης

«ΣΤΟart ΚΟΡΑΗ»

«Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου»
Εγκαίνια: Τρίτη 14 Νοεμβρίου 2017
Ανοιχτή έως την Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου
Στοά Κοραή 4, (εντός της στοάς)
Στάση μετρό «Πανεπιστήμιο»
Τηλέφωνο: 210-325.23.52
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα-Παρασκευή 10:00 – 20:00

Παναγιώτης ΜήλαςΟ μεγάλος περίπατος του Πέτρου Ζουμπουλάκη στο Μοντ Παρνές με «Πρόσωπα στο βάθος του χρόνου»
Περισσότερα

Remembrance Day 11/11/11. Η ημέρα και η ώρα που ο Καναδάς τιμά τους πεσόντες υπέρ της πατρίδας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Σωτήρη Ροδόπουλου (*)
Από τον Καναδά

Remembrance Day. Κάθε χρόνο στις 11/11/11 η ώρα το πρωί, κρατείται ενός λεπτού σιγή σε όλη τη χώρα. Ακίνητοι οι πάντες σε μαγαζιά, γραφεία, σχολεία στη μνήμη των Καναδών στρατιωτών που έπεσαν στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, αλλά και σε όλους τους μεγάλους πολέμους που ακολούθησαν.
Στη Οττάβα στο μνημείο πεσόντων (στην πρώτη φωτογραφία), αλλά και σε πολλές άλλες πόλεις, διεξάγεται τελετή, παρόντων των απογόνων των στρατιωτών, κατατίθενται στέφανα και εκφωνούνται μικροί χαιρετισμοί στην αγγλική, γαλλική και στη γλώσσα των αυτοχθόνων, που βέβαια κανείς δεν καταλαβαίνει.

 

 

Η Governor General του Καναδά, που φέτος είναι η Julie Payette, μια Γαλλοκαναδέζα πρώην αστροναύτισσα (1999), συνοδευόμενη από τον teenager γιο της και τη μητέρα στρατιώτη που έχασε τη ζωή του το 1993, κατέθεσε στεφάνι ντυμένη στρατιωτικά με μαλλιά κοτσιδάκι στο πλάι (δεύτερη φωτογραφία).

Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υπουργός Άμυνας Χάρτζιτ Σατζάν (Harjit Singh Sajjan), φορώντας σαρίκι λόγω ινδικής καταγωγής, με τη γυναίκα του πρωθυπουργού Sophie Gregoire Trudeau (ο ίδιος ο Justin Trudeau είναι στο Βιετνάμ προσπαθώντας να κλείσει την τεράστιας σημασίας εμπορική συμμαχία των χωρών του Ειρηνικού) και τον Seamus O’ Regan, υπουργό για Υποθέσεις Βετεράνων (ναι, υπάρχει και τέτοιο υπουργείο) (τρίτη φωτογραφία).

 

Πριν κλεισω ένα σχόλιο πολιτικού πολιτισμού. Στο Μόντρεαλ, η μόλις την προηγούμενη Κυριακή (5 Νοεμβρίου 2017) νεοεκλεγείσα δήμαρχος, Valérie Plante, πήρε μέρος στο τελετουργικό 11/11/11 της πόλης, έχοντας αγκαζέ τον αποχωρούντα δήμαρχο και μεγάλο μέχρι προχθές αντίπαλό της στις εκλογές, τον Denis Coderre. (τέταρτη φωτογραφία).

***

Μακάρι κάποτε και σε εμάς αυτές οι εικόνες, αν και μου είναι δύσκολο να φανταστώ μια παρόμοια σκηνή…

Αν βρεθείτε ποτέ στην Οττάβα αξίζει να επισκεφθείτε από κοντά το μνημείο πεσόντων που – όπως και ο δικός μας Άγνωστος Στρατιώτης – είναι πολύ κοντά στο Κοινοβούλιο. Πρόκειται για ένα αριστουργηματικό σύμπλεγμα γλυπτικής το οποίο μπορείτε να δείτε στο 54’30» ή και σε άλλα σημεία, του παρακάτω βίντεο:

OTTABA

Πηγές φωτογραφιών: CBC, Montreal Gazette, Toronto Star.

(*) Ο Σωτήρης Ροδόπουλος, έχει σπουδάσει στον Καναδά. Ανήκει στην ομάδα των αποφοίτων του ΣΤ’ Γυμνασίου Αρρένων της Αθήνας, στον Νέο Κόσμο.

 

 

 

 

 

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςRemembrance Day 11/11/11. Η ημέρα και η ώρα που ο Καναδάς τιμά τους πεσόντες υπέρ της πατρίδας
Περισσότερα

Τζένη Ορνεράκη. Είχε πάντα στα χείλη το χαμόγελο και δύο ζωντανές σπίθες ζωής στο βλέμμα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Στην οδό Ναυάρχου Νικοδήμου, στην Πλάκα, ένα πολύ ιδιαίτερο κατάστημα, μια μικρή γκαλερί, είχαν ανοίξει δύο γελοιογράφοι: Ο Ηλίας Σκουλάς και ο Σπύρος Ορνεράκης.
Εκεί, μπορούσες να βρεις έργα τους και διαχρονικά αλλά και της άμεσης επικαιρότητας.
Λίγο καιρό πριν παντρευτώ σκέφτηκα να κάνω ένα διαφορετικό δώρο στη γυναίκα μου, στην Ειρήνη. Έτσι έσπευσα εκεί να αναζητήσω κάποια γελοιογραφία. Μπήκα μέσα και με ησυχία αναζήτησα και επέλεξα δύο ύστερα από έντονο προβληματισμό. Ένα του Σκουλά, με θέμα κοινωνικό και ένα του Ορνεράκη σχετικό με την προστασία του περιβάλλοντος.
Μια ευγενέστατη και χαμογελαστή κυρία με λαμπερά μάτια περίμενε υπομονετικά πότε θα καταλήξω οριστικά στην επιλογή μου. Κάποια στιγμή έγινε κι αυτό. Της έδειξα τις επιλογές μου και άρχισε να συσκευάζει τους δύο πίνακες.

Πριν πληρώσω με ρώτησε από πού έμαθα για την γκαλερί με τις γελοιογραφίες και πού θα έκανα αυτό το δώρο.

Της απάντησα. Της είπα πως είμαι κι εγώ γελοιογράφος και πως αυτό θα είναι δώρο στη γυναίκα μου.

Τι ήθελα να το πω;

 

Η Τζένη Ορνεράκη με το φωτεινό της χαμόγελο και τους αγαπημένους της. Δεξιά ο Σπύρος.

 

Ποιος είδε τον Θεό και δεν τον φοβήθηκε. Έβαλε τις φωνές. Το διαρκές χαμόγελο έσβησε ξαφνικά από τα χείλη της. Την άκουσαν μέχρι απέναντι στην Αγγλικανική εκκλησία, στη Φιλελλήνων.

-Είσαι στα καλά σου; Με ρώτησε…
-Ήρθες εδώ να πάρεις δώρο για το κορίτσι σου, έργα δύο συναδέλφων σου και πας να τα πληρώσεις; Τρελαθήκαμε εντελώς εδώ μέσα; Έχεις καθόλου μυαλό;

Ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί. Ίσα που πρόλαβα να ρωτήσω το όνομά της. Την έλεγαν Τζένη…

Μάσησα τα λόγια μου, κατάπια τη γλώσσα μου και έφυγα έχοντας παραμάσχαλα τους δύο πίνακες.

Αριστερά, η γελοιογραφία του Ορνεράκη για την περιβαλλοντολογική καταστροφή της φύσης και δεξιά ο ερωτευμένος κυρ-Μέντιος του Ηλία Σκουλά, που πλησιάζει αργά αλλά σταθερά προς τον αντικειμενικό του στόχο.

 

Από τότε και μέχρι σήμερα αυτές οι δύο γελοιογραφίες με υποδέχονται όταν κάθομαι στο γραφείο μου.

