Συνεντεύξεις

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη: Ο πολιτισμός έχει άμεση ανάγκη από τις χορηγίες

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού τα σχήματα στο θέατρο και στον χορό που θα επιχορηγηθούν για τη χρονιά 2017 – 2018, ύστερα από διακοπή 7 χρόνων.
Αμέσως θυμήθηκα τη συνέντευξη που είχα κάνει στην Καρυοφυλλιά Καραμπέτη τον Απρίλιο του 2010, στη «Ναυτεμπορική». Ανάμεσα σε όσα μου είχε πει, το πιο σημαντικό ήταν το αίτημά της για συνέχιση του θεσμού των χορηγιών στον χώρο του πολιτισμού. Όταν μιλήσαμε δεν είχαμε μπει ακόμη στα μνημόνια, ούτε είχαν καταργηθεί οι επιχορηγήσεις των πολιτιστικών φορέων.

Αναζήτησα στο αρχείο μου εκείνη τη συνομιλία μας – επί τη ευκαιρία και της παράστασης των «Περσών» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη, που παρουσιάζεται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου σήμερα Παρασκευή 11 και το Σάββατο 12 Αυγούστου. Διαπίστωσα δε ότι διατηρεί την ίδια αμεσότητα, το ίδιο ενδιαφέρον και την ίδια φρεσκάδα με την πρώτη δημοσίευση, τη Δευτέρα 26 Απριλίου 2010. Το δε θέμα των χορηγιών εξακολουθεί να είναι το ίδιο φλέγον και σήμερα. Γι’ αυτό και χρησιμοποιώ τώρα στο catisart.gr τον ίδιο τίτλο εκείνης της συνέντευξης. Οι αλλαγές, από το πρώτο κείμενο, είναι ελάχιστες, αν όχι μηδενικές…

***

Για τη συνέντευξη, που θα διαβάσετε παρακάτω, είχα συναντηθεί με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη το απόγευμα της Κυριακής 18 Απριλίου 2010, στο αίθριο ενός μεγάλου κεντρικού ξενοδοχείου της Αθήνας.

Αρκεί να σας πω ότι μόλις έκανε την εμφάνισή της στην κεντρική είσοδο και άρχισε να προχωράει στον κεντρικό χώρο υποδοχής, όλοι σταμάτησαν κάθε τι που έκαναν και άρχισαν μόνο να την παρακολουθούν. Το σκηνικό θύμιζε ταινία του ιταλικού νεορεαλισμού. Τη συνόδευσα στο χώρο που θα καθόμαστε. Κάναμε τους απαραίτητους προλόγους. Άνοιξα το μαγνητόφωνο, πάτησα το rec, άναψε το κόκκινο φωτάκι, και αρχίσαμε τη συζήτηση. Πριν απαντήσει στην πρώτη ερώτηση, μου ζήτησε συγγνώμη, σηκώθηκε και έβγαλε το μαντό που φορούσε. Ένα μαντό σε χρώμα ραφ.

Μόνο οι κινήσεις της – την ώρα που το έβγαζε, την ώρα που το τακτοποιούσε, την ώρα που το εναπόθεσε σε μια πολυθρόνα και την ώρα που κάθισε πάλι μπροστά στο μαγνητόφωνο – ήταν αρκετές ώστε να εμπνεύσουν ένα μεγάλο ζωγράφο για να δημιουργήσει ένα διαχρονικό έργο. Ο Γκούσταβ Κλιμτ, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Λεονάρδος ντα Βίντσι, ο Αύγουστος Ρενουάρ, ο Κλοντ Μονέ αλλά και οι δικοί μας Λύτρας, Ιακωβίδης, Μόραλης, Τσαρούχης, Παρθένης, Γουναρόπουλος, θα παρακαλούσαν να βρίσκονταν στη θέση μου…

Αλλά εγώ; Μόνο με το μαγνητόφωνο και τις ερωτήσεις.
Τον χρωστήρα και τα χρώματα τα είχε στα χέρια της η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη που έφτιαξε την αυτοπροσωπογραφία της χαρίζοντάς μας ένα κινηματογραφικό ταξίδι με χρώματα, αρώματα, εικόνες, προτάσεις και ιδέες.

***
ΧΘΕΣ: Γεννήθηκα, μεγάλωσα σε ένα χωριό του Έβρου. Στη Δόξα Διδυμοτείχου. Έζησα ένα πανηγύρι διονυσιακό. Όλοι οι άνθρωποι του χωριού βοηθούσαν ο ένας τον άλλον. Μαζευόντουσαν στις αυλές του γείτονα, του συγγενή, του φίλου. Ήταν υπέροχες σκηνές όταν καθάριζαν τα καλαμπόκια, όταν έβγαζαν τους σπόρους από τα ηλιοτρόπια, καθισμένοι σε πολύχρωμα κιλίμια. Ήταν πολύ όμορφες και αγαπημένες εικόνες που τις κουβαλάω έτσι μέσα μου και μου λείπουν. Μου δίνουν δύναμη, γιατί η ρίζα είναι πολύ ισχυρό πράγμα.

ΣΗΜΕΡΑ: Όλα τα παραπάνω μου λείπουν πάρα πολύ. Είμαι εγκλωβισμένη στους ρυθμούς της πόλης και ζω τα όνειρά μου συνήθως σε ένα… υπόγειο θέατρο.

ΑΥΡΙΟ: …Πολλά σχέδια για το μέλλον δεν κάνω. Στην Ελλάδα δεν μας επιτρέπουν να κάνουμε. Δεν είναι κάτι που συνηθίζεται στη φυλή μας και στη χώρα μας.

  • Ωστόσο, αυτό το καλοκαίρι -όπως γράφω και στον πρόλογο- η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη θα είναι στην Επίδαυρο με τους «Πέρσες» του Αισχύλου και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη. Τον χειμώνα σειρά έχει ο «Γλάρος» του Αντόν Τσέχωφ, στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά, σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά.

Οι πέντε αισθήσεις

ΓΕΥΣΗ: Το μέλι είναι βασικό στοιχείο της διατροφής μου. Τρώω άπειρους τόνους μέλι γιατί πάντα πίνω αφεψήματα, τσάγια, βότανα κ.λπ. που τα γλυκαίνω με λίγο μέλι. Δίνει δύναμη, ενέργεια και αποφεύγεις έτσι τη ζάχαρη… Προσπαθώντας κανείς να τραφεί και με βιολογικά προϊόντα όσο γίνεται γιατί τα πάντα πια έχουν νοθευτεί. Σε όλα τα τρόφιμα θα βρεις διοξίνες, θα βρεις ορμόνες… Είναι και αυτό ένα από τα άσχημα της σύγχρονης ζωής. Εδώ στη γεύση είναι και το φαγητό της μητέρας. Μας προσδιορίζει και μας διαμορφώνει όσο μεγαλώνουμε και όλο αυτό επιζητάμε. Την επιστροφή στα αγαπημένα χρόνια. Τότε που πίναμε γάλα φρέσκο αρμεγμένο. Άχνιζε ακόμα όταν μας το έφερναν στο τραπέζι. Τα λαχανικά, τα φρούτα είχαν γεύση, είχαν αρώματα. Κάτι που σήμερα έχει εκλείψει. Σαν παιδί σκαρφάλωνα στα δέντρα και έκοβα αμύγδαλα που δεν είχαν προλάβει να ξεραθούν και να δημιουργηθεί το γνωστό κέλυφος. Τα φρούτα είναι οι αγαπημένες μου γεύσεις. Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτά. Τα κεράσια την άνοιξη, τα καρπούζια το καλοκαίρι, τα μανταρίνια και τα ρόδια το χειμώνα και όλα τα άλλα…

ΑΚΟΗ: Το αυτί είναι όργανο της δουλειάς μου. Το πώς ακούς επάνω στη σκηνή. Το πώς ακούς αυτό που σου λέει ο παρτενέρ σου. Ο συμπαίκτης σου. Έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από το πώς τα λες εσύ. Όταν επικεντρώνεσαι στον άλλον και στον τρόπο που εκείνος σου μιλάει αυτόματα και η δική σου αντίδραση θα είναι η σωστή. Όποιος δεν ακούει δεν ξέρει και να μιλήσει. Είναι μόνος του. Θα είναι φάλτσος, θα είναι παράφωνος, σε άλλη τονικότητα. Για να υπάρξει δέσιμο και διάλογος πρέπει να έχει το σωστό αυτί.

ΟΡΑΣΗ: Πάντα θεωρούσα ότι το πιο πολύτιμο δώρο είναι το δώρο της όρασης. Μέσα από το βλέμμα επικοινωνούμε με τον Θεό. Επικοινωνούμε με τον κόσμο γύρω μας. Προσδιορίζουμε την ύπαρξή μας και τα όριά μας μέσα στο χώρο. Η όραση είναι τα χρώματα, είναι τα σχήματα, είναι οι όγκοι. Είναι η προοπτική, είναι η Τέχνη. Είναι η ζωγραφική, η γλυπτική, είναι η ομορφιά του Σύμπαντος. Τα μάτια των ανθρώπων που αγαπάμε. Σίγουρα τη θεωρώ τη σημαντικότερη των αισθήσεων.

ΑΦΗ: Βελούδο, μετάξι, σατέν. Οι αφή των υφασμάτων είναι αυτή που με γοητεύει πάρα πολύ. Το τρίχωμα του ζώου όταν είναι πάνω στο ζώο όμως. Επειδή είμαι εντελώς αντίθετη με το να σκοτώνουμε τα ζώα για τη γούνα τους. Δεν καταδέχομαι να φορέσω γούνα. Το δέρμα του αγαπημένου σου. Πολύ μεγάλη, πολύ σημαντική αίσθηση. Το χάδι γενικά… Σε ένα παιδί. Στα μαλλάκια του, στα μάγουλά του. Πολύ σημαντική αίσθηση…

ΟΣΦΡΗΣΗ: Σε ταξιδεύει στο χρόνο πολύ πιο άμεσα από κάθε άλλη αίσθηση. Μπορεί να μυρίσεις κάτι και να πας ακαριαία στην περίοδο ή στιγμή της ζωής σου που ένιωσες πάλι αυτή τη μυρωδιά. Για μένα είναι πολύ έντονη η μυρωδιά του ψωμιού από τον φούρνο, επειδή υπήρχαν φούρνοι στις αυλές των σπιτιών και κάθε βδομάδα έψηναν ψωμί κι όταν περνούσες έξω από το σπίτι που είχε αυτή τη «γιορτή» ήταν πανέμορφο, καταπληκτικό. Και όλο αυτό απογειωνόταν τις ημέρες του Πάσχα. Με όλα αυτά τα τσουρέκια… Το καλοκαίρι, η μυρωδιά της βανίλιας μου αρέσει πάρα πολύ. Όμως αυτό που δεν μου αρέσει είναι να φοράω αρώματα. Δηλαδή θεωρώ λίγο πνιγηρή αυτή την επιβολή μιας ξένης μυρωδιάς. Προτιμώ τη μυρωδιά που αναδύει ένα φρέσκο πλυμένο σώμα από ένα όμορφο σαπούνι κατά το δυνατόν οικολογικό κι αυτό και η αίσθηση της καθαριότητας βέβαια.

Τα πρόσωπα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Η μητέρα μου είχε το καφενείο στην πλατεία του χωριού απέναντι από την εκκλησία. Ήταν το στέκι όλων των ανθρώπων του χωριού. Οι περισσότεροι φίλοι φυσικά. Γυναίκα βέβαια σπάνια πάταγε το πόδι της εκεί. Ο πατέρας μου έλειπε πολύ συχνά με τις δικές του ασχολίες, το ζωεμπόριο και έτσι η μητέρα μου κράταγε το μαγαζί. Μια γυναίκα πολύ καλοσυνάτη, πολύ ευγενής. Δεν άκουσα ποτέ κακό λόγο από το στόμα της για κανέναν. Πάντα χαρούμενη και χαμογελαστή. Δεν παραπονιόταν ποτέ για τη σκληρή δουλειά παρόλο που σηκωνόταν από τα χαράματα μέχρι αργά το βράδυ. Ήταν πολύ αγαπητή σε όλους και παραδόξως τη σέβονταν. Μάλλον δεν θα έπρεπε να πω παραδόξως. Ήταν αναμενόμενο γιατί οι άνθρωποι εκείνη την εποχή είχαν μια άλλου είδους ευγένεια.

ΔΑΣΚΑΛΟΙ: Στο Δημοτικό η κυρία Μαργαρίτα Πέτσινα, η οποία με έκανε να αγαπήσω την υποκριτική. Διοργάνωνε τις σχολικές γιορτές και πάντα υπήρχε ένας πρωταγωνιστικός ρόλος για μένα. Εκεί βίωσα για πρώτη φορά την αγάπη για τη σκηνή και την επικοινωνία με τον κόσμο που συγκινούνταν με όσα παρακολουθούσαν. Έτσι μέσα μου σιγά σιγά μεγάλωνε αυτή η επιθυμία να το κάνω επάγγελμα.

ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Η μεγάλη μου δασκάλα στο θέατρο ήταν η κυρία Μάγια Λυμπεροπούλου, την οποία είχα στο τρίτο έτος της Δραματικής Σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Για πρώτη φορά ένας δάσκαλος μίλησε για την Τέχνη μας με όρους σημειολογίας και μας έδειξε την επιστημονική και την τεχνική πλευρά της δουλειάς μας και όχι απλά μια ενστικτώδη ερμηνεία που συνήθως διδάσκεται στις δραματικές σχολές. Η Μάγια μας άνοιξε άλλους δρόμους. Είδαμε την ανάγκη του να είναι κανείς βαθιά πεπαιδευμένος για να κάνει αυτή τη δουλειά και να έχει ήθος και καλλιτεχνική συνέπεια. Δηλαδή να μη συμβιβάζεται, να μην κάνει ταπεινά πράγματα. Να κρατάει την καλλιτεχνική του ακεραιότητα όσο γίνεται.

ΜΑΘΗΤΕΣ: Είμαι μαθήτρια πάντα. Δεν αισθάνομαι ότι είμαι ικανή για να διδάξω. Κάποτε για λόγους βιοποριστικούς το έκανα αλλά το άντεξα μόνο για τρεις μήνες και μετά παραιτήθηκα. Για να είναι κανείς δάσκαλος απαιτεί πάρα πολλή ενέργεια και πολλές ώρες. Ώρες προετοιμασίας για να είναι σωστός. Πάντως οι μαθητές μου εκείνης της μικρής μου θητείας όταν τους συναντώ μου λένε πράγματα που εγώ δεν το περίμενα ότι τους πρόσφερα.

Πνεύμα και δημιουργία…

ΕΝΑ ΧΡΩΜΑ: Το κίτρινο είναι ένα χρώμα που δεν αγαπάω. Παρόλο που είναι το χρώμα του ήλιου, του ηλιοτρόπιου. Παρόλο που έχει ενέργεια. Δεν έχω φορέσει ποτέ κίτρινο. Το κόκκινο όμως το αγαπώ πολύ. Το κόκκινο με σημάδεψε και συνόδευσε την εικόνα μου. Όπως και στην Επίδαυρο, στη Μήδεια με το κοστούμι που είχε σχεδιάσει ο Γιώργος Πάτσας. Σε μια αγαπημένη μου παράσταση, που ήταν σταθμός για μένα όταν μάλιστα για δύο χρόνια 1997-1999 κάναμε τη μεγάλη περιοδεία ανά τον κόσμο με το Εθνικό Θέατρο. Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, Ιαπωνία, Κίνα και Ευρώπη. Αφορμή να ανοίξουμε τα όριά μας, να μάθουμε πράγματα, να επισκεφθούμε μουσεία και να έρθουμε σε επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς και κουλτούρες. Είδαμε τον αντίκτυπο που έχει το ελληνικό πνεύμα σε αυτούς τους διαφορετικούς λαούς. Ήταν η σπουδαιότερη εμπειρία της ζωής μου. Στο κόκκινο έχω ακόμη τα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» που με πέρασαν σε ένα ευρύτερο κοινό και διατηρούν ακόμα το μύθο τους. Δεν έχει ξεθωριάσει το χρώμα τους. Είναι και ένα χρώμα μαλλιών στο οποίο συχνά επιστρέφω όπως πέρυσι για το «Ημέρωμα της στρίγκλας» όπου έγινα μια επιθετικά και δυναμική κοκκινομάλλα, ξανά… Το κόκκινο, το χρώμα του πάθους και της δημιουργίας. Το χρώμα του αίματος, του ενστίκτου… έχει μια πολύ μεγάλη σημειολογία.

ΕΝΑ ΜΗΝΥΜΑ: Ένας άνθρωπος μόνος του δεν είναι ικανός να κάνει πράγματα. Χρειάζεται την αρωγή των άλλων. Ειδικά στο θέατρο, όπου η τέχνη είναι συλλογική έχεις ανάγκη την ομάδα. Ακόμη και στο μονόλογο. Εγώ κατάγομαι από τις ομάδες. Είμαι από τα ιδρυτικά στελέχη της Πειραματικής Σκηνής της Τέχνης με το που τελείωσα τη Σχολή. Μετά στο Θεατρικό Εργαστήρι Θεσσαλονίκης. Όταν ήρθα στην Αθήνα ξεκίνησα με το «Αεικίνητο Θέατρο» με τον Κώστα Αρζόγλου. Στη συνέχεια για μια οκταετία στο «Ανοιχτό Θέατρο» του Γιώργου Μιχαηλίδη. Επομένως κακώς ξένισε κάποιους το γεγονός ότι βρέθηκε στην ομάδα «Νάμα» της Ελένης Σκότη. Για μένα είναι απόλυτα συνεπές. Επιστροφή στο φυσικό μου χώρο. Αυτό βίωσα με την Ελένη Σκότη που δεν είναι ο εγωπαθής σκηνοθέτης που θεωρεί τον εαυτό του αυθεντία, ότι αυτός ξέρει και αυτός αποφασίζει. Εδώ δεν άκουσα την περίφημη φράση «αυτό να το κάνεις στη δική σου παράσταση». Μεγάλο κέρδος η συνεργασία μου μαζί της. Με δίδαξε μια νέα μέθοδο στο χτίσιμο του ρόλου. Μάλιστα ο ρόλος αυτός δεν ήταν ένας ρόλος που έχω ξαναπαίξει. Μια τέτοια ηρωίδα. Τόσο μοναχική, τόσο στερημένη από οποιοδήποτε συναίσθημα τρυφερό, από τον έρωτα από την αγάπη. Κόντρα στο συναίσθημα. Όταν λοιπόν μου ζητήθηκε να το εγκαταλείψω ως μέσο έκφρασής μου ήταν πάρα πολύ δύσκολο.

ΕΝΑΣ ΜΥΘΟΣ: Είμαι εναντίον κάθε ετικέτας. Είμαστε πολυσύνθετοι και πολύπλοκοι. Τα κουτάκια δείχνουν απουσία.

ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Τρεις φωτογραφίες από τη δεκαετία του ’60. Το κοριτσάκι που τρέχει γυμνό στο Βιετνάμ μετά την έκρηξη της βόμβας, ο μοναχός που αυτοπυρπολείται και η εκτέλεση εξ επαφής ενός αντάρτη. Γενικά η φωτογραφία, η δύναμη της εικόνας αυτής που παρουσιάζει το πρόβλημα που ζουν κάποιοι συνάνθρωποί μας σε κάθε γωνιά του πλανήτη με γοητεύει περισσότερο από κάθε άλλη φωτογραφία ομορφιάς. Η ομορφιά στις μέρες μας είναι υπερεκτιμημένη και στο όνομά της μειώνονται όλες οι άλλες αξίες της ζωής. Οι αξίες της εσωτερικής δύναμης ενός ανθρώπου. Οι αξίες της ψυχής. Και αυτές αποτυπώνονται σε αυτές τις φωτογραφίες ντοκουμέντα. Θαυμάζω τους ανθρώπους που εγκαταλείπουν τις δυτικές τους ανέσεις και σπεύδουν στις εστίες αυτές όπου ο άνθρωπος υποφέρει. Όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και όλοι οι άνθρωποι που είναι ταγμένοι στη βοήθεια των άλλων. Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσα να το κάνω αυτό. Θα ήθελα πάρα πολύ να φθάσω κάποτε σε αυτό το σημείο.

ΜΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ: Η συνάντηση με τον Πέτερ Στάιν. Έναν άνθρωπου που θαύμαζα πολλά χρόνια. Δεν θα ξεχάσω στην τριλογία της Ορέστειας, που είχα δει το 1985, όταν η Αθήνα ήταν Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Και φυσικά η συνάντησή μου μαζί του το καλοκαίρι του 2007 και η συνεργασία που είχαμε τις 40 ημέρες που ζήσαμε στο κτήμα του στην Ιταλία πάνω στις πρόβες μαζί με όλους τους συναδέλφους για την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.

«Ο Πολιτισμός δεν πρέπει να πέσει θύμα της κρίσης»

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΦΩΣ: Στο θεατρικό τοπίο της Αθήνας όλες οι προσπάθειες στηρίζονται στις ευγενείς χορηγίες. Αν καταργηθούν κι αυτές θα είναι πολύ λυπηρό γιατί δεν θα έχουν κανένα απολύτως στήριγμα στην προσπάθειά τους. Έτσι κι αλλιώς το θέμα των κρατικών επιχορηγήσεων είναι ένα ολόκληρο θέμα που πονάει πολύ. Αν εξαφανιστούν, περικοπούν και οι ιδιωτικές τότε όλα θα γίνουν πολύ δύσκολα τη στιγμή που σε καιρούς κρίσης η Τέχνη είναι το πρώτο πράγμα που πλήττεται. Ας ευχηθούμε πως τελικά δεν θα συμβεί… Ο Πολιτισμός και η Τέχνη και πάλι θα αντέξουν και πάλι θα σταθούν κοντά στον πολίτη.

«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό, μια καινούργια πρόταση»

Στην Επίδαυρο δεν έχω υποφέρει από προπηλακισμούς. Έχω υποφέρει όμως ως θεατής. Ήμουν και στην παράσταση της Μήδειας και στους Πέρσες πέρυσι (το 2009). Λυπήθηκα πάρα πολύ με όσα συνέβησαν. Έγιναν εις βάρος ξένων, νομίζω όμως ότι κάποια στιγμή θα γίνουν και κατά Ελλήνων σκηνοθετών. Είναι λυπηρό γιατί δεν υπάρχει σεβασμός στην προσπάθεια που κάνουν οι ηθοποιοί εκείνη την ώρα. Μπορεί κανείς να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του στο τέλος, όχι όμως κατά τη διάρκεια της παράστασης. Είναι σαν να γίνεται ένας διάλογος κι εσύ δεν επιτρέπεις στον συνομιλητή σου να εκφράσει τα επιχειρήματά του. Άφησέ τον να σου πει ό,τι έχει να σου πει και μετά να τον αντικρούσεις. Είναι ένα δείγμα των καιρών κι αυτό και είναι κρίμα. Από την άλλη μεριά αυτό το θέμα της ερμηνείας του αρχαίου δράματος έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου χρειάζεται πραγματικά την καινούργια πρόταση. Χρειάζεται ανανέωση. Επειδή υπάρχει το Φεστιβάλ της Επιδαύρου και κάθε χρόνο έχουμε ξανά και ξανά τα ίδια έργα, δεν μπορεί όταν τα πράγματα έχουν προχωρήσει, να παραμένει η ερμηνεία του αρχαίου δράματος στα κλασικά και στα δεδομένα. Γίνεται έτσι μια στείρα αναπαράσταση ενός ακαδημαϊκού τρόπου παιξίματος, δηλαδή η εποχή ζητάει κάτι διαφορετικό, μια καινούργια πρόταση. Είναι δικαίωμα των καλλιτεχνών να δοκιμάζουν να αρθρώσουν έναν καινούργιο λόγο και το κοινό θα έπρεπε να συμπορεύεται με αυτό και όχι να επιτίθεται τόσο άσχημα γιατί όλο αυτό το πράγμα εκφράζει έναν συντηρητισμό. Μιλάμε για ένα σεβασμό στην ιερότητα του χώρου αλλά αυτός ούτως ή άλλως όταν ο χώρος είναι κενός, όταν δεν έχει παραστάσεις, δεν τον σέβεται και κανένας. Δηλαδή όταν όλες αυτές οι ορδές των τουριστών που πηγαίνουν και πατούν πάνω στη θυμέλη, υπάρχει τότε κανείς εκεί για να προστατεύσει την ιερότητα του χώρου; Είναι αστεία αυτά τα πράγματα. Εν πάση περιπτώσει θέλω να ελπίζω και να πιστεύω ότι όλη αυτή σύγκρουση κάπου θα οδηγήσει, σε μια πραγματικά καινούργια ματιά, μια ανάγνωση η οποία βέβαια δεν θα γίνεται για να είναι προκλητική, θα είναι ένα προϊόν επίπονου μόχθου και δουλειάς πάνω στα κείμενα αυτά.

Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη με τον Άρη Μπινιάρη, σκηνοθέτη της παράστασης «Πέρσες» του Αισχύλου, από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου.

***

«Πέρσες»
Του Αισχύλου
Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου

Συντελεστές
Μετάφραση: Παναγιώτης Μουλλάς
Σκηνοθεσία – Mουσική δραματουργία: Άρης Μπινιάρης
Δραματουργική συνεργασία: Αντώνης Σολωμού
Μετρική διδασκαλία: Θεόδωρος Στεφανόπουλος
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Λουκά
Κοστούμια: Ελένη Τζιρκαλλή
Κινησιολογία: Λία Χαράκη
Σχεδιασμός φωτισμού: Γεώργιος Κουκουμάς
Ηχητικός σχεδιασμός: Γιώργος Χριστοφή

Παίζουν

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη (Άτοσσα), Χάρης Χαραλάμπους (Αγγελιαφόρος), Νίκος Ψαρράς (Δαρείος), Αντώνης Μυριαγκός (Ξέρξης)
Χορός: Ηλίας Ανδρέου, Πέτρος Γιωρκάτζης, Γιώργος Ευαγόρου, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Νεκτάριος Θεοδώρου, Μάριος Κωνσταντίνου, Παναγιώτης Λάρκου, Δαυίδ Μαλτέζε, Γιάννης Μίνως, Άρης Μπινιάρης, Ονησίφορος Ονησιφόρου, Αντρέας Παπαμιχαλόπουλος, Μάνος Πετράκης, Στέφανος Πίττας, Κωνσταντίνος Σεβδαλής

Εισιτήρια

Κανονικό: 10 ευρώ – 45 ευρώ
Φοιτητικό: 5ευρώ -1 3 ευ7ρώ
ΑΜΕΑ και Ανέργων: 5 ευρώ
Προπώληση
Κεντρικά
Πανεπιστημίου 39 (εντός στοάς Πεσμαζόγλου)
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 9:00 – 17:00, Σάββατο: 9:00 – 15:00
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Πεζόδρομος Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Μακρυγιάννη
Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά: 9:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Πέμπτη: 9:00-19:00, Παρασκευή- Σάββατο: 9:00 – 21:00
Σε ημέρες παραστάσεων, μία ώρα πριν από την προβλεπόμενη έναρξή τους, τα Εκδοτήρια των συγκεκριμένων θεάτρων εξυπηρετούν μόνο την παράσταση της ημέρας
Λοιποί χώροι
Εκδοτήρια εισιτηρίων λειτουργούν σε όλους τους χώρους των εκδηλώσεων και ανοίγουν δύο ώρες πριν την ώρα έναρξης των παραστάσεων. Εξυπηρετούν μόνο την παράσταση της ημέρας
Στα καταστήματα
Reload Stores & Ευριπίδης Βιβλιοπωλείο
Τηλεφωνικά:
+30 30 – 210 32 72 000 – Καθημερινά (και Κυριακές) 9:00 – 21:00
Ηλεκτρονικά:
Αγορά εισιτηρίων από την ιστοσελίδα του Φεστιβάλ μέσω πιστωτικής κάρτας και όχι για κράτηση. Η online διάθεση των εισιτηρίων ολοκληρώνεται 1,5 ώρα πριν την έναρξη του θεάματος.
***
Παραστάσεις

-Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Παρασκευή 11 & Σάββατο 12 Αυγούστου
-Υπαίθριο Θέατρο Φρόντζου, Ιωάννινα
Σάββατο 19 Αυγούστου
-Αρχαίο Θέατρο Δίου
Τρίτη 22 Αυγούστου
-Θέατρο Δάσους, Θεσσαλονίκη
Παρασκευή 25 Αυγούστου
-Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Τετάρτη 30 και Πέμπτη 31 Αυγούστου
***
Οι φωτογραφίες είναι από το υλικό που συνοδεύει τους «Πέρσες» του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου.

eirini aivaliwtouΚαρυοφυλλιά Καραμπέτη: Ο πολιτισμός έχει άμεση ανάγκη από τις χορηγίες
Περισσότερα

Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος: «Το χρέος της γενιάς μου είναι να δημιουργήσει, και αυτή, πολιτισμό»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Την Κυριακή 14 Μαΐου 2017 παρακολούθησα στο θέατρο «Πόρτα» την τελευταία παράσταση του έργου «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο». Ευτυχώς πρόλαβα, οφείλω να συμπληρώσω. Καθώς ο χρόνος μου δεν μού επιτρέπει να παρακολουθώ και παραστάσεις για νεανικό κοινό, απορώ κι εγώ πώς τα κατάφερα και είδα τη συγκεκριμένη δουλειά της ομάδας Patari Project. Έξι θαυμάσιοι ηθοποιοί πάνω σε μια εξέδρα – ουρά πιάνου, περίπου 75 cm από το έδαφος, δίχως σκηνικά αντικείμενα και θεατρικά κοστούμια, παρουσίαζαν μια ξεκαρδιστική εκδοχή του μύθου της Σταχτοπούτας. Έφτιαχναν το σκηνικό, άλλαζαν ρόλους εν ριπή οφθαλμού, έκαναν τους ήχους και τα οπτικά εφέ της παράστασης με μόνο εργαλείο το σώμα και τη φωνή τους. Δημιουργούσαν επικά επεισόδια και μυστηριώδη τοπία χρησιμοποιώντας την κίνηση και τη σωματικότητά τους. Από τις ωραιότερες περιπτώσεις που μπορεί να πετύχει ο θεατής -μικρός και μεγάλος- στο θέατρο. Ένα αναμφισβήτητο μικρό αριστούργημα για όλες τις ηλικίες, στη μεγάλη παράδοση του θεάτρου για παιδιά που έχει δημιουργήσει η Ξένια Καλογεροπούλου.

