CATαφύγιο

Η γάτα Ραμαζάν την οποία μνημόνευσε σε ποίημα ο Γιώργος Σεφέρης (Δημήτρης Καρακίτσος)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Συνάντησα τους μάντεις φίλους μου
Σε καφενείο πλησίον της Πλατείας Συντάγματος.

Έπιναν και συζητούσαν κι είχαν μια χαλύβδινη Ράβδο
Να μουρμουρίζει τα μελλούμενα του τόπου.

(Αν θαρρείς συνδιαλέγομαι με τα τωρινά)
Θεώρησα τρελή προσπάθεια σ’ εμένα, και το χτες, και το αύριο,

Να παίρνω αποφάσεις για το πώς και το είθισται του κόσμου.

Ο κόσμος των ταξιδιών μου είναι πλατύς
Ο κόσμος των ποιητών είναι μετρημένος -ενίοτε χωλαίνει.

Ω Ραμαζάν, δε συνειδητοποιείς
Το γυμνό της εποχής, και τα κορμιά τους που πληγιάσανε,

Ούτε ότι οι θεοί θα ‘ρθουν ποτέ
Για αυτά που καθόμαστε και γράφουμε.

Καρακίτσος Δημήτρης – Οι γάτες του ποιητή Δ.Ι. Αντωνίου, Το Ροδακιό, 2012

eirini aivaliwtouΗ γάτα Ραμαζάν την οποία μνημόνευσε σε ποίημα ο Γιώργος Σεφέρης (Δημήτρης Καρακίτσος)
Περισσότερα

Συμπέρασμα (Μίλτος Σαχτούρης)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Η γάτα ήρθε σα φωνή από έναν ορίζοντα φοβισμένο

έβρεχε και πρησμένα όνειρα βογγούσαν οληνύχτα
το πρωί ο άνθρωπος πλύθηκε και ξυρίστηκε

όπως πάντα

και γύρω του χτυπούσαν τα σφυριά όπως πάντα
στο δρόμο καθώς έβγαινε απάντησε μιαν αγία
ντυμένη στα βυσσινιά

είχε πεθάνει πάνω στον τροχό πριν από

εκατοντάδες χρόνια

ο γαλατάς τον είδε και τον χαιρέτησε
έπειτα τον χαιρέτησε ο ταχυδρόμος
κι ύστερα τι ν’ απόγινε αυτός ο άνθρωπος
τα ρούχα του κυκλοφόρησαν σ’ εφημερίδες
το ένα του μάτι το κρατούσε κι έπαιζε
ένα μικρό κορίτσι
μαύρα αυτοκίνητα μεταφέραν τα κομμένα

μέλη του

και η καρδιά του αερόστατο γελούσε στο κενό

eirini aivaliwtouΣυμπέρασμα (Μίλτος Σαχτούρης)
Περισσότερα

Η γάτα που πέρασε από την ορχήστρα της Επιδαύρου και είδε τον Οιδίποδα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Έχει αποδειχτεί πως οι γάτες αγαπούν τα θέατρα. Το «Επί Κολωνώ» έχουν υπό την προστασία τους τον Φρίξο και τον Κεφάλα, το Σύγχρονο Θέατρο και το «104» μοιράζονται την Τιτάνια, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου συχνά υποδέχεται το κοινό η Ουρανία. Στο «Δημήτρης Ροντήρης» μια ασπρόμαυρη γάτα κατοικοεδρεύει στο φουαγιέ. Πρόσφατα μια γάτα εθεάθη και στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Έκανε την εμφάνισή της στην παράσταση «Οιδίπους επί Κολωνώ», διασχίζοντας γεμάτη αυτοπεποίθηση αλλά και σεβασμό την ορχήστρα του θεάτρου του Πολυκλείτου. Το κοινό προς στιγμήν θορυβήθηκε, κάποιοι γέλασαν, αυτή όμως με την ιεροπρέπειά της επανέφερε την τάξη. Οι Κώστας Καζάκος, Δημήτρης Λιγνάδης, Κόρα Καρβούνη και Τζένη Κόλλια -ως άριστοι επαγγελματίες- συνέχισαν απτόητοι τις ερμηνείες τους κρατώντας την απόλυτη σοβαρότητά τους. Την ίδια σοβαρότητα κράτησε και η αθώα και θεατρόφιλη γατούλα, η οποία δίχως να διακόψει, δίχως να ενοχλήσει και κυρίως δίχως να απαιτήσει ρόλο και χειροκρότημα συνέχισε την πορεία της στο λίθινο κυκλικό διάδρομο κατευθυνόμενη προς τις μεγαλοπρεπείς πύλες του θεάτρου και τα παρασκήνια. Την παράσταση «Οιδίπους επί Κολωνώ» παρακολουθούσε και ο γνωστός φωτορεπόρτερ Θωμάς Δασκαλάκης, ο οποίος φυσικά δεν έχασε την είδηση και φωτογράφισε το γλυκό πλάσμα ανάμεσα στους ηθοποιούς. Από ρεπορτάζ που ακολούθησε, πληροφορηθήκαμε πως είναι πολύ εξοικειωμένη με τους συντελεστές των παραστάσεων αρχαίου δράματος, καθότι συχνά τους επισκέπτεται στα καμαρίνια της Επιδαύρου και οι σχέσεις τους είναι απολύτως αγαστές.
Μην ξεχνάμε άλλωστε πως οι γάτες από αρχαιοτάτων χρόνων ασκούσαν μια έλξη στους καλλιτέχνες και στους σοφούς. Οι γάτες μπορεί να είναι ανεξάρτητες, αλλά δεν είναι τυχαίο πως πολλοί καλλιτέχνες δημιουργούν με μία γάτα στο πλευρό τους. Είναι εξαιρετική συντροφιά σε ένα ατελιέ, στις θεατρικές πρόβες, στην εκμάθηση του ρόλου, στην προθέρμανση, μερικές φορές μάλιστα γίνονται κομψές μούσες, κάποιες σπάνιες φορές μπορεί να αποδιοργανώνουν, αλλά ποτέ δεν ασκούν κριτική στο έργο του καλλιτέχνη και μάλιστα κακεντρεχή.

  • Το catisart.gr ευχαριστεί τον Θωμά Δασκαλάκη για την παραχώρηση της φωτογραφίας.
eirini aivaliwtouΗ γάτα που πέρασε από την ορχήστρα της Επιδαύρου και είδε τον Οιδίποδα
Περισσότερα

Η γάτα στις θρησκείες και τις μυθολογίες

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Αρχαία Ελλάδα, ένας μαθητής μουσικής ταΐζει μια γάτα. Οι γάτες εμφανίζονται τον 5ο αιώνα σε διακοσμήσεις αρχαίων ελληνικών αγγείων. Οι φοίνικες υποτίθεται πως έφεραν τις γάτες από την Αίγυπτο που απεικονίζονται σε αγάλματα από την 3η χιλιετηρίδα π.Χ.