***

Τα χρόνια πέρασαν και η γυναίκα με το χαραγμένο στα χείλη της χαμόγελο και τις δύο ζωντανές σπίθες ζωής στο βλέμμα, η Τζένη Ορνεράκη, πορεύτηκε δίπλα στον Σπύρο της και στα παιδιά τους, την Ελένη και τον Λυκούργο.
Πορεύτηκε όμως και δίπλα σε πολλά άλλα παιδιά που τα πήρε από το χέρι, τους έδειξε το δρόμο, τους άνοιξε το δρόμο, τους έκανε άξιους και χρήσιμους επαγγελματίες. Η Τζένη υπήρξε διευθύντρια στη «Σχολή Ορνεράκη», η ψυχή της Σχολής, η αγκαλιά, η ασφάλεια, η πείρα και το καλωσόρισμα.

Όπως έγραψαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι φίλοι και οι μαθητές της «ήταν για δεκαετίες ο νους και η οργανωτική ψυχή της Σχολής. Από εκείνη περνούσαν όλα τα πρακτικά ζητήματα, μικρά και μεγάλα. Η κυρία Τζένη ήταν εκείνη που υποδεχόταν, που κατέγραφε, που ενθάρρυνε, που χαμογελούσε πάντα στα νέα παιδιά που προσπαθούσαν να καταρτίσουν και να πλουτίσουν το ταλέντο τους. Πολλά από αυτά τα αμέτρητα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, μεγάλωσαν και έγιναν γνωστοί σκιτσογράφοι, κομίστες, εικονογράφοι… Ίσως έχει ο καθένας διάφορες αναμνήσεις από τα χρόνια των θρανίων, των πρώτων εκθέσεων, των μικρών φεστιβάλ της σχολής. Όμως όλοι και όλες θα θυμούνται τη ματιά και το χαμόγελο της Τζένης.

«Η Τζένη αντιμετώπιζε τους εργαζόμενους στη Σχολή αλλά και τους σπουδαστές ως παιδιά της και γι’ αυτό τα προστάτευε και τα νουθετούσε με ευγένεια και ήθος.

»Γι’ αυτό την ευχαριστούμε για τη γλυκύτητά της, το ζεστό της χαμόγελο, τον επαγγελματισμό της, το ήθος της και τη βαθύτατη ευγένεια με την οποία περιέβαλε όλα τα παιδιά, αλλά και με την οποία προίκισε και τα παιδιά της, Ελένη και Λυκούργο.

»Σίγουρα η Τζένη Ορνεράκη θα λείψει στον Πολιτισμό αυτής της χώρας αλλά και στις καρδιές των ανθρώπων που είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν.

***
Ο Ηλίας Ταμπακέας έγραψε: «Έφυγε η αρχηγός μας, το αφεντικό μας, η φίλη μας, η μαμά μας, ο άνθρωπός μας! Αυτή που όλοι αγαπούσαμε κι εκείνη μας αγαπούσε όλους… Η Τζένη Ορνεράκη δεν είναι πια ανάμεσά μας»…

Επίσης η Λέσχη των Ελλήνων Γελοιογράφων σε ανακοίνωσή της ανέφερε μεταξύ των άλλων και τα εξής:
«…η Τζένη ήταν ένας υπέροχος, σπάνιος άνθρωπος που μαζί με τον σύζυγό της Σπύρο, άφησε το αποτύπωμά της στη διαμόρφωση και την πορεία πολλών νεότερων σκιτσογράφων. Μια πραγματική φίλη που δεν πρόκειται να ξεχάσουμε».

***

Έπειτα από ένα απρόσμενο ατύχημα η Τζένη πέρασε στην απέναντι όχθη. Σήμερα, Τρίτη 7 Νοεμβρίου 2017, ο Σπύρος, η Ελένη, ο Λυκούργος, οι μαθητές και οι καθηγητές της Σχολής, οι φίλοι και οι συνάδελφοι, θα την αποχαιρετήσουμε το μεσημέρι στις 2 από το Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας όπου θα γίνει η πολιτική της κηδεία.

Παναγιώτης ΜήλαςΤζένη Ορνεράκη. Είχε πάντα στα χείλη το χαμόγελο και δύο ζωντανές σπίθες ζωής στο βλέμμα
Περισσότερα

Μίμης Πιερράκος. «Παρά τας ρητάς διαταγάς ούτος παρέμεινεν γράφων ότε πέριξ έπεσαν πέντε βόμβαι»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πέρασα …δύσκολα παιδικά χρόνια. Το πράσινο και το κίτρινο κυριαρχούσαν και στο σπίτι μου και σε όλα τα συγγενικά.
Το μεγάλο μου δράμα όμως ήταν όταν πηγαίναμε για… ολοήμερη επίσκεψη στο Ζωγράφου. Στη συνοικία που σήμερα είναι γεμάτη πολυκατοικίες ενώ τότε ήταν γεμάτη αμπέλια, κήπους, οπωροφόρα δέντρα και μονοκατοικίες.
Σε εκείνο το σπίτι το πράσινο δεν ήταν μόνο στον κήπο αλλά και μέσα στο σπίτι, σε όλα τα δωμάτια. Μάλιστα σε ένα δωμάτιο υπήρχε ένα γραφείο φορτωμένο με παλιές αθλητικές εφημερίδες, μία δερμάτινη μπάλα ποδοσφαίρου. Είχε ακόμα ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια σκονισμένα και πολύ φθαρμένα.

***

Η «Αθλητική Ηχώ» με πρωτοσέλιδο αφιέρωμα διηγείται την τραγική ιστορία και τον ηρωικό θάνατο του θρυλικού και αξέχαστου «Μπρακ» του Παναθηναϊκού. Του πρώτου αθλητή που έπεσε στο αλβανικό μέτωπο.

Στην κρεμάστρα μια πράσινη φανέλα με λευκές οριζόντιες ρίγες και ένα λευκό τριφύλλι, ένα ζευγάρι χοντρές κάλτσες και ένα λευκό παντελονάκι. Πάνω στο γραφείο δύο ταχυδρομικοί φάκελοι και δύο επιστολές. Στον τοίχο σε όμορφη κορνίζα ήταν η έγχρωμη φωτογραφία που βλέπετε πάνω από τον τίτλο και σε μια δεύτερη πιο μικρή κορνίζα είχε το απόκομμα από την πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ»: «Πώς πέθανε ηρωικά στην Αλβανία ο Μίμης Πιερράκος. Ο αξέχαστος «Μπρακ» του Παναθηναϊκού».

Δεν καταλάβαινα τίποτα. Δεν μου είπαν κάτι. Δεν ρωτούσα. Πολύ αργότερα και ρώτησα, και μου είπαν, και κατάλαβα.
Αυτό που δεν μπορούσα όμως να αντέξω ήταν ένα τραγουδάκι που μου έλεγε ο θείος Στέφανος με τη φάλτσα φωνή του:

«Εβάλαμε οκτώ στον Ολυμπιακό κι άλλα τέσσερα στον Άρη, γεια σου Άγγελε Μεσσάρη».