Ανάμεσα στους έξι ξεχωριστούς ηθοποιούς και ο Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, στο ρόλο του Πρίγκιπα. Ένας ηθοποιός πολύπλευρος, με φαντασία και εφευρετικότητα. Το 2014, στον Κάτω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, τον θυμάμαι ως Léonardo στο «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα σε σκηνοθεσία Βασίλη Ανδρέου. Οργισμένο, ασυγκράτητο, πυρετικό, παθιασμένο, ερωτικό, πεισματάρη, εμμονικό, αυτοκαταστροφικό, υπέροχο. Το 2015 ως αθυρόστομο, επιρρεπή στη διαπλοκή, χλευαστικό και φασαριόζο Σουίτς στο «Mojo» του Τζεζ Μπάτεργουρθ σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

Ο Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος τα τελευταία χρόνια έχει συμμετάσχει, εκτός των άλλων, στις παραστάσεις «Μύτη» (2017), «Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας» (2016), στον Χορό του «Αίαντα» (2015). Επίσης, στα έργα «Το νησί των θησαυρών» του Robert Louis Stevenson, «Μεσοπέλαγα» (2014), «Το μυστήριο της πολιτείας Χάμελιν» (2014) σε σύλληψη και σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου. Το χειμώνα που μας πέρασε τον θαυμάσαμε στο εκρηκτικό «Μεγάλο κρεβάτι» των Μάνου Βαβαδάκη, Χαράς – Μάτας Γιαννάτου, Γιάννη Νιάρρου, που παίχτηκε στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Στο έργο αυτό ένας εκπληκτικά επινοητικός θίασος νέων καλλιτεχνών, χρησιμοποιώντας δομή και στοιχεία από την αθηναϊκή επιθεώρηση, συνέθετε το τοπίο του έρωτα στη σύγχρονη Αθήνα. Παραποιώντας σκηνικά τις αναπαραστάσεις αθηναϊκών συμβόλων, δημιουργούσε ένα νέο αισθητικό περιβάλλον για να ενταχθούν οι ήρωες ενός σπονδυλωτού νέο-κιτς θεάματος. Τα αυτόνομα σκετς και τα τραγούδια συνδέονταν μέσω της κοινής θεματικής του έρωτα και η σάτιρα μετατρεπόταν σε στοιχείο διαπραγμάτευσης για τη θέση μας στη σημερινή κοινωνία αξιών και το ρόλο του έρωτα στις ζωές μας.

Πρόσφατα συμμετείχε στα γυρίσματα της ταινίας «Επαφή» του Τώνη Λυκουρέση. Η υπόθεση της ταινίας διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια μιας εκτεταμένης διακοπής ρεύματος, ένα αθηναϊκό καλοκαίρι, που ακινητοποιεί πέντε διαφορετικά ασανσέρ. Μέσα σ’ αυτά πέντε ζευγάρια καθημερινών ανθρώπων αναγκάζονται να συμβιώσουν κάτω από αυτές τις έκτακτες συνθήκες ενός σύντομου χρονικού διαστήματος ακινησίας και σταδιακά οι συνθήκες του εγκλεισμού οδηγούν στην ανάδυση συναισθημάτων, καταστάσεων και αντιδράσεων απρόβλεπτων που θα οδηγήσουν σε πραγματικά ακραίες συμπεριφορές μιας σωματικής και ψυχικής σύγκρουσης του ενός με τον άλλον.

Είναι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Ωδείου Αθηνών, έχει παρακολουθήσει τα σεμινάρια: Κινηματογράφου Τεχνικής Meisner με τον Αθανάσιο Καρανικόλα και Σώματος και Φωνής Tadashi Suzuki στη Σικυώνα σε διοργάνωση Θόδωρου Τερζόπουλου – μέθοδοι: Meyerhold, Grotowski, Όπερα του Πεκίνου. Επίσης έχει παρακολουθήσει μαθήματα φωνητικής με τη Λουκία Φρατσέα, μαθήματα πιάνου για 15 χρόνια και ντραμς. Έχει ήδη συμμετάσχει σε αρκετές ταινίες και επιπλέον είναι φοιτητής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης.

Πώς είναι, άραγε, να ισορροπείς στο χείλος του γκρεμού ή στην άκρη της καρέκλας; Αυτό θα το διαπιστώσουμε στην επανάληψη της ανατρεπτικής και απόλυτα σύγχρονης εκδοχής της «Μύτης» του Γκόγκολ στο «Πόρτα» και πιθανότατα στην επόμενη παιδική παράσταση της ομάδας Patari Project, που θα είναι μια έκπληξη. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μας μιλά για το παιδικό θέατρο, για την ομαδικότητα, για συνεργασίες, για όνειρα και μελλοντικά σχέδια, για το χρέος της γενιάς του. Μας εξομολογείται ότι τον γοητεύουν οι «κακοί» και σκοτεινοί ρόλοι στα έργα, οι αντιήρωες. Ίσως, όπως μας λέει, γιατί τους νιώθει πολύ μακριά του και τον εξιτάρει η σκέψη να τους προσεγγίσει, να τους συμπαθήσει και να τους ενσαρκώσει. Αποτελούν γι’ αυτόν μια πρόκληση. Ως άνθρωπος πράγματι πόρρω απέχει από το να τον θεωρήσεις κακό και σκοτεινό, είναι ιδιαίτερα γλυκός, σεμνός, ευγενικός, λαμπερός, πάντα χαμογελαστός και πολύ καλλιεργημένος. Ως καλλιτέχνης έχει αυτό που αποζητά το κοινό, τον αυθορμητισμό, την πρωτοτυπία, τη δύναμη. Ένας νέος ηθοποιός με πολύ μέλλον μπροστά του που μας έχει δείξει ότι σέβεται το κοινό, γιατί γνωρίζει ήδη πολύ καλά πως χωρίς σεβασμό για το κοινό δεν υπάρχει σεβασμός για το θέατρο.

* Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα ατέλειωτα παιχνίδια με φίλους και τις μαγικές γεύσεις από τα φαγητά της γιαγιάς μου.

– Πώς συνέβη και μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;

* Σίγουρα έπαιξε ρόλο ότι η μητέρα μου με πήγαινε θέατρο από πολύ μικρό. Αλλά η πρώτη μου ουσιαστική επαφή ήταν μπαίνοντας στον Δραματικό Όμιλο στην 2α Γυμνασίου και συνεχίζοντας μέχρι την αποφοίτησή μου.

– Ποιοι από τους καθηγητές σου άφησαν τη σφραγίδα της διδασκαλίας τους στον τρόπο υποκριτικής σου και σε βοήθησαν συνολικά;

* Ήμουν πολύ τυχερός μπαίνοντας στη Σχολή του Ωδείου Αθηνών γιατί βρέθηκα, πρώτον με ένα υπέροχο έτος και δεύτερον με καθηγητές όπως οι Αργύρης Ξάφης, Θοδωρής Αμπαζής, Λυδία Κονιόρδου, Ηλίας Κουνέλας, Γιώργος Ζαμπουλάκης, Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης. Όσο περνάνε τα χρόνια βρίσκω μπροστά μου όλο και περισσότερο όσα μου έμαθαν στη Σχολή.

– Τι θα ήθελες να μας πεις για τον πρίγκιπα, που υποδύθηκες στην παράσταση «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο»;

* Ήταν η πιο ευχάριστη, αν και φαινόταν η πιο κουραστική, θεατρική μου εμπειρία. Τόσο γιατί, πάνω στη σκηνή, το θέατρο ήταν παιχνίδι, όσο και επειδή μετά το τέλος απολάμβανα τα χαμόγελα των μικρών και… μεγάλων θεατών.

 

– Τι θα ήθελες να πεις στον πρίγκιπα, αν υπήρχε;

* Ζήσε τη ζωή.

– Πώς δημιουργήθηκε αυτή η θεατρική δουλειά της ομάδας Patari Project;

* Ομαδικά. Με ατέλειωτους αυτοσχεδιασμούς και την εμπνευσμένη καθοδήγηση της Σοφίας Πάσχου και της Εριφύλης Στεφανίδου.

– Ποιο είναι το αγαπημένο σου παραμύθι;

* Το Lion King.

– Τι σου αρέσει περισσότερο στο θέατρο για παιδιά και εφήβους;

* Η ειλικρίνεια των παιδιών. Μπορούν να σου πουν την πιο πικρή αλήθεια αλλά όταν τα δεις να σου χαμογελάνε είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή.

– Τι σχέση έχουν οι πολιτικές επιστήμες που σπουδάζεις, με το θέατρο;

* Το θέατρο είναι μια μικρή κοινωνία. Και το αντίθετο…

– Ποια πρέπει, κατά τη γνώμη σου, να είναι η σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη;

* Ο σκηνοθέτης είναι ο μαέστρος. Οι ηθοποιοί είναι η ορχήστρα… παίζουν μαζί. Χρειάζεται η αγαστή συνεργασία τους για να βγει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

– Ποιος είναι ο εχθρός της σκέψης, της ικανότητας για δημιουργία;

* Όταν κάποιος επαναπαύεται στις δάφνες του, στην επιτυχία του.

– Έχει σημασία να λειτουργούμε ομαδικά; Κυρίως στο θεατρικό χώρο;

* Μιλάμε για το πιο ομαδικό επάγγελμα. Ακόμα και σε μονόλογο πίσω από τον ηθοποιό εργάστηκε μια ομάδα για το τελικό αποτέλεσμα. Όσο πιο ομαλή και όμορφη η συνεργασία τόσο περισσότερες πιθανότητες για ένα όμορφο αποτέλεσμα.

– Πόσο απλό είναι να έχουμε νέες ιδέες;

* Θέλει βάσεις. Ξεκινάς από ό,τι έχεις ως αφετηρία και με δουλειά, κυρίως πρακτική, μπορούν να γεννηθούν νέες ιδέες. Δεν είναι μόνο θέμα λογικής γιατί πολλές φορές ένα λάθος ή ένα τυχαίο γεγονός σε οδηγεί σε κάτι καινούργιο.

 

– Ποιο πιστεύεις ότι είναι το χρέος της γενιάς σου και ποια τα βασικά της εμπόδια;

* Το χρέος της είναι να δημιουργήσει, και αυτή, πολιτισμό. Και αυτό επιτυγχάνεται από πολλούς νέους. Το εμπόδιο δεν είναι τόσο οικονομικό όσο το ότι η υπεραπλούστευση της καθημερινότητας από την τεχνολογία έχει προκαλέσει μια νωθρότητα σε ένα μεγάλο μέρος της γενιάς μου.

– Έχεις παίξει σε παραστάσεις που δημιουργήσατε μόνοι σας συνάδελφοί σου νέοι ηθοποιοί και συντελεστές. Ποια προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, δημιουργήθηκαν σε αυτές τις περιπτώσεις;

* Και οι δυο παραστάσεις που έκανα εξ ολοκλήρου με νέους ηθοποιούς και συντελεστές ήταν στην Πειραματική του Εθνικού. «Ο θάνατός μου» (Ανδρέας Ανδρέου) και «Το Μεγάλο Κρεβάτι» (Μάνος Βαβαδάκης). Δεν αντιμετωπίσαμε διαφορετικά προβλήματα από αυτά που συναντάς σε οποιοδήποτε άλλο θίασο. Αντίθετα και στις δυο περιπτώσεις οι φιλικές σχέσεις μεταξύ μας μόνο ευεργετικά δούλεψαν. Προσωπικά επιδιώκω τέτοιες συνεργασίες για την ελευθερία της δημιουργίας.

– Τι ρόλο παίζει η φαντασία στη ζωή σου και στην τέχνη σου;

* Ονειρεύομαι και στον ξύπνιο μου. Μου αρέσει να δημιουργώ σενάρια, να φτιάχνω ιστορίες και να μπερδεύω διαφορετικές καταστάσεις που συναντάω στη ζωή μου. Αυτό εννοείται με βοηθάει στην τέχνη μου αλλά και στο να αντιμετωπίζω τη ζωή με χιούμορ.

– Νιώθεις άγχος για το επόμενο βήμα σου και ποιο θα είναι αυτό;

* Έχω μια καλή ανησυχία. Χαίρομαι που κάνω αυτό που αγαπώ και ελπίζω να συνεχίσουν να με εμπιστεύονται άνθρωποι που θαυμάζω για να συνεργαστώ μαζί τους.

– Η θέση του καλλιτέχνη είναι πάντα απέναντι από την εξουσία;

* Οποιαδήποτε καλλιτεχνική δράση ενέχει πολιτική θέση. Η τέχνη σχολιάζει τα κακώς κείμενα και ακόμα περισσότερο η κωμωδία – σάτυρα αντλεί υλικό από την αποτυχία και τα λάθη της κοινωνίας και δη της εξουσίας. Από την αρχαιότητα και στις κωμωδίες και στις τραγωδίες.

– Η ζωή του καλλιτέχνη έχει αγωνίες, έρευνα, απογοητεύσεις και συνεχές τρέξιμο. Πώς προσαρμόζεις την καθημερινότητά σου και πώς προετοιμάζεσαι ψυχολογικά για τυχόν αντιξοότητες;

* Σημαντικό ρόλο παίζει η οργάνωση του χρόνου. Έτσι γλιτώνω το μισό κομμάτι της πίεσης σε ό,τι αφορά τη δουλειά. Όσον αφορά την ψυχολογική στήριξη έχω την οικογένειά μου, τους φίλους μου και την πίστη μου στο Θεό.

– Ποια θεωρείς τα φλέγοντα ζητήματα για την κοινωνία μας σήμερα;

* Η οικονομική κρίση ήρθε ως απόρροια της ηθικής κρίσης. Γίνονται εύκολα εκπτώσεις στις ηθικές αξίες και χάνεται ο αλληλοσεβασμός των ανθρώπων δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο. Αφού δεν με σέβονται, δεν θα σεβαστώ.

– Τι σε κάνει να πλήττεις;

* Η έλλειψη χιούμορ ή ευαισθησίας.

– Σε ποια θεατρικά έργα θα ήθελες να παίξεις και ποιους ρόλους να υποδυθείς; Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;

* Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο ρόλο στο μυαλό μου αλλά πάντα με γοήτευαν οι «κακοί» και σκοτεινοί ρόλοι στα έργα. Οι αντιήρωες. Τους νιώθω πολύ μακριά μου και με εξιτάρει η σκέψη να τους προσεγγίσω, να τους συμπαθήσω και να τους ενσαρκώσω. Αποτελούν πρόκληση. Αγαπημένους συγγραφείς θα ανέφερα Ντοστογιέφσκι, Μπέκετ και Προυστ.

– Πρόσφατα συμμετείχες και σε μια ταινία…

* Ναι. Στην «Επαφή» του Τώνη Λυκουρέση. Η ταινία θα βγει -κατά πάσα πιθανότητα- του χρόνου στους κινηματογράφους. Ευχαριστώ ειδικά τον κύριο Λυκουρέση που μου εμπιστεύτηκε το ρόλο!

– Ποιο ρόλο παίζεις στην ταινία;

* Υποδύομαι ένα νέο που ζει τον έρωτά του, τον Πέτρο.

– H δημοσιότητα βοηθά τον καλλιτέχνη;

* Η βοήθεια που προσφέρει στον καλλιτέχνη η δημοσιότητα είναι η δημιουργία ευρύτερου κοινού για να επικοινωνήσει το έργο του. Η τέχνη θέλει βήμα. Το θέατρο θέλει κοινό. Και αν μη τι άλλο προσφέρει υλικά οφέλη στον καλλιτέχνη, πρέπει να ζήσει και αυτός.

– Τι σημαίνουν για σένα οι λέξεις «φόβος» και «θυμός»;

* O φόβος και ο θυμός χρειάζονται στη ζωή μας αλλά στη «σωστή δόση» και με κατάλληλη διαχείριση. Εκφράζω τον θυμό μου με τρόπο για να μη συσσωρευτούν συναισθήματα μέσα μου και νιώθω ή εκφράζω τον φόβο μου για να τον μοιραστώ και να τον ξορκίσω.

 

– Οι λέξεις «αγάπη» και «έρωτας»;

* Αγάπη: Όταν θέλω να βλέπω τον άλλο ευτυχισμένο. Έρωτας: Έχει δυο όψεις. Ή σου δίνει φτερά, ζωή, χαρά ή είναι οδύνη, όπως γράφει ο Μαρσέλ Προυστ.

– Οι λέξεις «συγχώρεση» και «συγγνώμη».

* Η συγγνώμη έχει καταντήσει μια επιπόλαια λέξη, είναι εύκολη. H συγχώρεση είναι λυτρωτικό συναίσθημα που δείχνει ευαισθησία, γενναιοδωρία και πνευματική ανωτερότητα. Όσες φορές συγχώρεσα στη ζωή μου ένιωσα ανακούφιση και χαρά.

– Αν βρισκόσουν τώρα μπροστά σε ένα παράθυρο, τι τοπίο θα ήθελες να έβλεπες;

* Ένα ποτάμι με ήρεμα νερά γεμάτο πλατάνια.

– Πώς είναι η καθημερινότητά σου και ποιες οι αγαπημένες σου συνήθειες;

* Δεν είμαι σπιτόγατος. Μ’ αρέσει να είμαι έξω. Για δουλειά για καφέ, ποτό, για μια ωραία βόλτα ή να δω θέατρο/σινεμά. Σπίτι κάθομαι για να παίξω πιάνο, να δω μια ταινία ή έναν αγώνα με παρέα.

– Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;

* «Στον κήπο του Επίκουρου», του Ίρβιν Γιάλομ.

– Ποιο είναι το προσωπικό σου καταφύγιο;

* Το πιάνο μου. Εκεί μπορώ, όπως λέμε, να τα βγάλω από μέσα μου. Να ηρεμήσω, να χαλαρώσω και να ταξιδέψω.

– Τέλος, ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Συμβιώνεις με κάποιο κατοικίδιο;

* Αγαπώ τα ζώα. Αλλά δεν έχω χώρο και χρόνο να τους αφιερώσω, δυστυχώς.

  • Οι φωτογραφίες της συνέντευξης είναι του Παναγιώτη Μαΐδη. Τον ευχαριστούμε πολύ.

  

Πληροφορίες για τη «Μύτη» του Γκόγκολ – Θέατρο Πόρτα

Μια παράσταση εμπνευσμένη από το ομώνυμο διήγημα του Νικολάι Γκόγκολ, από τους Patari Project.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία της παράστασης «Πιάνω Παπούτσι Πάνω στο Πιάνο», οι Patari Project επιστρέφουν στο «Πόρτα» με μια παράσταση για ενηλίκους, εμπνευσμένη από το διήγημα του Νικολάι Γκόγκολ «Η Μύτη».
Η μύτη του Κοβαλιώφ αποφασίζει να ξεκολλήσει από το πρόσωπό του κι εκείνος ξεκινά έναν απεγνωσμένο αγώνα για να τη βρει. Μια βουτιά σε έναν κόσμο παράλογο, όπου όλες οι ισορροπίες ανατρέπονται. Πώς είναι, άραγε, να ξυπνά κανείς έχοντας χάσει κάτι που θεωρεί δεδομένο; Να διαταράσσεται η ασφάλειά του; Να αμφισβητείται το κοινώς αποδεκτό; Και ποιος ορίζει τελικά τι είναι πραγματικότητα; Οι ήρωες στη «Μύτη» κινούνται σαν πιόνια σ’ ένα παιχνίδι που πιστεύουν ότι ορίζουν. Μπορούν, όμως, να υπάρξουν έξω απ’ αυτό; Έχουν στην πραγματικότητα περιθώρια αντίδρασης;

Οι Patari Project υπόσχονται μια διαφορετική, ανατρεπτική και απολύτως σύγχρονη ανάγνωση του μυθιστορήματος του Γκόγκολ. Ένας αντεστραμμένος κόσμος ζωντανεύει την ώρα που θεατές και ηθοποιοί αλλάζουν θέσεις, με τους πρώτους να κάθονται στη σκηνή του «Πόρτα» σε ειδικά διαμορφωμένες κερκίδες και τους δεύτερους να βρίσκονται πάνω στα καθίσματα του θεάτρου.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Σοφία Πάσχου
Δραματουργία: Juan Ayala
Μουσική Σύνθεση: Ανρί Κεργκομάρ
Κοστούμια: Κλαίρ Μπρέισγουελ
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Σκηνική Επιμέλεια: Άγγελος Καρύδης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ιωάννα Τρικενέ
Φωτογραφίες- video: Panagiotis Maidis

Παίζουν:
Θεοδόσης Κώνστας, Θάνος Λέκκας, Ηλίας Μουλάς, Κίττυ Παϊταζόγλου, Εριφύλη Στεφανίδου, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος

Φωτογραφία: Παναγιώτης Μαΐδης

 

Πληροφορίες για το «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο»

Τελευταία εορταστική παράσταση 14 Μαΐου
Δύο χρόνια παραστάσεις
Patari Project
Από 4 μέχρι 104 ετών

Θέατρο «Πόρτα»

Μια από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές και εισπρακτικές επιτυχίες της περσινής σεζόν, το «Πιάνω Παπούτσι πάνω στο Πιάνο», που βασίστηκε σε μια ιδέα του Θωμά Μοσχόπουλου, υπό τους ήχους της μουσικής του Sergei Prokofiev, παρουσιάστηκε στο θέατρο «Πόρτα» από τους Patari Project υπό τη σκηνοθετική επιμέλεια της Σοφίας Πάσχου.
Παράσταση θεατρικής ευδαιμονίας, όπως χαρακτηρίστηκε, διαμάντι στις στάχτες και θεατρικό δώρο, το «Πιάνω Παπούτσι πάνω στο Πιάνο» ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια μιας σύγχρονης ματιάς στο μύθο της Σταχτοπούτας, και μίλησε για τον αγώνα για ανεξαρτησία, τη νίκη πάνω στα στερεότυπα, την υπέρβαση των προσωπικών ορίων κι έναν έρωτα που έρχεται να λυτρώσει από τα προσωπικά δεσμά.
Γιατί έξι ηθοποιοί κι ένας πιανίστας ανεβαίνουν σε ένα πιάνο; Και καταρχάς… χωράνε εκεί πάνω; Ναι! Γιατί το πιάνο μετατρέπεται σε «πατάρι» και έτσι όλα μπορούν να συμβούν. Οι κολοκύθες γίνονται άμαξες, τα ποντίκια γίνονται άλογα, τα παλιά παπούτσια γίνονται γυάλινα γοβάκια. Αλλά και ο χορός γίνεται αφήγηση, η αφήγηση κοντσέρτο, και μια ολόκληρη ιστορία χωράει σε μια νότα! Κι έτσι, η Σταχτοπούτα και ο Πρίγκιπας μεγαλώνουν, ενώ οι μεγάλοι ξαναγίνονται παιδιά. Όλα αυτά συμβαίνουν πάνω στο πατάρι χωρίς μαγικά ραβδιά, παρά μόνο με το σώμα, τη φωνή και την παλλόμενη μουσική ενός από τους σπουδαιότερους συνθέτες του εικοστού αιώνα.

Συντελεστές

Η παράσταση είναι μία δημιουργία της ομάδας

Σκηνοθεσία: Σοφία Πάσχου

Μουσική σύνθεση: Κορνήλιος Σελαμσής σε συνεργασία με την ομάδα

Μουσικός: Βασίλης Παναγιωτόπουλος

Σκηνικά: Ντέβιντ Νεγρύν

Κοστούμια: Κλαίρ Μπρέισγουελ

Φωτισμοί: Aλέξανδρος Αλεξάνδρου

Βοηθός σκηνοθέτη: Εριφύλη Στεφανίδου

Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μαΐδης

Trailer: Άρης Μπασιάς

Ηθοποιοί: Γιάννης Γιαννούλης, Θεοδόσης Κώνστας, Θάνος Λέκκας, Κατερίνα Μαυρογεώργη, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Αποστόλης Ψυχράμης

«Η Μύτη» του Γκόγκολ

Patari Project – Σημείωμα της σκηνοθέτιδας Σοφίας Πάσχου

«Η αναγκαιότητα είναι η μητέρα πάσης επινόησης».

«Ανακάλυψα για πρώτη φορά την τεχνική της πλατφόρμας στο δεύτερο έτος της φοίτησής μου στη σχολή LISPA στο Λονδίνο. Αμέσως ήξερα ότι επρόκειτο να είναι πολύ σημαντική για την μετέπειτα καλλιτεχνική μου ζωή. Ένιωσα ενθουσιασμό και περιέργεια:

-Πώς μπορεί κανείς να πει μια ιστορία σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο;
-Πώς μπορεί κανείς να μετατρέψει τις δομικές δυσκολίες αυτής της φόρμας σε πλεονεκτήματα;

Η πρόκληση που παρουσιάζει η πλατφόρμα ως τεχνική είναι συναρπαστική και αποτελεί πηγή έμπνευσης, διότι, όταν συναντά κανείς περιορισμούς, αναλαμβάνει δράση η δημιουργική φαντασία του.

Τα τελευταία τρία χρόνια, διδάσκοντας αυτήν την τεχνική τόσο σε ηθοποιούς της Ελλάδας και του εξωτερικού όσο και σε ομάδες εκπαιδευτικών, σπουδαστών και παιδιών, συνειδητοποίησα πόσο μαγική είναι η πλατφόρμα: Είδα ομάδες να ανακαλύπτουν πως αυτό που στην αρχή φαντάζει ανέφικτο, μπορεί να γίνει εφικτό εάν «θέσουμε το μυαλό και τη δημιουργικότητά μας στην υπηρεσία» ενός πολύ μικρού χώρου. Επτά ή οκτώ άτομα πάνω σε μία πλατφόρμα διαστάσεων 1x160cm μπορούν να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν επικές ιστορίες και τοπία χρησιμοποιώντας μόνο τα σώματα και τις φωνές τους. Δεν υπάρχει εξωτερική βοήθεια, μπορούν να στηριχθούν μονάχα στον εαυτό τους και στους συναδέλφους τους. Αυτοί οι επτά ή οκτώ άνθρωποι μπορούν να γίνουν ένα πλήθος χιλιάδων, μπροστά στα μάτια μας.

Ζώντας στο εξωτερικό εδώ και χρόνια, έχω παρακολουθήσει από μακριά αυτό που συμβαίνει στη χώρα μου. Ένιωσα μεγάλη ανάγκη να επιστρέψω και να κάνω μια παράσταση: μία παράσταση στην οποία να χρησιμοποιείται αυτή η τεχνική. Μία παράσταση που δεν στηρίζεται σε σκηνικό, κοστούμια ή φωτισμούς. Που έχει στο επίκεντρό της τον ηθοποιό, το ανθρώπινο δυναμικό. Που στηρίζεται στην ανθρώπινη φαντασία και εφευρετικότητα, στις ικανότητες και στη σκληρή δουλειά. Μία παράσταση για την εποχή μας. Μία παράσταση που μετατρέπει τη δυσκολία σε πλεονέκτημα.

Σε μία περίοδο κατά την οποία καλούμαστε να ξεκινήσουμε από το μηδέν, έχοντας για στήριγμα μονάχα τους εαυτούς μας και αυτό που ο καθένας μας μπορεί να προσφέρει ως μονάδα ενός ευρύτερου συνόλου, η πλατφόρμα μιλάει εκ μέρους μας. Αντιπροσωπεύει ένα πραγματικά δημοκρατικό θέατρο, ένα θέατρο που μπορούμε να το πάμε παντού και μέσα σε αυτό να δημιουργήσουμε όποιον κόσμο επιθυμούμε». (Σοφία Πάσχου)

Πληροφορίες για την ταινία του Τώνη Λυκουρέση, «Επαφή»

Πέντε σταματημένα ασανσέρ. Ξένοι μεταξύ τους άνθρωποι παγιδεύονται. Μοιάζουν με συνηθισμένους ανθρώπους αλλά όλοι έχουν εσωτερικές φοβίες, κρυμμένες ατζέντες και καταπιεσμένα συναισθήματα. Η ένταση αυξάνεται. Δεν υπάρχει επικοινωνία – μόνο πικροί, θυμωμένοι άντρες και γυναίκες. Κόλαση σε 4 τετραγωνικά. Ο πόλεμος ξεκινάει.
– Ηθοποιοί
Νένα Μεντή
Άκης Σακελλαρίου
Χρήστος Λούλης
Αλεξάνδρα Αϊδίνη
Βασίλης Κουκαλάνι
Γιώργος Χριστοδούλου
Δομνίκη Μητροπούλου
Αναστασία Κονίδη
Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος
– Credits
Σκηνοθεσία: Τώνης Λυκουρέσης
Σενάριο: Δημήτρης Εμμανουηλίδης, Δομνίκη Μητροπούλου και Τώνης Λυκουρέσης
Παραγωγοί: Ηρακλής Μαυροειδής, Άγγελος Βενέτης
Associate Producer: Βίκυ Μίχα
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Θοδωρής Μιχόπουλος
Μοντάζ: Λάμπης Χαραλαμπίδης
Ήχος: Λέανδρος Ντούνης
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Σκηνογράφος: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Ενδυματολόγος: Μαρία Παπαδοπούλου
Make-up: Ασινόη Εφέλη
Διεύθυνση Παραγωγής: Γιώργος Σερντάρης
Εταιρεία Παραγωγής: Boo Productions Α.Ε
Συμπαραγωγή: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου
Με την υποστήριξη της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης (ΕΡΤ) Α.Ε
– Τεχνικά χαρακτηριστικά
Χώρα και Έτος Παραγωγής: Ελλάδα, 2016

«Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο»

Βιογραφικό Αλέξανδρου Χρυσανθόπουλου

Ημ. Γέννησης: 25.2.1991
Χρώμα μαλλιών: Καστανό
Ύψος: 1.78 m
Χρώμα ματιών: Γκριζοπράσινα
Βάρος: 73 kg

ΘΕΑΤΡΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ
2016-17 – Σεμινάριο Εργαστηρίου Χώρος με την Έλενα Μαυρίδου και τον Σίμο Κακάλα
2014 – Σεμινάριο κινηματογράφου Τεχνικής Meisner, με τον Αθανάσιο Καρανικόλα
2013 – Απόφοιτος Δραματικής Σχολής Ωδείου Αθηνών
2011 – Σεμινάριο Σώματος και Φωνής Tadashi Suzuki στη Σικυώνα, διοργάνωση Θ. Τερζόπουλος, Μέθοδοι: Meyerhold, Grotowski, Όπερα του Πεκίνου

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ
Μαθήματα φωνητικής με τον Αποστόλη Ψυχράμη
Πιάνο: 15 χρόνια (Πυθαγόρειο Ωδείο, Ιδιαίτερα μαθήματα με τον Κορνήλιο Σελαμσή)
Ντραμς: 2 χρόνια (Ιδιαίτερα μαθήματα)

ΑΛΛΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ
Φοιτητής Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης

ΓΛΩΣΣΕΣ
Ελληνικά: Μητρική
Αγγλικά: Άριστα (Proficiency)

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
2017 – Επαφή (μεγάλου μήκους), σκην. Τώνης Λυκουρέσης (Πέτρος)
2013 – Ξυπνήσαμε (μικρού μήκους), σκην. Γιάννη Μπερερή (Αλέξανδρος)
2012 – Sphinx (μικρού μήκους), σκην. Κων/νου Καραμαγκιώλη (Άρης)
2010 – Casus Belli (μικρού μήκους), σκην. Γιώργου Ζώη (Νέος)

ΘΕΑΤΡΟ
Ως Ηθοποιός:
2017- «Μεγάλο κρεβάτι», σκην. Μάνος Βαβαδάκης, Πειραματική Εθνικού (-1)
2017- «Μύτη» του Γκόγκολ, ομάδα Patari Project, σκην. Σοφία Πάσχου, Θέατρο Πόρτα
2016- «Ο Θανατός μου ή με Θαυμάζουν είπαν» σκην. Ανδρέα Ανδρέου, Πειραματική Εθνικού
2016- «Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας» του Alfred de Musset, σκην. Θωμά Μοσχόπουλου, Θέατρο Πόρτα
2015- «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο» σύλληψη ομάδα «Patari Project», σκην. Σοφία Πάσχου, Θέατρο Πόρτα
2015- «Αίαντας» Σοφοκλή, σκην. Βαγγέλη Θεοδωροπουλου, Αρχ. Θ. Επιδαύρου
2015- «Mojo» του Jezz Butterworth, σκην. Θωμά Μοσχόπουλου, Θέατρο Πορτα
2014- «Το μυστήριο της πολιτείας Χάμελιν», σύλληψη και σκην. Θωμά Μοσχόπουλου, Θέατρο Πόρτα
2014- «Ματωμένος Γάμος» του F.G. Lorca, σκην. Βασίλη Ανδρέου, Θέατρο Ν. Κόσμου
2014- «Μεσοπέλαγα» του Slavomir Mrozek, σκην. Αγγ. Γκιργκινούδη, Θέατρο Νέου Κόσμου
2013- «Το νησί των θησαυρών» Robert Louis Stevenson, σκην. Θωμά Μοσχόπουλου, Μέγαρο Μουσικής
2011- «Ναι» της Μαργαρίτας Καραπάνου, Ομάδα Δραματικής Σχολής Ωδείου Αθηνών, σκηνοθετική επιμέλεια Αργύρη Ξάφη, Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ
2011- «Μέδουσα» σύλληψη Θωμά Μοσχόπουλου, Φεστιβάλ Αθηνών
2010- «Πεντηκοστή» του David Edgar, ομάδα Vice Versa σκην. Αγγελική Γκιργκινούδη , ξύλινο στέκι σχολής «Καλών Τεχνών»

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ
Αθλήματα: Ποδόσφαιρο, μπάσκετ, τένις, βόλεϊ, χάντμπολ
Σκηνική πάλη και θεατρική ξιφασκία (με τον Θάνο Δερμάτη)
Δίπλωμα οδήγησης Ι.Χ.