Όταν η Αλκμήνη ήταν έγκυος από τον Δία στον ήρωα Ηρακλή, η Ήρα έπεισε τη θεά του τοκετού, Ειλείθυια, να εμποδίσει τη γέννα, αλλά η Γαλινθιάς (υπηρέτρια ή φίλη της Αλκμήνης) έσπασε το ξόρκι με τέχνασμα, ξεγελώντας την Ειλείθυια και λύνοντας τα μάγια, οπότε και η Αλκμήνη γέννησε τον ήρωα. Η τιμωρία της Γαλινθιάδας ήταν να μεταμορφωθεί σε γάτα (ή νυφίτσα, σε άλλες εκδοχές), αλλά η Εκάτη (χθόνια θεά που συνδέεται με τη μαγεία, το σκοτάδι και τον κάτω κόσμο, αλλά παράλληλα βοηθά τους πολεμιστές στον πόλεμο, τους βασιλιάδες στην απονομή δικαιοσύνης, ενώ επίσης προστατεύει τους κυνηγούς και τους ψαράδες και προστατεύει τα κοπάδια), τη λυπήθηκε και την πήρε υπό την προστασία της. Σημειώνεται πως ο Ηρακλής αργότερα ίδρυσε στη Γαλινθιάδα ιερό, κοντά στο σπίτι του στη Θήβα.

Η γάτα (Felis catus – Αίλουρος η γαλή ή Felis silvestris catus) είναι ζώο που ανήκει στην οικογένεια των Αιλουροειδών. Πρόκειται για το πιο διαδεδομένο κατοικίδιο ζώο. Ζει στο περιβάλλον του ανθρώπου εδώ και τουλάχιστον 9.500 χρόνια.

Οι Ρωμαίοι τη θεωρούσαν σύμβολο ανεξαρτησίας, ενώ στην Ινδία γάτες εμφανίζονται στα έπη της Μαχαμπχαράτα κα της Ραμαγιάνα, με τον θεό Ίντρα μάλιστα να μεταμορφώνεται κάποια στιγμή σε γάτα. Στην Περσία υπάρχει ο θρύλος της δημιουργίας της περσικής γάτας, ως ανταμοιβής στον ήρωα Ρουστούμ από μάγο τη ζωή του οποίου είχε σώσει (σημειώνεται ότι τις γάτες λέγεται ότι αγαπούσε ιδιαίτερα και ο Μωάμεθ, που είχε τη Μουέζα). Στην Κίνα, η θεά Λι-Σου (σχετιζόταν με τη γεωργία) συχνά απεικονιζόταν ως γάτα, ενώ ένας αρχαίος μύθος έλεγε ότι οι θεοί όρισαν τις γάτες ως επιστάτες του κόσμου, δίνοντάς τους μάλιστα τη δύναμη της ομιλίας – αλλά οι γάτες προτιμούσαν να τεμπελιάζουν και να παίζουν, και το είπαν στους θεούς, παραχωρώντας την ομιλία στους ανθρώπους. Οι άνθρωποι όμως, δεν μπορούσαν να καταλάβουν τους θεούς, οπότε και οι γάτες διατήρησαν ένα σημαντικό καθήκον, το να κρατούν τον χρόνο, διατηρώντας έτσι την τάξη. Στην Ιαπωνία η γάτα εκπροσωπεί το έλεος και την καλή τύχη, καθώς κάποια στιγμή, σύμφωνα με τον θρύλο, έσωσε τη ζωή ενός αυτοκράτορα.

Τα πράγματα βεβαίως δεν ήταν τόσο ευχάριστα για τα συμπαθή αιλουροειδή με την επικράτηση του χριστιανισμού και μετά, καθώς επιδιώχθηκε η δαιμονοποίηση των παγανιστικών αντιλήψεων, και αυτό συμπαρέσυρε και τις γάτες, και ειδικά τις μαύρες, που θεωρήθηκαν ζώα του διαβόλου: Δεν ήταν ιδιαίτερα υπάκουες, ήταν περήφανες, ήταν νυκτόβιες και άλλα εξωφρενικά μεσαιωνικά, που έκαναν μάλιστα Πάπες να ασχοληθούν μαζί τους, αποκηρύσσοντάς τες ως διαβολικές. Η μανία αυτή ενάντια στις γάτες οδήγησε στην αύξηση των τρωκτικών στις πόλεις, που με τη σειρά της έφερε τις τρομακτικές μεσαιωνικές επιδημίες της πανούκλας στην Ευρώπη («Μαύρος Θάνατος»), με εκατομμύρια νεκρούς.

Andrew Ferez

Πρόσφατα, επιστημονική ομάδα ανέλυσε μιτοχονδριακό DNA από 209 γάτες από πάνω από 30 αρχαιολογικούς χώρους σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική. Τα δείγματα προέρχονταν από τη Μεσολιθική Περίοδο μέχρι τον 18ο αιώνα. Οι πληθυσμοί γατών φαίνονται να αυξήθηκαν σε δύο κύματα: Οι μεσανατολικές αγριόγατες επεκτάθηκαν μαζί με τις πρώτες αγροτικές κοινότητες στην ανατολική Μεσόγειο. Εκτιμάται ότι οι αποθήκες σιτηρών προσέλκυσαν τρωκτικά, που με τη σειρά τους προσέλκυσαν αγριόγατες – και οι άνθρωποι είδαν τα οφέλη της παρουσίας τους, οπότε και άρχισαν να τις εξημερώνουν. Χιλιάδες χρόνια αργότερα, οι γάτες εξαπλώθηκαν στην Ευρασία και την Αφρική: γενετικά χαρακτηριστικά που βρέθηκαν σε μουμιοποιημένες γάτες από την Αίγυπτο εντοπίζονται και σε γάτες στη Βουλγαρία, την Τουρκία και την υποσαχάρια Αφρική από την ίδια περίοδο. Επίσης, οι γάτες ήταν προσφιλείς και σε λαούς θαλασσοπόρων, όπως οι Φοίνικες και οι Βίκινγκς. Βρέθηκαν απομεινάρια γάτας με συγγενικό DNA σε αρχαιολογικό χώρο των Βίκινγκς που ανάγεται στην περίοδο από τον 8ο μέχρι τον 11ο μ.Χ αιώνα στη βόρεια Γερμανία.

Δεινός θηρευτής, η γάτα κυνηγά πάνω από 1.000 είδη ζώων για τροφή. Μπορεί να εκπαιδευτεί ώστε να υπακούει σε απλές διαταγές. Οι γάτες επίσης έχει διαπιστωθεί ότι μαθαίνουν να χειρίζονται απλούς μηχανισμούς, όπως πόμολα πόρτας. Τα ζώα χρησιμοποιούν μια ποικιλία φωνών και ένα είδος γλώσσας του σώματος που τους χρησιμεύει στη μεταξύ τους επικοινωνία. Τα νιαουρίσματα, τα γουργουρίσματα και τα μουγκρίσματα είναι από τους πιο γνωστούς τρόπους επικοινωνίας. Το 1906 ιδρύθηκε η Διεθνής Ένωση Φίλων της Γάτας (Cat Fancier’s Association, αρκτικόλεξο CFA).

Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι η γάτα εξημερώθηκε στην αρχαία Αίγυπτο, όπου θεωρούνταν ιερό ζώο. Ωστόσο, τα αποτελέσματα έρευνας του 2007 έδειξαν ότι η καταγωγή όλων των κατοικίδιων γατών πιθανώς ανάγεται σε πέντε αφρικανικές αγριόγατες (Felis silvestris lybica) που έζησαν στην Εγγύς Ανατολή γύρω στο 8000 π.Χ. Η γάτα διακρίνεται για την εξαιρετική της όραση στο σκοτάδι και για τις ικανότητες της στο σκαρφάλωμα.

Η αιγυπτιακή θεά Μπαστ

Η Μπαστ ήταν κόρη του θεού ήλιου (Ρα) και διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στην αρχαία αιγυπτιακή θρησκεία. Υπάρχουν υποθέσεις ότι οι γάτες που κατοικούν στα νησιά της Κένυας στο Αρχιπέλαγος Λαμού, είναι πιθανότατα οι τελευταίοι απευθείας απόγονοι των γατών που ζούσαν στην αρχαία Αίγυπτο.
Σε πολλές θρησκείες στην αρχαιότητα υπήρχε η δοξασία ότι οι γάτες είναι εκστατικές ψυχές, σύντροφοι ή οδηγοί για τους ανθρώπους και ότι είναι παντογνώστες αλλά δεν μπορούν να επηρεάσουν τις ληφθείσες αποφάσεις των ανθρώπων, επειδή δεν έχουν φωνή. Στην Ιαπωνία, η Μανέκι Νέκο (Maneki Neko) είναι μια γάτα που συμβολίζει την καλοτυχία. Ενώ για το Ισλάμ δεν αποτελεί ιερό ζώο, ορισμένοι συγγραφείς αναφέρουν ότι ο Προφήτης Μωάμεθ είχε μια αγαπημένη γάτα, με το όνομα Μουέζα. Λέγεται ότι η αγάπη του για τα ζώα αυτά ήταν τόσο μεγάλη, ώστε «θα προτιμούσε να έμενε χωρίς το μανδύα του παρά να ενοχλούσε μια γάτα που θα κοιμόταν επάνω σε αυτόν».

Paul Gauguin

Ο Ηρόδοτος, ο Έλληνας ιστορικός που ταξίδεψε στην Αίγυπτο τον 5ο π.Χ. αιώνα, μας περιγράφει τον ναό της γάτας – θεάς. Ο ναός της Μπαστ βρισκόταν στο κέντρο της πόλης σε ένα νησί που σχηματιζόταν από δύο διαφορετικά κανάλια που ξεκινούσαν απ’ τον Νείλο και έζωναν τον ναό από τις τρεις τρεις πλευρές του. Γύρω απ’ το μεγάλο ιερό υπήρχε ένα άλσος από πανύψηλα δέντρα. Το σχήμα του ναού ήταν τετράγωνο και υπήρχε δρόμος στρωμένος με πέτρα μέχρι την είσοδο πλάτους 400 μέτρων, ενώ τα δένδρα εκατέρωθεν του δρόμου έφθαναν στον ουρανό.
Ο Ηρόδοτος αναφέρει επίσης, ότι πολλές επίσημες εορτές προς τιμήν της πραγματοποιούνταν στην Αίγυπτο και ειδικά στη Βούβαστη, όπου κάθε χρόνο την ημέρα της γιορτής της, έρχονταν περίπου 700.000 προσκυνητές, τόσο άνδρες, όσο και γυναίκες. Οι γυναίκες ήταν επιφορτισμένες με τη μουσική, το τραγούδι και το χορό προς τιμήν της θεάς, ενώ μεγάλες θυσίες γίνονταν τότε και καταναλώνονταν τεράστιες ποσότητες κρασιού. Αυτό έχει να κάνει με την αιγυπτιακή δοξασία ότι οι λιονταρίσιες θεές κατευνάζονται με τις γιορτές της μέθης.
Η θεά Bast μερικές φορές απεικονίζεται να κρατά ένα τελετουργικό σείστρο στο ένα χέρι και μια αιγίδα στο άλλο, ή ένα γοργόνιο στολισμένο με κεφάλι λέαινας.
Αργότερα μετετράπη σε θεά γάτα Μπαστέτ και σεληνιακή πλέον θεότητα, πιθανότατα με την επίδραση της ελληνικής θρησκείας, γιατί οι Έλληνες την ταύτισαν με την Αρτέμιδα, σεληνιακή θεότητα, που ήταν αδελφή του Απόλλωνος – ηλίου. Στην ελληνική μυθολογία η Bast είναι γνωστή σαν Αίλουρος.
Οι γάτες στην αρχαία Αίγυπτο ετύγχαναν ιδιαίτερου σεβασμού και προστασίας και συχνά φορούσαν χρυσά κοσμήματα. Στο ναό στο Per-Bast βρέθηκαν μερικές μουμιοποιημένες γάτες θαμμένες δίπλα τους ιδιοκτήτες τους. Περισσότερες δε από 300.000 μουμιοποιημένες γάτες ανακαλύφθηκαν κατά τις ανασκαφές. Η κατάσταση της γάτας στην Αίγυπτο ήταν περίπου ισοδύναμη με κείνη της αγελάδας στην σύγχρονη Ινδία. Ο θάνατος μιας γάτας έφερνε μεγάλο πένθος στην οικογένεια που ξύριζε τα φρύδια της σε ένδειξη πένθους και την έθαβε με ιδιαίτερες τιμές. Επειδή οι κατοικίδιες γάτες είναι τρυφερές και προστατευτικές με τα παιδιά τους, η θεά Bast θεωρήθηκε επίσης μια καλή μητέρα και μερικές φορές απεικονίζεται με πολλά γατάκια. Οι μητέρες φορούσαν επίσης στα παιδιά τους ένα φυλαχτό που δείχνει τη θεά με τα γατάκια της, ο αριθμός των οποίων είχε σχέση με τον επιθυμητό αριθμό παιδιών από τη μητέρα.