Για μένα όλα αυτά ήταν «κινέζικα» μέχρι που αργότερα όταν πρωτοδιάβασα τα γράμματα που ήταν πάνω στο γραφείο, άρχισα να καταλαβαίνω.
Στο πρώτο διάβασα τα παρακάτω:

18-11-1940
«Αγαπητέ μου αδελφέ Στέφανε,
Σας έστειλα πέντε γράμματα. Δόξα τω Θεώ είμαι καλά.
Στο προηγούμενο γράμμα μου σας έστειλα τη σύστασίς μου, η οποία σήμερα άλλαξε, μην ανησυχείτε όμως διότι και με την παληά θα το λάβω.
Τώρα η σύστασίς μου είναι: Σ’ Σύνταγμα Βαρέως Πυροβολικού, 2α Μοίρα διοικήσεως Τ.Τ. 212
Μη ξεχάσεις Στέφανε να μου στείλεις ένα πουλόβερ, μερικά ξυραφάκια, τσιγάρα και λίγο χαρτζιλίκι για κανένα καφεδάκι όταν μπαίνουμε σε κανένα χωριό και για κονιάκ.
Σήμερα, όπως και κάθε μέρα, μας επισκέφθηκαν εχθρικά αεροπλάνα. Έγινε αερομαχία. Τους ρίξαμε τρία. Το ένα από αντιαεροπορικό πυροβολικό.
Από το ένα αεροπλάνο γλύτωσαν τρεις με αλεξίπτωτο. Τον έναν εξ αυτών τον έπιασα εγώ. Είχε πέσει 5 χιλιόμετρα μακρυά μας. Αν έβλεπε το τρέξιμό μου ο Σίμιτσεκ σίγουρα θα με έβαζε στην εθνική για τα 5.000 μ. Τον έφερα στο Διοικητή. Επήρα το αλεξίπτωτο το οποίο είχε σχισθή από ένα δένδρο και το μοιράσαμε στους άνδρες για μαντηλάκια. Έχω φυλάξει για τη Μαρία. Έπειτα από τα σχετικά συγχαρητήρια κάθησα να σας γράψω με ένα φόβο μήπως αυτά που γράφω δεν εγκριθούν και δεν λάβετε το γράμμα μου, γι’ αυτό περιορίζομαι και δεν σας γράφω νέα του Μετώπου παρά μόνο πως πάμε Υπερ-Υπέροχα.
Αν δεν είχα έλλειψι νέων σας θα νόμιζα πως βρίσκομαι σε εξοχή. Αυτό όμως με κάνει να ανησυχώ και να περιμένω με αγωνία γράμμα σας που να μου λες πως η Μαμά, η Μαρία κι ο Γιάννης είναι τελείως καλά.
Φίλησέ μου τη Μαμά και τη Μαρία, πολλές φορές καθώς και τον Γιάννη, κι εγώ φιλώ εσένα, αδελφέ μου Στέφανε.
Μίμης
Μαμακούλα μου γεια σου. Είμαι πολύ – πολύ καλά, να είσαι ήσυχη, πες το και της Μαρίας και δέξου ακόμα ένα φιλί.
Μίμης
Μαρία μου σε φιλώ και σε παρακαλώ να είσθε τελείως ήσυχοι. Γράψε στη Νίκη, αν σου είνε εύκολο, όχι όμως καλλιγραφικά.
Μίμης».

Μίμης Πιερράκος. Ο «ξανθός άγγελος» του Παναθηναϊκού. Ζήτησε να πάει στην πρώτη γραμμή του μετώπου, αν και μπορούσε να μείνει στην Αθήνα επειδή ήταν διεθνής ποδοσφαιριστής.

Δεν δίστασα να πάρω και το δεύτερο. Το άνοιξα. Το διάβασα…

«Εν ΤΤ 212 11-12-1940
Η Σ2 Μοίρα Β. Πυροβολικού
-Περί συνθηκών θανάτου ασυρματιστού Πιερράκου Δημητρίου.
«Λαμβάνω την τιμήν ν’ αναφέρω ότι ο ασυρματιστής Πιερράκος Δημήτριος, εφονεύθη υπό βομβαρδισμού εχθρικής αεροπορίας, υπό τας κάτωθι συνθήκας:
Ο Σταθμός Ασυρμάτου ευρίσκετο προσωρινώς εγκατεστημένος εντός οικίας του χωρίου Διποταμιά. Την προηγούμενην ημέραν του θανάτου του ο Σταθμάρχης διετάχθη να μεταφέρη τον Σταθμόν εις χώρον όπισθεν της Πυροβολαρχίας Λοχ.Τσαταλού, αλλά ούτος δεν εξετέλεσε την διαταγήν και εκράτησε τον Σταθμόν εις Διποταμιάν μέχρις ώρας 11ης π.μ. της άλλης ημέρας ότε διετάχθη συναγερμός.
Την στιγμήν εκείνην ο Πιερράκος έγραφε επιστολήν εις την μητέρα του και παρά τας ρητάς διαταγάς της Μοίρας περί αποκρύψεως πάντων εις καταφύγια, ούτος παρέμεινεν γράφων. Πέριξ του χώρου αυτού έπεσαν πέντε βόμβαι.
Όταν μετά το πέρας του συναγερμού οι άλλοι ασυρματισταί εξήλθον του καταφυγίου, εύρον τον Πιερράκον νεκρόν κτυπηθέντα εις την κεφαλήν από θραύσματα οβίδος».

***

Ο Στέφανος δεν έδειξε κανένα από τα δύο γράμματα στη μητέρα τους, που πέθανε μετά από λίγο καιρό. Δεν είχε κουράγιο να της το δείξει αφού ο πρώτος της γιος, ο Τάκης, ήταν αεροπόρος και σκοτώθηκε δοκιμάζοντας ένα αεροπλάνο τύπου «Μπρέγκε 14». Και ο άνδρας της πέθανε λίγο μετά από το μαράζι του για το χαμό του πρωτότοκου.

Έτσι λοιπόν. Ο Μίμης, ό άσος του Παναθηναϊκού, ο μικρός αδελφός του Στέφανου ήταν ο μόνος από τη μεγάλη παρέα των φίλων της γειτονιάς του Νέου Κόσμου που δεν γύρισε. Ήταν ένας ψηλέας που ερχόταν από του Ζωγράφου. Το παρατσούκλι του ήταν «Μπρακ». Η παρέα έτρεχε και τον έβλεπε κάθε Κυριακή. Πήγαιναν στη Λεωφόρο. Ο Μίμης ήταν βασικός ποδοσφαιριστής στην ομάδα του Παναθηναϊκού μαζί με τον αδελφό του, τον Στέφανο. Μόλις κηρύχθηκε ο πόλεμος, παρουσιάστηκε στο στρατό και υπηρέτησε στο Μέτωπο ως ασυρματιστής. Επειδή ήταν διεθνής ποδοσφαιριστής μπορούσε να ζητήσει να μείνει στην Αθήνα. Εκείνος όμως ζήτησε να πάει στην πρώτη γραμμή. Στις 18 Νοεμβρίου 1940 μάλιστα αιχμαλώτισε έναν Ιταλό αεροπόρο, που καταρρίφθηκε το αεροπλάνο του, κοντά στο χωριό Διποταμιά, στο δρόμο για το Πόγραδετς. Λίγες ώρες αργότερα κάθισε να γράψει γράμμα στους δικούς του. Οι βόμβες έσκαγαν δίπλα του. Εκείνος συνέχισε να γράφει. Κι εκεί τον βρήκε ο χάρος. Ήταν ο πρώτος Έλληνας αθλητής που έπεσε στον πόλεμο.
Θάφτηκε σε νεκροταφείο της Αλβανίας, μαζί με άλλους Έλληνες στρατιώτες. Μετά τον πόλεμο ο αδελφός του Στέφανος, με τη βοήθεια του έφεδρου λοχία Χαράλαμπου Παπαδόπουλου που συνυπηρετούσε με τον Μίμη και του Οδυσσέα Τσούτσου, ενός Βορειοηπειρώτη κατοίκου της Διποταμιάς που είχε βοηθήσει στην ταφή, εντόπισε τον τάφο του Μίμη Πιερράκου. Παράλληλα οι προσπάθειες φιλάθλων και ηγετικών στελεχών του Παναθηναϊκού, όπως ο γενικός γραμματέας Μιχάλης Παπάζογλου, απέδωσαν καρπούς. Μαζί με τους παραπάνω, βοήθησε καθοριστικά και ο ρεπόρτερ της εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ» Κώστας Τριανταφύλλης.

 

Φίλαθλοι, γείτονες και φίλοι του Μίμη, στο Νεκροταφείο Ζωγράφου όπου υποδέχθηκαν τα οστά του το 1950.