  • E-mail: save_alekos25@hotmail.com
    Facebook: Chrysanthopoulos Alexandros
eirini aivaliwtouΑλέξανδρος Χρυσανθόπουλος: «Το χρέος της γενιάς μου είναι να δημιουργήσει, και αυτή, πολιτισμό»
Περισσότερα

Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Επειδή το πάθος, η έμπνευση και η δημιουργία έχουν ονοματεπώνυμο…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Θαρύπου 44, η μονοκατοικία της δεκαετίας του ’50 υπάρχει ακόμη και σήμερα. Όμως με άλλους ενοίκους. Τότε τρέχαμε για να παίξουμε μπάλα και να δούμε τη μελαχρινή, γαλανομάτα – με την αλογοουρά της – την ώρα που θα έβγαινε για να πάει στα «Αγγλικά, της Λύκου». Περιμέναμε όλοι μήπως και μας μιλήσει. Ήταν το όνειρό μας, που παρέμεινε όμως ανεκπλήρωτο…
Κάθε φορά που περνούσα από εκεί όλα περνούσαν από το μυαλό μου σαν κινηματογραφική ταινία.
Τα χρόνια περάσανε και 50 μέτρα πιο κάτω, στη γωνία Θαρύπου και Αντισθένους, στον Νέο Κόσμο, μια αποθήκη του γειτονικού εργοστασίου μπίρας μεταμορφώθηκε σε πολιτιστικό χώρο. Ένας άνθρωπος με πάθος και έμπνευση τόλμησε και δημιούργησε ένα θέατρο σε μια περιοχή με συνεργεία αυτοκινήτων.
Μόνον κάποιος με όραμα, θα μπορούσε να προχωρήσει σε αυτό το παράτολμο εγχείρημα.
Μόνον κάποιος που γεννάει ιδέες, θα άλλαζε μέσα σε μια νύχτα την εικόνα αυτής της παλιάς γειτονιάς.
Μόνον κάποιος που βλέπει το αύριο, θα είχε το σθένος να κάνει το επόμενο βήμα.

Μόνον ένας ρομαντικός ιδεολόγος μπορούσε να ξαναφέρει το χαμένο άρωμα της δημιουργίας δύο δρόμους δίπλα στο ρημαγμένο και ξεχασμένο εργοστάσιο.
Και πράγματι, εκεί που τα καθημερινά σχέδιά μας είχαν μείνει τότε ανεκπλήρωτα, ήρθε ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, έχτισε και έστησε το Θέατρο του Νέου Κόσμου και στέγασε όλα μας τα θέλω, όλα μας τα όνειρα. Μας γνώρισε νέα πρόσωπα. Δημιούργησε νέους ήρωες. Μας διηγήθηκε παλιές και νέες ιστορίες. Μας ταρακούνησε έτσι ακριβώς όπως είχε κάνει παλιότερα ο Κάρολος Κουν.
Για τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο είχα μάθει τα καλύτερα στις αρχές της δεκαετίας του ’90, από την Αγνή Τ. Μουζενίδη (επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών), όταν συνεργαστήκαμε στην εφημερίδα «Έθνος», παράλληλα τότε και με τη Δηώ Καγγελάρη (θεατρολόγο, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης). Τα περισσότερα η Αγνή μου τα είχε πει ένα καλοκαίρι όταν πίναμε τον καφέ μας μαζί με τη μητέρα της, την κυρία Μόσχα, στο σπίτι τους στο Γιαλάσι της Παλαιάς Επιδαύρου. Μου έλεγε τότε πως αν υπάρχει κάποιος που «ξέρει να κάνει τα όνειρά μας πραγματικότητα» και να «υλοποιεί σε χρόνο μηδέν όλα όσα σχεδιάζει», αυτός είναι ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Τότε δεν τον ήξερα. Συγκράτησα μόνο το ονοματεπώνυμο.
Τον θυμήθηκα το 1997 όταν άνοιξε το Θέατρο του Νέου Κόσμου, ενώ την άνοιξη του 2016 θυμήθηκα και όλα όσα μου είχε πει η Αγνή Μουζενίδου, όταν ο Θεοδωρόπουλος – κυριολεκτικά σε χρόνο μηδέν – έσωσε το περσινό Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου.
Όμως ο έπαινος δεν αξίζει στον Θεοδωρόπουλο μόνον για όσα έκανε το 2016 αλλά για όσα σχεδίασε και υλοποίησε το 2017, που δεν είναι λίγα. Με μια δόση υπερβολής θα έλεγα πως το Φεστιβάλ ξαναγεννήθηκε με την υπογραφή του.
– Είδατε την παράσταση «Κώστας Νούρος», με τον Τσιμάρα Τζανάτο;
* Όχι, δυστυχώς. Που να τα προλάβω όλα! Είμαι με μια μηχανή και τρέχω…
– Χάσατε!
* Άρα ήταν μια καλή επιλογή.
– Που θα έπρεπε με κάθε τρόπο να επαναληφθεί.
* Εδώ θέλει κάποιο πάτημα κουμπιού ή είναι πατημένο ήδη; Γράφει το μαγνητόφωνο;
– Είναι πατημένο και γράφει.
* Ωραία. Και αυτό γράφει;
– Και το δεύτερο μαγνητόφωνο γράφει. (Ωχ! Ξεχάστηκα και η συνέντευξη – μονόλογος έχει ήδη αρχίσει)…

***
Βρισκόμαστε στο νεοκλασικό που στεγάζει τη διεύθυνση του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου κοντά στη Μητροπόλεως, στην αρχή της Πλάκας.
Μια ζεστή μέρα, σε ένα δροσερό γραφείο. Απέναντί μου ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ, ο κ. Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Σκοπός μου να τον προκαλέσω να ΣΥΝταξιδέψει μαζί μου για χάρη των αναγνωστών του catisart.gr.
***
ΣΥΝΔΕΩ
* Θέατρο βλέπω από παιδί γιατί ο πατέρας μου είχε μαγαζί στην Ιπποκράτους, δίπλα στο «Ακροπόλ». Έβλεπα επιθεωρήσεις από πολύ μικρός, από τα πέντε μου. Και έβλεπα μέχρι την εφηβεία μου πολλή επιθεώρηση. Με έχει επηρεάσει αυτή η εποχή, γιατί τότε δεν μπορούσα να το καταλάβω). Οπότε το «Συνδέω» το κατάλαβα μεγαλώνοντας, αφού ήμουνα ηθοποιός, από τον τρόπο που παίζανε οι ηθοποιοί. Κάτι που μου είναι χρήσιμο και για τη σκηνοθεσία· ότι ο ηθοποιός παίζει, δηλαδή παίζει ένα ρόλο, δεν είναι ποτέ ο ρόλος, δεν ταυτίζεται. Κι αυτό το έμαθα έτσι από μικρός και το εφαρμόζω κυρίως αυτά τα χρόνια που είμαι σκηνοθέτης.
«Παίζει» ο ηθοποιός, που σημαίνει ότι έχει τη διαύγεια, γιατί όταν εμπλέκεσαι ή νομίζεις ότι εμπλέκεσαι τόσο που είσαι ένα με το ρόλο, δεν έχεις την απόσταση τη μικρή που πρέπει να έχεις, να είναι το ένα πόδι μέσα στο ρόλο και το άλλο πόδι απέξω. Μου ήταν πολύτιμη αυτή η σύνδεση.

ΣΥΝΑΝΤΩ

* Είναι περίεργο, αλλά στην εφηβεία μου που συνέχισα να βλέπω θέατρο, άρχισα βέβαια ταυτόχρονα να συνειδητοποιώ τι μου αρέσει και τι δεν μου αρέσει. Το περίεργο είναι ότι αυτό έγινε μέσω της Αστυνομίας! Ο πατέρας μου (που δεν ζει) ήταν αριστερός. Τα βράδια με δυο-τρεις φίλους του κάθονταν στο μαγαζί και λίγο δούλευε (ήταν αυτό που λέγανε παλιά εμποροράφτης), οπότε την ώρα που έκοβε υφάσματα, του άρεσε να δουλεύει νύχτα, και είχε μια παρέα, μεταξύ αυτών και έναν αστυνομικό. Δεξιός αστυνομικός, φυσικά. Και ήταν τότε αυτός διοικητής στο κέντρο της Αθήνας, στη Λέκκα, που υπήρχε και υπάρχει αστυνομικό τμήμα. Πήγαινα λοιπόν εγώ ο δεκαεξάρης και μου έδινε προσκλήσεις για παραστάσεις σε θέατρα απ’ την Ομόνοια μέχρι το Σύνταγμα. Έξω απ’ αυτόν τον άξονα ήταν πολύ λίγα θέατρα, όπως ο Θανάσης Παπαγεωργίου στου Ζωγράφου με τη «Στοά», ο Γιώργος Μιχαηλίδης με το «Ανοιχτό Θέατρο» στη Νέα Ιωνία και μετά στου Γκύζη. Έτσι μετά την επιθεώρηση, που έβλεπα μέχρι τα δεκάξι μου έντονα, έπειτα έβλεπα τα πάντα, από μπουλβάρ μέχρι Κάρολο Κουν.

Στη διαδρομή αυτή της εφηβείας ξεκαθάρισα, λόγω της συνάντησής μου με τον αστυνόμο που μου έδινε προσκλήσεις, το τι θέατρο μ’ αρέσει τελικά. Και τα δύο θέατρα, που την εποχή της χούντας, ήταν πιο σημαντικά για μένα – ή μάλλον αυτά που μου ταιριάζανε – ήταν το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν και το Προσκήνιο του Αλέξη Σολωμού.
Μετά μπήκα στη Δραματική Σχολή. Εκεί είχα άλλη μια συνάντηση. Αυτή τη φορά με έναν φωτισμένο δάσκαλο, τον Άγγελο Τερζάκη, ο οποίος πέρα από συγγραφέας, ήταν διευθυντής δραματολογίου και είχε αποφασίσει στο τέλος της καριέρας του, στο Εθνικό Θέατρο – να κάνει το μεράκι του, δηλαδή να διδάξει υποκριτική. Ήτανε ο πιο σημαντικός δάσκαλος που είχα. Ιδιαίτερος ο τρόπος που προσέγγιζε -στα μισά του 20ου αιώνα- τον Τσέχωφ, τον Ίψεν, τον Στρίντμπεργκ. Αλλά και μοναδικός ο τρόπος, που σου έδινε χώρο για να σκεφτείς και να δράσεις πάνω στη σκηνή. Γιατί εκείνη την εποχή σου έδειχναν πώς να παίξεις. Ενώ ο Άγγελος Τερζάκης δεν το έκανε αυτό. Ήταν δίπλα σου. Δεν ήταν από πάνω σου. Αυτές ήταν οι επιρροές μου από τις νεανικές συναντήσεις μου.

ΣΥΝΘΕΤΩ

* Σπούδαζα στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, ταυτόχρονα όμως δεν ένιωθα πως είναι ό,τι καλύτερο. Αλλά και ούτε στις άλλες σχολές το έβλεπα γύρω μου. Είχα πάντα τη στενοχώρια ότι δεν σπούδασα αυτά που έπρεπε να σπουδάσω, γιατί στην Ελλάδα η θεατρική παιδεία ήταν και παραμένει χαμηλά. Μπορεί να υπάρχουν μεμονωμένοι δάσκαλοι, αλλά δεν θα έλεγες ότι αυτή η Σχολή, η τάδε, είναι υψηλού επιπέδου.
Πιο πολύτιμο μού ήτανε το πώς ανασύρω τις εμπειρίες μου, μαζί με την όποια γνώση. Εμπειρίες από πολύ παιδί. Γεννήθηκα δίπλα σ’ ένα γήπεδο. Το γήπεδο του Ηλυσιακού. Και επειδή ακριβώς ήμουνα δίπλα, οι πιο παιδικές μου φωτογραφίες είναι μπροστά στον μαντρότοιχο του γηπέδου αφού τότε έμπαινα κάθε μέρα στο γήπεδο. Από τον συχωρεμένο φύλακα του χώρου, τον Αχιλλέα, είχα το ελευθέρας από παιδί και έτσι μπορούσα να βλέπω όλους τους αγώνες. Αλλά όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, δεν έβλεπα μπάλα. Συνήθως κυκλοφορούσα ανάμεσα στους θεατές, γιατί τότε ήταν όρθιοι σ’ αυτό το γήπεδο, δεν είχε κερκίδες. Ένα «Πι» μάλιστα ήτανε, δεν είχε χώρο για τους θεατές κι απ’ τις τέσσερις πλευρές. Το καλύτερο, που δεν ήταν να παρακολουθώ τον αγώνα και τις φάσεις αλλά, πέντε χρονών παιδί, ή εφτά, ή δέκα χρονών παιδί, ήταν να παρατηρώ τις αντιδράσεις παικτών και θεατών παράλληλα μελετώντας όλα όσα έλεγαν οι μεν και οι δε. Το ίδιο έκανα και στην αυλή μου, στην αυλή του σπιτιού μου. Στον ένα χώρο, στο γήπεδο, παρατηρούσα τους άντρες και στον άλλο, στην αυλή, τις γυναίκες. Οι περίφημες αυλές των θαυμάτων, που δεν ήταν τόσο θαυματουργές. Είχαν και τα καλά τους, είχαν και τα άσχημά τους. Όμως η πατίνα του χρόνου τα παρουσιάζει τώρα όλα ως ιδανικά και όμορφα. Ήτανε ωραίο που μπορούσανε οι άνθρωποι να συναντιούνται είτε στο γήπεδο, είτε στο καφενείο, είτε στην αυλή. Ταυτόχρονα στην αυλή τότε έπεφτε και πάρα πολύ κουτσομπολιό. Το οποίο δεν μου άρεσε. Ήτανε το μόνο που δεν μου άρεσε στα παιδικά μου χρόνια. Γενικά μ’ άρεσε να είμαι ανάμεσα στις γυναίκες τα απογεύματα που πίνανε τον καφέ τους ή στο γήπεδο ανάμεσα στους άντρες που βλέπανε μπάλα. Όμως ούτε η πολλή «αντρίλα» μού άρεσε, αλλά ούτε και η έφεση στο κουτσομπολιό. Αλλά όμως όλο αυτό ήτανε μια μεγάλη εμπειρία και γνώση, που τα ανασύρω όλα αυτά τα πράγματα δουλεύοντας σαν σκηνοθέτης ή σαν ηθοποιός παλιότερα. Ήταν σκηνές και εικόνες που επειδή μιλήσαμε για «σύνθεση» με βοηθούν σήμερα. Τα ανασύρω και με μια μνήμη επιλεκτική που έχω, μου έρχονται μπροστά μου και μου είναι πολύ καλά παραδείγματα. Μπορεί να μιλάς για μια γειτόνισσα σε ένα έργο του Σαίξπηρ ή για την Εκάβη… και πάει λέγοντας. Όλα αυτά που είδα και άκουσα, είναι ο καλύτερος δάσκαλός μου στις δημιουργικές συνθέσεις που κάνω σήμερα σε κάθε τομέα των δραστηριοτήτων μου.

ΣΥΝΙΣΤΑΜΑΙ

* Μέχρι να πιω ένα ποτήρι νερό…

-…εγώ θα θυμίσω στους αναγνώστες το βιογραφικό σας:

«Έχοντας καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα. Τελείωσε τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Εργάστηκε ως ηθοποιός μέχρι το 1992, οπότε στράφηκε κυρίως στη σκηνοθεσία.
Έχει συνεργαστεί με το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας, το Μέγαρο Μουσικής, με Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα και θιάσους του ελεύθερου θεάτρου σκηνοθετώντας κλασικά και σύγχρονα έργα, μεταξύ άλλων τους «Αχαρνής» του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο. Το 2008, σκηνοθέτησε για το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη.
Στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, που ιδρύθηκε με δική του πρωτοβουλία το 1997 (είχε προηγηθεί η Φιλονικία του Μαριβώ το 1995 στον Τεχνοχώρο υπό σκιάν), σκηνοθέτησε τα έργα «Κοινός Λόγος» της Έλ. Παπαδημητρίου, «Βρομιά» του Ρ. Σνάιντερ, «Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα» του Λόρκα, «Δύο Θεοί» του Λ. Χρηστίδη, «Εδουάρδος Β΄» του Μάρλοου (Ηρώδειο, Ελληνικό Φεστιβάλ 2000), «Παίζοντας με τη φωτιά» του Στρίντμπεργκ, «Τέλος του παιχνιδιού» του Μπέκετ, «Τολμηρές πολαρόιντ» του Μ. Ρέιβενχιλ, «Ο γλάρος» του Τσέχωφ, «Ο υπολοχαγός του Ίνισμορ» του Μάρτιν ΜακΝτόνα, «Βόυτσεκ» του Μπύχνερ, «Οι σεξουαλικές νευρώσεις των γονιών μας» του Λ. Μπαίρφους, «Τα κοκκινομπλέ πατίνια» του Στ. Τσιώλη, «Οθέλλος» του Σαίξπηρ (Ηρώδειο, Ελληνικό Φεστιβάλ 2006), «Καθόλου καλά» της Ούρσουλα Ράνι Σάρμα, «Motortown» του Σάιμον Στήβενς, «Εχθροί εξ αίματος» του Αρκά, «Σφαγείο» του Ιλάν Χατσόρ, «Τρωάδες» του Ευριπίδη, «Ορφανά» του Ντέννις Κέλλυ, «Το δάνειο» του Τζόρντι Γκαλθεράν, «Λαμπεντούζα» του Άντερς Λουστγκάρτεν, «Σταματία, το γένος Αργυροπούλου» του Κώστα Σωτηρίου, «Παράσιτα» της Βίβιεν Φράντσμαν και τέλος το έργο «Τέσσερις αχτίδες συν μία ή Το μεγάλο μπλουμ του Μπρίλη» της Ρεγγίνας Καπετανάκη και του Βασίλη Ρίσβα το οποίο  με την κινητή μονάδα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου δίνει παραστάσεις για παιδιά που νοσηλεύονται σε νοσοκομεία.

Έχει διδάξει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Το 2011 τιμήθηκε με το έπαθλο σκηνοθεσίας «Φώτος Πολίτης» από το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου – Θεατρικό Μουσείο».

* Μια χαρά. Πήρα ανάσα. Μετά το μικρό διάλειμμα για ένα ποτήρι νερό συνεχίζω με την επόμενη ερώτησή σας και το ρήμα…

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος κατά την παρουσίαση του προγράμματος του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου 2017.

ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΩ

* Να πω εδώ ότι μου αρέσει η σχέση με τους ανθρώπους στο θέατρο, ιδιαίτερα όταν αυτό μπορεί να είναι συλλογικό. Όλα αυτά τα χρόνια που είμαι στο χώρο, μου αρέσει η έννοια της ομάδας, αλλά ξέρω ότι είναι το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο. Βάζουμε εύκολα την ταμπέλα της ομάδας ή το «συνυπογράφω», αλλά είναι ό,τι πιο δύσκολο. Γενικότερα στη ζωή είναι δύσκολο το πώς επικοινωνούμε με τους ανθρώπους. Θέλουμε να επικοινωνούμε ή νομίζουμε ότι επικοινωνούμε, αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολο να το πετυχαίνουμε αυτό απόλυτα. Έτσι λοιπόν, αποφάσισα να γίνω σκηνοθέτης αλλά και πολύ σύντομα, αφού έγινα σκηνοθέτης, προχώρησα άμεσα στην ίδρυση του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Αυτό με ενδιέφερε απ’ τα χρόνια της Σχολής. Είμαστε στον τελευταίο χρόνο της χούντας και ήθελα στη Δραματική Σχολή να ανεβάσουμε όλη η τάξη ως παρέα την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, αλλά σε σύγχρονη -λόγω χούντας- διασκευή. Δεν μας έφτανε του Μπρεχτ που ήταν πάρα πολύ ωραία, θέλαμε να κάνουμε εμείς κάποια καλύτερη. Το εγκαταλείψαμε βέβαια αν και η συλλογική λειτουργία και διαδικασία ήταν κάτι που με συγκινούσε από τότε.
Πράγματα μου αρέσανε στη διαδρομή, πράγματα δεν μου αρέσανε, πράγματα με πονούσανε ή πράγματα με κάνανε χαρούμενο. Και έτσι όταν έφτασε η στιγμή και ένιωσα έτοιμος ήθελα να κάνω προσωπικές δουλειές στην αρχή ως σκηνοθέτης και στη συνέχεια μέσα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Πάντα ήθελα να δουλεύω κάτω από συνθήκες που θα μου αρέσουν. Άρα μέσα σε ένα χώρο με κάποιους ανθρώπους, παρά έξω ως ελεύθερος σκοπευτής.
Πολύ συνειδητά λοιπόν – από τότε μέχρι σήμερα – με ενδιαφέρει να λειτουργούμε όσο μπορούμε πιο συλλογικά μέσα σε ένα καλό κλίμα. Αλλά χωρίς να το βαφτίζω ομάδα. Προτιμώ να κρατάω το ρόλο του σκηνοθέτη ή του «αρχηγού», γιατί έτσι νιώθω ότι δεν θα διαλυθεί αυτή η ομάδα.

ΣΥΝΙΣΤΩ

* Για τους νέους ηθοποιούς ειδικότερα, αλλά και γενικά για τους νέους θα ’λεγα να κάνει ο καθένας αυτό που θέλει. Έτσι κι αλλιώς η ζωή ποτέ δεν ξέρεις πού σε πάει, και οι ανάγκες της ζωής και ο βιοπορισμός. Το πιο σοβαρό όμως οι ανάγκες σου οι εσωτερικές. Να κάνουν λοιπόν αυτό που θέλουν οι άνθρωποι και στην πορεία, μέσα από πόνους και μέσα από δυσκολίες και μέσα από χαρές, ο καθένας βρίσκει το δρόμο του. Άρα δεν έχω να συμβουλεύσω κάτι. Ο καθένας βρίσκει το δρόμο μόνος του. Αυτό είναι το ιδανικό. Το να διαλέγεις αυτό που αγαπάς, όχι αυτό που σου υποδεικνύει ο μπαμπάς, η μαμά ή το περιβάλλον.

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΙ

* Αυτό το ρήμα με μεταφέρει κυρίως στην ομάδα του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου και έχει σχέση με το σήμερα. Μου δίνει την ευκαιρία να κάνω μια πρώτη εκτίμηση για τις φετινές μας δράσεις μιας και ήτανε η πρώτη επίσημη καθαρή χρονιά μου εδώ. Ναι, είμαι λίγο στο Φεστιβάλ. Είμαι μόνο δεκατέσσερις μήνες και ας μου φαίνονται αιώνες, γιατί έχει πάρα πολλή δουλειά. Δεν με κάνει να βογκάω, απλώς κάποιες στιγμές κουράζομαι. Και κάποιες στιγμές λέω «εγώ τι θέλω εδώ;». Και μετά σκέφτομαι ότι έχει ενδιαφέρον αυτή η μεγάλη σκηνοθεσία, το πώς συνδέονται τα πράγματα μεταξύ τους, ποιος είναι ο χαρακτήρας του φεστιβάλ, τι καινούργια πράγματα μπορείς να κάνεις.

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, στη Μονή Λαζαριστών, παρουσιάζει το Λύκειο Επιδαύρου στους σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.

Ας πούμε το Λύκειο Επιδαύρου που φτιάχνουμε έχει να κάνει μ’ αυτό που σας έλεγα πριν για την έλλειψη παιδείας. Πάντα ξεκινάμε με κάποια σκέψη. Όχι ξαφνικά τώρα, να βρω μια ιδέα να πρωτοτυπήσω, αλλά τι σου βγαίνει φυσιολογικά από μέσα σου πρώτα απ’ τις δικές σου τις ανάγκες, απ’ αυτά που σ’ αρέσανε κι απ’ αυτά που δεν σου αρέσανε. Έτσι δημιουργήθηκε το Λύκειο Επιδαύρου. Και απ’ τις δικές μου τις ελλείψεις της παιδείας.
Από δική μου ανάγκη γίνεται κάτι που μ’ αρέσει πάρα πολύ. Όχι το αποτέλεσμα, η διαδικασία και πώς θα εξελιχθεί.
Το αποτέλεσμα, ευτυχώς, αρέσει απ’ αυτά που έχουν γίνει μέχρι τώρα.

Το «Άνοιγμα στην πόλη». Πάντα μ’ άρεσε ποια είναι η σχέση της τέχνης με την κοινωνία. Πώς είσαι κοντά στην κοινωνία, πώς την αφουγκράζεσαι κάνοντας εσύ έργο, αλλά και πώς εμπλέκεις τον κόσμο. Δεν μου αρκούν τα ωραία τείχη μας, είτε λέγεται Πειραιώς είτε λέγεται Ηρώδειο (να μιλήσω μόνο για την Αθήνα), αλλά πώς ανοίγεσαι στην κοινωνία και πώς εμπλέκεις τον πολίτη.
Το «Άνοιγμα στην πόλη» έχει ένα ακόμα ενδιαφέρον, ότι με τις παραστάσεις ή τις εκδηλώσεις που γίνονται φέτος και που θα βελτιωθούν του χρόνου ερχόμαστε σε επαφή με καλλιτεχνικά εγχειρήματα που προτάσσουν το βίωμα της συμμετοχής, ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των κατοίκων και ενθαρρύνουν την πρόσβαση ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων στο καλλιτεχνικό γεγονός. Είμαι απ’ τους πολίτες που αγαπάνε αυτή την πόλη. Είμαι απ’ αυτούς που την αγαπάνε, αλλιώς θα είχα φύγει. Άρα με ενδιαφέρει να την ανακαλύπτω, και να την ανακαλύπτουν και οι άλλοι.

Αφού λοιπόν έχω αυτή τη θέση τη θεσμική, του να φτιάχνω φεστιβάλ, κάνουμε ένα ας το πούμε δεύτερο φεστιβάλ, που λέγεται «Άνοιγμα στην πόλη», έτσι ώστε να ξαναγνωρίσουμε αυτή την πόλη και να την αγαπάμε με τα καλά της και τα άσχημά της.
Πριν από λίγες ημέρες ήμουνα σε μια παράσταση που κάναμε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Ε, είναι γοητευτικό και μαγικό ότι μέσα στο κέντρο της Αθήνας (και κέντρο είναι πια, δεν είναι έξω απ’ την πόλη), βρίσκεσαι σ’ ένα μέρος σαν να είσαι σε ένα βουνό στη Λάρισα, στο Γράμμο ή σε ένα βουνό άλλο, με αγελάδες, με κατσίκες, με πρόβατα… να μυρίζουνε σβουνιά, να μυρίζει χώμα, να μυρίζει το χόρτο που τα ταΐζουνε. Και ανάμεσα σ’ αυτό να ταιριάζει πολύ η ιστορία που κάνανε. Η ιστορία – η Μαρία Σάββα που σκηνοθέτησε το έργο – έχει να κάνει με τα παιδιά του Εμφυλίου, που πήγανε στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Και ταίριαζε τόσο ωραία. Και ταυτόχρονα ανακάλυψα αυτή την πόλη, αυτό το κομμάτι της πόλης, τα φυσικά σκηνικά είναι τα ωραιότερα σκηνικά, γιατί τα εισπράττεις με όλες σου τις αισθήσεις, όχι μόνο με την όραση και την ακοή. Και ο κόσμος το χαίρεται αυτό. Όπως ήταν αυτό που κάναμε στον Εθνικό Κήπο, που το έκανε ο Θοδωρής Γκόνης. Δηλαδή μια θεατρική ξενάγηση της ιστορίας της σύγχρονης στην Ελλάδα, με αφορμή τις προτομές ποιητών ή άλλων που υπάρχουν εκεί.
Ή αυτό που έκανε ο Μανόλης Κορρές, ο σπουδαίος αρχιτέκτονας και αναστηλωτής. Που είχε άπειρο κόσμο να τον ακούσει. Πολύ γοητευτικός άνθρωπος και γνώστης. Μας ξενάγησε στους ιστορικούς λόφους της Αθήνας.
Αλλά και άλλες, όπως ο «Νούρος» στον Πειραιά. Ή η παράσταση στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη στο Πέραμα, που έκανε ο Κωνσταντίνος Μίχος την «Ιφιγένεια», και πώς έμπλεξε και πολίτες, πώς έμπλεξε τη φιλαρμονική. Ξαναθυμήθηκα μνήμες μου παιδικές, γιατί έπαιζα στη φιλαρμονική του Δήμου Ζωγράφου. Αλλά η φιλαρμονική δεν πήγαινε μπροστά, όπως πάει στον Επιτάφιο ή σε μια κηδεία ενός δημόσιου προσώπου, αλλά ακολουθούσε τον κόσμο. Γοητευτικά πράγματα, όμορφα πράγματα

ΣΥΝΕΧΙΖΩ

* Αυτό που κάνουμε φέτος, που πραγματικά αυτό που είπατε. Είναι η πρώτη μου ουσιαστική χρονιά, γιατί αυτό που κάναμε πέρυσι το καλοκαίρι, το οποίο το υπογράφω, δεν λέω ότι ήταν πρόχειρο. Αντιθέτως. Αλλά ο χρόνος ήταν πολύ λίγος. Έπρεπε μέσα σε πέντε εβδομάδες να γίνει. Και -ω του θαύματος!- έγινε. Και είχε μέσα και καλά πράγματα. Και ήτανε ένα σχολείο για το φετινό πρόγραμμα. Και τώρα αυτό είναι ένα σχολείο, μια εμπειρία για την επόμενη χρονιά, αν θα πρέπει πράγματα να αλλάξουν, να μετακινηθούν, να λιγοστέψουν… και πάει λέγοντας.
Και τι απ’ αυτά που κερδίσαμε φέτος μπορούν να εξελιχθούν ή να περιοριστούν ή να κοπούν.