Fukiya Kouji

Στην Αιγυπτιακή θρησκεία, η θεά Μπαάστ (ή Μπαστέτ) εμφανίζεται με κεφάλι γάτας και στην αρχαία Αίγυπτο όλες οι γάτες θεωρούνταν ιερές και ενσαρκώσεις της θεάς. Το να σκοτώσεις ή έστω απλά να ενοχλήσεις γάτα κατατασσόταν στα αποτρόπαια εγκλήματα και μέγιστη ιεροσυλία. Σε κάθε ναό βρίσκονταν ένας μεγάλος αριθμός από γάτες, όπου τις τάιζαν και φρόντιζαν με τρόπο τελετουργικό. Όλες οι αδέσποτες γάτες ήταν άξιες σεβασμού και αλίμονο σε εκείνον που δεν θα τάιζε την αδέσποτη που θα εμφανιζόταν στην αυλή του. Οι γάτες των σπιτιών θεωρούνταν θεϊκή εύνοια για την οικογένεια, μοιραζόταν γενναιόδωρα η τροφή μαζί τους και μετά τον θάνατό τους ακολουθούσε επικήδεια τελετή με μέγιστες τιμές. Οι σαρκοφάγοι για τις νεκρές γάτες υπήρξαν αριστουργήματα τέχνης και το νεκρό σώμα ταριχευόταν από ιερείς.

Albert Anker (1831-1910, Swiss)

Για την Ελληνορωμαϊκή θρησκεία, η γάτα είναι το ιερό ζώο αλλά και σύμβολο της σεληνιακής θεάς Ντιάνα. Το ίδιο ισχύει και για την αντίστοιχη σεληνιακή θεά της Κέλτικης θρησκείας, την Κεριντουέν, όπου οι γάτες εκτελούν επίσης και τις προσταγές της στη Γη. Στη Σκανδιναβική θρησκεία, το άρμα της θεάς Φρέγια το σέρνουν γάτες και χαίρουν την προστασία και αγάπη της.
Για όλη την Ευρώπη, από την αρχαιότητα μέχρι ακόμα και σήμερα, η γάτα σχετίζεται με τις μάγισσες. Δεν νοείται μάγισσα χωρίς γάτα, και λόγω αυτής της παράδοσης, κατά τη διάρκεια των Χρόνων της Φωτιάς («Κυνήγι των Μαγισσών» του Μεσαίωνα), η ύπαρξη γάτας στο σπίτι ήταν αποδεικτικό πως η κάτοικος είναι μάγισσα.
Το 1718, ο Μοντγκόμερι του Caithness, υποστήριζε πως κάθε βράδυ, έξω από το σπίτι του, μαζεύονταν πλήθος γάτες όπου μιλούσαν με ανθρώπινη μορφή. Υποστήριξε πως ένα βράδυ κατάφερε να σκοτώσει δύο από αυτές και να τραυματίσει άλλη μια και ότι την επόμενη ημέρα, έμαθε πως δύο ηλικιωμένες γυναίκες βρέθηκαν νεκρές στο κρεβάτι τους και άλλη μια άσχημα τραυματισμένη. Η ιστορία του έγινε πασίγνωστη στον τότε ευρωπαϊκό κόσμο, και βάσει αυτής, ενισχύθηκε ο μύθος ότι οι μάγισσες το βράδυ μεταμορφώνονται σε γάτες.
Λίγες τρίχες από γάτα πιστεύεται πως ενδυναμώνουν την αποτελεσματικότητα γητειών, καθώς και φυλαχτών.
Κατά τον Μεσαίωνα, πίστευαν πως αν ένας άνθρωπος ήταν σοβαρά άρρωστος, τότε θα έπρεπε να τον πλύνουν και κατόπιν με το ίδιο νερό να πλύνουν μια γάτα, και έτσι η γάτα έπαιρνε την αρρώστια πάνω της και ο ασθενής γινόταν καλά.

Cheryl Wilson

Πολλοί άνθρωποι, ακόμα και σήμερα, έχουν μια γάτα στο σπίτι τους διότι θεωρείται πως η παρουσία της και μόνο, διώχνει τα κακόβουλα αερικά.
Οι Μάγοι και οι Μάγισσες συνηθίζουν να δίνουν δύο ονόματα στη γάτα τους. Το ένα όνομα είναι το κοινά γνωστό για όλους και αυτό που χρησιμοποιείται από όλους ενώ το άλλο παραμένει γνωστό μονάχα στον/στην Μάγο/Μάγισσα και είναι και το πραγματικό της όνομα. Ο λόγος είναι καθαρά πρακτικός: οι γάτες εύκολα μπορούν να γίνουν μέσο επίθεσης για τους εχθρικούς Μάγους/Μάγισσες, μα όχι εάν δεν γνωρίζουν το πραγματικό όνομα της γάτας. Έτσι, προστατεύεται και η γάτα μα και ο κάτοχός της από μαγικές επιθέσεις. Επίσης, δεν νοείται να μην εξασφαλιστεί η προστασία της γάτας με γητειά που επαναλαμβάνεται κάθε 6 μήνες.

  • Αρχική εικόνα: Adrie Martens
eirini aivaliwtouΗ γάτα στις θρησκείες και τις μυθολογίες
Περισσότερα

Ποίημα με ουρά

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ποίημα με ουρά

Δεν ταιριάζουμε, οι δρόμοι μας χωριστοί
Εσύ χασαπόγατα κι εγώ κεραμιδόγατα
Το φαΐ σου σε τάσι γανωμένο
το δικό μου στου λιονταριού το στόμα
εσύ βλέπεις έρωτες στα όνειρά σου, εγώ κόκαλα.
Αλλά και το δικό σου δεν είν’ εύκολο, αδερφέ μου
Καθόλου εύκολο
κάθε μέρα του Θεού, έτσι να κουνάει κανείς την ουρά του.

Kuyruklu şiir Orhan Veli Kanık
(Yaprak, 15.12.1949)

***

Απάντηση
(από τη χασαπόγατα στην κεραμιδόγατα)

Μιλάς για την πείνα
Άρα είσαι κομμουνιστής
Άρα εσύ είσαι που έχεις κάψει όλα αυτά τα κτίρια
Αυτά στην Κωνσταντινούπολη, εσύ
κι αυτά στην Άγκυρα, εσύ…
Α ρε συ, τι γουρούνι είσαι συ

Cevap Orhan Veli Kanık
(Yaprak, 15.12.1949)

eirini aivaliwtouΠοίημα με ουρά
Περισσότερα

Να και η Τέχνη (Νίκος Παναγιωτόπουλος)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Να και η Τέχνη
Η μαύρη γάτα που κάθεται μέσα στην αποθήκη του κάρβουνου
Μαζευτήκατε όλοι;
Είμαι περιτριγυρισμένος από αυτούς που γεννάνε μετά
θάνατον-
Κάποιος απ’ τη μάζωξη ένα σπάνιο υπόδειγμα γνώσεων
Ένα παλιός ξεχώρισε ότι η φωνή της γάτας λέει ουαί
(το πνεύμα του ζώου μιλάει ελληνικά μέσα στην αποθήκη του κάρβουνου;)

Το εκφράζεσθαι είναι πράγμα που το κλέβεις απ’ το Χάρο-
Μη νομίσεις ότι είσαι κάποιος άλλος
Και μην εγκαταλείπεις τον εαυτό σου-

  • Νίκος Παναγιωτόπουλος, απόσπασμα από την ποιητική συλλογή Σύσσημον ΙΙ ή Τα Κεφάλαια