 

Στην κηδεία του, ανάμεσα σε συγγενείς, αθλητές και παράγοντες, βρίσκονταν μία μοναχική φιγούρα, η Ελένη. Ήταν ο πρώτος μεγάλος έρωτας του Πιερράκου, ο οποίος όμως έμεινε ανεκπλήρωτος. Μόλις η οικογένειά της πληροφορήθηκε το φλερτ, δεν το ενέκρινε και την έστειλαν «εξόριστη» σε συγγενείς της στην Πελοπόννησο για έξι χρόνια. Δεν αντάμωσε ποτέ από τότε με τον «Μπρακ», παρά μόνο 10 χρόνια μετά τον θάνατό του.
***
Οι φίλοι του Παναθηναϊκού τον λάτρεψαν τόσο για τις αθλητικές του ικανότητες, όσο και για τον χαρακτήρα του. Ο «Μπρακ», όπως ήταν το παρατσούκλι του, διακρίθηκε σε όλες τις θέσεις της επίθεσης αλλά κυρίως διέπρεψε στα αριστερά. Με την μπάλα στα πόδια μάγευε, ήταν εξαιρετικός τεχνίτης και διέθετε από τα πιο δυνατά σουτ της εποχής. Σπάνια σκόραρε με το κεφάλι, μία κεφαλιά του όμως έμελε να δώσει στον Παναθηναϊκό το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας του. Στις 15 Ιουνίου 1930, ο τυπικά γηπεδούχος Ολυμπιακός υποδέχτηκε τον Παναθηναϊκό στο γήπεδο του Άρη. Το γκολ του Μίμη Πιερράκου έγραψε το τελικό 2-1 και έδωσε στους «πράσινους» το περίφημο αήττητο πρωτάθλημα.
Δύο εβδομάδες νωρίτερα, την 1η Ιουνίου 1930, είχε προηγηθεί ο θρίαμβος στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Ο Παναθηναϊκός πέτυχε τη μεγαλύτερη μέχρι και σήμερα νίκη του απέναντι στον Ολυμπιακό με 8-2. Ο «Μπρακ» σκόραρε δύο φορές στον αγώνα, το πέμπτο και όγδοο τέρμα. Για την ιστορία να αναφέρω τις συνθέσεις των δύο ομάδων:
ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ (Γιόζεφ Κίνσλερ): Αργυράκης, Στ. Πιερράκος, Βασιλείου, Ανδρίτσος, Κ. Μπαλτάσης, Υποφάντης, Μηγιάκης, Αγγ. Μεσσάρης, Διομ. Συμεωνίδης, Δ. Μπαλτάσης, Δ. Πιερράκος.
ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ (Γιαν Κοπσίβα): Γραμματικόπουλος, Σοφράς, Κουράντης, Λεκκός, Πανόπουλος, Βιολέτης, Τερεζάκης, Ντίνος Ανδριανόπουλος, Γιώργος Ανδριανόπουλος, Βασίλης Ανδριανόπουλος, Λεωνίδας Ανδριανόπουλος.
ΣΚΟΡΕΡ: 10’, 30’ Διομήδης Συμεωνίδης, 20’, 25’ Άγγελος Μεσσάρης, 53’, 81’ Δημήτρης Πιερράκος, 70’ αυτογκόλ Κουράντης, 76’ Μηγιάκης – 56’, 60’ Γ. Ανδριανόπουλος
***
Ο «ξανθός άγγελος», ο Μίμης Πιερράκος, γεννήθηκε το 1909 στο Γύθειο της Πελοποννήσου, αλλά από το 1912 εγκαταστάθηκε μαζί με την οικογένειά του στην Αθήνα. Πρώτη του ομάδα ήταν η Ένωση Αμπελοκήπων, με τις εμφανίσεις του να προσελκύουν τα βλέμματα των ανιχνευτών του Παναθηναϊκού, στις τάξεις του οποίου τον ενέταξαν σε ηλικία μόλις 17 ετών.
Τα πρώτα δύο χρόνια ήταν αναπληρωματικός του επιθετικού Μιχάλη Παπαδόπουλου και αγωνίστηκε σε ένα μόνο παιχνίδι με το Π.Σ. Γουδί. Στη συνέχεια καθιερώθηκε και με τον ΠΑΟ κατέκτησε επτά πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Αθηνών, το Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1929-1930 και το Κύπελλο Ελλάδος ποδοσφαίρου ανδρών 1940. Στον Παναθηναϊκό υπήρξε συμπαίκτης με τον αδερφό του Στέφανο Πιερράκο, επίσης βασικό στέλεχος των πρασίνων τη δεκαετία του ’30.

Δεκέμβριος 1937. Στον Βύρωνα, που τότε τον έλεγαν Γούβα. Χιονισμένο τοπίο και ο πανύψηλος Στέφανος Πιερράκος, φωτογραφίζεται με τον παιδικό του φίλο, τον δικηγόρο – και θείο μου – Γεώργιο Μήλα.

Ο Μίμης Πιερράκος αγωνίστηκε σε τέσσερα ματς με την Εθνική Ελλάδας από το 1931 ως το 1933 και πέτυχε ένα γκολ σε αγώνα εναντίον της Γιουγκοσλαβίας στη Λεωφόρο, για το 3ο Βαλκανικό Κύπελλο Εθνών Ποδοσφαίρου.
Από το 1933 μέχρι το 1937 έζησε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε ως προπονητής. Όταν επέστρεψε στην Αθήνα, ο Παναθηναϊκός έδωσε φιλικό αγώνα με τη μεικτή Αθηνών, προς τιμήν του.
Μόνο όταν αποσύρθηκε από την ενεργό δράση, ο Πιερράκος αποκάλυψε στη φίλαθλη κοινότητα το επτασφράγιστο μέχρι τότε μυστικό του. Ένα επιφανειακό κάταγμα της περόνης, του προκαλούσε αφόρητους πόνους στους αγώνες. Σχεδόν σε κάθε ματς έπαιζε, σφίγγοντας τα δόντια από τον πόνο. Δεν το είχε αποκαλύψει ποτέ σε κανέναν, παρά μόνο στον αδελφό του Στέφανο και στον γαμπρό του Γιάννη Κουβαράκη, ώστε να μην το μάθουν οι αντίπαλοί του και τον «αχρηστέψουν».
***
Τις περισσότερες από τις παραπάνω πληροφορίες μου τις είπε ο αδελφός του Στέφανος ο οποίος ήταν αξιωματικός της Αεροπορίας. Εγώ έκανα τη θητεία μου στην Αεροπορία. Μετά τον Άραξο, το Σέδες και την Ανδραβίδα, βρέθηκα στο Τατόι. Πολύ λοιπόν συχνά για ανάγκες της υπηρεσίας συναντούσα τον Στέφανο Πιερράκο στο γραφείο του επί της οδού Φιλελλήνων στο Σύνταγμα. Επίσης κάποιες προσωπικές ιστορίες μου είχε διηγηθεί ο Γιάννης Κουβαράκης γαμπρός του Μίμη Πιερράκου, ο οποίος εργαζόταν τότε στην αρχή της Λεωφόρου Συγγρού, πολύ κοντά στο πατρικό μου σπίτι.
***
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Η Ομάδα του Παναθηναϊκού το 1930
Όρθιοι: Σπύρος Υποφάντης, Δημήτρης Μπαλτάσης, Διομήδης Συμεωνίδης, Μιχάλης Βασιλείου, Στέφανος Πιερράκος, Κώστας Μπαλτάσης
Καθιστοί: Δημήτρης Πιερράκος, Άγγελος Μεσσάρης, Αντώνης Μηγιάκης, Κώστας Ανδρίτσος, Γιώργος Αργυράκης.

Παναγιώτης ΜήλαςΜίμης Πιερράκος. «Παρά τας ρητάς διαταγάς ούτος παρέμεινεν γράφων ότε πέριξ έπεσαν πέντε βόμβαι»
Περισσότερα

9+1 αναμνήσεις από το 1940

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Μνήμες από τα χρόνια του 1940 και από την απελευθέρωση του 1944.