Η βασίλισσα Ουρανία του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Πανταχού παρούσα. Επιβλέπει τους πάντες και τα πάντα…

ΣΥΝΥΠΑΡΧΩ

Μπορεί στο Θέατρο του Νέου Κόσμου να έχουμε βασίλισσα Ουρανία αλλά πάρα πολλά χρόνια στη ζωή μου, μέχρι πέρσι, είχαμε στο σπίτι τη Ζουλί. Έζησε μαζί μας 18 χρόνια. Και ο τάφος της είναι στο κτήμα που έχουμε στην Άνδρο, στο σημείο που περνάω από δίπλα είτε πεζός είτε με τ’ αυτοκίνητο, όταν πηγαίνω ή όταν φεύγω, έτσι ώστε κάθε μέρα να την έχω στα πόδια μου, όπως πάντα. Εκεί υπάρχει ο τάφος της με πράγματα ακουμπισμένα, με πράγματα που αγαπάω. Βότσαλα από την παραλία της Άνδρου, κομματάκια κεραμικά ίσως σπαράγματα από αρχαία αγγεία που είναι γεμάτη αυτή η περιοχή. Η παρουσία της Ζουλί είναι χρήσιμη σε μένα. Μαθαίνω όμως έτσι και τα δύο μου εγγόνια να μην την ξεχνάνε. Έτσι τη βλέπουμε και υπάρχει έστω και με αυτό τον τρόπο στη ζωή μας, όχι μόνο με το να λέμε μια καλημέρα ή μια καληνύχτα στη Ζουλί.

– Εδώ τελειώσαμε. Ο μονόλογος με τα 8+1 ρήματα με πρώτο συνθετικό το ΣΥΝ, ολοκληρώθηκε. Σας ευχαριστούμε που μοιραστήκατε τον χρόνο σας με τους επισκέπτες του catisart.gr. Καλή επιτυχία σε όσα σχεδιάζετε, σε όσα κάνετε, σε όσα προσφέρετε.

* Κι εγώ σας ευχαριστώ για το εξομολογητικό διάλειμμα…

eirini aivaliwtouΒαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Επειδή το πάθος, η έμπνευση και η δημιουργία έχουν ονοματεπώνυμο…
Περισσότερα

Ιωάννα Παππά: «Άκρως συναρπαστικό το νέο της ζωής μου ταξείδιον με Βιζυηνό και Δήμο Αβδελιώδη»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

«Το θέατρο είναι ένα ομαδικό παιχνίδι, είναι φυσικά πάρα πολύ ενδιαφέρον σε ένα έργο να σου τυχαίνει ένας μεγάλος ρόλος γιατί σου δίνεται η ευκαιρία να κάνεις μεγάλες διαδρομές, και πνευματικά και ψυχικά. Αυτό είναι το ενδιαφέρον στους πρωταγωνιστικούς ρόλους για εμένα. Προσωπικά λειτουργώ παράλληλα με το να δίνω πολλή προσοχή και σε όλο το υπόλοιπο έργο και στους υπόλοιπους ρόλους. Δεν είμαι ηθοποιός που να εστιάζω μόνο σ’ αυτό που έχω να κάνω η ίδια, δεν με ενδιέφερε ποτέ αυτό και συνεχίζει να μη με ενδιαφέρει μόνο αυτό. Με ενδιέφερε πάντα το σύνολο της δουλειάς κι ασχολούμαι με το σύνολο της δουλειάς. Το μυαλό μου είναι σε ολόκληρη τη δουλειά, σε ολόκληρη την πρόβα. Είναι η λειτουργία μου αυτή, δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά. Αυτό είναι το ενδιαφέρον σε κάθε μου ταξίδι».

Η φωτογράφηση της Ιωάννας Παππά έγινε στο αίθριο της Δραματικής Σχολής Γιώργου Θεοδοσιάδη.

Αυτά έλεγε, μεταξύ των άλλων, η Ιωάννα Παππά τον Νοέμβριο του 2013 σε συνέντευξή της στο catisart.gr και στην Ειρήνη Αϊβαλιώτου με αφορμή το έργο «Αλεπούδες» σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη στο Θέατρο Επί Κολωνώ. Τότε είχε κατακτήσει και το βραβείο κοινού για την ερμηνεία της ως Ιουδήθ.
Στη συνέχεια την είδαμε και ως Ιφιγένεια, και ως Κασσάνδρα, και ως Μάσσα, στο θέατρο «Πορεία» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τάρλοου. Τη χειροκροτήσαμε όμως και ως Μαρία Πολυδούρη, ρόλο για τον οποίο κατέκτησε και το «Βραβείο Μελίνα Μερκούρη».
Ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι η Ιωάννα Παππά έκανε την ανατροπή επιλέγοντας τη μοναξιά στη σκηνή και όχι το ομαδικό παιχνίδι.

Πάντα βρίσκεστε επί σκηνής με δυνατούς συμπαίκτες. Πώς νιώθετε τώρα σε αυτόν τον μονόλογο;

* Εδώ βρίσκομαι πάνω στη σκηνή με ένα δυνατό κείμενο. Είναι η δεύτερη φορά που παρουσιάζω έναν μονόλογο. Η αλήθεια είναι ότι δεν σκόπευα να είναι τόσο κοντινό το διάστημα. Απλώς όταν ο Δήμος Αβδελιώδης μου πρότεινε να συνεργαστούμε και πάλι, αφού έχουμε κάνει και την «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτση στο Εθνικό, χάρηκα πάρα πολύ με την ιδέα γιατί με είχε συγκινήσει και η παράσταση και το κείμενο στο προηγούμενο ανέβασμά του. Επειδή λοιπόν είχε αυτόν τον βαθμό δυσκολίας σε σχέση με τη γλώσσα, θεώρησα ότι πρέπει να ξεπεράσω τον ενδοιασμό μου για να εμπλακώ και πάλι σε μια παρόμοια συνθήκη, όπως με τον μονόλογο «Οδός Πολυδούρη» της Ρούλας Γεωργακοπούλου, σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη. Αποφάσισα να μπω στη διαδικασία. Το να είσαι μόνος σου πάνω στη σκηνή έχει πολλές δυσκολίες αλλά διευκολύνει σε άλλα πράγματα, επειδή είσαι ο κυρίαρχος σε ό,τι συμβαίνει επί σκηνής. Οπότε ο προσωπικός ρυθμός, είναι ο μοναδικός ρυθμός. Η σχέση που υπάρχει είναι μόνο με τον σκηνοθέτη και μετά με τον χαρακτήρα, με το κείμενο και με τα άλλα πρόσωπα που υπάρχουν στην αφήγηση. Εν τέλει λοιπόν υπάρχει αρκετή ζωή επί σκηνής. Μάλιστα πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό έργο, για τη ζωή και τα προσωπικά βιώματα του Γεωργίου Βιζυηνού, ένα κείμενο για έναν άνθρωπο που μας έχει αφήσει αυτό το σπουδαίο συγγραφικό έργο πίσω του. Πρόκειται για μια σπουδαία προσωπικότητα. Αξίζει να διαβάσει κανείς για την εποχή που έζησε, για το πώς μεγάλωσε και πώς διήνυσε όλη αυτή την πορεία. Πώς κατέληξε, λόγω της μεγάλης ευαισθησίας του, στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρείο και πώς πέθανε σε ηλικία 47 ετών, ύστερα από τέσσερα χρόνια εγκλεισμού. Πρόκειται για πολύ ιδιαίτερη περίπτωση που για μας πάντα είναι ένας κόσμος με φοβερό πλούτο τον οποίο αξίζει να εξερευνήσουμε και να αποκτήσουμε μια σχέση μαζί του.
Όταν άρχισα να ασχολούμαι με το «Ταξείδιον», ένιωσα μια ψυχική συγγένεια σε σχέση με το πώς ο ίδιος χειρίζεται τον λόγο και πώς αποτυπώνει αυτό που νιώθει με το κείμενό του και επίσης με το πώς αντιλαμβάνεται και τον θάνατο.

Το «Μελτεμάκι» του Παντελή Χορν, στο ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη, ήταν η πρώτη παράσταση στην οποία συνταξιδέψατε με τον Δήμο Αβδελιώδη. Πώς είναι το φετινό σας ταξίδι;

* Πέρα από τη φιλική μας συνεργασία για 2-3 μέρες στη Χίο, στο «Μελτεμάκι», τότε που ο Δήμος είχε σχεδιάσει τον φωτισμό, δεν είχαμε προλάβει να γνωριστούμε αρκετά. Μετά δουλέψαμε μαζί στο Εθνικό Θέατρο το 2012 στην «Ερωφίλη». Εκεί γνωριστήκαμε ουσιαστικά και επαγγελματικά. Εγώ έμαθα τον τρόπο του, εκείνος τον δικό μου, υπήρχε επικοινωνία και αγάπη και των δυο μας για τον λόγο στο θεατρικό κείμενο. Θεώρησα λοιπόν ότι αυτή η δεύτερη ευκαιρία που μου δινόταν για συνεργασία άξιζε να πραγματωθεί.

Έχετε υποδυθεί πολλές διάσημες ηρωίδες, όπως είναι η Ιφιγένεια, η Αντιγόνη, η Ερωφίλη, η Ιουδήθ, η Μάσσα. Πώς είναι τώρα η συνάντησή σας με τον 10χρονο παραγιό του ράφτη και τους άλλους ήρωες του Βιζυηνού;

* Πάντοτε ένιωθα ότι, ως Ιωάννα, φέρομαι σαν ένα μικρό αγόρι, οπότε ήταν μεγάλη μου χαρά χωρίς να πρέπει να καμωθώ ότι είμαι ένα μικρό αγοράκι μέσα και μόνο από τον λόγο να σκεφτώ όπως σκεφτόταν αυτό το δεκάχρονο ραφτόπουλο κάτω από αυτές τις συνθήκες, με τα βιώματά του, σε σχέση με τα πρόσωπα στον περίγυρό του. Οπότε ήταν πολύ λεπτή η ισορροπία του να περιγράψεις αυτό το 10χρονο, να το μεταφέρεις στη σκηνή και να είσαι αυτό το πρόσωπο. Κάθε φορά αυτή είναι και η δυσκολία, ότι εδώ δεν παριστάνω κάτι, προσπαθώ να είμαι το πρόσωπο. Και αυτή ήταν και η διαδικασία που πέρασα εγώ κατά τη διάρκεια της πρόβας. Να έρθω δηλαδή όσο πιο κοντά γίνεται με αυτό που είπε ο μικρός Γιωργής, με αυτό που σκέφτηκε, με αυτό που αισθάνθηκε. Με τους φόβους του, με τις επιθυμίες του, με την αίσθησή του για την ίδια τη ζωή, τελικά με τους λόγους που τον ώθησαν να γίνει συγγραφέας. Όλα ξεκίνησαν από αυτά που ζούσε και μόνο. Δηλαδή η πραγματικότητα και η ζωή ήτανε η έμπνευση για κάτι μεγαλειώδες. Κάτι τόσο σκληρό και κάτι ιδιαίτερα μονοδιάστατο. Πώς λειτουργεί σε ένα φοβερά ευφάνταστο άνθρωπο που βρίσκεται σε συνθήκες δύσκολες και περιορισμού.

Στην παράσταση εμφανίζεται μόνο αυτό το πρόσωπο;

* Όχι. Είναι όλα τα πρόσωπα που αναφέρονται στο διήγημα. Ο παππούς, η γιαγιά, ο ράφτης που του έμαθε την τέχνη, είναι ο ίδιος, και ως αφηγητής και ως μικρός Γιωργής, είναι ο υπηρέτης του παππού και τέλος είναι και ο άγγελος-θάνατος.

Ανακαλύψατε κάποιο κρυμμένο μήνυμα στο διήγημα του Έλληνα πεζογράφου;

* Κάτι κρυμμένο δεν υπάρχει διότι ενώ όλα ήταν υπό ένα καθεστώς, όπου όλα γίνονταν εν κρυπτώ, μέσα από το διήγημα έρχονταν στο φως και αυτή είναι η ομορφιά. Εδώ μιλάει για μια εποχή που για τον Ελληνισμό ήταν πάρα πολύ δύσκολη. Ήταν τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, με τους γενίτσαρους και με τον αφανισμό ολόκληρων γενεών Ελλήνων. Νομίζω ότι ο Βιζυηνός τελικά μιλάει με έναν τρόπο για την ελευθερία, που εν τέλει έρχεται μέσω του θανάτου, αυτό είναι το μεγάλο ταξίδι που αναφέρει και ο παππούς του και γι’ αυτό, πριν φύγει, ζητάει συγχώρεση από όλους.

Πώς θα σχολιάζατε τον ερωτικό χαρακτήρα της λογοτεχνίας του συγγραφέα;

* Από τον τρόπο κιόλας που πέθανε. Ο Βιζυηνός ερωτεύτηκε γύρω στα 43 του χρόνια μια 14χρονη μαθήτριά του στο γυμνάσιο. Λέγεται ότι τρελάθηκε από έρωτα. Χαρακτηριστικό το μεγάλο ποίημα που έγραψε μέσα στο Ψυχιατρείο που έχει τον στίχο «μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου». Αφορμή για το ποίημα είναι αυτό το μικρό κορίτσι. Οπότε και στο διήγημά μας, όλη η ιστορία γίνεται για τη βασιλοπούλα και για τον έρωτά της που τελικά είναι κι αυτό μια πλάνη αφού δεν υπάρχουν βασιλοπούλες που να ερωτεύονται μικρά ραφτόπουλα. Το σημείο αυτό έπαιξε πολύ καθοριστικό ρόλο στη ζωή του αλλά και στο θάνατό του. Η ζωή του ήταν σύντομη αλλά ταραχώδης και γεμάτη.

Η καθαρεύουσα του Βιζυηνού και το τοπικό ιδίωμα μπορούν να γίνουν οικεία σε όλο το κοινό;

* Αυτό που διαπιστώνουμε μέσα από τις παραστάσεις είναι ότι τελικά το κατορθώνουμε. Και επειδή έχουμε φωτίσει το χιούμορ του συγγραφέα – γιατί φέρει αρκετό – ακριβώς επειδή γράφει σε σχέση με τη ζωή και η ζωή έχει αυτό το χαρακτηριστικό ότι από στιγμή σε στιγμή από το δραματικό και το εξαιρετικά τρομακτικό που συμβαίνει κάτι αλλάζει τα πράγματα και συνειδητοποιείς πόσο δίπλα είναι το αστείο της ζωής. Μάλιστα αυτό συμβαίνει συνέχεια μέσα στην παράσταση και μου αρέσει επειδή εγώ είχα την πρόθεση να συμβεί αυτό, να προκαλέσω αυτή την αίσθηση στο κοινό. Βέβαια δεν ήξερα αν θα πετύχαινε, αλλά διαπιστώσαμε εν τέλει ότι ακολουθούν οι θεατές και το δείχνουν γελώντας αρκετά. Νομίζω πως ούτε το κοινό περίμενε να γελάσει τόσο πολύ με ένα έργο του Βιζυηνού, στην καθαρεύουσα, που αναφέρεται στον θάνατο. Οπότε θεωρώ ότι έχουμε πετύχει κάτι που είναι σημαντικό εφόσον συμβαίνει. Γιατί στο θέατρο είναι σπουδαίο να μπορείς να περνάς από όλο το φάσμα των συναισθημάτων που εμπεριέχονται σε ένα έργο. Όλα αυτά προκύπτουν μέσα από τον λόγο αφού εμείς ακολουθούμε πιστά το κείμενο. Η παράσταση επικοινωνεί και σε άλλα επίπεδα με τον θεατή, γιατί ο ήρωας – που είναι ο αφηγητής – πάσχει επάνω στη σκηνή, οπότε μεταφέρει και την ψυχική του κατάσταση χωρίς αυτό να συνοδεύεται με ένα παραπάνω παίξιμο. Όλα γίνονται μέσα από την αφήγηση. Όπως δηλαδή ένας άνθρωπος αφηγείται κάτι που έχει ζήσει και του προκαλεί εκείνη την ώρα και του ίδιου συναισθήματα, το ίδιο συμβαίνει και με τους θεατές που τον βλέπουν και τον ακούνε.

Υπάρχουν στο έργο συνδέσεις με τη σύγχρονη πραγματικότητα;

* Οι εποχές ήταν διαφορετικές αλλά νομίζω ότι η διαφορά σε σχέση με τη νοοτροπία και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε ως λαός, δεν απέχουν πολύ από εκείνη την εποχή. Αυτό σημαίνει ότι και έχουμε προχωρήσει, και έχουμε μείνει πίσω. Όπως συμβαίνει σε κάθε εποχή και σε όλες τις γενιές. Η καταγωγή παίζει ρόλο στον άνθρωπο γιατί δεν νομίζω πως είναι εύκολο να σβηστούν κάποια πράγματα, οπότε κουβαλάμε αυτά που έχουμε ακούσει από τις γιαγιάδες μας και από τους παππούδες μας και μας διαμορφώνουν ανάλογα. Σίγουρα κάθε επόμενη γενιά κουβαλάει ασφαλώς στοιχεία όσων έχουν προπορευθεί. Αφού ανέβηκε η παράσταση διάβασα – και μου άρεσε – για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο ήρωάς μας. Πρόκειται για έναν άντρα, ένα αγόρι νέο αλλά ουσιαστικά το φύλο είναι ανδρικό. Ο συγγραφέας μιλάει αρκετά για το αρσενικό και το θηλυκό κυρίως λόγω της ιστορίας του παππού, ο οποίος είχε μεγαλώσει ως κορίτσι για να τον κρύψουν από τους Τούρκους και παίζει με αυτό το θέμα ο συγγραφέας. Μου έκανε λοιπόν εντύπωση γιατί διέκρινα μετά ότι στο πρόσωπο του Βιζυηνού – ο οποίος ανήκε σε χαμηλή κοινωνική τάξη, άσχετα αν προέκυψε λόγιος λόγω αυτού που έφερε νοητικά ο ίδιος – δεν προβάλλεται το μοτίβο του ανδρείου και του παλικαρά. Αντίθετα παρουσιάζεται ειρηνικός, χρησιμοποιεί τον νου του και όχι τη μυϊκή του δύναμη, για να επιτύχει τους στόχους του, και αυτό είναι κάτι που μου έκανε εντύπωση γιατί χωρίς εγώ να το έχω συνειδητοποιήσει τελικά παρουσιάζουμε ένα τέτοιο ανδρικό πρότυπο εκείνης της εποχής, που δεν είναι το κλασικό αρσενικό. Είναι ο άνθρωπος που σκέφτεται και προσπαθεί μέσω της δύναμης της σκέψης, της ευγένειας, της ψυχικής δύναμης, να συνεννοηθεί, να επικοινωνήσει και να εκπληρώσει στόχους και επιθυμίες. Και ίσως αυτό να τον έκανε να μην αντέξει μια κοινωνία που ήταν διαμορφωμένη διαφορετικά. Νομίζω ότι αυτοί οι άνθρωποι δυσκολεύονται πάρα πολύ. Η τέχνη φυσικά λειτουργεί ως διέξοδος για τους περισσότερους που επιλέγουν να επικοινωνούν καλύτερα με αυτόν τον τρόπο. Έτσι δεν βρίσκουμε χώρο σε μια κοινωνία που δεν αφήνει πολλά περιθώρια και όσο προχωράμε βλέπουμε τα πράγματα να δυσκολεύουν. Γι’ αυτό πρέπει να διεκδικείς τον ζωτικό σου χώρο.

Ποιο είναι το πρώτο ταξίδι της ζωής σας και ποιο αυτό που δεν θα ξεχάσετε ποτέ;

* Η αλήθεια είναι ότι έχω κάνει τα περισσότερα ταξίδια μέσα από τις παραστάσεις, επειδή η δουλειά μας είναι κάτι που δεν μπορείς να αφήσεις εύκολα, σε καθηλώνει και λίγο. Παίρνει τον περισσότερο χρόνο κι από την προσωπική σου ζωή αλλά έχουμε την ευκαιρία να εκπληρώνουμε πολλά φανταστικά ταξίδια. Έτσι εγώ που είμαι ένας άνθρωπος που λειτουργεί παράλληλα σε ένα φανταστικό σύμπαν – γιατί διαφορετικά δεν θα μπορούσα να αντέξω αλλιώς τη ζωή – η αλήθεια είναι ότι στο μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου τα ταξίδια εκείνα που με έχουν συναρπάσει είναι τα φανταστικά. Φυσικά εννοείται ότι όποτε δίνεται χρόνος να γνωρίσεις ένα άλλο μέρος μακριά από αυτό που βρίσκεσαι, να γνωρίσεις άλλους ανθρώπους, άλλες παραδόσεις, άλλη κουλτούρα, να δεις άλλα θεάματα, με άλλη προσέγγιση, είναι όλα αυτά πάρα πολύ χρήσιμα και νομίζω αναγκαία και απαραίτητο να συμβαίνουν.

Κλείνουμε τη συζήτησή μας με μια αναφορά στο επόμενο ταξίδι σας, στον «Άμλετ».

* Είναι ακόμη σχετικά νωρίς για να πω οτιδήποτε γι’ αυτό. Είναι ένα μεγάλο ταξίδι κι αυτό. Θα ξεκινήσουμε με πρόβες στα τέλη Αυγούστου και χαίρομαι ιδιαίτερα που θα έρθω και πάλι σε επαφή με ένα έργο του Σαίξπηρ. Τα κείμενά του ήταν οι βασικοί πόλοι έλξης που με έφεραν μέσα στο θέατρο. Μέχρι στιγμής έχω παίξει σε πέντε έργα του. Η Οφηλία είναι από τους αγαπημένους μου ρόλους και η προσμονή μου για το ξεκίνημα είναι μεγάλη. Ο Τάσος Ιορδανίδης – που είναι και ο καλλιτεχνικός διευθυντής στο θέατρο «Άνεσις» – θα υποδυθεί τον Άμλετ. Παίζουν ακόμα: Άρης Λεμπεσόπουλος, Πέμυ Ζούνη, Θοδωρής Κατσαφάδος, Νίκος Πουρσανίδης, Νικόλας Παπαγιάννης, Δημήτρης Καπετανάκος, Δημήτρης Διακοσάββας, Θοδωρής Κανδυλιώτης. Ο Λεβάν Τσουλάτζε θα είναι ο σκηνοθέτης μας. Είναι η πρώτη συνεργασία μου μαζί του.

Σας ευχαριστώ για το ταξίδι που μας προσφέρατε. Καλή συνέχεια και σε όλα τα επόμενα.

* Σας ευχαριστώ κι εγώ.

«Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον»
Λίγα λόγια για το έργο του Βιζυηνού

Πρόκειται για τη βιωματική ιστορία του ίδιου του Βιζυηνού, όταν πριν κλείσει ακόμα τα δέκα του χρόνια και μετά τον πρόωρο θάνατο του πατέρα, η μητέρα του τον στέλνει στην Κωνσταντινούπολη για να μάθει την τέχνη του ράπτη, στο εργαστήριο ραπτικής ενός γέροντος συγγενούς τους, ο οποίος του συμπεριφέρθηκε με μεγάλη σκληρότητα, ενώπιον όλων των κατά πολύ μεγαλύτερών του μαθητευομένων ραπτών, κάνοντας το μικρό ραφτόπουλο να ζήσει απροετοίμαστο και ανυπεράσπιστο μια βάναυση φυλακή.
Ο δραματικός αυτός εγκλεισμός του, γίνεται η αιτία να γράψει ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όχι μόνο γιατί είναι ένα δραματουργικό επίτευγμα πιστό στο πανανθρώπινο πνεύμα και τον παιγνιώδη χαρακτήρα του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και γιατί είναι το πιο ευφυές και γοητευτικό έργο που γράφτηκε ποτέ για να κατανοήσουμε την αιτία, τον σκοπό και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της κάθε Τέχνης, όσο και για τον χαρακτήρα αυτών που φιλοδοξούν να την υπηρετούν.

  • Φωτογραφίες συνέντευξης: catisart.gr

Πληροφορίες για την παράσταση

Γεωργίου Βιζυηνού
«Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον»
Διδασκαλία ερμηνείας, σκηνική όψη, κίνηση, σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης
Ερμηνεία: Ιωάννα Παππά
Κοστούμι: Αριστείδης Πατσόγλου
Μουσική: Βαγγέλης Γιαννάκης
Live Πιάνο: Αλέξανδρος Αβδελιώδης
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Βοσκοπούλου
Διεύθυνση Παραγωγής: Αθηνά Ζώτου
Επικοινωνία: BrainCo
Παραγωγή: Anagnorisis Εταιρεία Θεάτρου Κινηματογράφου
Εκτέλεση καλοκαιρινής περιοδείας:
Τηλέφωνα: 2310-257.218 και 2310-257.219
politismos33@gmail.com

Ο Δήμος Αβδελιώδης με την Ιωάννα Παππά, σε φωτογράφηση για τις ανάγκες της παράστασης «Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον».

Πρόγραμμα Περιοδείας

7 Ιουλίου, Παρασκευή, Χανιά
8 Ιουλίου, Σάββατο, Ηράκλειο
9 Ιουλίου, Κυριακή, Ρέθυμνο
14 Ιουλίου, Παρασκευή, Αίγιο
15 Ιουλίου, Σάββατο, Πρέβεζα
17 Ιουλίου, Δευτέρα, Καρδίτσα
19 Ιουλίου, Τετάρτη, Βόλος
20 Ιουλίου, Πέμπτη, Τρίκαλα
24 Ιουλίου, Δευτέρα, Λάρισα
26 Ιουλίου, Τετάρτη, Θεσσαλονίκη
27 Ιουλίου, Πέμπτη, Βέροια
28 Ιουλίου, Παρασκευή, Καβάλα
29 Ιουλίου, Σάββατο, Πτολεμαΐδα
31 Ιουλίου, Δευτέρα, Βύρωνας
2 Αυγούστου, Τετάρτη, Κέρκυρα
6 Σεπτεμβρίου, Τετάρτη, Ηλιούπολη
10 Σεπτεμβρίου, Κυριακή, Χαλάνδρι
11 Σεπτεμβρίου, Δευτέρα, Παπάγου
13 Σεπτεμβρίου, Τετάρτη, Πετρούπολη
17 Σεπτεμβρίου, Κυριακή, Νέα Σμύρνη
Διάρκεια παράστασης: 80’
Τιμές Εισιτηρίων: 15 ευρώ γενική είσοδος / 12 ευρώ προπώληση και μειωμένο (άνεργοι, φοιτητές, άτομα άνω των 65 και ΑΜΕΑ).

eirini aivaliwtouΙωάννα Παππά: «Άκρως συναρπαστικό το νέο της ζωής μου ταξείδιον με Βιζυηνό και Δήμο Αβδελιώδη»
Περισσότερα

Δήμος Αβδελιώδης: «Η τέχνη γίνεται, όπως και ένα ύφασμα, από έναν καλό ράφτη χωρίς ραφή και ράμμα»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο σκηνοθέτης με την Ιωάννα Παππά

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Πάνω από 120 χρόνια έχουν περάσει από τον θάνατο του Γεωργίου Βιζυηνού (1849-1896) και το έργο του δεν έπαψε από τότε να απασχολεί –ιδίως τα τελευταία 50 χρόνια– κάθε είδους μελετητές. Ο Δήμος Αβδελιώδης, μια ψυχή ευαίσθητη, λεπτή, ευσυγκίνητη, ανοιχτή στο καλό και το ωραίο, ικανή για αυθόρμητη αισθητική εμπειρία, αλλά κι ένας αυστηρός και ασυμβίβαστος δημιουργός, είναι η πέμπτη φορά που καταπιάνεται με το έργο του Βιζυηνού. Ως σκηνοθέτης, εφηύρε μια καινούργια γλώσσα, που την ονομάζει «λογική – μουσική μέθοδο», πιστή στη φύση του θεατρικού μέσου, καθώς καταγράφει την ποίηση σαν μια αντανάκλαση και τη ζωή σαν ένα όνειρο. Σμιλεύοντας τον χρόνο, σκηνοθετεί την υπέροχη Ιωάννα Παππά στη θεατρική απόδοση του αριστουργήματος «Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον». Στο διήγημα μας παρουσιάζεται η συμπαθέστατη φιγούρα του παππού, δοσμένη μέσα από τα γεμάτα θαυμασμό μάτια του εγγονού-αφηγητή —του παππού που ήξερε να αφηγείται τόσες ιστορίες για τόπους απόμακρους και παράξενους, και που ωστόσο, όπως αποκαλύπτεται στην πορεία, δεν είχε ταξιδέψει πέρα από την κοντινή «τούμπα» του χωριού. Το έργο είναι μια ενδελεχής μελέτη της ανθρώπινης αλλοτρίωσης και της ακρωτηριασμένης ζωής. Η τραγωδία παραμονεύει πίσω από την ονειρικότητα, μέσα στο παραμύθι, ανάμεσα στην κυριολεξία και τη μεταφορά. Πολύ πέρα από τις γραφικότητες με την αθωότητα, την παιδική πίστη, την καλοσύνη των ανθρώπων, τους καλοκάγαθους γέροντες και τα ονειροπόλα ραφτόπουλα. Χωρίς οιμωγές, δείχνει την απύθμενη άβυσσο. Διότι το επίτευγμα του Βιζυηνού, ένα από τα σημαντικότερα της διηγηματογραφικής του προσπάθειας, βρίσκεται σ’ αυτό το δραματικό «ονειρόδραμα». Μέσα σε μια ειρηνική ατμόσφαιρα ποιητικής νοσταλγίας, όπου γέροντες και παιδιά μοιάζουν να ρεμβάζουν μπροστά στο ηλιοβασίλεμα, ενώ κατά βάθος έχουν εμπλακεί, χωρίς να έχουν δυνατότητες διαφυγής, σ’ έναν αδυσώπητο αγώνα ζωής και θανάτου. Με έναν τρόπο αλληγορικό μας μιλά για το ποια είναι η τέχνη, ποιοι είναι οι δημιουργοί, πώς γεννιούνται οι δημιουργοί, ποια είναι τα όρια που βάζει ο ίδιος ο χρόνος. Ο Δήμος Αβδελιώδης με την παράστασή του, που τη σημαδεύει η αναζήτηση της αλήθειας, ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο και τον ποιητή. Κλείνει στη σκηνή ολόκληρο σύμπαν, εκφράζοντας απέριττα την ιδέα, την ουσία, το νόημα της ανθρώπινης ζωής, χωρίς ωστόσο να υπάρχει λόγος να απλώσει πάνω της έναν πίνακα φορτωμένο συμβάντα. Αναζητά την ομορφιά που -κατά τον Ντοστογιέφσκι- σώζει τον κόσμο και τη βρίσκει στην αμεσότητα αλλά και πέρα απ’ αυτήν. Στην απλότητα της τέχνης. Γιατί, όπως μας λέει στη συνέντευξη που παραχώρησε στο catisart.gr: «Η τέχνη γίνεται, όπως και ένα ύφασμα, από έναν καλό ράφτη χωρίς ραφή και ράμμα». «Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον», υπογραμμίζει, δίνει «το κλειδί της δραματουργίας όπου οι συνδέσεις σε ένα έργο τέχνης δεν θα πρέπει να είναι ορατές, θα πρέπει να είναι αόρατες ούτως ώστε ένα έργο τέχνης, είτε είναι διήγημα, είτε είναι ποίημα, είτε είναι κινηματογράφος ή ό,τι άλλο, θα πρέπει να φαίνεται σαν ενιαίο και αδιαίρετο».