Εικόνα: Henri-Charles Guerard, «Chat noir sur un Journal» (all images © Bloomsbury Auctions)

eirini aivaliwtouΝα και η Τέχνη (Νίκος Παναγιωτόπουλος)
Περισσότερα

«Μια γάτα εφτάψυχη βυζαντινή» – Κώστας Βασιλείου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Μπορεί οι άλλοι να το δέχτηκαν
Λίγοι με ενθουσιασμό, οι πιο πολλοί με συγκατάβαση
Σαν λύση έσχατης ανάγκης, μα εκείνοι
Δεν το χώνεψαν κι ούτε πρόκειται
Να το χωνέψουν, έλεγαν

Εκεί που είχαμε ανάγκη ένα Διγενή
Ακρίτα, να μας σώσει, αν θα μας έσωζε
Από του Χάρου τα σαγόνια — ο Ριμαχό
Εκεί που είχαμε ανάγκη έναν τετραπέρατο
Δυσσέα, να μας βγάλει, αν θα μας έβγαζε
Απο τη δρακοσπηλιά — ο Ριμάχο
Και να στρογγυλοκάθεται στο σβέρκο μας αυτός
Αυτός ο νάνος, ο χτικιάρης — πώς να το χωνέψουμε;

Κι έχετε δίκαιο, τους είπε η Ριμαχόνα
Έτσι που μετράτε τους άντρες με μέτρο
Το φαλλό του Πολυφήμου, έτσι π’ αλληθωρίζετε
Ο ένας δυτικά κι ο άλλος ανατολικά, αλλιώς θα βλέπατε
Π’ αυτός ο νάνος όσος είναι πάνω απο τη γη
Άλλος τόσος είναι και κάτω απο τη γη, σαν δέντρο
Με κάτι ρίζες που βυζαίνουν κόκκαλα και πέτρες
Κι αν φαίνεται χτικιάρης είναι γιατί κρύβει μέσα του
Έτοιμη να χιμήξει μέσα στο σκοτάδι με αστραφτερά
Τα μάτια της τα νύχια και τα δόντια της, μια γάτα
Μιαν αγριόγατα που θρέφεται με το αίμα της καρδιάς του
Μια γάτα εφτάψυχη, βυζαντινή — εμένα.

Δε με χωνεύετε λοιπόν — και καλά κάνετε
Πού ξανακούστηκε τα φίδια και οι ποντικοί
Να χωνεύουν τις γάτες.

Κώστας Βασιλείου
«Μια γάτα εφτάψυχη βυζαντινή»
(από τη συλλογή Pietà, Λευκωσία 1983)

  • O Κώστας Βασιλείου γεννήθηκε το 1939 στην Πάνω Δευτερά Κύπρου. Προέρχεται από φτωχή αγροτική οικογένεια, ο 7ος από 9 αδέλφια, ο μόνος που οι συγκυρίες του επέτρεψαν να μορφωθεί. Στο Παγκύπριο Γυμνάσιο πρώτα και στη συνέχεια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως φιλόλογος από το 1963 ως το 1999 που αφυπηρέτησε. Σαρκαστικός και οξύς επιχειρεί μέσα από αλληγορικές διατυπώσεις μια απομυθοποίηση πολλών «άβατων» καταστάσεων της καθημερινής ζωής. Παντρεύτηκε τη Λευκοθέα Κανναουρίδου από τον Αγρό κι απέκτησε δύο παιδιά. Ασχολήθηκε αποκλειστικά με την ποίηση κι εξέδωσε εννιά ποιητικά βιβλία – τα δύο τελευταία στο κυπριακό ιδίωμα:

Σκαμάνδριος Εκτορίδης Αστυάναξ (1969)

Κλωνάρι (1971)

Ο Μεγάλος Σαμάν (1977)

Ο Πόρφυρας (1978)

Pieta (1983)

Ο ευαγγελισμός της Λυγερής (1988)

Η Λάμπουσα (1996)

Ο Κανόλλος (1997)

Το Ίλαντρον (2000)

Pita (2015)

Με δική του επιμέλεια, με τη μορφή «αναγνώσεων» εκδόθηκαν από τις εκδόσεις «Αιγαίον» (2003) δύο σατιρικά έργα του Βασίλη Μιχαηλίδη: «Ο Ρωμιός» («Ρωμιός και Τζιον Πουλλής, Τζιονής και Κακουλλής») και «Ο Διάβολος».

Κείμενά του (ποιήματα, λογοτεχνικά δοκίμια) δημοσιεύτηκαν σε κυπριακές εφημερίδες και περιοδικά.

eirini aivaliwtou«Μια γάτα εφτάψυχη βυζαντινή» – Κώστας Βασιλείου
Περισσότερα

Ντίνος Χριστιανόπουλος, «Γάτα»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Μια γάτα έρχεται απ’ την πόρτα της βεράντας και τρίβεται στα πόδια μου να την ταΐσω. Αρπάζει το κρέας που της ρίχνω, μα όταν σκύψω για να τη χαϊδέψω, τραβιέται πίσω και μου βγάζει νύχια. Παράξενο· τα πόδια μου τα εμπιστεύεται, μόνο τα χέρια μου φοβάται. Μα ίσως να ‘ναι σοφή: από τα πόδια, το πολύ να φάει κλοτσιά, ενώ τα χέρια μπορεί και να την πνίξουν. Άγρια γάτα· τάχα δεν ξέρει από χάδια, ή μήπως ξέρει και γι’ αυτό τραβιέται;

Κι εγώ λάτρεψα πόδια, κι έφαγα κλοτσιές· χάιδεψα χέρια, έφαγα ξύλο. Μα τη σοφία της γάτας δε μπόρεσα ακόμα να την καταλάβω».

[Από τα Πεζά ποιήματα, Θεσσαλονίκη, Ιανός 2004]

  • Στη φωτογραφία, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος ξεφυλλίζει το βιβλίο του Γιάννη Μοσχόπουλου, Το Ρουμλούκι (Καμπανία) κατά την πρώιμη και μέση οθωμανοκρατία: 14ος αιώνας – 1830, από τις Εκδόσεις Εντευκτηρίου.
  • Σε πρώτο πλάνο η Μιραμάρ (φωτογραφία: Γιώργος Κορδομενίδης, 10.2.2013)
eirini aivaliwtouΝτίνος Χριστιανόπουλος, «Γάτα»
Περισσότερα

Οι γάτες – πνεύματα του Μουσείου Ερμιτάζ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Sally McGrain

Κάτω από τις μεγαλειώδεις αίθουσες του Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης, με τους Ντα Βίντσι, τα διαμάντια, τα αρχαιοελληνικά αγάλματα, τους αιγυπτιακούς παπύρους, το τεράστιο πλήθος των έργων ζωγραφικής, το ρολόι με το παγόνι και τους άλλους θησαυρούς, ξεδιπλώνεται ένας υπόγειος λαβύρινθος. Εκεί, σ’ αυτόν τον τυφλό, ανήλιαγο κόσμο –στα βάθη των Χειμερινών Ανακτόρων, κάτω από την απέραντη θέα στον ποταμό Νέβα– κατεβήκαμε διστακτικά η Μαρία Χάλτουνεν κι εγώ. Κι ενώ την ακολουθούσα μέσα σ’ έναν στενό, πλημμελώς φωτισμένο διάδρομο γεμάτο μεγάλους σωλήνες και καλώδια που εξείχαν, η Χάλτουνεν έβγαλε ένα μικρό επιφώνημα έκπληξης. «Κοίτα!» είπε.