(Ταινίες: Φιλοποίμην Φίνος, Θανάσης Βέγγος, Ξένια Καλογεροπούλου, Πέτρος Φυσσούν, Βασίλης Λογοθετίδης, Έλλη Φωτίου, Μάνος Κατράκης…)

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ ΦΙΛΟΠΟΙΜΕΝΑ ΦΙΝΟΥ. 1944

ΕΔΩ

ΑΔΟΥΛΩΤΟΙ ΣΚΛΑΒΟΙ. 1946

ΕΔΩ

ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΞΑΝΑΡΧΟΝΤΑΙ. 1948

ΕΔΩ

ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ. 1951

ΕΔΩ

ΟΥΡΑΝΟΣ. 1962

ΕΔΩ

ΨΗΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΧΙΤΛΕΡ. 1962

 ΕΔΩ

ΠΡΟΔΟΣΙΑ. 1964

ΕΔΩ

ΤΟ ΜΠΛΟΚΟ. 1965

ΕΔΩ

ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΜΙΛΗΣΑΝ ΜΕ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ. 1970

ΕΔΩ

ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΘΑΝΑΣΗ. 1971

ΕΔΩ

Σε κάποια ανάπαυλα των μαχών. Αναμνηστική φωτογραφία σε λευκό φόντο. Εκείνη τη στιγμή κανείς δεν ήξερε αν θα γυρίσει πίσω στο σπίτι του. Χαμογελούσαν στον φακό για να μείνει κάποια τρυφερή εικόνα στα χέρια των δικών τους. Αριστερά ο Δημήτρης Αϊβαλιώτης. Επέστρεψε τραυματίας… Παρασημοφορήθηκε. Ένα από τα βλήματα έμεινε για πάντα καρφωμένο στο σώμα του μέχρι τα 92 του…

vas_catis9+1 αναμνήσεις από το 1940
Περισσότερα

Λυδία Κονιόρδου: Όμορφη η «Σοφία» με τον Φαίδωνα Καστρή στον πανέμορφο χώρο των Κατακουζηνών

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

16 Οκτωβρίου: Μάρτυρος Λογγίνου του εκατόνταρχου, Μαρτύρων Δομετίου, Δομνίνου, Λεοντίου και Τερεντίου, γράφει το ημερολόγιο. Καμιά μεγάλη γιορτή. Είναι Δευτέρα και το φως της ημέρας δίνει τη θέση του στα φώτα της πόλης. Η Αθήνα – τουλάχιστον μέχρι τις 9 – πόλη πολύ ήσυχη.

 

 

Όλα κυλούν ομαλά, ιδανικά θα πρόσθετα. Πράγματι, δεν υπήρξαν παράπλευρες απώλειες ως προς την προσέλευση των θεατών στην κατάμεστη αίθουσα της «Οικίας Κατακουζηνού», όπου δίνει την 8η παράστασή του ο Φαίδων Καστρής. Πρόκειται για τη «Σοφία» του Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι, σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ και σκηνοθεσία Λεωνίδα Παπαδόπουλου.

Αμαλίας 4, όροφος 5ος. Στο σαλόνι των Κατακουζηνών οι πρώτοι θεατές καταλαμβάνουν τις θέσεις τους. Κατά τις 9 παρά 5 μια μικρή αναστάτωση όταν στην είσοδο φθάνει η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου. Παίρνει -ως ηθοποιός- την ατέλειά της και το πρόγραμμα, ενώ στον χώρο της τραπεζαρίας ξεδιψά με ένα ποτήρι δροσερό νερό. Όλοι σπεύδουν να τη χαιρετίσουν, να συζητήσουν μαζί της, να ζητήσουν selfie και να εισπράξουν ένα ευγενικό και χαμογελαστό «όχι».

Ήδη στο σαλόνι ο Φαίδων Καστρής έχει πάρει τη θέση του από τις 9 παρά 10, όπως το επιβάλει η σκηνοθετική οδηγία του Λεωνίδα Παπαδόπουλου. Το μουσικό χαλί της παράστασης κρατά συντροφιά στους θεατές μέχρι να τακτοποιηθούν όλοι και στις 9 και τέταρτο η «Σοφία» του Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι αρχίζει το ταξίδι στο θεατρικό χρόνο. Για 70 λεπτά παρακολουθούν όλοι κατανυκτικά τον μονόλογο του πρωταγωνιστή.
Στο φινάλε όλοι – με πρώτη την υπουργό – ξεσπούν σε θερμό, εγκάρδιο χειροκρότημα. Τέσσερις, πέντε φορές ανακαλούν αυθόρμητα τον φανερά συγκινημένο πρωταγωνιστή στη σκηνή.

 

Πριν προλάβει να αποσυρθεί ο Φαίδωνας, βγήκα στη σκηνή να πω δυο λόγια:

-Η κυρία Κονιόρδου, η πάντα αγαπημένη μας Λυδία, είναι άνθρωπος της ανατροπής και των εκπλήξεων. Έτσι και απόψε φρόντισε να κάνει και τα δύο. Και να μας εκπλήξει, με την παρουσία της εδώ στην Οικία Κατακουζηνού, αλλά και να ανατρέψει αυτά που συνήθως κάνουν σε κάποιον που γιορτάζει τα γενέθλιά του. Αντί δηλαδή να της κάνουμε εμείς δώρο, για τα σημερινά γενέθλιά της, έκανε εκείνη δώρο σε μας και κυρίως μεγάλο και ανεκτίμητο δώρο στον Φαίδωνα Καστρή. Κυρία Κονιόρδου, χίλιες ευχές για χρόνια καλά και δημιουργικά. Σας ευχαριστούμε.

 

Ακολούθησε χειροκρότημα και ευχές για την εορτάζουσα. Σίγουρα ο Άγγελος και η Λητώ Κατακουζηνού θα χαίρονταν παρακολουθώντας την οικογενειακή ατμόσφαιρα που επικρατούσε. Σκηνικό που θύμιζε τις δικές τους συνάξεις στο ίδιο σαλόνι, τότε που ο Χατζιδάκις έπαιζε στο πιάνο για πρώτη φορά τον Μεγάλο Ερωτικό, τότε που ο Ελύτης δεχόταν τις ευχές των φίλων του για την κατάκτηση του Νόμπελ αλλά και τότε που ο Γιάννης Τσαρούχης είχε τις εικαστικές του αψιμαχίες με τον Νίκο Χατζηκυριάκο – Γκίκα.

 

Στον πιο κατάλληλο χώρο…

Στο σημείο αυτό είχαν μια σύντομη συνομιλία, η υπουργός και ο πρωταγωνιστής. Το πρώτο πράγμα που του είπε ήταν το «πόσο καλή και… φοβερή ήταν η παράσταση». Στη συνέχεια τον ρώτησε πώς και πού βρήκε αυτό το έργο. Ο Φαίδωνας της απάντησε πως ήταν επιλογή – πρόταση της μεταφράστριας Μαρίας Χατζηεμμανουήλ. Κλείνοντας τον διάλογό τους, η Λυδία Κονιόρδου υπογράμμισε πως «το έργο του Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι ταιριάζει απόλυτα στο χώρο της Οικίας Κατακουζηνού». Στην επισήμανση αυτή ο πρωταγωνιστής διευκρίνισε: «Δεν θα έκανα αυτό το έργο σε άλλο χώρο, δεν θα έπαιζα τη «Σοφία» σε κάποιο μικρό θέατρο όπως συνήθως παίζονται οι μονόλογοι».

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Φαίδων Καστρής έχει συνεργαστεί πολλές φορές στη σκηνή με τη Λυδία Κονιόρδου και διατηρούν μία διαχρονική σχέση φιλίας, σεβασμού και αλληλοεκτίμησης.