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που καταδύεστε στο έργο του Βιζυηνού, κύριε Αβδελιώδη…

* Είναι η πέμπτη φορά θα έλεγα. Το είχα ξεκινήσει στη Χίο, το 2007. Μετά ακολούθησαν άλλες τρεις και τώρα είναι η πέμπτη.

Τι σας οδηγεί και πάλι στον Έλληνα πεζογράφο;

* Ο Γεώργιος Βιζυηνός, όπως και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, είναι οι κορυφαίοι Έλληνες πεζογράφοι γιατί συνδυάζουν τον πεζό λόγο με την ποίηση. Είναι ανυπέρβλητοι. Σε όλη τη διάρκεια της ελληνικής γραμματείας δεν έχουμε συναντήσει ποτέ τέτοιο φαινόμενο, μιας υψηλής ποίησης που περνάει μέσα στην πεζογραφία. Και όταν λέω ποίηση εννοώ, όχι μόνο ότι γράφουν ωραία ένα κείμενο, αλλά ότι είναι πραγματικοί δημιουργοί, αφού η βαθύτερη ουσία της ποίησης στηρίζεται στο ρήμα ποιώ, που σημαίνει δημιουργώ. Αυτοί οι άνθρωποι δημιουργούν έναν κόσμο που τον έχουν επιλέξει οι ίδιοι μέσα από τα βιώματά τους και μέσα από την προσωπική τους φιλοσοφία για τη ζωή και αποδίδουν μέσα στο έργο τους όλο το φάσμα του ελληνικού πνεύματος. Το οποίο φάσμα του ελληνικού πνεύματος πάλι έχει αφετηρία του τον Όμηρο και μετά τους αρχαίους δραματουργούς και όπου αυτό το πνεύμα επιζητεί να βρει ένα δρόμο για τους ανθρώπους που θα τους οδηγήσει στον χώρο της ευτυχίας και της αγάπης.

Υπάρχουν αντιστοιχίες ανάμεσα στο «Αμάρτημα» και στο «Ταξείδιον»;

* Φυσικά υπάρχουν αντιστοιχίες, θα έλεγα αντιστικτικού τύπου. Δηλαδή, ενώ το «Αμάρτημα» παραδείγματος χάριν είναι ένα αντάτζιο, με μουσικούς όρους, επειδή είναι μια ελεγεία πάνω στις απώλειες αυτής της οικογένειας, όπου παρόλο που είναι δραματικό πολύ έως τραγικό το φόντο της ιστορίας, ο Βιζυηνός καταφέρνει να δώσει τέτοιο φως μέσα, που έχει και σκηνές στις οποίες μπορούμε ελεύθερα να γελάσουμε με τον αυτοσαρκασμό ή στις σκηνές εκείνες που σαρκάζει τα κοινωνικά φαινόμενα που έρχονται σε σύγκρουση με την κοινή λογική. Τώρα στο δεύτερο διήγημα, το «Ταξείδιον», που το θεωρώ το ωραιότερο της παγκόσμιας πεζογραφίας είναι ένα αλέγκρο που συνδυάζει όμως και σκηνές που έχουν αυτόν τον ελεγειακό χαρακτήρα χωρίς όμως να χάνουμε τον ρυθμό τον γρήγορο που χαρακτηρίζει αυτό το έργο σε διάκριση με το «Αμάρτημα της μητρός μου» το οποίο είναι καθαρό αντάτζιο. Ταυτόχρονα μέσα από αυτό το έργο ο Βιζυηνός καταθέτει συνοπτικά όλα τα ιδεώδη και τα ιδανικά που συνθέτουν το ελληνικό πνεύμα όπου οι άνθρωποι μέσα από τις δυσκολίες και τα εμπόδια – έτσι βέβαια όπως τα βλέπει ο συγγραφέας – καταφέρνουν να ερωτευτούν την ίδια τη ζωή και τα εμπόδια να μην είναι η αιτία για να μην αποδεχτούν τη ζωή αλλά απεναντίας για να την κερδίσουν.
Το δεύτερο στοιχείο που έχει μέσα συνοπτικά το έργο είναι ο απόηχος της λαϊκής παράδοσης το οποίο έχει απορροφηθεί μέσα από τον λαϊκό ελληνικό πολιτισμό και δίνεται με έναν τρόπο τόσο στέρεο, τόσο παιγνιώδη, τόσο ελαφρύ που δεν μπορεί κανείς να τον συναντήσει εύκολα σε καμία λογοτεχνία του κόσμου.

Το έργο του Βιζυηνού είναι και ψυχαναλυτικό;

* Δεν νομίζω. Επειδή σήμερα βαραίνει ιδιαίτερα η φράση αυτή και όταν ακούμε ψυχανάλυση εννοούμε τα παιδικά τραύματα και την ανάλυση ουσιαστικά, εδώ θα έλεγα ότι δεν υπάρχει τέτοια εμπειρία μέσα στο έργο του συγγραφέα. Ο Βιζυηνός είναι από τους πρώτους Έλληνες που αγάπησαν την ψυχανάλυση σαν μία καινούργια θεωρία της επιστήμης. Παράλληλα αγάπησε το έργο του Ίψεν (σ.σ. «Ερίκος Ίβσεν», 1892) και είναι ουσιαστικά αυτός που το έκανε γνωστό στη χώρα μας αφού είχε γράψει γι’ αυτό, όμως δεν επηρεάζεται από την αναλυτική μάθηση της ψυχανάλυσης η οποία εν τέλει είναι αποδομητική, αλλά κάνει σύνθεση. Απλώς η καινούργια θεώρηση της ψυχανάλυσης του έδωσε το έναυσμα να ξαναγυρίσει πίσω αλλά να ξαναγυρίσει διορθώνοντας τα σφάλματα και όχι επιτείνοντάς τα, όπως έκανε ο Έντγκαρ Άλαν Πόε. Και όλο αυτό είναι καταπληκτικό. Είναι ουσιαστικά η συνέχιση της αντίληψης για τη δραματουργία και γιατί φτιάχνουμε ένα έργο τέχνης. Το φτιάχνουμε για να προβληματίσουμε τους ανθρώπους ή για να τους θεραπεύσουμε από τα προβλήματά τους; Εν προκειμένω ο Βιζυηνός επιλέγει τον δεύτερο δρόμο.

Ποιοι ήταν -κατά τη γνώμη σας- οι λόγοι που οδήγησαν τον Βιζυηνό στο Φρενοκομείο;

* Όλες οι ασθένειες που παρουσιάζονται στους ανθρώπους έχουν κυρίως ψυχογενή αίτια και δευτερευόντως όλα τα υπόλοιπα. Πιστεύω ότι ο Βιζυηνός -είμαι σίγουρος πλέον γι’ αυτό- ουσιαστικά καταδικάστηκε από την κατεστημένη λογική των θεσμών εκείνης της εποχής, του Πανεπιστημίου, που δεν τον αποδέχθηκε σαν έναν υψηλό ερευνητή από φιλολογική άποψη, από τους καλύτερους που ανέδειξε η Ευρώπη. Ακόμη και σήμερα οι διατριβές που έκανε πάνω στο παιδικό παιχνίδι (σ.σ. «Το παιχνίδι υπό άποψη ψυχολογική και παιδαγωγική», Λειψία, 1881) πάνω στα δημοτικά τραγούδια ανά την Ευρώπη με αυτό το σπουδαίο έργο που κατέθεσε «Ανά τον Ελικώνα» (σ.σ. «Ανά τον Ελικώνα», «Βαλλίσματα», 1894), είναι αξιόλογες. Πέρα από αυτό είναι ένας πάρα πολύ μεγάλος δραματουργός και όμως, αν διαβάσετε τα σχόλια εκείνης της εποχής, το δηλητήριο που ήπιε με κούπες, με στάμνες ολόκληρες, τον έριξε σε μια βαθιά ασθένεια ψυχική και νομίζω ότι από εκεί προέρχεται ο θάνατός του ο οποίος ήταν μία απόρριψη που προερχόταν από όλο το κατεστημένο και είχε σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στη ζωή του. Δεν μπορούσε να ζήσει ο άνθρωπος πλέον, γιατί ο άνθρωπος που τον είχε βοηθήσει, ο ποιητής Ηλίας Τανταλίδης, ο σπουδαίος αυτός άνθρωπος της Κωνσταντινούπολης, είχε πεθάνει τότε και έτσι ο Βιζυηνός έχασε σε όλα τα επίπεδα. Απορρίφθηκε και για το πνευματικό του έργο, αλλά απορρίφθηκε και από τη ζωή την ίδια, γιατί τον βάλανε σε ένα Ωδείο να δουλεύει ενώ θα έπρεπε να είναι πρώτος πανεπιστημιακός δάσκαλος, πρύτανης έπρεπε να αναδειχτεί. Όμως καταδικάστηκε συμβολικά και τελικά αυτές οι επιπτώσεις του συμβολικού θανάτου επηρέασαν και την ψυχή του και το σώμα του.

Ένας μελετητής του έργου του, ο συγγραφέας, ποιητής και εκπαιδευτικός Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, είχε ρωτήσει: «Πότε τελειώνει η παιδική ηλικία του Βιζυηνού»; Εσείς ποια απάντηση θα δίνατε;

* Δεν τελειώνει η παιδική του ηλικία, είναι τόσο καθαρό αυτό. Ο Βιζυηνός, όπως και όλοι οι καλλιτέχνες που κατέθεσαν πράγματα, μπόρεσαν και διατήρησαν την ψυχή τους καθαρή και αυτή η καθαρότητα τούς έδωσε τη δύναμη να πούνε αυτά που πραγματικά άξιζαν τον κόπο και έτσι δεν πρόδωσαν ποτέ τον εαυτό τους. Ο Βιζυηνός, όπως και ο Παπαδιαμάντης αντίστοιχα, ήταν άνθρωποι που κράτησαν μια αθωότητα και δεν συμβιβάστηκαν με δυνάμεις τέτοιες που να μπορέσουν να συνδιαλλαγούν με τις όποιες καταστάσεις και έτσι να αποδυναμώσουν και την ψυχική δύναμη και το σθένος αυτό που απαιτείται για να καταθέσεις την αναζήτηση της αλήθειας σαν έργο τέχνης.

Ανακαλύψατε κάποιον κρυμμένο μηχανισμό στο έργο του Βιζυηνού και ειδικά στο «Ταξείδιον»;

* Ναι, στο «Ταξείδιον» έχει έναν εκπληκτικό πραγματικά μηχανισμό, και χαίρομαι για την ερώτηση, γιατί δεν έχει εντοπιστεί από ό,τι γνωρίζω μέχρι τώρα, όμως είναι τόσο καθαρό γιατί το πρώτο κεφάλαιο του έργου μιλάει για το παραμύθι που του έλεγε ο παππούς του, δηλαδή πως ερωτεύονται οι βασιλοπούλες τα ραφτόπουλα που τραγουδούν ωραία, και έτσι μέσα από αυτή την αφήγηση ουσιαστικά μιλάει με έναν τρόπο αλληγορικό για το ποια είναι η τέχνη, ποιοι είναι οι δημιουργοί, πώς γεννιούνται οι δημιουργοί, ποια είναι τα όρια που βάζει ο ίδιος ο χρόνος. Επίσης ποια είναι η αίσθηση της ηθικής, που η ηθική εδώ στον Βιζυηνό αλλά και γενικά η ηθική είναι μια έννοια, είναι ο τρόπος με τον οποίο σε κάθε εποχή διαμορφώνονται οι ανθρώπινες σχέσεις ούτως ώστε να είναι μέσα στα όρια της λογικής και της ψυχικής ανοχής των ανθρώπων. Εκεί λοιπόν, σε αυτό το διήγημα, βγαίνει ένα πολύ ωραίο συμπέρασμα ότι η τέχνη γίνεται, όπως και ένα ύφασμα, από έναν καλό ράφτη χωρίς ραφή και ράμμα. Μας δίνει δηλαδή το κλειδί της δραματουργίας όπου οι συνδέσεις σε ένα έργο τέχνης δεν θα πρέπει να είναι ορατές, θα πρέπει να είναι αόρατες ούτως ώστε ένα έργο τέχνης, είτε είναι διήγημα, είτε είναι ποίημα, είτε είναι κινηματογράφος ή ό,τι άλλο θα πρέπει να φαίνεται σαν ενιαίο και αδιαίρετο.

Πώς θα σχολιάζατε τον ερωτικό χαρακτήρα της λογοτεχνίας του Βιζυηνού;

* Είναι ανυπέρβλητος αλλά και ανολοκλήρωτος επειδή δεν μπόρεσε αυτός ο άνθρωπος να βιώσει πραγματικά τον έρωτα, ενώ τον ήξερε πάρα πολύ καλά, είχε αφήσει την ψυχή του ελεύθερη. Δηλαδή κι αυτός ο έρωτας που είχε με μια έφηβη, τη 14χρονη Μπετίνα Φραβασίλη, μαθήτριά του στο Ωδείο Αθηνών, ήταν κάτι ιερό επειδή ήταν κάτι πολύ αγνό. Ο έρωτας δεν έχει σχέση με την ικανοποίηση, δεν έχει σχέση με την ιδιοτέλεια την ψυχική και σωματική, είναι κάτι το οποίο συμβαίνει μαγικά στους ανθρώπους. Και όμως και γι’ αυτό κατηγορήθηκε. Ακόμη ούτε οι φίλοι του δεν μπόρεσαν να τον δικαιολογήσουν τότε. Δηλαδή βίωσε όλη την πίκρα μιας απόρριψης από μια κοινωνία που δεν μπορούσε να δώσει τις πραγματικές διαστάσεις σε πράγματα τα οποία είναι εκ Θεού και τα οποία οφείλουμε όλοι να τα σεβόμαστε.

Στα έργα που ανεβάζετε, δουλεύετε πολύ με τον λόγο. Η καθαρεύουσα του Βιζυηνού και το τοπικό ιδίωμα μπορούν να γίνουν οικεία στο κοινό και ειδικά στο νεανικό;

* Αυτό, κυρία Αϊβαλιώτου, αποδείχθηκε από τις παραστάσεις που έχω κάνει, πάρα πολλές, όπως ξέρετε, με διάφορες μορφές της ελληνικής γλώσσας. Ξεκινάμε από τα αρχαία ελληνικά του Πλάτωνα, μέχρι Παπαδιαμάντη, Βιζυηνό, αλλά και Χορτάτζη με τον δεκαπεντασύλλαβο, αλλά και με τον Διονύσιο Σολωμό, ο οποίος είναι πολύ πυκνός και χρησιμοποιεί όχι λόγια γλώσσα, αλλά την ντοπιολαλιά της Ζακύνθου και της Κέρκυρας, στα μέρη δηλαδή που έζησε. Παρ’ όλα αυτά είναι πάρα πολύ δύσκολος γιατί είναι πάρα πολύ συμπαγής. Ωστόσο, εγώ έχω βρει τον τρόπο με τη μέθοδο την οποία χρησιμοποιώ από το 1985 και που την ονομάζω «λογική – μουσική μέθοδο». Είναι μια μέθοδος η οποία ξεδιαλύνει τον τρόπο με τον οποίο είναι χτισμένη μια πρόταση ούτως ώστε να μπορέσουμε να καταλάβουμε ποιες είναι οι σημασίες που κρύβονται και ποια από αυτές είναι η προεξάρχουσα για να μπορέσουμε να στηρίξουμε τον λόγο μετά με μουσικές παραμέτρους ώστε αυτό να περνάει στο κοινό χωρίς να φαίνεται. Δηλαδή να φαίνεται ο λόγος ότι είναι φυσικός, και έτσι καταφέραμε να αποδώσουμε ακόμη και τα αρχαία ελληνικά με έναν τρόπο συνταρακτικό, όπως τον αποδέχτηκε το κοινό, το οποίο ακόμη κι αν δεν γνωρίζει τα αρχαία ελληνικά το εκλαμβάνει σαν μια βιωματική ερμηνεία και μπορεί να κατανοεί το βαθύτερο νόημα ενός κειμένου. Μην ξεχνάμε ότι στην τέχνη δεν είναι απαραίτητο να καταλάβεις τις πληροφορίες που σου δίνονται αλλά ο τρόπος που διαχειρίζεσαι αυτές τις πληροφορίες ούτως ώστε να καταλαβαίνεις ότι όλο αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο, είναι ενθουσιώδες, είναι μαγικό. Αυτό είναι το πραγματικό νήμα. Δεν είναι απαραίτητο να καταλάβεις τις λεπτομέρειες αλλά να νιώσεις τι ακριβώς συνέβη. Σας πληροφορώ λοιπόν πως όλα τα καταλαβαίνουν ακόμη και παιδιά του Δημοτικού.

Υπάρχουν στο έργο του Βιζυηνού συνδέσεις με τη σύγχρονη πραγματικότητα;

* Φυσικά, όλων των μεγάλων συγγραφέων τα έργα είναι διαρκώς επίκαιρα. Όπως είναι και τα μουσικά έργα, μία όπερα δηλαδή η οποία ποτέ δεν θα πεθάνει, και μόνο η μουσική σύνθεση αλλά και το κείμενο σε κρατάει επειδή βασίζεται σε αυτές τις υπέροχες αρμονικές, που στηρίζονται στην αντίστιξη. Επομένως μπορούμε να πούμε ότι όλα τα έργα των μεγάλων συγγραφέων δεν μπορούν να μείνουν ποτέ εκτός χρόνου επειδή έχουν μια ηχητική δομή, η οποία περιέχει μέσα ένα θησαυρό ιδεών και ιδεωδών – έτσι όπως την ακούμε – οι οποίες ιδέες και τα ιδεώδη είναι αυτές που ταλανίζουν τους ανθρώπους και όταν έχουμε αβεβαιότητα γι’ αυτά τότε περνάμε στη μελαγχολία και στην κατάθλιψη. Ενώ αυτά τα έργα αναδεικνύουν το ενθουσιώδες ον που είναι ο άνθρωπος, ο οποίος εμπεριέχει τον Θεό μέσα του, και ότι η ζωή είναι ένα υπέροχο βίωμα το οποίο πρέπει να το ζήσουμε. Να το ζήσουμε με καλά έργα.

Τι σας έκανε να επιλέξετε μια βεβαίως πολύ δυνατή και βραβευμένη ηθοποιό, ένα πλάσμα λεπτεπίλεπτο και εύθραυστο, όπως είναι η Ιωάννα Παππά, για τον ρόλο του ραφτόπουλου;

* Με την Ιωάννα Παππά, είχαμε γνωριστεί από πολύ παλιά αλλά συνεργαστήκαμε για πρώτη φορά στο θέατρο όταν έκανα το 2012 την «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτση, στο Εθνικό Θέατρο. Από τότε κατάλαβα το ταλέντο της και ήθελα πάντα να συνεχίσω αυτή τη συνεργασία. Μου δόθηκε λοιπόν τώρα η ευκαιρία αυτή και πραγματικά με έχει ενθουσιάσει με τη σοβαρότητα και την αφοσίωση με την οποία βλέπει την τέχνη. Αυτό είναι πάρα πολύ συγκινητικό γιατί το κατακτά με τη δουλειά της και με το πνεύμα της και τα αποτελέσματα – όπως θα δει και ο κόσμος – είναι συναρπαστικά και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό.

Ανάμεσα στους συντελεστές της παράστασης βλέπουμε και το όνομα Αλέξανδρος Αβδελιώδης.

* Τη σύνθεση έχει κάνει ο σταθερός συνεργάτης μου Βαγγέλης Γιαννάκης, ενώ την εκτέλεση επί σκηνής έχει αναλάβει ο Αλέξανδρος ο οποίος τυχαίνει να είναι γιος μου…

Πώς είναι η συνεργασία σας;

* Είναι υπέροχη. Τον Αλέξανδρο, ακριβώς επειδή είναι παιδί μου, ποτέ δεν τον έχω ευνοήσει. Είναι ένας καλλιτέχνης πολύ αισθαντικός που έχει αυτό το ιδίωμα –όπως το έχω παρατηρήσει από τότε που ήταν μικρός όταν έκανε ασκήσεις στο πιάνο– να μην αναπαράγει απλώς τις νότες αλλά αντιθέτως να έχει μια «εμπλοκή» με αυτές, δηλαδή να ερμηνεύει αυτό που βλέπει και να μην το εκτελεί απλά. Αυτό είναι που με συναρπάζει στον Αλέξανδρο. Το ίδιο βέβαια θα με συνάρπαζε και σε οποιονδήποτε άλλον θα έβλεπα να έχει την ίδια ερμηνευτική συμπεριφορά. Εκτιμώ τους μουσικούς που δεν περιορίζονται μόνο σε μια καλή μουσική εκτέλεση για να δείξουν την ευχέρειά τους και τις ικανότητές τους, αλλά αυτούς οι οποίοι εμπλέκονται μέσα στη μελωδία έτσι ώστε να μην καταλαβαίνεις ποιος είναι ο δημιουργός της μουσικής, ο εκτελεστής ή αυτός που την έγραψε.

Αν εσείς ήταν να κάνετε ένα και μόνο ταξίδι στη ζωή σας ποιο θα ήταν αυτό, είτε κυριολεκτικά, είτε συμβολικά…

* Δεν μπορώ να ξεφύγω από την πραγματικότητα της ζωής και αυτό το ταξίδι το οποίο ήδη κάνω είναι το πιο συναρπαστικό. Δεν θα ήθελα κάτι διαφορετικό. Απλώς αυτό το ταξίδι είναι καλό να έχει την ευχέρεια να κάνει διαρκώς διορθώσεις ώστε να μην πηγαίνει κατά κάποιο τρόπο με τις εμμονές του προς τα εκεί που πάει αλλά να μπορεί να απολαμβάνει κάθε στιγμή αυτή τη συγκλονιστική εμπειρία της ζωής.

Κλείνοντας θέλω να μου πείτε ποια είναι η σχέση σας με τα ζώα;

* Τα ζώα είναι οι οντότητες εκείνες που είναι προγραμματισμένες από τον Θεό για να ομορφύνουν αυτόν τον Παράδεισο της ζωής και οι άνθρωποι αν μπορούσαν να το εκτιμήσουν αυτό θα μπορούσαν και μόνο γι’ αυτό να είναι ευτυχισμένοι. Ιδιαίτερα θέλω να πω ότι αυτά τα ζώα τα οποία έχουν ειδικό προγραμματισμό για να εξυπηρετούν τις βαθύτατες ανάγκες του ανθρώπου όπως είναι κυρίως τα κατοικίδια, οι σκύλοι και οι γάτες, είναι πραγματικά εκ Θεού φτιαγμένα για να δίνουν στον άνθρωπο την εικόνα του Δημιουργού, δείχνουν την αφοσίωση και την αγάπη τους χωρίς καμία ιδιοτέλεια. Είναι ένα θαύμα να μπορεί να απολαμβάνει κανείς τη σχέση του με αυτά τα ζώα.

Εσείς έχετε κατοικίδιο;

* Δεν έχω τώρα, αν και λατρεύω τα σκυλιά. Όμως μια απώλεια που είχα σε τρυφερή ηλικία όταν ήμουν στη Χίο δεν μου επέτρεψε να αποκτήσω και πάλι σκύλο τώρα που μένω στην πόλη. Δεν ήθελα να αναγκάσω ένα ζώο να χάσει την απόλαυση της φύσης, το τρέξιμο και το παιχνίδι. Έτσι στερήθηκα αυτή τη χαρά. Όμως καλύπτω αυτή την ανάγκη μου μέσω του αδελφού μου, ο οποίος έχει διαρκώς σκυλιά και γάτες. Έτσι μπορώ να απολαμβάνω τη συντροφιά τους σε αυτό το ταξίδι της ζωής…
Λίγα λόγια για το έργο – «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον»
Πρόκειται για τη βιωματική ιστορία του ίδιου του Βιζυηνού, όταν πριν κλείσει ακόμα τα δέκα του χρόνια και μετά τον πρόωρο θάνατο του πατέρα, η μητέρα του τον στέλνει στην Κωνσταντινούπολη για να μάθει την τέχνη του ράπτη, στο εργαστήριο ραπτικής ενός γέροντος συγγενούς τους, ο οποίος του συμπεριφέρθηκε με μεγάλη σκληρότητα, ενώπιον όλων των κατά πολύ μεγαλύτερών του μαθητευομένων ραπτών, κάνοντας το μικρό ραφτόπουλο να ζήσει απροετοίμαστο και ανυπεράσπιστο μια βάναυση φυλακή.
Ο δραματικός αυτός εγκλεισμός του, γίνεται η αιτία να γράψει ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όχι μόνο γιατί είναι ένα δραματουργικό επίτευγμα πιστό στο πανανθρώπινο πνεύμα και τον παιγνιώδη χαρακτήρα του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και γιατί είναι το πιο ευφυές και γοητευτικό έργο που γράφτηκε ποτέ για να κατανοήσουμε την αιτία, τον σκοπό και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της κάθε Τέχνης, όσο και για τον χαρακτήρα αυτών που φιλοδοξούν να την υπηρετούν.

 

Πληροφορίες για την παράσταση

Γεωργίου Βιζυηνού
«Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον»
Διδασκαλία ερμηνείας, σκηνική όψη, κίνηση, σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης
Ερμηνεία: Ιωάννα Παππά
Κοστούμι: Αριστείδης Πατσόγλου
Μουσική: Βαγγέλης Γιαννάκης
Live Πιάνο: Αλέξανδρος Αβδελιώδης
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Βοσκοπούλου
Διεύθυνση Παραγωγής: Αθηνά Ζώτου
Επικοινωνία: BrainCo
Παραγωγή: Anagnorisis Εταιρεία Θεάτρου Κινηματογράφου

Εκτέλεση καλοκαιρινής περιοδείας:
2310-257.218 και 2310-257.219, politismos33@gmail.com

Πρόγραμμα Περιοδείας

7 Ιουλίου, Παρασκευή, Χανιά
8 Ιουλίου, Σάββατο, Ηράκλειο
9 Ιουλίου, Κυριακή, Ρέθυμνο
14 Ιουλίου, Παρασκευή, Αίγιο
15 Ιουλίου, Σάββατο, Πρέβεζα
17 Ιουλίου, Δευτέρα, Καρδίτσα
19 Ιουλίου, Τετάρτη, Βόλος
20 Ιουλίου, Πέμπτη, Τρίκαλα
24 Ιουλίου, Δευτέρα, Λάρισα
26 Ιουλίου, Τετάρτη, Θεσσαλονίκη
27 Ιουλίου, Πέμπτη, Βέροια
28 Ιουλίου, Παρασκευή, Καβάλα
29 Ιουλίου, Σάββατο, Πτολεμαΐδα
31 Ιουλίου, Δευτέρα, Βύρωνας
2 Αυγούστου, Τετάρτη, Κέρκυρα
6 Σεπτεμβρίου, Τετάρτη, Ηλιούπολη
10 Σεπτεμβρίου, Κυριακή, Χαλάνδρι
11 Σεπτεμβρίου, Δευτέρα, Παπάγου
13 Σεπτεμβρίου, Τετάρτη, Πετρούπολη
17 Σεπτεμβρίου, Κυριακή, Νέα Σμύρνη

  • Διάρκεια παράστασης: 80’
  • Τιμές Εισιτηρίων: 15 ευρώ γενική είσοδος / 12 ευρώ προπώληση και μειωμένο (άνεργοι, φοιτητές, άτομα άνω των 65 και ΑΜΕΑ).

Ο Δήμος Αβδελιώδης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες δημιουργούς του θεάτρου και του κινηματογράφου, έχει συνδέσει το όνομά του με πρωτοποριακές και διακεκριμένες θεατρικές παραστάσεις που άνοιξαν νέους δημιουργικούς δρόμους στη θεατρική τέχνη.
Στις πιο πρόσφατες, την «Πλάτωνα Απολογία Σωκράτη» που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο με την συνεργασία του ΚΘΒΕ, παρουσίασε για πρώτη φορά στην ιστορία του θεάτρου, αλλά και της ερευνητικής φιλολογίας, την απαγγελία της αρχαίας ελληνικής με τη δική του μέθοδο, ώστε να ακούγεται σαν φυσική και ζωντανή γλώσσα, αλλάζοντας ριζικά τη σχέση μας με τα αρχαία κείμενα.
Κάθε μια από τις 20 θεατρικές παραστάσεις του, σχεδιασμένες και εκτελεσμένες σαν όπερες, αναδεικνύουν με έναν μοναδικό, συναρπαστικό τρόπο συγγραφείς, όπως ο Βιζυηνός και ο Παπαδιαμάντης, που εθεωρούντο μέχρι τώρα δυσπρόσιτοι εξαιτίας της καθαρεύουσας, είτε απόμακροι λόγω της ιδιάζουσας ποιητικής τους γλώσσας, όπως ο Χορτάτσης και ο Σολωμός.
«Το Μόνον της Ζωής του ταξείδιον», «Το Αμάρτημα της Μητρός μου», «Η Νοσταλγός», «Όνειρο στο Κύμα – Έρως Ήρως», «Το Μυρολόγι της Φώκιας», «Μαράν Αθά», «Βαβυλωνία», «Ερωφίλη», και «Η Γυναίκα της Ζάκυθος», με τη δραματουργική επεξεργασία, τη θεατρική διασκευή και τη διδασκαλία της απαγγελίας από τον Δ. Αβδελιώδη, κατάφεραν -κατά κοινή ομολογία- να ξαφνιάσουν, να συγκεντρώσουν βαθιά και να συγκινήσουν ένα πολύ μεγάλο και εντελώς διαφορετικό μεταξύ του κοινό ως προς την ηλικία και την παιδεία του, ενώ επισημάνθηκε από τους παιδαγωγούς η ιδιαίτερη σημασία των παραστάσεών του για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Οι παραστάσεις, «Ιχνευτές, του Σοφοκλή (καινοτόμος αναβίωση της ιδιαίτερης ατμόσφαιρας του σατυρικού δράματος σε σχέση με την κωμωδία-συμμετοχή και αναγνώριση σε διεθνή φεστιβάλ)», «Πέρσες» και «Ωδή στον Αλέξανδρο Παναγούλη» ανέδειξαν σαν μοναδικό πρωταγωνιστή και πυρήνα της δραματουργίας της τραγωδίας αλλά και του σατυρικού δράματος, τον ίδιο τον λόγο του κειμένου, που εμπεριέχει και επιβάλλει σαν λογικά αναγκαίες όλες τις αισθητικές και τις σκηνοθετικές επιλογές.
Ενώ με το «Λίγα απ’ Όλα»(2001) παρουσίασε εντυπωσιακά και για πρώτη φορά στο θέατρο την αισθητική ατμόσφαιρα του Θεάτρου Σκιών, αντικαθιστώντας τις χάρτινες φιγούρες με ηθοποιούς, και κάνοντας ιδιότυπη χρήση του φωτισμού και των εικαστικών στοιχείων. Μια πρόταση που βελτίωσε και ολοκλήρωσε το 2007 με το έργο του «Ο Μεγαλέξανδρος κι ο Καταραμένος Δράκος», όπου απάλλαξε την παραδοσιακή ηθογραφική ατμόσφαιρα του Θεάτρου Σκιών από το οθωμανικό της πλαίσιο, και μετέτρεψε τους φολκλορικούς ήρωες του Θ. Σκιών, σε σύγχρονα πλανητικά αρχέτυπα, μέσα στο ευρύτερο φόντο της παγκόσμιας ανέχειας, με τους σύγχρονους δράκους.
Τιμώμενο πρόσωπο το 2010 στο Διεθνές Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου Καΐρου, «για το στίγμα του στο ελληνικό θέατρο και τη συμβολή του στην παγκόσμια γλώσσα του θεάτρου, με το ιδιαίτερο σκηνοθετικό του σύμπαν», ο Δήμος Αβδελιώδης, απευθύνεται όχι μόνο στο θεατρόφιλο κοινό αλλά και στο ευρύτερο κοινό που αναζητά στο θέατρο την ψυχαγωγία σαν πραγματική απόλαυση, μέσα από τη μαγεία παραστάσεων που επαναλαμβάνονται για χρόνια, και που έχουν υμνηθεί από τους κριτικούς σαν μαθήματα, υποκριτικής, ήθους, σκηνοθεσίας, θεατρικής διασκευής και πρωτοτυπίας.