Μέσα στο ημίφως εμφανίστηκε ένα πλάσμα· μια σκιά, τριάντα πόντους ύψος, που πήγε και κάθισε πάνω σ’ έναν σωλήνα.

«Α, είσαι και χοντρούλης εσύ!», είπε η Χάλτουνεν κουνώντας την αλυσιδίτσα του πάσου της σαν φυλαχτό, ενώ πλησίαζε το πλάσμα με τα μυτερά αυτιά. «Μα τι καλός που είσαι!».

Η γάτα παρέμεινε καθιστή, εντελώς ακίνητη. Και μετά εξαφανίστηκε.

«Σε μερικές αρέσει η παρέα με τους ανθρώπους», είπε η Χάλτουνεν, ιδιαίτερη γραμματέας του διευθυντή του μουσείου τα τελευταία χρόνια και, εκτός από τα άλλα της καθήκοντα, ημιεπίσημη εκπρόσωπος Τύπου των Γατών του Μουσείου. Κοίταξε πίσω από τους σωλήνες για να δει πού είχε πάει το πλάσμα, αλλά το μόνο που βρήκε ήταν μια κουβέρτα μαζεμένη κοντά στον τοίχο κι ένα μπολ. «Άλλες πάλι προτιμούν τη μοναξιά».

Οι γάτες του Ερμιτάζ, αυτό το ετερόκλητο πλήθος από τα φοβισμένα αδέσποτα που κάποτε κρύβονταν λιμασμένα από την πείνα στο υπόγειο των ανακτόρων, τώρα απολαμβάνουν αγάπη και φροντίδα κι ανήκουν στην οικογένεια του μουσείου. Κάπου εβδομήντα πρώην αδέσποτες γάτες ζουν σήμερα στο Ερμιτάζ όπου, χάρη κυρίως στις προσπάθειες της Χάλτουνεν, έχουν το δικό τους υπόγειο άσυλο και τρεις εθελοντές πλήρους απασχόλησης να τις φροντίζουν.

Κάτω από τη γη, στην επικράτειά τους, τα σημάδια ήταν ορατά: τιγρέ κρεβατάκια, μπλε και ροζ μπολ, σημεία όπου οι σωλήνες της θέρμανσης έχουν καλυφθεί με μαλακά, λουλουδάτα υφάσματα ώστε να κουρνιάζουν εκεί οι γάτες. Πού και πού, βλέπουμε κάποιο ζευγάρι μάτια να μας κοιτάζει μέσα από ένα φρεάτιο· σε μια περιφραγμένη γωνιά, κάτω από κόκκινους και μπλε σωλήνες νερού, ένα μικρό μαύρο γατάκι με λευκά ποδαράκια, ξαπλωμένο φαρδύ-πλατύ. Καθώς περνούσαμε, πετάχτηκε πάνω σαν ελατήριο και βγήκε από τον περιφραγμένο χώρο.

«Ο διευθυντής μας λέει πως τα γατιά είναι το πνεύμα του κτήρίου», είπε η Χάλτουνεν. «Το genius loci του μουσείου».

 Δεν ήταν όμως πάντοτε έτσι. Πάνε δεκαπέντε χρόνια που η Χάλτουνεν ανακάλυψε τις γάτες, οι οποίες είχαν βρει καταφύγιο στο σύστημα θέρμανσης του μουσείου. Η θλιβερή τους κατάσταση, ώθησε τη Χάλτουνεν και μία άλλη συνάδελφό της να αρχίσουν να τις ταΐζουν· φορώντας στολές των εργατών συντήρησης και κουβαλώντας αποφάγια από την καντίνα, όργωναν τα αχανή υπόγεια κάθε μέρα μετά τη δουλειά. «Ήταν φρικτό, ύστερα από μια ολόκληρη μέρα δουλειάς, να φοράς αυτά τα απαίσια ρούχα και να σέρνεις βρωμερά φασόλια μέσα σ’ αυτά τα σκοτεινά υπόγεια», είπε η μικροκαμωμένη Χάλτουνεν που, με τα μεγάλα, λαμπερά της μάτια και τη μικρή στρογγυλή μυτούλα έχει επίσης κάτι από γάτα. «Αλλά άπαξ και αρχίσεις, μετά δεν σταματάς».

Στη συνέχεια, αποφάσισαν να οργανωθούν. Ξεκίνησαν έναν έρανο, «Ένα ρούβλι για μια γάτα», και με τα χρήματα αυτά αγόραζαν τροφές. Εμφανίστηκαν άρθρα σε εφημερίδες. Ο κόσμος άρχισε να ενδιαφέρεται. Ο διευθυντής του μουσείου τούς έδωσε άδεια να χρησιμοποιούν κάποιους μικρούς χώρους στο υπόγειο για να φροντίζουν τα άρρωστα και τα γέρικα ζώα, ενώ εγκαταστάθηκε και παροχή νερού. «Ξέρεις πώς είναι αυτά τα πράγματα», είπε η Χάλτουνεν. «Όταν βλέπεις ένα πρόβλημα, κάτι πρέπει να κάνεις».

Θεωρητικά, οι γάτες αποτελούν τώρα έναν στρατό εξοπλισμένο με νύχια και δόντια και έναν αποκλειστικό σκοπό: να πιάνουν και να σκοτώνουν ποντίκια που πιθανώς θα μασουλούσαν τα έργα τέχνης. Στην πράξη, βέβαια, «είναι τεμπέλες και χοντρές», είπε η Χάλτουνεν με φανερό καμάρι. (Κάποτε, ένας φύλακας φωτογράφισε μια γάτα που παρακολουθούσε εμβρόντητη έναν αρουραίο να πίνει γάλα από το μπολ της.) Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τη Χάλτουνεν, όταν ήρθε το συνεργείο απολύμανσης, οι ψόφιοι αρουραίοι που βρήκαν μετά ήταν πολύ λιγότεροι από ό,τι συνήθως. Η παρουσία των γατών, λέει η Χάλτουνεν, η σωματική μυρωδιά τους, λειτουργεί ως απωθητικό για τα τρωκτικά.