Ταξίδι στα χρόνια των Κατακουζηνών

Μετά την περιήγηση στα χρόνια της Σοφίας, κάναμε και μια περιήγηση στα χρόνια των Κατακουζηνών. Μια ξενάγηση – αστραπή στο ιατρείο του Άγγελου Κατακουζηνού, λίγα λόγια για το «πράσινο» δωμάτιο – έργο του Σπύρου Βασιλείου. Για τα γενέθλιά της ένα συμβολικό δώρο στην υπουργό, τα βιβλία «Άγγελος Κατακουζηνός – Ο Βαλής μου» της Λητώς Κατακουζηνού, «Το μέλλον του ευρωπαϊκού πολιτισμού», από τη συζήτηση του Αλμπέρ Καμύ με τον Άγγελο Κατακουζηνό και Έλληνες διανοούμενους της δεκαετίας του ’50 και «Το ταξίδι του αστεριού» της Σοφίας Πελοποννησίου – Βασιλάκου.
Όλη αυτή την ώρα ο παλιός φίλος και εξαιρετικός – πάντα μάχιμος – φωτορεπόρτερ Σπύρος Τσακίρης παρακολουθούσε κάθε βήμα της υπουργού και στο τέλος μας χάρισε φωτογραφίες που κοσμούν αυτό το θέμα.

 

Φυσικά, η υπουργός δεν αρνήθηκε να απαθανατίσουμε την ξενάγησή της, αφού προηγουμένως της υποσχέθηκα ότι την επόμενη φωτογραφία που θα ζητήσω να βγάλω μαζί της, θα είναι στο καμαρίνι της στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

***

«Σοφία»
του Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Παπαδόπουλος
Σκηνογραφία-Ενδυματολογία: Όλγα Ντέντα
Διαμόρφωση ηχητικών τοπίων: Νίκος Παπαρρόδου
Ψιμυθίωση: Ήρα Σ. Μαγαλιού
Φωτογραφίες παράστασης: Σπύρος Τσακίρης
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Ερμηνεύει ο Φαίδων Καστρής
Με την υποστήριξη των www.carnetdevoyage.gr και GG Events Patras
***

Η πρεμιέρα έγινε την Κυριακή 1η Οκτωβρίου 2017
Παραστάσεις:
Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα τον Οκτώβριο
και όλες τις Δευτέρες του Νοεμβρίου
Ώρα έναρξης: 21:00
Διάρκεια: 70 λεπτά
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Στην Οικία Κατακουζηνού
Λεωφόρος Αμαλίας 4, 5ος όροφος.
Μετρό και Τραμ. Στάση Σύνταγμα
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6934-96.53.40

Λίγα λόγια για την παράσταση

Η βασίλισσα της Ισπανίας, Σοφία, μπροστά στο φέρετρο του νεκρού συζύγου της, βασιλιά Χουάν Κάρλος, κάποια στιγμή στο μέλλον. Μια φωνή της μιλάει. Μια φωνή μέσα στο μυαλό της. Το παρελθόν ξυπνά. Μνήμες θραύσματα την πλημμυρίζουν. Το Τατόι, ο Παύλος, η Φρειδερίκη, ο Χουανίτο, ο Φράνκο, ένα παιδί που πεθαίνει μπροστά στα μάτια της… Ποια είναι; Τι έζησε; Τι δεν έζησε;

Ο Φαίδων Καστρής, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Λεωνίδα Παπαδόπουλου, υποδύεται ένα αλλόκοτο πλάσμα που στοιχειώνει το μυαλό της Σοφίας και μεταμορφώνεται σε όλους όσους καθόρισαν τη ζωή της. Ποιος είναι; Κάποιος αόρατος φίλος της, η συνείδησή της ή μήπως μια φωνή από το παρελθόν; Ο Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι σπάει τα όρια του ρεαλισμού και μας προσκαλεί σε μια διαδρομή στα όνειρα και τους εφιάλτες της βασίλισσας Σοφίας.

  • Διαβάστε ακόμα:

Φαίδων Καστρής – συνέντευξη

Σοφία – κριτική παρουσίαση παράστασης

Η «Σοφία» στην Οικία Κατακουζηνού

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΛυδία Κονιόρδου: Όμορφη η «Σοφία» με τον Φαίδωνα Καστρή στον πανέμορφο χώρο των Κατακουζηνών
Περισσότερα

Γιώργος Σαρρής. Έσβησαν για πάντα τα νυσταγμένα φώτα στις νταλίκες του…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Δώς μου το δάκρυ απ’ τη ματιά σου και πάρε το δικό μου,
δώς μου την πίκρα απ’ την καρδιά σου και πάρε τον καημό μου
και το παράπονό μου.
Σβήσε τη δίψα που με καίει
να σβήσω τη δική σου
κι άσε το παρελθόν να φταίει
και δώς μου τη ζωή σου
και την αναπνοή σου.
Είν’ η ζωή κι οι άνθρωποι που μας πικράνανε πολύ.
Όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ
Είν’ η ζωή κι οι άνθρωποι που μας πικράνανε πολύ.
Όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ,
όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ.
Δώς μου τη δύναμη να ζήσω και γίνε ο Θεός μου,
δώς μου το θάρρος ν’ αγαπήσω και την αγάπη δώσ’ μου
μες στην ψευτιά του κόσμου.
Έχω εσένα, δε φοβάμαι,
κι εσύ δεν είσαι μόνη.
Δώς μου το χέρι σου και πάμε,
ο πόνος μας ενώνει
κι ο δρόμος δεν τελειώνει.
Είν’ η ζωή κι οι άνθρωποι που μας πικράνανε πολύ.
Όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ.
Είν’ η ζωή κι οι άνθρωποι που μας πικράνανε πολύ.
Όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ,
όλα για σένα είμαι εγώ κι όλα για μένα είσαι εσύ».
***
Ένα τραγούδι, μια ζωή, ήταν το «Όλα για μένα είσαι εσύ», στίχους Νίκου Λουκά και μουσική Τάκη Σούκα. (1985).

https://www.youtube.com/watch?v=3gYtkrAEl00?t=5

 

Δεν θα το πει όμως ποτέ ξανά με την αδελφή του αφού σήμερα τα ξημερώματα (Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 2017) έφυγε ξαφνικά από την ζωή ο τραγουδιστής Γιώργος Σαρρής από ανακοπή σε ηλικία 69 ετών. Ο Γιώργος Σαρρής είχε τραγουδήσει τις «Νταλίκες» των Νικολόπουλου – Ρασούλη με τρόπο μοναδικό αν και «Με τα φώτα νυσταγμένα και βαριά».

 

 

Ο Γιώργος Σαρρής γεννήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1948 στη Θήβα. Η καριέρα άρχισε από το 1973 αλλά οι επιτυχίες ήρθαν στη δεκαετία του 1980.
Πριν από μερικά χρόνια είχε πέσει θύμα τροχαίου με αποτέλεσμα να τραυματισθεί τόσο σοβαρά που είχε κινητικά προβλήματα.
Τις θρυλικές «Νταλίκες» τις ακούμε εδώ…

https://www.youtube.com/watch?v=6alh78c6byY?t=3

***

Ένα άλλο εμβληματικό τραγούδι που ερμήνευσε ήταν το «Και μόνο που με κοιτάς λιώνω» (1987), σε μουσική και στίχους Τάκη Μουσαφίρη.

Μάτια γλυκά μου, μάτια μου
μάτια ηλεκτρισμένα,
δώρο που έστειλ’ ο Θεός
μόνο για μένα.
Μάτια γλυκά μου, μάτια μου
αγαπημένα.
Και μόνο που με κοιτάς λιώνω
και μόνο που με κοιτάς.
Και μόνο που με κοιτάς λιώνω,
σκέψου να μ’ αγαπάς.
Μάτια γλυκά μου, μάτια μου
μάτια μου λατρεμένα,
φλόγα που καίει το σώμα μου
κάθε σας βλέμμα.
Μάτια γλυκά μου, μάτια μου
μάτια θλιμμένα.
Και μόνο που με κοιτάς λιώνω
και μόνο που με κοιτάς.
Και μόνο που με κοιτάς λιώνω,
σκέψου να μ’ αγαπάς.

https://www.youtube.com/watch?v=GTsbDib0jyU?t=3

Παναγιώτης ΜήλαςΓιώργος Σαρρής. Έσβησαν για πάντα τα νυσταγμένα φώτα στις νταλίκες του…
Περισσότερα

Η Σοφία «γύρισε» στην Αθήνα της και στο σαλόνι της Οικίας Κατακουζηνού για τσάι με τον Φαίδωνα Καστρή

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Κυριακή, 2 Νοεμβρίου 1958. Παιδιά από τις γειτονιές του δήμου της Αθήνας, συγκεντρώνονται στις παιδικές χαρές της περιοχής τους. Αυτή θα είναι μια ξεχωριστή κυριακάτικη εξόρμηση. Ο καιρός είναι ανοιξιάτικος. Λιακάδα. Και ο προορισμός πολύ μακρινός για την ηλικία μας και σίγουρα όχι συνηθισμένος…

-Από τον Νέο Κόσμο, από την παιδική χαρά που βρίσκεται ακόμη και σήμερα στην Καλλιρρόης, πίσω από τον ιερό ναό του Αγίου Παντελεήμονα Ιλισού. Περπατούσαμε δίπλα στον Ιλισό, που τότε ήταν απλά ένας ξερίλας με βρωμόνερα και έφτανε μέχρι το μικρό στάδιο του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου. Δεξιά και αριστερά χωματόδρομοι.