Δείτε ακόμα:

Το διήγημα

Φωτογραφίες και πληροφορίες

Δήμος Αβδελιώδης – παλαιότερη συνέντευξη

Γεώργιος Βιζυηνός, βιογραφία και εργογραφία

Γεννήθηκε στη Βιζύη (ή Βιζώ) της Ανατολικής Θράκης το 1849, γιος πολύ φτωχικής οικογένειας. Σε ηλικία δέκα ετών, οι γονείς του τον στέλνουν στην Κωνσταντινούπολη κοντά σε ένα θείο του, για να μάθει ραπτική. Παραμένει εκεί μέχρι την ηλικία των 18 προστατευόμενος από τον Κύπριο έμπορο Γιάγκο Γεωργιάδη και αργότερα προστατευόμενος του αρχιεπισκόπου Κύπρου Σωφρονίου ζει για ένα διάστημα στην Κύπρο, όπου μάλιστα τον προόριζαν για τον ιερατικό κλάδο. Το 1872 γίνεται ιεροσπουδαστής στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου το 1873 δημοσιεύει και την πρώτη του ποιητική συλλογή (Ποιητικά Πρωτόλεια). Μεταξύ των καθηγητών του αναφέρεται και ο ποιητής Ηλίας Τανταλίδης, ο οποίος διέκρινε στον Βιζυηνό στοιχεία ιδιαίτερου ταλέντου και ευφυΐας ώστε τον σύστησε στον Γεώργιο Ζαρίφη. Το 1874, το επικό ποίημά του Κόδρος βραβεύεται στον Βουτσιναίο Ποιητικό Διαγωνισμό. Την ίδια χρονιά γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, αλλά με δαπάνες του Ζαρίφη μεταβαίνει στη Γερμανία, στη Γοτίγγη, όπου σπουδάζει φιλολογία και φιλοσοφία στο διάστημα 1875–1878. Το 1876, η επόμενη ποιητική συλλογή του Άραις μάραις κουκουνάραις (μετονομάστηκε σε Βοσπορίδες αύραι) βραβεύεται στον Βουτσιναίο Διαγωνισμό, στον οποίο το 1877 η συλλογή του Εσπερίδες επαινείται. Το 1881 τυπώνεται στη Λειψία η διδακτορική του διατριβή Das Kinderspiel in Bezug auf Psychologie und Paedagogik («Το παιδικό παιχνίδι από ψυχολογικής και παιδαγωγικής απόψεως»). Μέχρι το 1884, ο Βιζυηνός επισκέπτεται το Παρίσι (1882) όπου γνωρίζει τον Δημήτριο Βικέλα, τον Marquis Queux de Saint-Hilaire και την Juliette Lamber-Adam και το Λονδίνο, 1883, όπου σχετίζεται με τον πρεσβευτή Πέτρο Βράιλα Αρμένη. Παράλληλα, δημοσιεύει την ποιητική συλλογή Ατθίδες Αύραι. Την ίδια χρονιά (1883), δημοσιεύεται στην Εστία το πρώτο μεγάλο διήγημά του Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως και το Ποίος ήτο ο φονεύς του αδερφού μου. Το 1884, λόγω του θανάτου του προστάτη του Ζαρίφη, υποχρεώνεται να επιστρέψει στην Αθήνα και διορίζεται καθηγητής σε γυμνάσιο. Ένα χρόνο αργότερα, εκλέγεται υφηγητής φιλοσοφίας με τη διατριβή του Η φιλοσοφία του καλού παρά Πλωτίνω. Παράλληλα δημοσιεύονται τα διηγήματά του Αι συνέπεια της παλαιάς ιστορίας και Το μόνον της ζωής του ταξείδιον. Εκείνη την εποχή αρχίζει να ασχολείται με ένα μεταλλείο στο Σαμάκοβο. Το 1886 γράφει το Μοσκώβ Σελήμ. Το 1892 προσβάλλεται από φρενική νόσο και καταλήγει έγκλειστος στο Δρομοκαΐτειο. Ύστερα από τέσσερα χρόνια εγκλεισμού, πεθαίνει τον Απρίλιο του 1896.
Έργο
Ποιητικές συλλογές
Ποιητικά πρωτόλεια (1873)
Ο Κόδρος (1874)
Βοσπορίδες αύραι(1876)
Ατθίδες αύραι (1883)
Εσπερίδες (1887)
Λυρικά
Παιδικαί ποιήσεις
Διηγήματα
Το αμάρτημα της μητρός μου (1883)
Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως (1883)
Ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου (1883)
Αι συνέπειαι της παλαιάς ιστορίας (1884)
Το μόνο της ζωής του ταξίδιον (1884)
Πρωτομαγιά (1884)
Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα (1885)
Ο τρομάρας
Μοσκώβ-Σελήμ (1895)
Μελέτες
Η φιλοσοφία του καλού παρά Πλωτίνω’
eirini aivaliwtouΔήμος Αβδελιώδης: «Η τέχνη γίνεται, όπως και ένα ύφασμα, από έναν καλό ράφτη χωρίς ραφή και ράμμα»
Περισσότερα

Στέφανος Κοσμίδης: «Από τα παιδιά μαθαίνουμε να ελπίζουμε»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Το χειμώνα ήταν ο Μπαμπάς Σπουργίτης στη «Ζωή μετά χαμηλών πτήσεων» του Αρκά. Ως Μπαμπάς Σπουργίτης, προσπάθησε να ξεπεράσει την προδοσία της σπουργιτίνας, να βρει καινούργια σύντροφο και να χαλιναγωγήσει το «τέρας» που είχε για γιο. Η παράσταση είχε σκοπό να φέρει λυτρωτικό γέλιο στα χείλη των θεατών και το κατάφερε με επιτυχία. Για το καλοκαίρι αποφάσισε να ασχοληθεί με έναν καθημερινό και απλό άνθρωπο, έναν ήρωα της διπλανής πόρτας, τον Τιμόθεο Τιμολέοντα. Μαζί του εμπλέκεται σε μια μαγική περιπέτεια, αφού -αν και ηθοποιός- έγινε και επιτυχημένος συγγραφέας θεατρικού έργου για παιδιά. Ο αγαπημένος ηθοποιός Στέφανος Κοσμίδης ρίχνεται με πάθος στην ανακάλυψη του «Πετραδιού της γνώσης», όταν αυτό εξαφανίζεται μυστηριωδώς από τη χώρα του. Οι άνθρωποι αρχίζουν να ξεχνούν ό,τι γνώριζαν μέχρι τότε και ο «Διάσημος Κακοποιός» που εξουσιάζει τη χώρα, πλέον μπορεί να τους έχει υπό τον έλεγχό του. Ο κύριος Τιμόθεος ωστόσο δεν μένει άπραγος, σηκώνει τα μανίκια και ταξιδεύει στον χωροχρόνο, προκειμένου να καταφέρει να βρει το πετράδι της γνώσης και να το επιστρέψει επειγόντως στη χώρα του.
Πώς μπορεί ένα παιδί ν’ αγαπήσει τη γνώση; Πώς μπορεί να δει τη γνώση σαν κάτι μαγικό, ελκυστικό, αναντικατάστατο; Η γνώση είναι στην ουσία ένα γοητευτικό ταξίδι σε κόσμους μυθικούς κι ανεξερεύνητους. Στο παραμυθένιο αυτό ταξίδι ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Στέφανος Κοσμίδης θα συστήσει στα παιδιά πολλούς και διαφορετικούς ήρωες που ο καθένας τους έχει μια διαφορετική ιστορία να διηγηθεί. Μέσα από τις ιστορίες τους μαθαίνουμε την προέλευση των παροιμιών, οι οποίες είναι και τα κλειδιά που θα οδηγήσουν στο αίσιο τέλος της ιστορίας. Το ταξίδι θα είναι δύσκολο και οι κίνδυνοι μεγάλοι, όμως οι κάτοικοι της χώρας, έχοντας σύμμαχο τη γνώση, σώζονται. Μαθαίνουν να είναι ο εαυτός τους και να εκπληρώνουν την ύπαρξή τους. Διότι υπάρχει μέσα μας μια αλήθεια που κάποτε ανακαλύπτουμε: όσο ζεις μαθαίνεις κι όσο μαθαίνεις ζεις.
«Tο χαμένο πετράδι της γνώσης» είναι μια περιπέτεια για παιδιά γεμάτη χιούμορ και μυστήριο, ιδιαίτερα διασκεδαστική αλλά και διδακτική, με υπέροχη μουσική και φαντασμαγορικά σκηνικά. Δημοφιλείς πρωταγωνιστές (όπως οι Μελέτης Ηλίας, Βίβιαν Κοντομάρη, Ιωάννα Ασημακοπούλου, Σόλων Τσούνης, Χρυσάνθη Γεωργαντίδου και η γοητευτική φωνή της Μίρκας Παπακωνσταντίνου) προκαλούν το παιδικό κοινό να ψηλαφίσει τη γνώση, να τη γνωρίσει, να την ανακαλύψει και να τη φέρει στο φως. Ανοίγουν ένα παράθυρο στη μάθηση και τα παιδιά θα βρουν μέσα τους τα μέσα για να την αξιολογήσουν και να την εκτιμήσουν. Στη συνέντευξη που θα διαβάσετε παρακάτω, ο Στέφανος μάς λέει για τη συνέχεια του Αρκά στο θέατρο «Σημείο» από τον Οκτώβριο και για μια μικρού μήκους ταινία που έχει στα σκαριά. Επίσης, για «Tο χαμένο πετράδι της γνώσης» που γράφει και σκηνοθετεί, για την περιοδεία της παράστασης, για το θέατρο και για όσα τον ενδιαφέρουν. «Μια ελιά με τη σκιά της να φτάνει μέχρι τη θάλασσα και να σου παίρνουν τ’ αυτιά τα τζιτζίκια» είναι η εικόνα της ευτυχίας γι’ αυτόν. Το παιδικό θέατρο «είναι η βάση για τους μελλοντικούς θεατές», υπογραμμίζει. Ως καλλιτέχνης και γονιός δε, επισημαίνει κάτι σημαντικό: «Από τα παιδιά μαθαίνουμε να ελπίζουμε».

Φωτογραφία: Σπύρος Περδίου

 

* Γεννήθηκα στην Αθήνα και είμαι Πόντιος από τον πατέρα μου και Μικρασιάτης από τη μητέρα μου.

Με τι καλλιτεχνικά ερεθίσματα μεγάλωσες, Στέφανε;

* Μεγάλωσα με τις ταινίες του Θανάση Βέγγου και κόμικς.

Ποιους από τους δασκάλους σου θυμάσαι με ευγνωμοσύνη για τη διδασκαλία τους και τις συμβουλές τους;

* Όλους τους θυμάμαι αλλά πιο πολύ έναν δάσκαλο που όμως δεν ήταν δικός μου στο σχολείο. Ήταν ο πατέρας ενός φίλου μου, που πήγαινα συχνά σπίτι τους. Εκεί για πρώτη φορά είδα έναν άντρα ευγενή, σοβαρό, να βοηθά στο σπίτι και να πλένει πιάτα. Μια εικόνα που ανέτρεψε όλη την ελληνική κοσμοθεωρία της δεκαετίας του ’80 για την ισότητα των φύλων αλλά και τη σημασία του να είσαι άνθρωπος χωρίς στερεότυπα.

Θέλεις να μας μιλήσεις για το έργο του Αρκά «Ζωή μετά χαμηλών πτήσεων», στο οποίο έπαιζες το χειμώνα και το ρόλο που υποδύθηκες;

* Ο Αρκάς είναι ένας λατρευτός καλλιτέχνης. Μεγάλωσα με τα κόμικς του και πάντα θαύμαζα το χιούμορ του. Η χαρά μου ήταν μεγάλη όταν μου ζητήθηκε να παίξω σε παράσταση που αφορούσε τα κόμικς του. Νομίζω πως ο σκηνοθέτης αλλά και οι υπόλοιποι συντελεστές σεβαστήκαμε τον Αρκά και δημιουργήσαμε μια παράσταση που είμαστε περήφανοι για την ποιότητά της.

Φωτογραφία: Σπύρος Περδίου

Έγραψες και σκηνοθετείς «Tο χαμένο πετράδι της γνώσης», μια από τις πιο σημαντικότερες φετινές παραστάσεις για πολύ νέο κοινό. Πώς εμπνεύστηκες την ιδέα;

* Η ιδέα ήρθε από τον Γιάννη Μακρίδη που την έριξε στο τραπέζι τρία χρόνια πριν. Ενθουσιάστηκα γιατί πίσω από τις παροιμίες κρύβονται φοβέρες ιστορίες. Αποφάσισα λοιπόν να δημιουργήσω μια περιπέτεια για παιδιά, σχεδόν κινηματογραφική. Είχα πολύ υλικό από αυτόν τον θησαυρό γνώσεων. Έφτανε λοιπόν να επιλέξω και να συνθέσω.

Σε ποια μαγική περιπέτεια μπλέκεται ο κύριος Τιμόθεος;

* Ο Τιμόθεος είναι ένας δειλός ανθρωπάκος που δουλεύει από το πρωί μέχρι το βράδυ χωρίς να μιλά. Ούτε το όνομά του δεν θυμάται. Άθελά του λοιπόν μπλέκει σε μια περιπέτεια που θα τον φέρει αντιμέτωπο με τους φόβους του, θα εμπιστευτεί τον εαυτό του και θα επιστρέψει νικητής για να φέρει τη γνώση που έχουν χάσει οι κάτοικοι της χώρας του.

Τι έχεις να πεις για αυτό το είδος θεάτρου, πόσο αλλιώτικο είναι ή θα έπρεπε να είναι;

* Το παιδικό θέατρο είναι πολύ σημαντικό. Είναι η βάση για τους μελλοντικούς θεατές. Θεατές σκεπτόμενους, δραστήριους. Θεατές που αναζητούν την τέχνη, την εξυψώνουν.

Πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα παιδιά ως ίσους;

* Τα παιδιά πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε σαν παιδιά. Είναι οι «πρώτοι» άνθρωποι. Καθαροί, χωρίς τα κοινωνικά μπολιάσματα της καθημερινότητας. Είναι αγνοί θεατές. Διψούν για επικοινωνία και αγάπη και την επιστρέφουν ανιδιοτελώς. Από τα παιδιά μαθαίνουμε να ελπίζουμε.

Ποια είναι η σημασία του θεάτρου στην ψυχαγωγία και την ψυχοσύνθεση των παιδιών;

* Όπως είπα και πριν, τα παιδιά είναι αγνά και καθαρά από τα πάθη μας. Το θέατρο είναι επικοινωνία με το Θείο, το ανώτερο. Η τέχνη μάς οδηγεί στην επαφή μας με το ανώτερο. Στο να γνωρίσουμε τον άνθρωπο ουσιαστικά. Τον άνθρωπο που θέλει να συνθέσει και όχι να αποσυνθέσει.

Πόσο δύσκολη ή εύκολη τέχνη είναι το θέατρο για παιδιά;

* Η τέχνη είναι πάντα δύσκολη. Θέλει μόχθο. Δεν έχει να κάνει με τις ηλικίες των θεατών.

Τι είδες στα πρόσωπα των παιδιών που παρακολουθούσαν την παράστασή σας;

* Το ταξίδι του Τιμόθεου. Παρακολουθούσαν μαγεμένα. Μεγαλύτερη τιμή δεν υπάρχει.

Ποια ήταν η πρώτη παράσταση που παρακολούθησες εσύ ως παιδί;

* «Τo γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή.

Τι θα πρότεινες να διδάσκεται στο σχολείο του μέλλοντος;

* Θέατρο, μουσική! Τέχνες ! Όχι σαν μια ώρα για να καλύψουμε διδακτέα ύλη αλλά με την προσοχή και τον σεβασμό που δίνεται στα μαθηματικά και στη γλώσσα.

Υπάρχουν όρια στην ελευθερία της έκφρασης και της τέχνης;

* Όχι, φτάνει μόνο να σέβεσαι την ελευθερία του διπλανού σου.

Η συνύπαρξη στη ζωή είναι εύκολη;

* Ευτυχώς και όχι, αλλιώς θα ήταν βαρετή.

Θεωρείς αναγκαίο ή όχι να συνδέουμε σήμερα το θέατρο με την ακραία πραγματικότητα πού βιώνουμε καθημερινά;

* Η τέχνη οφείλει να μιλά για το τώρα έχοντας γνώση για το παρελθόν και προτείνοντας για το μέλλον. Πρέπει να συνδέεται, αλλά ουσιαστικά, όχι στο πλαίσιο εύκολου εντυπωσιασμού.

Τι θεωρείς επικίνδυνο για έναν ηθοποιό με ταλέντο;

* Το ταλέντο χωρίς σεβασμό.

Από την πείρα σου, γνωρίζεις αν υπάρχει «κοινό με ταλέντο»;

* Δεν πιστεύω και πολύ στο ταλέντο, είτε για το κοινό, είτε για τον καλλιτέχνη. Πιστεύω στην ανάγκη για δημιουργία. Απλά το «ταλέντο», αν υποθέσουμε ότι υπάρχει, σε βοηθά να την κατανοήσεις αυτή την ανάγκη πιο εύκολα.

Η τέχνη είναι και καταφύγιο για τον άνθρωπο;

* Ναι είναι αλλά κρύβει και τον κίνδυνο να λησμονήσεις την ύπαρξή σου στην αγκαλιά της και να χαθείς άπραγος. Κάτι σαν τους λωτοφάγους στην Οδύσσεια.

Για ποιο πράγμα που έχεις κατορθώσει ως τώρα αισθάνεσαι υπερήφανος;

* Για τα παιδιά μου.

Ποιους «ήρωες» θα ήθελες να υποδυθείς;

* Τον Ιντιάνα Τζόουνς.

Τι απεχθάνεσαι και τι σε συγκινεί;

* Είναι τόσα πολλά και τα μεν και τα δε που θέλω μια ολόκληρη μέρα να γράφω.

Τι εκτιμάς περισσότερο;

* Την ειλικρίνεια.

Με τι διασκεδάζεις;

* Με τον κινηματογράφο και τα κόμικς.

Τι σε έχει κάνει (κάποτε) να… ντραπείς;

* Ντρέπομαι να πω.

Ποιους θαυμάζεις στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική, στον κινηματογράφο αλλά και στο θέατρο;

* Πάρα πολλούς. Ενδεικτικά θα πω Καζαντζάκης, Νταλί, Στάνλεϊ Κιούμπρικ, Θανάσης Βέγγος.

Ποια εικόνα αντιπροσωπεύει την ευτυχία για σένα;

* Μια ελιά με τη σκιά της να φτάνει μέχρι τη θάλασσα και να σου παίρνουν τ’ αυτιά τα τζιτζίκια.

Ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σου σχέδια;

* Σίγουρα η συνέχεια του Αρκά στο θέατρο «Σημείο» από τον Οκτώβριο και μια μικρού μήκους ταινία που έχω στα σκαριά.

Τι θα ήθελες να πεις για το catisart.gr;

* Να συνεχίσει να τιμά το Θέατρο και τις τέχνες.

Αγαπάς τα ζώα; Ποια είναι η σχέση σου μαζί τους; Έχεις κατοικίδιο;

* Έχω ένα λαμπραντόρ, την Άρυα. Το να απαντήσω αν τα αγαπώ θα είναι πλεονασμός.

  • Το catisart.gr ευχαριστεί τον Σπύρο Περδίου για τη φωτογράφιση του Στέφανου Κοσμίδη.

 

«Tο χαμένο πετράδι της γνώσης» είναι μια μυστηριώδης κωμική περιπέτεια για παιδιά, ιδιαίτερα διασκεδαστική αλλά και διδακτική, με υπέροχη μουσική, φαντασμαγορικά σκηνικά και τους πρωταγωνιστές από την αγαπημένη σειρά «Το σόι σου» του Alpha.
Μετά την ενθουσιώδη ανταπόκριση του κοινού στην πρεμιέρα της παράστασης στο Κατράκειο Θέατρο τη Δευτέρα 19 Ιουνίου 2017, ο θίασος έβαλε πλώρη για όλη την Ελλάδα! Μην τους χάσετε!

 

Ταυτότητα παράστασης

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Στέφανος Κοσμίδης
Μουσική και σχεδιασμός ήχου: Σταύρος Τσουμάνης
Σκηνικά – Κοστούμια: Μαρία Καραθάνου
Κινησιολογία: Μαρίνα Μαυρογένη
Φωτισμοί: Γιάννης Κωνσταντακόπουλος
Φωτογραφίες: Γιούλη Γεωργαντίδου και Δημήτρης Καρβουντζής
Πρωταγωνιστούν:
Μελέτης Ηλίας
Βίβιαν Κοντομάρη
Ιωάννα Ασημακοπούλου
Σόλων Τσούνης
Χρυσάνθη Γεωργαντίδου
Στον ρόλο της Νεράιδας, ακούγεται η φωνή της Μίρκας Παπακωνσταντίνου.
Διάρκεια 75 λεπτά

  • Προπώληση: viva.g: rhttps://www.viva.gr/tickets/theater/katrakeio-theatro/to-xameno-petradi-ths-gnwshs

 

Περιοδεία

Δευτέρα 26 Ιουνίου | Νέα Μάκρη (προπώληση εισιτηρίων στο κυλικείο του Αθλητικού και Πολιτιστικού Κέντρου Ν. Μάκρης)
Αθλητικό & Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Μάκρης | ώρα έναρξης: 21:00
Κυριακή 9 Ιουλίου | Αίγιο
Υπαίθριο Θέατρο Αιγιαλείας Γ. Παππάς | ώρα έναρξης: 21:00
Δευτέρα 10 Ιουλίου | Βόνιτσα
Νησάκι Κουκουμίτσας | ώρα έναρξης: 21:00
Τετάρτη 12 Ιουλίου | Γρεβενά
Υπαίθριο Θέατρο Καστράκι | ώρα έναρξης: 21:00
Πέμπτη 13 Ιουλίου | Καρδίτσα
Ανοιχτό Θέατρο Μητρόπολης | ώρα έναρξης: 21:00
Πέμπτη 20 Ιουλίου | Στυλίδα
Ανοιχτό Θέατρο Στυλίδας | ώρα έναρξης: 21:00
Παρασκευή 21 Ιουλίου | Βόλος
Δημοτικό Θέατρο Βόλου Μελίνα Μερκούρη | ώρα έναρξης: 21:00
Δευτέρα 24 Ιουλίου | Πτολεμαΐδα
Υπαίθριο Θέατρο Πτολεμαΐδας | ώρα έναρξης: 21:30
Τρίτη 25 Ιουλίου | Σέρρες
Θεατράκι Σερρών | ώρα έναρξης: 21:00
Πέμπτη 27 Ιουλίου | Κοζάνη
Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο | ώρα έναρξης: 21:00
Δευτέρα 31 Ιουλίου | Σαντορίνη
Δημοτικό Κλειστό Γυμναστήριο ΔΑΠΠΟΣ | ώρα έναρξης: 21:00
Τρίτη 8 Αυγούστου | Νεμέα
Green theater – Θέατρο Αρχαίων Κλεωνών | ώρα έναρξης: 21:00
Πέμπτη 31 Αυγούστου | Σαλαμίνα
Ευριπίδειο Θέατρο Σαλαμίνας | ώρα έναρξης: 21:00
Κυριακή 10 Σεπτεμβρίου | Χαλκίδα
Θέατρο Ορέστης Μακρής | ώρα έναρξης: 21:00
Παρασκευή 15 Σεπτεμβρίου | Μενίδι
Δημοτικό Θέατρο Μίκη Θεοδωράκη | ώρα έναρξης: 21:00

  • Προπώληση από 7€ στο viva.gr

Δείτε το βίντεο της παράστασης

eirini aivaliwtouΣτέφανος Κοσμίδης: «Από τα παιδιά μαθαίνουμε να ελπίζουμε»
Περισσότερα

Δέσποινα Κούρτη. Η Πηνελόπη θα περιμένει την «Άφιξη» του Οδυσσέα στο λιμάνι της Επιδαύρου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Περπατώντας στον χωμάτινο μονοπάτι, ανάμεσα σε λεμονιές και πορτοκαλιές που μοσχοβολούν, γνωρίσαμε πριν από 22 χρόνια μια σπάνια «αχιβάδα» στην καρδιά του Σαρωνικού.
Το θέατρο της Παλαιάς Επιδαύρου, τη γνωστή μας πια Μικρή Επίδαυρο.
Το θέατρο αυτό επαναλειτούργησε το 1995 και μέχρι σήμερα τις Παρασκευές και τα Σάββατα του «Μουσικού Ιουλίου» έχει την τιμητική του.
Φέτος θα έχουμε τη χαρά να ζήσουμε άλλη μια μοναδική εμπειρία. Να παρακολουθήσουμε την επιστροφή του Οδυσσέα στο παλάτι του και να δώσουμε το «παρών» στην άφιξή του με την παράσταση «Άφιξις / Με αφετηρία τη Μνηστηροφονία, από την Οδύσσεια». Η παράσταση της ομάδας «ΠΥΡ», που έχουν συνιδρύσει η Ιώ Βουλγαράκη με τον Αργύρη Ξάφη και τη Δέσποινα Κούρτη, επενδύει στην απλότητα και τη μαγεία της αφήγησης και όχι στον ρεαλισμό. Με όχημα την υπέροχη μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη, επιχειρεί να φωτίσει την ψυχική μας σύνδεση με μια από τις πιο αιματηρές σκηνές της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Με μεγάλη οικονομία, χωρίς καμία περιττή λέξη, η ομάδα συμπυκνώνει τον ποιητικό μύθο σε εικόνες – κλειδιά που θα ζωντανέψουν μπροστά στα μάτια μας το έπος.

Απέναντί μου έχω ένα θεσπέσιο πλάσμα, τη Δέσποινα Κούρτη, μια νέα γυναίκα λεπτεπίλεπτη σαν καμωμένη από φίνα πορσελάνη, με τη θλιμμένη ομορφιά μιας άλλης εποχής, ωστόσο με έναν απόλυτα σύγχρονο δυναμισμό, χαλκέντερη και ενθουσιώδη, προσηλωμένη, καλλιεργημένη και δοσμένη στην τέχνη της. Μια ηθοποιό με την ποίηση μέσα της. Τα βελούδινα μάτια της «είναι δυο άντρα όπου σπινθηρίζει αόριστα το μυστήριο, και το βλέμμα της φωτίζει σαν αστραπή: είναι μια έκρηξη μέσα στα σκότη».

Η Δέσποινα Κούρτη, ως Πηνελόπη και ο Γιώργος Δικαίος ως Τηλέμαχος.

Για την ιστορία αυτή «περπατάμε» μαζί με τη Δέσποινα, που υποδύεται την Πηνελόπη της Ιθάκης στην παράσταση, και μας εξηγεί όσα θα δούμε την Παρασκευή 7 και το Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 στη Μικρή Επίδαυρο. Μιλάμε για την επιστροφή στο «πατρικό», στο νησί, τη μετανάστευση, τον οικείο τόπο και τον ανοίκειο, το λιμάνι του γυρισμού, το θέατρο ως σπίτι.

Η Πηνελόπη, γνωστή ηρωίδα από την Οδύσσεια του Ομήρου, ήταν κόρη του βασιλιά των Αμυκλών Ικάριου και της Περίβοιας. Το όνομά της είναι ακόμη και σήμερα σύμβολο της πιστής και αφοσιωμένης συζύγου. Εκτός από ομορφιά και πλούτη, είχε και όλες τις αρετές μιας ιδανικής βασίλισσας. Ήταν εύστροφη, συνετή, πιστή στον άντρα της και αφοσιωμένη στο γιο της, Τηλέμαχο, που ήταν βρέφος ακόμη, όταν έφυγε ο Οδυσσέας. Η Πηνελόπη περίμενε τον Οδυσσέα για είκοσι χρόνια, ακόμη και όταν όλοι τον θεωρούσαν νεκρό.

Τα είκοσι αυτά χρόνια της απουσίας του Οδυσσέα, μόνη, όμορφη και βασίλισσα καθώς ήταν, προσέλκυσε πολλούς ευγενείς μνηστήρες που επιθυμούσαν να την παντρευτούν και να ανακηρυχθούν άρχοντες της Ιθάκης. Στην αρχή, η Πηνελόπη τους αγνοούσε, όταν όμως οι μνηστήρες άρχισαν να την πιέζουν, αναγκάστηκε να δηλώσει ότι θα διαλέξει έναν από αυτούς, όταν θα τελειώσει το σάβανο που έπλεκε για τον πεθερό της Λαέρτη. Η Πηνελόπη, που δεν επιθυμούσε βέβαια να ξαναπαντρευτεί, έπλεκε το σάβανο την ημέρα και το ξήλωνε τη νύχτα. Αυτό συνεχίστηκε για πολλά χρόνια, κατά τα οποία οι μνηστήρες σπαταλούσαν και λεηλατούσαν την περιουσία του Οδυσσέα, μέχρι που κάποια υπηρέτρια την πρόδωσε. Τότε πάλι αναγκάστηκε να ανακηρύξει αγώνα τοξοβολίας, με την υπόσχεση ότι θα παντρευτεί τον νικητή. Εκείνη όμως ήταν και η στιγμή που επέστρεψε ο Οδυσσέας, φόνευσε τους μνηστήρες και ξανακέρδισε τη συζυγική του ακεραιότητα.