Γάτες υπάρχουν στα ανάκτορα από το 1745, οπότε η κόρη του Μεγάλου Πέτρου, η αυτοκράτειρα Ελισάβετ, εξέδωσε διάταγμα να σταλούν αμέσως από το Καζάν στην αυλή της μεγαλειοτάτης οι πιο μεγαλόσωμες γάτες και οι πιο ικανές να πιάνουν ποντίκια. Λέγεται ότι η Αικατερίνη η Μεγάλη είχε αδυναμία στις ρωσικές μπλε, τις οποίες προτιμούσε ως κατοικίδια. Επί των ημερών του τελευταίου τσάρου, οι κατοικίδιες γάτες της αυτοκρατορικής οικογένειας έμειναν πίσω, στα ανάκτορα, και είχαν καλύτερη τύχη από τα σκυλιά, τα οποία μεταφέρθηκαν μαζί με την οικογένεια στο Εκατερίνενμπουργκ και θανατώθηκαν. Κατά την τριετή πολιορκία του Λένινγκραντ, στην πόλη δεν απέμεινε κανένα ζώο, εκτός από τους αρουραίους, οι οποίοι λέγεται πως ήταν τόσο πολλοί ώστε σχημάτιζαν μια ενιαία γκρίζα μάζα που κινούνταν μέσα στους δρόμους. Με την άρση του αποκλεισμού, είπε η Χάλτουνεν ενώ συνεχίζαμε να περπατάμε κάτω από το μουσείο, οι Ρώσοι έστειλαν στην πόλη τις γάτες τους για να βοηθήσουν στην καταπολέμηση των τρωκτικών.

Μπαίνοντας στη μικρή κλινική, τον περιορισμένο αλλά φιλόξενο χώρο που έχουν για σπίτι τους οι πιο ηλικιωμένες και άρρωστες γάτες, η Χάλτουνεν χαιρέτησε την Ιρίνα Πόποβετς, μια από τις εθελόντριες που φροντίζουν τα ζώα. Έπειτα χαιρέτησε την Κούσια («Αχ, αυτή δεν έχει ουρά!»), τη Ζακλίν («Καλέ, κοίτα πόσο χοντρές είμαστε!»), τη Σόφικο («Εσύ είσαι πολύ γριούλα!») και την τιγρέ Ασόλ, η οποία πήρε το όνομά της από μια πάμφτωχη ηρωίδα βιβλίου*, που περίμενε στην ακτή έναν ναυτικό σε πλοίο με πορφυρά πανιά να έρθει να την πάρει.

Καθισμένη στο ζεστό δωμάτιο με την έντονη μυρωδιά και χαϊδεύοντας τη Σόφικο, η Χάλτουνεν μου εξήγησε ότι, χάρη στις δωρεές από τη γερμανική φιλοζωική εταιρεία Pro Animale και στην εταιρεία Purina, υπάρχει πλέον επίσημος τραπεζικός λογαριασμός για τις γάτες του Ερμιτάζ, ο οποίος δεν αδειάζει ποτέ. Οι γάτες, ωστόσο, δεν υποστηρίζονται μόνο από τέτοιες δωρεές: πέρσι πραγματοποιήθηκε η πρώτη «Γιορτή της Γάτας», όπου όλες οι συμμετοχές σε έναν διαγωνισμό για την καλύτερη γατοζωγραφιά (περίπου τριακόσιες, οι περισσότερες από παιδιά) εκτέθηκαν για μία μέρα στο υπόγειο του μουσείου. Στο πλαίσιο της δεύτερης Γιορτής, φέτος την άνοιξη, διοργανώθηκε κυνήγι θησαυρού για παιδιά μέσα στο μουσείο, που οδήγησε τελικά στη μοναδική γάτα-μούμια που κατέχει το μουσείο και που εκτέθηκε μόνο για εκείνη τη μέρα. Η γιορτή αποδείχτηκε τόσο δημοφιλής, που υπάρχει η σκέψη από του χρόνου η διάρκειά της να παραταθεί στις δύο μέρες. «Μείναμε κατάπληκτοι», είπε η Χάλτουνεν. «Τόσος κόσμος στο βρώμικο υπόγειό μας! Μεγάλη επιτυχία».

Και οι ίδιες οι γάτες, πάντως, που πλέον δεν φοβούνται τους ανθρώπους, έχουν θετικό αντίκτυπο στο ηθικό του προσωπικού. «Οι άνθρωποι εδώ γίνονται πιο καλοσυνάτοι, γιατί έχουν τη δυνατότητα να δείξουν την καλοσύνη τους», είπε η Χάλτουνεν καθώς βγαίναμε ξανά έξω, όπου μια πορτοκαλιά γάτα κοιμόταν στον ήλιο κάτω από ένα άγαλμα της κλασικής εποχής. «Είναι πολύ ωραίο να έχεις τη δυνατότητα να δείχνεις τα καλά σου στοιχεία».

Μολονότι οι γάτες δεν επιτρέπεται να μπαίνουν στις αίθουσες με τα εκθέματα και στην πτέρυγα της διεύθυνσης του μουσείου, όσες αγαπούν τους ανθρώπους απολαμβάνουν ελεύθερη είσοδο στα πρώην διαμερίσματα των κυριών επί των τιμών, όπου τώρα βρίσκονται τα γραφεία του προσωπικού. Στο γραφείο του υπεύθυνου ασφαλείας, κάτω από το φωτοτυπικό, έπινε το γάλα της η «Μικρή Αλήτισσα», ένα γατάκι που βρέθηκε εγκαταλελειμμένο κάπου στην ύπαιθρο και ένας φύλακας το έσωσε πριν χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση κάποιου σκύλου. Η Φρίντα, μια μαύρη γάτα που βρέθηκε στα σκουπίδια, πόζαρε στην κορυφή της βιβλιοθήκης σαν παρισινή λιθογραφία του 19ου αιώνα, αν και –σύμφωνα και με το φωτογραφικό ντοκουμέντο που αμέσως μου παρουσιάστηκε– εξακολουθεί να προτιμά τις πλαστικές σακούλες για τον ύπνο της. Η Νίκο, που μοιάζει με μικρογραφία τίγρης, κοιμόταν βαθιά πάνω σε ένα γραφείο, με τη γλώσσα της έξω (η, θεωρητικά, κάτοχος του γραφείου μάς διαβεβαίωσε ότι δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα· πιάνοντας την ουρά της γάτας, είπε ότι όποτε χρειαζόταν να υπογράψει κάτι, απλώς βουτάει την άκρη της ουράς στο μελανοδοχείο).

«Πολλοί άνθρωποι από χώρες της Δύσης μάς λένε ότι δυστυχώς, εκείνοι δεν μπορούν να έχουν γάτες στο γραφείο τους», είπε η Χάλτουνεν κοιτώντας γύρω της με φανερή ικανοποίηση. «Εμείς εδώ είμαστε πολύ τυχεροί».

* Σ.τ.Μ.: Πρόκειται για τα Πορφυρά πανιά, του Αλεξάντερ Γκριν.