Η βασιλική οικογένεια ενώ εξέρχεται από τον Μητροπολιτικό Ναό της Αθήνας.

Κατευθυνθήκαμε εκεί που είναι – και σήμερα – το γυμναστήριο του Φωκιανού, απέναντι από το Παναθηναϊκό Στάδιο. Στη συνέχεια προχωρήσαμε στην Ηρώδου του Αττικού. Φθάσαμε έξω από τα ανάκτορα, στο Παλάτι. Εκεί που βρίσκεται τώρα το Προεδρικό Μέγαρο. Αυτό ήταν ο τελικός προορισμός μας! Μας πήγαν εκεί για να ευχηθούμε τα χρόνια πολλά επειδή η πριγκίπισσα Σοφία γιόρταζε τα γενέθλιά της. Παιδιά από όλη την Αθήνα. Φωνές σαν τιτιβίσματα πουλιών. Ο καλός καιρός βοήθησε ώστε να παραμείνουμε στον κήπο. Εκεί μας υποδέχθηκε η 20χρονη Σοφία. Κεράσματα, δώρα, τραγούδια, ελληνικοί χοροί και… αναχώρηση. Τότε δεν υπήρχαν ούτε selfies, ούτε βιντεάκια, ούτε instagram, linkedin και face book. Μόνο αναμνήσεις και δύο λόγια γραμμένα στο τετράδιο των εκθέσεων με θέμα: «Πώς πέρασα την Κυριακή».

 

Ο Ολυμπιονίκης Διάδοχος τον Σεπτέμβριο του 1960 στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Τον ακολουθεί η Σοφία και οι συναθλητές του Οδυσσέας Εσκιντζόγλου (αριστερά) και Γιώργος Ζαΐμης. Αριστερά η οδός Όθωνος όπου ήταν (και είναι) η είσοδος για το ιατρείο του Άγγελου Κατακουζηνού.

-Το 1960, τον Σεπτέμβριο, πάλι στους δρόμους, πάλι οργανωμένα, στην υποδοχή του διαδόχου Κωνσταντίνου που είχε κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα (κατηγορία «Ντράγκον») στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης. Η Σοφία, η οποία ήταν αναπληρωματικό μέλος του πληρώματος, συνοδεύει τον αδελφό της μαζί με τους συναθλητές του στο σκάφος «Νηρεύς», τον Οδυσσέα Εσκιντζόγλου και τον Γιώργο Ζαΐμη.

Η άμαξα με την πριγκίπισσα Σοφία κατευθύνεται προς τη Μητρόπολη όπου έγινε η θρησκευτική τελετή του γάμου της με τον Χουάν Κάρλος.

 

-Το 1962, στις 14 Μαΐου, η Σοφία παντρεύεται τον Χουάν Κάρλος κι εμείς, γυμνασιόπαιδα πλέον, πάλι στο πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Αμαλίας, με ελληνικές σημαιούλες στα χέρια περιμένουμε να περάσει η άμαξα με το ζευγάρι των νεόνυμφων. Χρονιά δύσκολη μιας και η προίκα που δόθηκε στην πριγκίπισσα έχει ξεσηκώσει πολιτική θύελλα αντιδράσεων και εμείς αρχίζουμε να προβληματιζόμαστε για τη Μοναρχία.

-Πριν από λίγα χρόνια, το 2006, στη Μαδρίτη, έγινε η επόμενη «συνάντηση». Αυτή τη φορά όχι υποχρεωτική. Στο Μουσείο που έχει το όνομά της, το Εθνικό Μουσείο Τέχνης Reina Sofia. Εκεί όπου εκατοντάδες πιτσιρίκια 4 – 5 ετών το επισκέπτονται κάθε μέρα και μαθαίνουν για τους μεγάλους ζωγράφους της χώρας τους. Στη Μαδρίτη, εκεί όπου και μόνο το γεγονός ότι ερχόμαστε από την Ελλάδα, ανάβει το πράσινο φως αφού είμαστε συμπατριώτες της βασίλισσάς τους.

-Φέτος, την 1η Οκτωβρίου, πάλι Κυριακή η «Σοφία» επέστρεψε στη δική της Αθήνα και στο σαλόνι της Οικίας Κατακουζηνού, κι ας μην ήταν οι Κατακουζηνοί μοναρχικοί. Από τη στιγμή που έμαθα για αυτή την «επίσκεψη» είχα την περιέργεια αλλά και την αγωνία για το τελικό αποτέλεσμα.

Ο συγγραφέας Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι, η μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ, ο σκηνοθέτης Λεωνίδας Παπαδόπουλος και ο ηθοποιός Φαίδων Καστρής «κάλεσαν» για τσάι τη δική τους «Σοφία» στο σαλόνι της Οικίας Κατακουζηνού.

«Εικόνες». Το ιστορικό περιοδικό της Ελένης Βλάχου αφιερώνει το εξώφυλλό του στην πριγκίπισσα που τότε σπούδαζε βρεφοκόμος.

Δεν σας κρύβω πως ήμουν δύσπιστος ακόμη και όταν άρχισε η παράσταση. Λίγο πριν είχα διαβάσει στο πρόγραμμα:

«Η βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία, μπροστά στο φέρετρο του νεκρού συζύγου της βασιλιά Χουάν Κάρλος, κάποια στιγμή στο μέλλον. Μια φωνή της μιλάει. Μια φωνή μέσα στο μυαλό της. Το παρελθόν ξυπνά. Μνήμες θραύσματα την πλημμυρίζουν. Το Τατόι, ο Παύλος, η Φρειδερίκη, ο Χουανίτο, ο Φράνκο, ένα παιδί που πεθαίνει μπροστά στα μάτια της… Ποια είναι; Τι έζησε; Τι δεν έζησε»;

***

Για την παράσταση ο σκηνοθέτης Λεωνίδας Παπαδόπουλος σημειώνει:

«Εικόνες ιστορίας μέσα σε σπασμένους καθρέφτες. Στιγμές μοναξιάς σε δωμάτια της μνήμης. Αέναες περιπλανήσεις αναζητώντας τη σιωπή. Η Σοφία στους λαβύρινθους του μυαλού της… το κοριτσάκι με τη σαλοπέτα, η ερωτευμένη πριγκίπισσα, η βασίλισσα μιας ξένης χώρας… Η Σοφία της θλιμμένης αξιοπρέπειας να χαμογελά αινιγματικά για το τέλος μιας εποχής. Όπως σε έναν πίνακα του Antonio López»…

***

Παράλληλα ο συγγραφέας Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι αναφέρει:

«Το έργο «Σοφία» είναι ένας μονόλογος για μια γυναίκα. Για πολλά χρόνια, αυτή η γυναίκα, ήταν η πιο γνωστή γυναίκα της Ισπανίας. Για πολλά χρόνια, αυτή η γυναίκα, ήταν ταυτόχρονα και η πιο άγνωστη. Το παράδοξο αυτό οφείλεται εν μέρει στην υψηλή θέση που κατείχε, αλλά και στη δουλικότητα ενός συγκεκριμένου κοινωνικού μοντέλου. Προπάντων όμως στον κληρονομικό φόβο των Ισπανών να μιλήσουμε καθαρά, και χωρίς να χρειάζεται να υψώσουμε τη φωνή, για τα πράγματα που έχουν σημασία».