Απέναντι στις αδηφάγες επιδιώξεις των πολυάριθμων και συνωμοτούντων μνηστήρων, που σφετερίζονται μαζί με τη βασιλεία και τη ζωή του Τηλέμαχου, ακλόνητη κι αταλάντευτη υψώνεται η ισχυρή φυσιογνωμία της Πηνελόπης. Ας αφήσουμε όμως τη Δέσποινα Κούρτη να μας τα πει:

Ειρήνη Αϊβαλιώτου: «Μνηστηροφονία» λοιπόν και σκληρή προετοιμασία με τη σκηνοθέτιδά σας Ιώ Βουλγαράκη…
* Δέσποινα Κούρτη: Δουλεύουμε πυρετωδώς πάνω στην «Οδύσσεια» του Ομήρου. Συγκεκριμένα πάνω στις ραψωδίες Φ και Χ (τόξου θέσης και μνηστηροφoνία). Με αφορμή αυτές τις Ραψωδίες κάνουμε μια παράσταση που ονομάζεται «Άφιξις», για το Φεστιβάλ Αθηνών, που θα παιχτεί στη Μικρή Επίδαυρο.
– Εντάσσεται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, που φέτος μιλάει για την έλευση του ξένου;
* Ακριβώς και φυσικά αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον. Ένα δυνατό θέμα ανοίγετε. Το Εθνικό, σε συνεργασία με το Αρχαιολογικό Μουσείο, είχαν οργανώσει πέρσι την ανάγνωση της Οδύσσειας, από το πρωί μέχρι το βράδυ. Είχε τύχει σε μένα να διαβάσω με τον Άρη Τρουπάκη τη Ραψωδία Τ (τα νίπτρα), όπου γίνεται η συνάντηση της Πηνελόπης με τον Οδυσσέα, τότε που αυτός έχει φτάσει στο νησί, έχει φθάσει στο παλάτι. Μεταμορφωμένος από τη θεά Αθηνά σε ζητιάνο, συναντιέται με την Πηνελόπη, η οποία φυσικά δεν τον αναγνωρίζει. Σε όλη αυτή τη συνάντηση η Πηνελόπη τον προσφωνεί «Ξένε, καλέ μου Ξένε…». Αυτός την αποκαλεί «Δέσποινά μου, Δέσποινά μου..». Κι αυτή του ανταπαντά «Ξένε, Ξένε». Και είναι ο βασιλιάς του νησιού, ο οποίος είναι ξένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Και είναι – όχι μόνο επειδή είναι μεταμορφωμένος από τη θεά, γιατί κι αυτό πρόκειται για ποίηση (το έπος είναι στην πραγματικότητα ένα πάρα πολύ μεγάλο ποίημα) – αυτό το στοιχείο είναι το στοιχείο του παραμυθιού: η μεταμόρφωση. Όμως κρύβει μια πολύ μεγάλη αλήθεια, ότι πραγματικά έπειτα από είκοσι χρόνια, είναι ολωσδιόλου ξένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι.
Καταρχάς ο ίδιος, όταν φτάνει στο νησί, δεν το αναγνωρίζει. Και λέει ο Όμηρος ότι η Αθηνά του ρίχνει ένα πέπλο μπροστά στα μάτια του και δεν αναγνωρίζει τον τόπο. Και μετά σιγά σιγά αρχίζει να αναγνωρίζει τη σπηλιά, το λιμάνι… Που σημαίνει ότι η επιστροφή ύστερα από τόσα χρόνια, είναι στην πραγματικότητα μια «μη επιστροφή» αφού είναι όλα τόσο διαφορετικά.
– Περιμένει να δει το παρελθόν…
* Έχεις αφήσει μια κατάσταση εκεί που την έχεις αφήσει. Και γυρνάς και είναι όλα διαφορετικά. Το νησί είναι έτοιμο να τον ξεχάσει. Το νησί ήδη τον ξεχνά. Η Πηνελόπη είναι η μόνη που κρατάει τη μνήμη του ζωντανή με νύχια και με δόντια. Η Πηνελόπη, η οποία αρνείται να παντρευτεί όλα αυτά τα χρόνια, μολονότι ακόμη και οι γονείς της τής λένε «πρέπει να παντρευτείς». Και επίσης, στα ήθη της εποχής ήταν σχεδόν αυτονόητο ότι από ένα σημείο και μετά, θα παντρευόταν κάποιον άλλον. Υπάρχει ένα κενό εξουσίας, πάρα πολύ σοβαρό στο νησί.
– Το κενό εξουσίας που πρέπει να καλυφθεί.
* Το οποίο το αντιμετωπίζει η ίδια η Πηνελόπη. Το νησί διοικείται άψογα. Έχει 108 άντρες – μνηστήρες να περιμένουν. Καταφέρνει να τους κρατάει σε μια κατάσταση αναμονής, με το τέχνασμα του υφαντού, το οποίο δεν τελειώνει. Τους κρατάει μέχρι τη στιγμή που αποφασίζει ότι αυτό δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί. Έχει μεγαλώσει ο γιος της, έχουν αρχίσει να είναι επικίνδυνα τα πράγματα, κινδυνεύει και η ίδια του η ζωή. Και εκείνη τη στιγμή αποφασίζει να βάλει τέρμα σε αυτή την αναμονή και ανακοινώνει ότι θα οργανώσει ένα αγώνισμα στο παλάτι με το τόξο του Οδυσσέα. Λέει λοιπόν στους μνηστήρες ότι «όποιος καταφέρει να τανύσει το τόξο στις παλάμες του και να περάσει τη σαΐτα και από τα δώδεκα πελέκια στη σειρά, θα τον ακολουθήσω, θα τον παντρευτώ, θα εγκαταλείψω το παλάτι».

Φωτογραφία από τις πρόβες. Από αριστερά: Γιώργος Μπινιάρης, Μαίρη Μηνά, Αλέξανδρος Λογοθέτης, Δέσποινα Κούρτη, Γιώργος Δικαίος, Γιώργος Παπαγεωργίου, Αργύρης Ξάφης.

Και εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ο Οδυσσέας φτάνει στο νησί και είναι μεταμορφωμένος ζητιάνος ανάμεσά τους.
– Σαν γεγονός μεταφυσικό…
* Είναι πράγματι. Είναι φοβερό το σασπένς, είναι περίτεχνος ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής πλέκει την ιστορία. Είναι καθαρός Χίτσκοκ εδώ. Τη στιγμή που σταματάει να διατηρεί αυτή τη μνήμη ζωντανή, τη στιγμή που κι η Πηνελόπη είναι έτοιμη να πάει παρακάτω, εμφανίζεται αυτός, για να καθαρίσει το παλάτι του, να πάρει εκδίκηση απ’ τους μνηστήρες, να καθαρίσει το παλάτι του και να επιστρέψει σ’ αυτό που θέλει να επιστρέψει όλα αυτά τα χρόνια που θαλασσοδέρνεται.
– Νομίζω πως οι μόνοι που ίσως τον θυμούνται είναι η Πηνελόπη και ο σκύλος του.
* Ο σκύλος του ο Άργος, είναι μια πολύ συγκινητική στιγμή, γιατί τον αναγνωρίζει, σε αντίθεση με όλους τους άλλους. Τον αναγνωρίζει επίσης ο γιος του Τηλέμαχος αλλά και ο Εύμαιος, ο χοιροβοσκός. Η Πηνελόπη όμως δεν τον αναγνωρίζει.
– Και το παιδί του τον αναγνωρίζει, αν και είχε την εικόνα του, από τότε που ήταν βρέφος.

Ο Οδυσσέας (Αργύρης Ξάφης) και ο Τηλέμαχος (Γιώργος Δικαίος).

* Υπάρχει μια σκηνή αναγνώρισης, όπου ο Οδυσσέας ομολογεί ποιος είναι, και ο Τηλέμαχος το αποδέχεται. Ο Όμηρος βέβαια δεν ασχολείται τόσο πολύ… Ας πούμε, κάποιοι άλλοι έχουν την απορία «μα πώς έζησε τόσα χρόνια ο σκύλος; Είναι δυνατόν να έζησε;».
– Είκοσι χρόνια, ναι. Είκοσι χρόνια και παραπάνω ίσως…
* Δεν ασχολείται μ’ αυτό. Ο Όμηρος κρατάει το σκύλο ζωντανό μέχρι να δει το αφεντικό του και πεθαίνει με το που βλέπει τον Οδυσσέα.
– Είναι συμβολισμός;
* Είναι πράγματι, αν και αυτές οι λεπτομέρειες – και είναι λογικό – δεν ενδιαφέρουν τον Όμηρο.
– Το έργο μιλάει για το ανέφικτο της επιστροφής. Ο Οδυσσέας αλλιώς περίμενε ίσως την επιστροφή του. Η Πηνελόπη όμως πώς τα καταφέρνει όλα αυτά; Γιατί δεν είναι κι εύκολο να κρατήσει σε απόσταση μια γυναίκα πάνω από 100 άνδρες. Πρέπει να είναι πολύ δυνατή προσωπικότητα.
* Είναι η γυναίκα του Οδυσσέα. Είναι ένα μυαλό αντίστοιχα ιδιαίτερα κοφτερό. Είναι μια προσωπικότητα πολύ δυνατή και σημαντική. Πραγματικά κρατάει το νησί σε πολύ καλή κατάσταση. Η διοίκηση δηλαδή του νησιού είναι άψογη. Περνάει τα χίλια μύρια με τους μνηστήρες, τους μοιράζει υποσχέσεις. Κάποια στιγμή επιστρατεύει το τέχνασμα του υφαντού. Υφαίνει την ημέρα και το βράδυ ξηλώνει. Μέχρι που την προδίδουν οι δούλες της και αναγκάζεται να εγκαταλείψει κι αυτό το τέχνασμα. Και αφού το καταλάβει, διαισθάνεται ότι ο γιος της είναι πλέον σε ηλικία που μπορεί να αναλάβει το βασίλειο. Στο σημείο αυτό βλέπει ότι κινδυνεύει η ζωή του Τηλέμαχου επειδή είναι ένας πολύ άξιος διάδοχος. Όταν όμως αφήνει αυτό το κενό εξουσίας να κρέμεται πάνω απ’ τα κεφάλια τους, όλα είναι πιθανά. Τότε παίρνει την απόφαση να κάνει κάποιο γάμο. Θυμίζω ότι είναι μια πολύ ικανή γυναίκα, πανέξυπνη, ήρεμη δύναμη και επίσης ερωτική. Είναι σαφές ότι ανάβει τον πόθο των μνηστήρων. Σε πάρα πολλά σημεία του Έπους αναφέρεται αυτό…
– Και πάλι ο Όμηρος δεν δίνει σημασία και στην ηλικία γιατί σίγουρα η Πηνελόπη έχει ξεπεράσει αρκετά την πρώτη νεότητα, αφού έχουν ήδη περάσει 20 χρόνια.

Δύο μνηστήρες. Ο Γιώργος Παπαγεωργίου (αριστερά) και ο Αλέξανδρος Λογοθέτης.

* Αυτή την κρίσιμη στιγμή κάνει την τελευταία κίνηση με το αγώνισμα, στο οποίο προτρέπει τους μνηστήρες να συμμετάσχουν, προκειμένου να την παντρευτούν. Το σκηνικό που στήνει είναι σύλληψη ενός δαιμόνιου μυαλού. Τους δίνει το τόξο του Οδυσσέα ξέροντας ότι δεν είναι και τόσο εύκολο να βρεθεί αυτός που θα το τανύσει και θα περάσει τη σαΐτα από τα 12 πελέκια, πράγμα το οποίο μόνο ο άντρας της είχε κάνει μέχρι τότε. Δηλαδή όταν έκανε αυτή την πρόταση ήξερε ότι έχει πολλές πιθανότητες να γλιτώσει. Είναι πολύ γοητευτικά τα παιχνίδια που κάνει ο ποιητής. Με την ευστροφία και τους ευφάνταστους τρόπους, που επιστρατεύουν οι ήρωες, για να τα καταφέρουν. Με πανουργία κινείται όμως τόσο η Πηνελόπη όσο και ο Οδυσσέας. Ασφαλώς δεν πρέπει να ξεχνάμε και την Αθηνά, η οποία συνεχώς είναι από κοντά.
– Την Αθηνά την υποδύεται η Μαίρη Μηνά που είναι απόφοιτος του Ωδείου Αθηνών. Μαζί και με τον Γιώργο Δικαίο, που υποδύεται τον Τηλέμαχο.
* Ναι, είναι και τα δύο πολύ άξια παιδιά. Εξαιρετικά παιδιά…

Ο χοιροβοσκός Εύμαιος (Γιώργος Μπινιάρης) με τον Οδυσσέα (Αργύρη Ξάφη).

– Βέβαια υπάρχει και η παλιά φρουρά με τον υπέροχο Γιώργο Μπινιάρη.
* Έχουμε ένα πολύ δυνατό θίασο. Μαζί μας είναι ο και ο Αλέξανδρος Λογοθέτης και ο Γιώργος Παπαγεωργίου. Δύο εξαιρετικοί ηθοποιοί, που υποδύονται όλους τους μνηστήρες…
– Ας πάμε τώρα στην έναρξη που θα έχει η «Άφιξις» ως παράσταση, με ένα δεκάλεπτο δρώμενο στο λιμάνι της Παλαιάς Επιδαύρου…
* Αυτό θα είναι για περιορισμένο αριθμό θεατών. Θα τηρηθεί μια σειρά προτεραιότητας και θα πρέπει οι θεατές να δηλώσουν ότι ενδιαφέρονται για αυτό το πρώτο μέρος, εκεί που θα αγοράσουν τα εισιτήριά τους. Στο πρώτο μέρος αυτό λοιπόν, υποδεχόμαστε κατά κάποιον τρόπο αυτό το σύνολο των 140 θεατών στο λιμάνι. Σε αυτόν τον υπέροχο και πανέμορφο τόπο. Εκεί λοιπόν στο λιμάνι όπου ο Οδυσσέας έρχεται απ’ τη θάλασσα και πατάει το πόδι του στο λιμάνι του Φόρκυνα πρώτη φορά, φτάνοντας στην Ιθάκη. Τότε αρχίζεις να φαντάζεσαι την ιστορία. Βλέπεις τον τόπο και ζεις όλα τα γεγονότα. Κι από κει -μετά το λιμάνι- υπάρχει ένα πάρα πολύ ωραίο μονοπάτι, το οποίο περνάει μέσα από πορτοκαλιές. Ένα υπέροχο μονοπάτι, το οποίο καταλήγει στο θέατρο. Μέσα από αυτό ο καθένας από μας, παρέα με μια ομάδα θεατών, θα πορευτούμε προς το θέατρο, προς το παλάτι του Οδυσσέα δηλαδή. Απαγγέλλοντας ο καθένας μας ένα μικρό κομμάτι από άλλες ραψωδίες, που δεν θα τις ξαναπούμε στην παράσταση. Ραψωδίες έξυπνα επιλεγμένες. Ο καθένας λέει κάποια πράγματα που σχετίζονται, κατά κάποιο τρόπο, με το ρόλο που θα παίξει μετά στην παράσταση. Πρόκειται για μια πορεία πλάι πλάι με τους θεατές, πορεία μέχρι να φτάσουμε στο θέατρο και να διηγηθούμε την ιστορία την οποία διαπραγματευόμαστε εμείς στην παράσταση: Τη μνηστηροφονία. Και εκεί, στην πορεία, είναι άλλη η σχέση μας με τους θεατές. Είναι πιο χαλαρή, είναι πιο ελεύθερη, είναι πιο συντροφική. Είναι σαν ένα ψυχικό ζέσταμα για όλους και για μας και για τους θεατές. Ένας περίπατος, παρέα μ’ αυτούς τους στίχους.
– Η κάθε ομάδα θεατών, δηλαδή, θα έχει και την έκπληξη ότι θα ακούσει διαφορετικά μέρη της Οδύσσειας;

Η Δέσποινα Κούρτη (Πηνελόπη) και η Μαίρη Μηνά (Αθηνά).

* Διαφορετικά μέρη, ναι. Η Μαίρη Μηνά ας πούμε έχει ένα κομμάτι, το οποίο αφορά περισσότερο την Αθηνά. Εγώ έχω ένα κομμάτι σχετικό με την Πηνελόπη και τον Τηλέμαχο. Ο Γιώργος Παπαγεωργίου μας μιλάει για τον Αντίνοο, τον πρώτο των μνηστήρων και ο Γιώργος Μπινιάρης παρουσιάζει τον Εύμαιο, το χοιροβοσκό.
– Τι πρέπει να κάνουν οι θεατές που θέλουν να παρακολουθήσουν αυτόν τον περίπατο;
* Πρέπει να δηλώσουν -όταν αγοράζουν το εισιτήριο- ότι θέλουν να πάρουν μέρος σε αυτόν τον περίπατο, επειδή οι θέσεις είναι μόνον 140. Άλλοι δεν θα μπορέσουν. Αυτό είναι για τους ανθρώπους που μετά θα μπουν στο θέατρο, για να δουν την παράσταση. Είναι πολύ συντροφική αυτή η πορεία. Αυτό το ωραίο έχει για όλους μας, ελπίζω και για το κοινό. Για πρώτη φορά θα είμαστε πλάι, πλάι και όχι απέναντι όπως είναι στη συνθήκη της παράστασης. Εμείς απλώς έχουμε την επιπλέον χαρά να ξέρουμε ένα κομμάτι της Οδύσσειας, το οποίο αφορά τον ρόλο μας και να τους το αφηγηθούμε με ένα γλυκό, χαλαρό τρόπο. Γιατί είναι ωραίο, απλά να σε συνοδεύουν αυτοί οι στίχοι πηγαίνοντας προς τα κει και να σου ανοίγουν τη φαντασία και να σου δημιουργούν ένα πολύ ξεχωριστό προηγούμενο όσον αφορά την παράσταση. Είναι ένα ψυχικό ζέσταμα.
– Επίσης, όπως είναι αυτή η «αχιβάδα» της Παλαιάς Επιδαύρου, κοντά στη θάλασσα, δίνει στο κοινό και την αίσθηση του νησιού περισσότερο και της Ιθάκης και του καταφυγίου δίπλα στη θάλασσα.
* Ναι. Και της πορείας μετά προς το παλάτι. Όλοι λένε «θα φύγω από δω και θα πάω στη χώρα, θα πάω στο παλάτι»… Υπάρχει μια πορεία ανάμεσα στους αγρούς και αυτή η επαφή με τη φύση είναι επίσης πολύ ωραία. Είναι σαν να βλέπεις την Ιθάκη, είναι ένα έξοχο παιχνίδι.
– Θα είναι πολύ ενδιαφέρον και θα το αναμένουμε με εξαιρετική αγωνία.
* Κι εμείς έχουμε την ίδια αγωνία και την ίδια προσμονή.
– Σας ευχαριστούμε για την πρόγευση της πορείας που μας δώσατε.
* Κι εγώ σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δώσατε με αυτό τον ιντερνετικό περίπατο.

Μια «αχιβάδα» που παράγει πολιτισμό και πάλι από το 1995.

«Άφιξις / Με αφετηρία τη Μνηστηροφονία, από την Οδύσσεια»

Πέρα και πριν από οποιαδήποτε απόπειρα ερμηνείας, η Οδύσσεια είναι ένα τραγούδι επιστροφής, προερχόμενο από μια εποχή που τα μακρινά ταξίδια των ναυτικών γεννούσαν τραγούδια για την απουσία. Επιστρέφοντας στην Ιθάκη, έπειτα από είκοσι χρόνια, ο Οδυσσέας θα σκοτώσει 108 άνδρες που διεκδικούν τη γυναίκα και τον θρόνο του, ξεκληρίζοντας το νησί. Αυτό το μακελειό εγείρει τα ερωτήματα: Σε τι επιστρέφει ο Οδυσσέας; Ποιος θυμάται τον απόντα βασιλιά και ποιος είναι σήμερα αυτός ο άντρας; Και γιατί χρειάζεται να χυθεί τόσο αίμα; Η παράσταση επικεντρώνεται στη στιγμή της επιστροφής, για να μιλήσει ακριβώς για το ανέφικτο της επιστροφής. Ποτέ δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε καμιά πατρίδα, αφού ο χρόνος κινείται αμείλικτα μόνο προς τα μπρος και τίποτα δεν παραμένει όπως το έχει διαφυλάξει η μνήμη. Έτσι, ο Οδυσσέας επιστρέφει σε ένα «φάντασμα ονείρου. Ανοίγοντας τη δράση πέρα από τα όρια του θεατρικού χώρου, με όχημα τη μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη, και επενδύοντας στην αφήγηση και όχι στον ρεαλισμό, η παράσταση της Ιώς Βουλγαράκη και της ομάδας ΠΥΡ, που έχει συνιδρύσει με τον Αργύρη Ξάφη και τη Δέσποινα Κούρτη, επιχειρεί να φωτίσει την ψυχική μας σύνδεση με μια από τις πιο αιματηρές σκηνές της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.
Στην παράσταση θα υπάρχουν αγγλικοί υπέρτιτλοι
Θα προηγηθεί δρώμενο 10 λεπτών στο Λιμάνι της Παλαιάς Επιδαύρου και πορεία με τους ηθοποιούς προς το θέατρο με αφηγήσεις από την Οδύσσεια.
Ώρα έναρξης: 8 μ.μ.
Δωρεάν είσοδος στο δρώμενο με υποχρεωτική αγορά εισιτηρίου μέχρι εξαντλήσεως θέσεων (140) είτε ηλεκτρονικά εισάγοντας το barcode του κάθε αγορασμένου εισιτηρίου, είτε στα εκδοτήρια του Ελληνικού Φεστιβάλ με τον κωδικό αγοράς.

Ο θίασος που θα μας παρουσιάσει την άφιξη του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Από αριστερά: Αλέξανδρος Λογοθέτης, Γιώργος Μπινιάρης, Γιώργος Παπαγεωργίου, Αργύρης Ξάφης, Δέσποινα Κούρτη, Μαίρη Μηνά, Γιώργος Δικαίος.

Πληροφορίες

Μετάφραση: Δ.Ν. Μαρωνίτης
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Ιώ Βουλγαράκη
Σκηνικά: Άννα Φιοντόροβα
Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική: Σαβίνα Γιαννάτου
Κίνηση: Σοφία Πάσχου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Σχεδιασμός προβολών: Μάριος Γαμπιεράκης, Χρυσούλα Κοροβέση
Βοηθός σκηνοθέτη: Έφη Χριστοδουλοπούλου
Παίζουν: Γιώργος Δικαίος, Δέσποινα Κούρτη, Αλέξανδρος Λογοθέτης, Μαίρη Μηνά, Γιώργος Μπινιάρης, Αργύρης Ξάφης, Γιώργος Παπαγεωργίου
Μουσικός αυτοσχεδιασμός επί σκηνής: Γιάννης Δεσποτάκης
Sound design: Μανώλης Μανουσάκης
Ηχογράφηση: Studio 19st

Συμπαραγωγή: Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου

Φωτογραφίες: Κική Παπαδοπούλου

  • Η Ιώ Βουλγαράκη, μιλάει για την «Άφιξη»: 

https://www.youtube.com/watch?v=3aOK5bsv8qM?t=15

eirini aivaliwtouΔέσποινα Κούρτη. Η Πηνελόπη θα περιμένει την «Άφιξη» του Οδυσσέα στο λιμάνι της Επιδαύρου
Περισσότερα

Βασιλική Σύρμα: Δεν υπάρχει περιθώριο ανεμελιάς με όσα παράλογα συμβαίνουν στη ζωή μας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Μάιος, στο Γιαλάσι, περπατάει «παρά θιν’ αλός» στην Παλαιά Επίδαυρο. Τα πόδια ανάμεσα σε άμμο, βότσαλα και απαλό κυματάκι. Που και που σκύβει και πιάνει ένα βότσαλο. Αφού το κοιτάζει με προσοχή το αφήνει στην άκρη πάνω σε ένα βραχάκι. Συνεχίζει. Σκύβει και πιάνει δεύτερο, τρίτο βότσαλο… Τα αφήνει και αυτά στο ίδιο βραχάκι. Πάει μέχρι την άκρη της παραλίας και επιστρέφει. Ο καυτός ήλιος έχει στεγνώσει τα βότσαλα. Έχουν πάρει το φυσικό τους χρώμα. Τα παίρνει ένα ένα και τα βάζει στο στόμα. Τα υγραίνει και αποκτούν άλλο χρώμα. Πετάει αυτά που δεν του αρέσουν. Κρατά μόνο 6-7. Τα αφήνει πάλι να στεγνώσουν. Πάλι τα υγραίνει, πάλι επιλέγει, πάλι πετάει, πάλι κρατάει 4-5. Κάνει τις ίδιες κινήσεις, την ίδια διαδρομή, την ίδια επιλογή. Τελικά κρατάει μόνο δύο. Τα δύο του μεγάλου τελικού:

-Σάββατο 23 Ιουνίου 1956, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ο Αλέξης Μινωτής σκηνοθετεί τη «Μήδεια» του Ευριπίδη. Η Κατίνα Παξινού, στον ομώνυμο ρόλο και Ιάσων ο Θάνος Κωτσόπουλος. Ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει τη μουσική, ο Κλεόβουλος Κλώνης σχεδιάζει τα σκηνικά και ο Αντωνάκης Φωκάς είναι ο ενδυματολόγος της παράστασης.

-Σάββατο 30 Ιουνίου 1956, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ο Αλέξης Μινωτής σκηνοθετεί την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή. Η Άννα Συνοδινού, στον ομώνυμο ρόλο και Κρέων ο Θάνος Κωτσόπουλος. Ο Γιάννης Παπαϊωάννου γράφει τη μουσική, ο Κλεόβουλος Κλώνης σχεδιάζει τα σκηνικά και ο Αντωνάκης Φωκάς είναι ο ενδυματολόγος της παράστασης.

Ομοιογενείς και δημιουργικές οι συνθέσεις των συντελεστών αντιμετώπιζαν άμεσα κάθε πρόβλημα. Η τελειομανία τους όμως ήταν αυτή που έχει μείνει ιστορική. Δεν άφηναν τίποτα στην τύχη. Αναζητούσαν παντού την καλύτερη λύση.
Αυτό ακριβώς έκανε ο ήρωας της μικρής ιστορίας του προλόγου.

Ήταν ο ενδυματολόγος Αντώνης Φωκάς. Έψαχνε ανάμεσα στα βότσαλα να βρει το χρώμα για το κοστούμι των δύο ηρωίδων του. Για τη Μήδεια βρήκε και δημιούργησε το «βοτσαλί», το χρώμα δηλαδή που έπαιρνε το βότσαλο μόλις το σάλιωνε. Για την Αντιγόνη προτίμησε το «Αντιγονί», το χρώμα που έπαιρνε το βότσαλο μετά την έκθεσή του στον καυτό ήλιο.

Θα μου πείτε τώρα, «μα καλά έχει τόση σημασία το χρώμα στο φόρεμα της Μήδειας και της Αντιγόνης»;

  • Ασφαλώς και έχει. Μην ξεχνάμε ότι «εδώ έχουμε ζωντανή ζωγραφική. Κουνιούνται όλα τα χρώματα, στριφογυρίζουνε τα κοστούμια πάνω, μιλάμε για έναν πίνακα που αλλάζει συνέχεια σχέδιο και χρωματισμούς. Τώρα, όσον αφορά τα χρώματα, είναι και πώς το βλέπει ο καθένας το θέμα. Περί χρώματος… ουδείς λόγος. Ένας συνδυασμός που εσάς σας αρέσει πολύ, πιθανότατα να μη μου αρέσει εμένα καθόλου. Τα χρώματα δεν είναι υπόθεση αντικειμενική. Τα χρώματα είναι από τις πιο υποκειμενικές ιστορίες. Για μένα, τα χρώματα είναι μέρος της μουσικής. Μέρος των ρόλων. Μέρος της ηθοποιίας. Μέρος των πάντων, τελικά».

Τα τελευταία λόγια, μέσα σε εισαγωγικά, ανήκουν στη βραβευμένη με Όσκαρ Ελληνίδα ενδυματολόγο Θεώνη Βαχλιώτη-Όλντριτζ.
Βλέπουμε λοιπόν τη μεγάλη σημασία που έδιναν στο χρώμα δύο κορυφαίοι ενδυματολόγοι μας.

Ακριβώς το ίδιο δρόμο, που χάραξαν εκείνοι, ακολουθεί σήμερα ένα ιδιαίτερα ταλαντούχο κορίτσι:
Η Βασιλική Σύρμα, που γεννήθηκε στη Αθήνα και στη συνέχεια ολοκλήρωσε προπτυχιακές σπουδές στο ΤΕΙ Αρχιτεκτονικής Εσωτερικών Χώρων και σχεδιασμού αντικειμένων. Κατόπιν πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στην επεξεργασία υφάσματος στο Goldsmiths University of London και στην ενδυματολογία στο London College of Fashion. Τέλος, έκανε πρακτική εργασία στο Royal National Theater του Λονδίνου και στην Εθνική Λυρική Σκηνή της Αθήνας.
Έκτοτε ασχολείται με τον σχεδιασμό και την κατασκευή αξεσουάρ και τη θεατρική και κινηματογραφική ενδυματολογία.
Συνεργάζεται με το Μουσείο Μπενάκη, το Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη και το Ατελιέ Λουκίας.
Ως ενδυματολόγος έχει εργαστεί -και εργάζεται- σε παραγωγές του Εθνικού Θεάτρου, της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, του Θεάτρου Τέχνης καθώς και σε πολλές άλλες της Αθήνας και του Λονδίνου.

Η Βασιλική Σύρμα μελετά το θεατρικό κοστούμι από κάθε πλευρά -ιστορική, ψυχολογική, κοινωνιολογική, γεωγραφική και δημιουργική.
Πηγές της είναι τα ενδύματα αυτά καθεαυτά, τα γραπτά μνημεία, η παράδοση, οι καλλιτεχνικές απεικονίσεις (ζωγραφικά, γλυπτικά και άλλα έργα), τα κάθε λογής σχέδια, η φωτογραφία και η τέχνη. Από παιδί ακόμα έμαθε μικρά και μεγάλα μυστικά ώστε να πειραματίζεται τώρα επιδέξια με υλικά και μαγεία. Βρίσκεται διαρκώς σε ετοιμότητα γιατί το πιο απίθανο υλικό ή αντικείμενο, τις περισσότερες φορές τόσο απλό και τόσο κοντά στα μάτια μας, μπορεί με ένστικτο και φαντασία στα χέρια της να μεταμορφωθεί σε ένα υπέροχο ενδυματολογικό συμπλήρωμα, ακόμη και κοστούμι. Επίσης, στη δουλειά της και η παραμικρή λεπτομέρεια έχει λόγο ύπαρξης και υποστηρίζει το σύνολο της παράστασης δίχως την αλαζονική τάση να ξεχωρίσει αλλά τη διάθεση να τονίσει τους χαρακτήρες του έργου και να εμβαθύνει στη σκηνοθετική προσέγγιση.

Στις 28 και 29 Ιουλίου 2017, για ακόμα μια φορά, θα θαυμάσουμε δουλειά της. Αυτή τη φορά στην ορχήστρα του Αρχαίου Θεάτρου της Επιδαύρου, με την «Άλκηστη» του Ευριπίδη που σκηνοθετεί η Κατερίνα Ευαγγελάτου. Μια παράσταση που ετοιμάζεται πυρετωδώς και το θεατρόφιλο κοινό αναμένει με αδημονία.