  • Πηγή: The New Yorker, Dim/art
  • Η μετάφραση έγινε για το dim/art από τη Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Εδώ και αιώνες στην Αγία Πετρούπολη, ενώ οι επισκέπτες περιηγούνται στις αίθουσες του μουσείου Ερμιτάζ, δεκάδες γάτες κυνηγούν τα τρωκτικά στα υπόγεια του μεγαλύτερου μουσείου τέχνης της Ρωσίας.

«Οι γάτες μας είναι τόσο γνωστές, όσο και η συλλογή μας», δηλώνει η Ιρίνα Πόποβετς, αρμόδια για τη «μονάδα των αιλουροειδών» του Ερμιτάζ που ασχολείται με 70 γάτες οι οποίες ζουν μέσα στα υπόγεια του μουσείου της πρώην αυτοκρατορικής πόλης.

Η 45χρονη Ιρίνα Πόποβετς κατεβαίνει κάθε πρωί να τις ταΐσει: ένα κοπάδι γατιών κάθε χρώματος και κάθε ράτσας τρέχει κοντά της, γουργουρίζει και περιμένει τροφή. Ορισμένες ημέρες, μαζί με τρεις ακόμη συνεργάτριες, η Ιρίνα εμβολιάζει τις νεοαφιχθείσες και περιθάλπει τις άρρωστες.

«Η υγεία των περισσοτέρων δεν είναι καλή», παραδέχεται η Ιρίνα μέσα στο γραφείο της, του οποίου οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι από φωτογραφίες με γάτες, κοντά στα υπόγεια που εκτείνονται σε έκταση 20 χλμ. «Ο κόσμος μας φέρνει πολύ συχνά γάτες με μεγάλη διακριτικότητα», τονίζει.

Η ιστορία με τις γάτες του Ερμιτάζ χρονολογείται από το 1745, όταν η αυτοκράτειρα Ελισάβετ, κόρη του Μεγάλου Πέτρου, υπέγραψε διάταγμα με το οποίο έδινε εντολή «να βρεθούν στο Καζάν οι καλύτερες γάτες, οι πιο μεγάλες, ικανές να πιάνουν ποντίκια, προκειμένου να σταλούν στην αυλή της Αυτής Εξοχότητας».

Την εποχή της Αικατερίνης Β’ πολλές γάτες που τότε ονομάζονταν «οι γάτες των Χειμερινών Ανακτόρων» διέμεναν επίσημα εκεί.

Οι απόγονοί τους εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Λένιγκραντ από τον γερμανικό στρατό μεταξύ Αυγούστου 1941 και Ιανουαρίου 1944, όταν ο πεινασμένος λαός καταβρόχθισε όλα τα κατοικίδια που υπήρχαν στην πόλη.

Ο θρύλος θέλει η φρουρά των γάτων των Ανακτόρων να επιστρέφει μετά το τέλος των εχθροπραξιών στο παλάτι, μέσα σε ένα τρένο γεμάτο με αιλουροειδή που είχαν συγκεντρωθεί από όλη τη Ρωσία. Τη δεκαετία του 1960, οι «γάτες του Ερμιτάζ» είχαν γίνει τόσες πολλές που αναγκάσθηκαν να τις εγκαταλείψουν.

Ωστόσο μερικά χρόνια αργότερα, οι γάτες ανέκτησαν τη θέση τους στα υπόγεια, καθώς τα ποντίκια είχαν πολλαπλασιαστεί. Παρότι δεν έχουν πρόσβαση πλέον στις 1.000 αίθουσες του μουσείου όπου εκτίθενται περισσότερα από 60.000 έργα τέχνης, το μουσείο εκτιμά ότι η παρουσία τους και μόνο αρκεί για να απομακρύνει τα τρωκτικά.

Αόρατες, οι «γάτες του Ερμιτάζ» είναι ωστόσο πασίγνωστες στα τρία εκατομμύρια των τουριστών που το επισκέπτονται κάθε χρόνο. Σύμβολα μιας παράδοσης και ταυτόχρονα ζωντανή διαφήμιση, οι γάτες απεικονίζονται σε μαγνητάκια, τετράδια και καρτ ποστάλ που διατίθενται σε όλα τα πωλητήρια του μουσείου.

Σε όλο το μουσείο υπάρχουν περάσματα για να επιτρέπουν τη πρόσβαση στις γάτες.

«Δεδομένης της δημοτικότητας των γατών του Ερμιτάζ, ξεκινήσαμε μια διαδικασία αίτησης στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Rospatent) για την κατοχύρωση του εμπορικού σήματος «Γάτα του Ερμιτάζ»», ανακοίνωσε στα τέλη Σεπτεμβρίου ο διευθυντής του μουσείου Μιχαήλ Πιοτρόφσκι.

Το εμπορικό σήμα πρόκειται να κατοχυρωθεί για 15 είδη προϊόντων και υπηρεσιών: αναμνηστικά, προϊόντα για κατοικίδια, χαρτική ύλη, εκπαιδευτικά είδη και τρόφιμα.

Μία γιορτή κάθε χρόνο είναι αφιερωμένη στις «γάτες του Ερμιτάζ» και ένας ιστότοπος δημιουργήθηκε ώστε οι κάτοικοι της Αγίας Πετρούπολης να μπορούν να υιοθετούν μια από τις γάτες αυτές που είναι διάσημες στην αυτοκρατορική πρωτεύουσα.

Το τηλέφωνο της Ιρίνα χτυπά: ένας άνδρας ρωτά τι πρέπει να κάνει για να υιοθετήσει ένα γατάκι, τη φωτογραφία του οποίου είδε στον ιστότοπο. «Έχετε δίκιο, είναι τιμή να υιοθετείς μια γάτα του Ερμιτάζ», τον συγχαίρει η Ιρίνα.

Πηγή: iefimerida.gr

eirini aivaliwtouΟι γάτες – πνεύματα του Μουσείου Ερμιτάζ
Περισσότερα

Μυρτιώτισσα, «Στο γάτο μου»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Στο γάτο μου

Σ’ αντάμωσα στο εξοχικό σοκάκι,
μια μέρα θλιβερή και παγωμένη·
ήσουν του δρόμου αδέσποτο γατάκι,
δυο κόκκαλα σε τρίχα μαδημένη.

Κι εγώ, που σεργιανούσα εκεί μονάχη,
με την καρδιά βαριά, γεμάτη πόνο,
έσκυψα και σου χάιδεψα τη ράχη,
κι ευτύς εσύ ξοπίσω μου ήρθες μόνο.

Σε κράτησα, φτωχούλι, να σε θρέψω
και να σε γιάνω μου ήταν ο σκοπός μου,
μα δεν μπορούσα ωστόσο να πιστέψω,
ο μέγας πως θα γίνεις σύντροφός μου.
Μυρτιώτισσα, Άπαντα, Alvin Redman Ηellas

  • Εικόνα: Wetlesen, Wilhelm (1871-1925)
eirini aivaliwtouΜυρτιώτισσα, «Στο γάτο μου»
Περισσότερα