Στο σαλόνι της Οικίας του Άγγελου και της Λητώς Κατακουζηνού, ο Φαίδων Καστρής περιμένει υπομονετικά την είσοδο όλων των θεατών. Ακολουθεί το 70λεπτο ρεσιτάλ ερμηνείας.

-Η δική μου γνώμη είναι μια φράση που διαβάζαμε στους τίτλους των παλιών ελληνικών ταινιών και που ακούγαμε την εποχή των πρώτων ραδιοφωνικών οικογενειακών σειρών:

«Κάθε ομοιότης με πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα είναι εντελώς συμπτωματική».

Το λέω αυτό επειδή ο συγγραφέας δεν περιορίστηκε στο εύκολο. Δεν «κόλλησε» στο βασιλικό παρασκήνιο. Δεν προσπάθησε να μας… θαμπώσει με τις λαμπερές περιγραφές από τα άδυτα των ανακτόρων. Δεν τον απασχόλησε η βασίλισσα Σοφία.

Ο Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι προτίμησε να κάνει ένα μεγάλο άλμα στο κενό χωρίς δίχτυ προστασίας.

Ο συγγραφέας επέλεξε να προσεγγίσει κάτι άπιαστο. Επέλεξε να μας ξεναγήσει στον άγνωστο κόσμο που έκρυβε η γυναίκα Σοφία. Μας οδήγησε στις κρυφές σκέψεις αυτής της γυναίκας, της Σοφίας. Τώρα αν η γυναίκα αυτή έτυχε να είναι η βασίλισσα της Ισπανίας δεν παίζει κανένα ρόλο. Πάνω από όλα είναι μια γυναίκα. Μια πονεμένη γυναίκα. Μια γυναίκα που αγωνίζεται να ξεπεράσει τα εμπόδια που ορθώνονται μπροστά της και που τα βλέπει μόνο αυτή… Αυτός ο αγώνας που δίνει η Σοφία, αυτές οι μάχες αποτυπώνονται με τρόπο μαγικό από τον Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι.

Όμως ούτε αυτό είναι αρκετό. Όλη η μαγεία αρχίζει από τη στιγμή που οι αράδες ξεπηδούν από τα χειρόγραφα και παίρνουν το δρόμο τους για τη σκηνή, στην προκειμένη περίπτωση για το σαλόνι της Οικίας των Κατακουζηνών. Κι ας σημειωθεί εδώ πως ο Άγγελος Κατακουζηνός ήταν αντιμοναρχικός. Μάλιστα για τους μελετητές της ιστορίας του, η απόσταση που κρατούσε από τους κρατούντες θεωρείται ότι τον έβλαψε.

Συνεχίζοντας όμως να πούμε ότι μια δυνατή ομάδα δούλεψε με στόχο την άψογη αποτύπωση του ζωγραφικού πίνακα «Σοφία» που φιλοτέχνησε ο Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι, συγγραφέας που επίσης δεν σχετίζεται με τη μοναρχία.

Με απόλυτο σεβασμό στην ιδιαιτερότητα του χώρου η Όλγα Ντέντα έβαλε τις ιδέες της και την υπογραφή της στα λιτά συμβολικά σκηνικά και στο επιβλητικό κοστούμι. Το ταξίδι στα ηχητικά τοπία της παράστασης το διαμόρφωσε με απόλυτη επιτυχία ο Νίκος Παπαρρόδου με την τρυφερή συμμετοχή της ανιψούλας του σκηνοθέτη. Δια της ψιμυθίωσης πέτυχε την ιδανική μεταμόρφωση, η Ήρα Σ. Μαγαλιού.

Και πώς να μην καμαρώνουν. Η Μαρία Χατζηεμμανουήλ, ο Φαίδων Καστρής, ο Λεωνίδας Παπαδόπουλος με την ανιψούλα του που χάρισε τη φωνή της στα απαραίτητα ηχητικά εφέ της παράστασης. Δεξιά η Όλγα Ντέντα.

 

-Η μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ που ξέρει να φωτίζει με αριστοτεχνικό τρόπο κάθε λέξη, κάθε φράση και κάθε παράγραφο μας πήρε από το χέρι στον λαβύρινθο «Σοφία» και μας οδήγησε στην έξοδο.

-Ο σκηνοθέτης Λεωνίδας Παπαδόπουλος με δημιουργικό πάθος και φαντασία ισάξια του συγγραφέα κατάφερε να αναδείξει το μεγαλείο της γυναίκας Σοφίας.

-Τέλος, ο ηθοποιός Φαίδων Καστρής σήκωσε το μεγάλο βάρος όλης της δουλειάς. Αν δεν άντεχαν οι πλάτες του όλο το οικοδόμημα θα κατέρρεε. Όμως εδώ τον βοήθησε η ψυχή, το μυαλό, η εμπειρία.

-Σίγουρα θα τον θαύμαζαν οι δάσκαλοί του: Η Αντιγόνη Βαλάκου, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, η Μαρία Χορς. Είναι βέβαιο ότι θα τον απολαύσουν στο σαλόνι των Κατακουζηνών οι δασκάλες του, Λήδα Πρωτοψάλτη και Λυδία Κονιόρδου.

Αυτός όμως που πάντα θα μιλάει στο μυαλό του Φαίδωνα είναι ο Αλέξης Μινωτής. Όταν ο ηθοποιός περιμένει στη σκηνή με την πλάτη γυρισμένη στο κοινό, ο δάσκαλος σκύβει στο αυτί και του λέει:

«Φαίδωνα, ο ηθοποιός είναι ο δύτης που ανεβάζει από τον βυθό το μαργαριτάρι του ρόλου».

Αυτό το μαργαριτάρι, ως αλιεύς, το ανέβασε ο Καστρής και το χαρίζει στους θεατές της παράστασης στο εμβληματικό σαλόνι της Οικίας Κατακουζηνού.

-Φαίδων, σας ασπάζομαι και ευχαριστώ εσένα και όλη την ομάδα για τη θεατρική εμπειρία που μας χάρισες.

 

Το φινάλε. Το χειροκρότημα. Η συγκίνηση. Μια μεγάλη παράσταση έχει τελειώσει.

«Σοφία»

του Ιγνάθιο Γκαρθία Μάι

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ

Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Παπαδόπουλος

Σκηνογραφία-Ενδυματολογία: Όλγα Ντέντα

Διαμόρφωση ηχητικών τοπίων: Νίκος Παπαρρόδου

Ψιμυθίωση: Ήρα Σ. Μαγαλιού

Φωτογραφίες παράστασης: Σπύρος Τσακίρης

Trailer: Στέφανος Κοσμίδης

Ερμηνεύει ο Φαίδων Καστρής

Με την υποστήριξη των www.carnetdevoyage.gr και GG Events Patras

***

Πρεμιέρα: Κυριακή 1η Οκτωβρίου 2017

Παραστάσεις:

Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα τον Οκτώβριο

όλες τις Δευτέρες του Νοεμβρίου και όλες τις Τρίτες του Δεκεμβρίου

Ώρα έναρξης: 21:00

Διάρκεια: 70 λεπτά

Γενική είσοδος: 10 ευρώ

Στην Οικία Κατακουζηνού

Λεωφόρος Αμαλίας 4, 5ος όροφος.

Μετρό και Τραμ. Στάση Σύνταγμα

Τηλέφωνο κρατήσεων: 6934-96.53.40

***

https://www.youtube.com/watch?v=ZA94btE0zt8?t=19

  • Διαβάστε ακόμα:

«Σοφία» – Κριτική παρουσίαση

Φαίδων Καστρής – Συνέντευξη

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΗ Σοφία «γύρισε» στην Αθήνα της και στο σαλόνι της Οικίας Κατακουζηνού για τσάι με τον Φαίδωνα Καστρή
Περισσότερα