Κάποιες από τις πρόσφατες δουλειές που είδα με την υπογραφή της ήταν:
– «Tres», του Juan Carlos, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Λασπιά.
– «1984», του Τζωρτζ Όργουελ, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου.
– «Καμίλ Κλοντέλ: Mudness», σε συγγραφή και σκηνοθεσία του Γιάννη Λασπιά.
– «Ομπίντα, οι τελευταίες ώρες του Νίκου Ζαχαριάδη», σε σκηνοθεσία του Γιώργου Κοτανίδη.
– «Αριστοφανιάδα», σε σκηνοθεσία και μουσική του Κώστα Γάκη.
– «Αστροφεγγιά», σε σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια.

[Άλλα δείγματα της δουλειάς της βλέπουμε εδώ, στην εικονογράφηση αυτής της συνέντευξης].

Τα χέρια της είναι συνέχεια μπερδεμένα με κλωστές, μολύβια, ψαλίδια, χρώματα. Στο σχεδιαστήριό της πάντα υπάρχουν πατρόν, χαρτιά, κούκλες, μάσκες.
Μια ραπτομηχανή πάντα την περιμένει, ενώ μια γόμα την έχει ετοιμοπόλεμη για κάθε ενδεχόμενο.
Παρ’ όλα αυτά δεν κατάφερε να με σβήσει από τον χάρτη και έτσι πρόλαβα να της κάνω την πρώτη ερώτηση.

Αρχίζουμε λοιπόν:

– Κλωστές / Αναμνήσεις από την οικογένεια. Παππούδες, γιαγιάδες, συνδέσεις;
* Όμορφες οικογενειακές αναμνήσεις. Ταξίδια. Χάδια και αγκαλιές από όλους. Γιαγιάδες συνεχώς να ετοιμάζουν κάτι (τηγανόψωμα, φαγητά, γλυκά).
Η μαμά να ζωγραφίζει ή να μαγειρεύει και να ακούει Claus Nomi.
– Μολύβι / Τα πρώτα χρόνια στην εκπαίδευση. Δημοτικό, Γυμνάσιο;
* Στο Δημοτικό: Άπειρες ζωγραφιές με μολύβι στο θρανίο. Αγαπημένο θέμα: γυναίκες που φορούν φορέματα εποχής.
Στο Γυμνάσιο: Συνεχίζω τη ζωγραφική στο θρανίο με λογότυπα συγκροτημάτων αυτή τη φορά (Guns n Roses, Metallica, Manowar κ.λπ.)
– Κούκλες και μάσκες / Μετά τις κούκλες στο σπίτι, πότε είδατε «κούκλες» στο θέατρο;
* Δεν θυμάμαι ποτέ πρωτοπήγα στο θέατρο! Θυμάμαι όπως μια έκθεση του Διονύση Φωτόπουλου που με ενέπνευσε πολύ όταν ήμουν στο Λύκειο.
– Χαρτί / Πότε πήρατε την απόφαση να διαλέξετε τον δρόμο που είσαστε τώρα;
* Δεν πήρα ποτέ κάποια απόφαση να ασχοληθώ με την ενδυματολογία. Ήταν κάτι που μου άρεσε από μικρή και έκανα τα βήματα που θεωρούσα λογικά για να βρω δουλειά.
– Ραπτομηχανές / Ποιους δασκάλους θυμάστε; Ποιοι καθόρισαν την πορεία σας;
* Εκτός από έναν καθηγητή μου από το σχολείο, που μιλάμε ακόμα και τον αγαπώ πολύ, σχεδόν όλοι οι αγαπημένοι μου καθηγητές από το ΤΕΙ Αθήνας δεν ζουν πια. Υπήρξαν λίγοι άνθρωποι από τα σχολικά και ακαδημαϊκά έτη με τους οποίους περάσαμε φανταστικά μαζί. Από την ώρα του μαθήματος μέχρι τα γλέντια και τις εκδρομές.
Χρώματα / Πότε είδατε στη σκηνή την πρώτη σας δουλειά;
* Είδα την πρώτη μου δουλειά στη σκηνή στο Tabard Theatre στο Λονδίνο το 2008!
– Πρόκληση / Τι σας ιντριγκάρει πριν πιάσετε χαρτί και μολύβι;
* Πριν πιάσω χαρτί και μολύβι με ιντριγκάρει το ίδιο το έργο και η ατελείωτη έρευνα εικόνων που κάνω!
– Ηλεκτρονικός υπολογιστής / Τον χρησιμοποιείτε όταν ζωγραφίζετε;
* Ζωγραφίζω με τον παραδοσιακό τρόπο. Στο χέρι με μολύβι, ξυλομπογιές, ακουαρέλα και ακρυλικά.
– Μίνι / Κάνατε «εκπτώσεις» στις επιλογές σας;
* Εκπτώσεις στις επιλογές μου: άπειρες! Χαχα! Αλλά συνήθως τις κάνω να φαίνονται πανάκριβες στη σκηνή!
– Μάξι / Έχετε κάποιο όνειρο που θέλετε να πραγματοποιήσετε;
* Όνειρο που θέλω να πραγματοποιηθεί; Ταξίδι στο διάστημα ή έστω πολλά ταξίδια στη Γη!
– Γραμμικό σχέδιο / Προγραμματίζετε τα πάντα με λεπτομέρειες;
* Προγραμματίζω τα πάντα αλλά όχι με λεπτομέρειες. Έπειτα από ένα σημείο όλα αυτοπρογραμματίζονται. Αν και νομίζω πως τελικά ούτε αυτό συμβαίνει.
– Ελεύθερο σχέδιο / Αφήνετε πράγματα στην τύχη;
* Αφήνω στην τύχη ό,τι δεν γίνεται αβίαστα. Για παράδειγμα δεν μπορώ να ελέγξω την ψυχολογία των άλλων.
– Φροντιστηριακά αντικείμενα / Έχετε κάποιο αγαπημένο αντικείμενο, ως «υπογραφή» σας;
* Αγαπημένο αντικείμενο δεν έχω κάποιο σταθερά. Κατά καιρούς αλλάζω. Τώρα έχω ένα στεφάνι. Το έφτιαξα και τώρα το έχω αγαπήσει. Μου αρέσει να το βλέπω στο κεφάλι κάποιου.
– Θεατρικός φωτισμός / Πόσο συμβάλει ο φωτισμός στη δουλειά σας;
* Συμβάλλει 100% στο εικαστικό αποτέλεσμα της παράστασης. Χωρίς φως δεν υπάρχει τίποτα….
– Γόμα / Έχετε σβήσει κάποιες παλιές σας απόψεις;
* Ουυυυ!!! Άπειρες…
– Μακέτα / Πού θα δούμε τη δουλειά σας τη φετινή χρονιά;
* Στην Επίδαυρο με την «Άλκηστη». Αυτό το καλοκαίρι είμαι μεταξύ των συντελεστών στην τραγωδία «Άλκηστη» του Ευριπίδη (*) σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάτου.
– Πατρόν / Κάνετε κάποια σχέδια για το μέλλον;
* Σχέδια για το μέλλον: μέχρι το καλοκαίρι. Μετά κανείς δεν ξέρει!
– Θεατρικό κοστούμι / Υπάρχει κάτι που να σας ενοχλεί στο «κοστούμι» της ζωής μας;
* Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν πρόσβαση στα βασικά αγαθά. Αυτό είναι παράλογο δεν έπρεπε να συμβαίνει. Έχει αποτύχει τελείως το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα. Κι εμείς μέσα σε αυτό, όταν μας συμβαίνει κάτι άσχημο, απογοητευόμαστε και θυμώνουμε και όταν μας συμβαίνει κάτι καλό νιώθουμε άσχημα για τους άλλους που δεν είναι σε αυτή τη θέση. Δεν υπάρχει χώρος ανεμελιάς.
– Σκίτσο / Η γάτα ή γενικά τα κατοικίδια παίζουν ρόλο στη ζωή σας;
* Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς γάτα μέσα στο σπίτι μου. Αγαπώ όλα τα ζώα και χαίρομαι να βρίσκομαι δίπλα τους, αλλά με τη γάτα υπάρχει κάτι πολύ ξεχωριστό! Οι γάτες είναι θεϊκά πλάσματα. Άσε που, όπως λέει και ο κολλητός μου, «μια γάτα δεν θα δούλευε ποτέ για την ελληνική αστυνομία».

– Εδώ ολοκληρώθηκε η πολύχρωμη προσωπογραφία σας. Σας ευχαριστούμε.
* Κι εγώ σας ευχαριστώ.

***

  

«Άλκηστη» του Ευριπίδη

Ο Απόλλωνας, τιμωρημένος από τον Δία, αναγκάστηκε να υπηρετήσει σαν κοινός θνητός τον βασιλιά των Φερών, Άδμητο. Ως αντάλλαγμα για τη φιλόξενη και ευγενική συμπεριφορά του βασιλιά, ο θεός τού χάρισε το μοναδικό προνόμιο να ξεφύγει από τον πρόωρο θάνατο, αρκεί κάποιος άλλος να πεθάνει αντί γι’ αυτόν με τη θέλησή του.

Οι ηλικιωμένοι γονείς του αρνούνται να τον υποκαταστήσουν στον Άδη. Η μόνη που δέχεται να πεθάνει στη θέση του είναι η γυναίκα του, η Άλκηστη.

Το νεκρό της σώμα είναι ακόμα άταφο, όταν η αναπάντεχη επίσκεψη του Ηρακλή αλλάζει τα δεδομένα. Ο Άδμητος κρύβει το βαρύ πένθος από τον φίλο του και τον φιλοξενεί στο παλάτι. Ο Ηρακλής, χωρίς να γνωρίζει τη συμφορά που βαραίνει το σπίτι, πίνει και γλεντά, εξοργίζοντας με την προκλητική συμπεριφορά του τον υπηρέτη που του αποκαλύπτει τον θάνατο της Άλκηστης. Ντροπιασμένος ο ήρωας αποφασίζει να πράξει το αδύνατο: να φέρει πίσω τη νεκρή από το σκοτεινό βασίλειο του Άδη. Επιστρέφοντας από εκεί, παραδίδει στον Άδμητο την πεπλοφορεμένη γυναίκα που συνοδεύει. Όταν το πέπλο σηκωθεί, ο Άδμητος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα βουβό αίνιγμα.

Η συνύπαρξη τραγικών και κωμικών στοιχείων στο έργο, καθώς και το αινιγματικό τέλος του, προκάλεσε ατελεύτητες συζητήσεις για το είδος στο οποίο ανήκει. Παράλληλα, η εμφανής σοφιστική επίδραση στο έργο πυροδότησε μια σειρά από θέματα ηθικής των διαπροσωπικών σχέσεων, δίνοντας αφορμή στον συγγραφέα του «Αθηναϊκού Διαφωτισμού» να θίξει διαχρονικά ζητήματα: ποιος αξίζει περισσότερο να ζήσει, ποιος να πεθάνει, και για ποιο λόγο; Μπορεί η πραγματικότητα του θανάτου να ανατραπεί χωρίς συνέπειες;

Η Άλκηστη του Ευριπίδη, ακόμα κι όταν σηκώσει το πέπλο της, παραμένει ανεξιχνίαστη, έχοντας ως θεμελιακές της αρχές την αμφισημία και την πικρή ειρωνεία…

 

Συντελεστές

Μετάφραση: Κώστας Τοπούζης
Σκηνοθεσία-Επεξεργασία μετάφρασης: Κατερίνα Ευαγγελάτου
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Κίνηση: Πατρίσια Απέργη
Μουσική: Γιώργος Πούλιος
Φωτισμοί: Σίμος Σαρκετζής
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου
Βοηθός σκηνοθέτη: Δήμητρα Δερμιτζάκη
Β’ Βοηθοί σκηνοθέτη: Δημήτρης Οικονομίδης, Μαριλένα Κουτρουλάκη
Βοηθός χορογράφου: Ειρήνη Καλαϊτζίδη
Βοηθός ενδυματολόγου: Ειρήνη Γεωργακίλα
Βοηθοί Σκηνογράφου: Θάλεια Μέλισσα, Μυρτώ Μεγαρίτου

 

Διανομή

Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος: Άδμητος
Κίττυ Παϊταζόγλου: Άλκηστη
Γιάννης Φέρτης: Φέρης
Δημήτρης Παπανικολάου: Ηρακλής
Ερρίκος Μηλιάρης: Υπηρέτης
Κώστας Βασαρδάνης: Απόλλων
Σωτήρης Τσακομίδης: Θάνατος
Παιδιά: Σπύρος Γουλιέλμος, Νικόλ Φαλτσέτα
Χορός:  Κωνσταντίνος Γεωργαλής, Γιώργος Ζυγούρης, Στάθης Κόικας, Μιχάλης Μιχαλακίδης, Αντώνης Μιχαλόπουλος, Γιώργος Νούσης, Χρήστος Ξυραφάκης, Στέλιος Παυλόπουλος, Δημόκριτος Σηφάκης, Περικλής Σκορδίλης, Αλέξανδρος Σταυρόπουλος, Μιχαήλ Ταμπακάκης, Βαλάντης Φράγκος.
Μουσικοί επί σκηνής: Κωνσταντίνος Κωστίδης, Κωνσταντίνος Τσιώλης, Θοδωρής Σοφόπουλος.
Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου: Την Παρασκευή 28 και το Σάββατο 29 Ιουλίου 2017.

Photo taken by Christina Bratuska

  • Η Βασιλική Σύρμα είναι ενδυματολόγος, σκηνογράφος, βοηθός ενδυματολόγου.

Τα τελευταία χρόνια έχει συμμετάσχει, εκτός άλλων, στις παραστάσεις 1984 (2016), Εξηνταβελόνης (2016), Βέρθερος (2016), Αστροφεγγιά (2016).

Cementary (2017 )
-Στέγη γραμμάτων και Τεχνών Ιδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή
Diktat (2017 )
-Bios.Tesla main
Lolita reversed (2017 )
-Εθνικό Θέατρο – Πειραματική Σκηνή
Re-union μετά θάνατον (2017 )
-El convento del arte
Reunion μετά Θάνατον (2017 )
-El convento del arte
Άλκηστη (2017 )
-Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Άλκηστη (2017 )
-Περιοδεία
Η αρρώστια της νιότης (2017 )
-Αμαλία
Η τεράστια έκρηξη (2017 )
-SKROW
​Ο αλαβροστοισειώτης (2017 )
-Πειραιώς 260
Ο Γενικός Γραμματεύς (2017 )
-Εθνικό Θέατρο – Πειραματική Σκηνή
Ο Ξένος (2017 )
-104 Κεντρική σκηνή
Ομπίντα (2017 )
-Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» Θέατρο/ κεντρική σκηνή
Τα όνειρα του Αϊνστάιν (2017 )
-Θέατρο του Νέου Κόσμου
Τα όνειρα του Αϊνστάιν (2017 )
-Πειραιώς 260
Τιτανομαχίες (2017 )
-Εθνικό Θέατρο-Κτήριο Τσίλλερ, Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»
Το πεπρωμένο ονομάζεται Κλοτίλδη (2017 )
-Bios.Tesla Basement
Το πεπρωμένο ονομάζεται Κλοτίλδη (2017 )
-Πειραιώς 260
Φωνές (2017 )
-Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου
1984 (2016 )
-Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου
4 λεπτά & 12 δευτερόλεπτα (2016 )
-Θησείον, Ενα Θέατρο Για Τις Τέχνες
Αστροφεγγιά (2016 )
-Χώρα
Βέρθερος (2016 )
-Σημείο
Βέρθερος (2016 )
-Σημείο
Για την Ελένη (2016 )
-Tempus Verum εν Αθήναις
Δεσποινίς Τζούλια (2016 )
-Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου
Εξηνταβελόνης (2016 )
-Εθνικό Θέατρο-Κτίριο Τσίλλερ Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»
Η αρρώστια της νιότης (2016 )
-Ακαδημία Πλάτωνος
Η αρρώστια της νιότης (2016 )
-Tempus Verum εν Αθήναις
Η αρρώστια της νιότης (2016 )
-Λιθογραφείον
Η πτωτική άνοδος του Αρτούρο Ούι (2016 )
-Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» Θέατρο/ κεντρική σκηνή
Η Ωραία Κοιμωμένη και ο Πρίγκιπας Αστέρης στο Νησί της Γνώσης (2016 )
-Μικρό Παλλάς
Καμίλ Κλoντέλ-Mudness (2016 )
-Vault
Με το ίδιο μέτρο (2016 )
-Από Μηχανής Θέατρο
Με το ίδιο μέτρο (2016 )
-Bios.Tesla main
Με το ίδιο μέτρο (2016 )
-Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας
Μη χορέψεις (2016 )
-Bios.Tesla Basement
Μηχανή Άμλετ (2016 )
-Σύγχρονο Θέατρο
Μηχανή Άμλετ (2016 )
-Σύγχρονο Θέατρο
Ο Φίλιπ Γκλας αγοράζει μια φραντζόλα ψωμί (2016 )
-104 Κεντρική σκηνή
Ομπίντα (2016 )
-Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» Θέατρο/ κεντρική σκηνή
Παιχνίδια ή ένα φερμουάρ που έχει κολλήσει (2016 )
-Σταθμός
Περσινές βροχές (2016 )
-Bios.Tesla Basement
Σ’ εσάς που με ακούτε (2016 )
-Σημείο
Το τελευταίο πανέρι (2016 )
-El convento del arte
Φάουστ (2016 )
-Δημοτικό θέατρο Πειραιά
Η Μάγια στην Ονειροχώρα (2015 )
-Πειραιώς 131
Η τελευταία μαύρη γάτα (2015 )
-Άλφα. Ιδέα
Θείος Βάνιας (2015 )
-Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου
Ο Φίλιπ Γκλας αγοράζει μια φραντζόλα ψωμί (2015 )
-104 Κεντρική σκηνή
Περσινές βροχές (2015 )
-104 Κεντρική σκηνή
Ποιος το λέει αυτό που λες; (2015 )
-Άβατον
Φάουστ (2015 )
-Δημοτικό θέατρο Πειραιά
Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν (2013 )
-Στέγη γραμμάτων και Τεχνών Ιδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή

eirini aivaliwtouΒασιλική Σύρμα: Δεν υπάρχει περιθώριο ανεμελιάς με όσα παράλογα συμβαίνουν στη ζωή μας
Περισσότερα

Μαρία Μοσχούρη: Το βασικό εμπόδιο της γενιάς μου είναι η δυσκολία της να ενηλικιωθεί

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Ένα «δαίμoνα» της ελληνικής μυθολογίας, ένα πνεύμα των βουνών και των δασών, ένα μυθικό Σάτυρο πρόκειται να υποδυθεί στον «Κύκλωπα» του Ευριπίδη στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου. Τους Σάτυρους στην αρχαιότητα τους αποκαλούσαν «σκιρτόποδες», επειδή χόρευαν με σκιρτήματα, ή «γλευκόποτες» (=κρασοπότες). Ήταν νέοι, θρασείς, σπιρτόζοι, ερωτομανείς και εξαιρετικά φιλόμουσοι και χορευτές, που επιδίδονταν σε ένα σωρό άτιμα πειράγματα και φάρσες. Προσωποποιούσαν τη χαρά της αναπαραγωγής και τη δύναμη της βλάστησης. Μια ανακουφιστική κάθαρση μετά τις δυνατές συγκινήσεις των τραγωδιών. «Σάτυρος είναι να νιώθεις, να ακούς, να μυρίζεις, να σέρνεσαι, να ουρλιάζεις, να τρέχεις, να χτυπάς», λέει η ίδια η ταλαντούχα Μαρία Μοσχούρη στο catisart.gr. Ένα κορίτσι φρέσκο και όμορφο, που έχει αποφοιτήσει από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, και ετοιμάζεται να μοιραστεί με το κοινό ένα δυναμικό εγχείρημα, τον Ιούλιο, σε σκηνοθεσία του Παντελή Δεντάκη. Μικρή το δέμας, γλυκοκάστανη, με ένα πρόσωπο που θυμίζει Γαλλίδα σταρ σε σύγχρονη έκδοση, με αδρές και εκφραστικές γραμμές, μοιάζει με χαμογελαστό κερασάκι –αναμφίβολα εύγευστο. Με κοντά σκουρόχρωμα μαλλιά και έναν όμορφο λαιμό χορεύτριας που σίγουρα θα είχε λατρέψει ο Μοντιλιάνι.
Μη με θεωρήσετε υπερβολική. Δεν έχει σημασία πώς είναι. Σημασία έχει ότι η Μαρία Μοσχούρη μοσχοβολάει ταλέντο. Ταλέντο γνήσιο και ανεξάντλητο. Ξεχωρίζει για τη χαρούμενη διάθεσή της ως άνθρωπος. Ξεχωρίζει και για την επιμονή, το πάθος και την αφοσίωση που δείχνει ως ηθοποιός. Στο «O Θείασως πέζη Κάφκα» (2016) η ερμηνεία της εξέφραζε ένα κοκτέιλ χαριτωμένης σύγχυσης, απορίας, απόλαυσης, κωμικότητας και απόγνωσης. Αφοπλιστική σε συγκίνηση και πειθώ, εκφέροντας έναν ποιητικό λόγο που ακούγεται σαν μουσική παρτιτούρα, στο «Πώς θα ‘ναι ο λυτρωτής μου;» (2016), ένα project της ομάδας Elephas Tiliensis πάνω στο διήγημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες «Το σπίτι του Αστέριου». Εντυπωσιακά ευφάνταστη, μπριόζα  και διασκεδαστική στην παράσταση «Στο μυαλό του Δανιήλ Χαρμς», τη θαυμάσαμε να χειρίζεται το χιούμορ σαν ισορροπιστής. Τα τελευταία χρόνια έχει συμμετάσχει, εκτός των άλλων, και στις παραστάσεις «West Side Story» (2016) και «Το μεγάλο κρεβάτι» (2017). Με το διαπεραστικό της βλέμμα, με την αρμονική της κίνηση και την ιδιαίτερη φωνή της αποδεικνύει περίτρανα κάθε φορά πως έχει ένα ευρύ υποκριτικό ταλέντο.
Μας μιλάει για τα παιδικά της καλοκαίρια στη Χίο, φυσικά για τον «Κύκλωπα», αναφέρεται στη γενιά της, της οποίας θεωρεί πως «το βασικό της εμπόδιο είναι η δυσκολία της να ενηλικιωθεί».
Η δημιουργικότητα είναι σαν τη δύναμη της αγάπης που προσπαθεί να βγει προς τα έξω. Η δημιουργικότητα δεν διδάσκεται. Υπάρχουν ωστόσο κάποια πλάσματα που έχουν το χάρισμα να ορίζουν τις συνθήκες ώστε να συμβεί. Αυτό πιστεύω πως συμβαίνει και με τη Μαρία. Ψάξτε τη, δείτε τη, προσέξτε τη και σίγουρα θα το αντιληφθείτε…

* Γεννήθηκα και μεγάλωσα στον Πειραιά αλλά αισθάνομαι περισσότερο Χιώτισσα. Και οι δύο μου γονείς κατάγονται από ένα μικρό χωριό στη βόρεια Χίο και εκεί περνούσα τα καλοκαίρια μου. Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι τις αμέτρητες κασέτες που άκουγα συνέχεια, τα παιχνίδια με την αδελφή μου, τη θάλασσα, τα βράχια, τα μεγάλα κύματα στο χωριό. Και μόλις θυμήθηκα και έναν υπνόσακο μέσα στον οποίο επέμενε να κοιμάμαι η μαμά μου και τον οποίο μισούσα!

Πώς συνέβη και μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;

* Οι δικοί μου, ενώ δεν είναι καλλιτέχνες αγαπούν πολύ το θέατρο. Κι εγώ από πολύ νωρίς αυτό φανταζόμουν για τον εαυτό μου. Ήμουν και φαντασιόπληκτη μικρή. Μου άρεσε να βάφομαι, μιλούσα μόνη μου, φορούσα περίεργα ρούχα και χόρευα και τραγουδούσα. Αλλά αυτά φαντάζομαι είναι πράγματα που, λίγο πολύ, κάνει κάθε παιδί. Απλώς εγώ είχα στο νου μου πως έτσι ήθελα να ‘ναι η ζωή μου πάντα! Μπλέχτηκα λίγο με τις πανελλήνιες, τα πανεπιστήμια και τη φιλολογία αλλά στο θέατρο γύρισα και μάλιστα πιο συνειδητοποιημένη και πιο αποφασισμένη τη δεύτερη φορά. Για αυτή μου την απόφαση σπάνια προβληματίζομαι, νομίζω -ακόμα- είμαι καλά εδώ που είμαι.

Ποιοι από τους καθηγητές σου άφησαν τη σφραγίδα της διδασκαλίας τους στον τρόπο υποκριτικής σου και σε βοήθησαν συνολικά;

* Όταν αποφάσισα πως θέλω να δώσω εξετάσεις για τη Δραματική γνώρισα τυχαία τον Δημήτρη Αγαρτζίδη και τη Δέσποινα Αναστάσογλου που με βοήθησαν με την προετοιμασία. Αυτοί είναι οι πρώτοι μου δάσκαλοι και σημερινοί φίλοι μου. Τους ευγνωμονώ πάντα γιατί με επηρέασαν συνολικά και βαθιά σε μια φάση ζωής πολύ καίρια. Από τα χρόνια της σχολής κρατάω τον Ακύλλα Καραζήση, τη Χαρά Κεφαλά, τον Σάββα Κυριακίδη, την Ελένη Σκότη και την αγαπημένη Μάρθα Φριντζήλα για όλα τα πολύτιμα που μοιραστήκαμε. Και άφησα για το τέλος την Αμάλια Μπέννετ και τον Διονύση Καψάλη για την έμπνευση που χάρισαν αυτά τα τρία χρόνια. Ο δάσκαλος που αφήνει σφραγίδα είναι ο δάσκαλος ο οποίος σκάβει μέσα σου περιοχές που πριν δεν ήξερες ότι υπήρχαν. Και είναι πάντα γενναιόδωρος και αληθινός.

Το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου πρόκειται να παίξεις στον «Κύκλωπα» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη. Πώς νιώθεις για το θεατρικό βάπτισμά σου στη Μικρή Επίδαυρο;

* Νιώθω ανυπόμονη, περίεργη και ανήσυχη! Είμαι όμως και χαρούμενη γιατί μου αρέσει πολύ το συγκεκριμένο θέατρο και μου αρέσουν και οι άνθρωποι που συνεργάζομαι. Γενικά την Επίδαυρο σαν τόπο την έχω συνδέσει με πολλές και όμορφες αναμνήσεις από μικρή.

Ποιος είναι ο ρόλος σου στην παράσταση;

* Στην παράσταση υποδύομαι έναν από τους Σάτυρους που είναι αιχμάλωτοι του Κύκλωπα στην Αίτνα και που θα απελευθερωθούν μετά την τύφλωση του Πολύφημου από τον Οδυσσέα. Το να γίνω ένα πλάσμα μυθικό, ανάμεσα σε άνθρωπο και ζώο είναι απαιτητικό, γοητευτικό και τρομερά εκτονωτικό -όπως φαίνεται! Όσο προχωρούν οι πρόβες καταλαβαίνω πως Σάτυρος είναι να νιώθεις, να ακούς, να μυρίζεις, να σέρνεσαι, να ουρλιάζεις, να τρέχεις, να χτυπάς και άλλα παρόμοια. Μια μέρα στην πρόβα η Άννα (σ.σ.: Άννα Καλαϊτζίδου), που υποδύεται τον Οδυσσέα, είπε αυτή την πολύ ωραία λέξη για τους Σάτυρους: Αισθησιαρχία!

Στην ευριπίδεια εκδοχή του Κύκλωπα διαπιστώνονται ενδιαφέρουσες αποκλίσεις από το ομηρικό πρότυπο. Τι έχεις να πεις στους θεατές για το έργο;

* Η βασικότερη διαφορά είναι η ύπαρξη του Σειληνού και των Σατύρων στην Αίτνα. Αυτό είναι μια αναγκαία προσθήκη του Ευριπίδη γιατί χωρίς χορό Σατύρων δεν έχουμε Σατυρικό Δράμα. Κάτι άλλο αρκετά σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι το σχέδιο του Οδυσσέα να τυφλώσει τον Κύκλωπα δεν είναι ένα απλό σχέδιο διάσωσης αλλά πρώτα και κύρια σχέδιο εκδίκησης για τον χαμό τον δύο συντρόφων του. Στον Όμηρο η τύφλωση πρέπει να πραγματοποιηθεί γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος να βγουν από τη σπηλιά. Στον Ευριπίδη, ο Οδυσσέας είναι ήδη έξω από τη σπηλιά όταν ανακοινώνει το σχέδιο. Το έργο είναι ένα παραμύθι με ανθρώπους και τέρατα και, όπως σε όλα τα παραμύθια, υπάρχουν κόσμοι που διαρκώς συγκρούονται. Το ενδιαφέρον στην ανάγνωση του Παντελή Δεντάκη για τον ευριπίδειο Κύκλωπα είναι ότι κανείς δεν είναι μόνο και πάντα καλός ή κακός. Ο καταπιεσμένος είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να καταπιέσει. Αυτός που τρώει ξύλο όταν του δοθεί η ευκαιρία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ρίξει ξύλο. Και οι ρόλοι μπορεί να εναλλάσσονται διαρκώς και εις τους αιώνας των αιώνων…

Ποιος είναι ο εχθρός της σκέψης, της ικανότητας για δημιουργία;

* Η αδράνεια, ο φόβος, η κούραση, η τεμπελιά, η αδιαφορία είναι κάποιοι εχθροί και οι μάχες μαζί τους δεν τελειώνουν ποτέ.

Έχει σημασία να λειτουργούμε ομαδικά; Κυρίως στο θεατρικό χώρο;

* Η ομαδικότητα στο θέατρο είναι μια συνθήκη για την οποία έχουν ειπωθεί πολλά. Όσο μεγαλώνω καταλαβαίνω πως είναι λάθος να περιμένουμε την ομαδικότητα σαν ένα μικρό θαύμα που ίσως και να συμβεί άθελά μας. Για την ομαδικότητα πρέπει να εργαζόμαστε. Και εννοώ έμπρακτα, κατά τη διάρκεια της πρόβας, πάνω στη δουλειά, όχι στα λόγια. Ναι, είναι σημαντικό ζήτημα και δεν θέλει κουβέντες, θέλει ώρες δουλειάς.

Ποιο πιστεύεις ότι είναι το χρέος της γενιάς σου και ποια τα βασικά της εμπόδια;

* Το χρέος της δεν είμαι σίγουρη ότι το ξέρω. Το βασικό της εμπόδιο είναι η δυσκολία της να ενηλικιωθεί νομίζω. Η υπερπροστασία στην οποία μεγαλώσαμε μας μουδιάζει και οι παντός είδους δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε σε συνδυασμό με την τρομολαγνεία της εποχής μας μάς προκαλούν έναν φόβο που σχεδόν μας ακινητοποιεί. Υπάρχει ο κίνδυνος να μείνουμε αιώνια τα παιδιά των γονιών μας, οι μαθητές των δασκάλων μας, οι υποτελείς των ανωτέρων μας. Αυτή μας την τάση ναι, είναι μάλλον χρέος μας να την πολεμήσουμε. Με θάρρος και θράσος αν χρειαστεί. Δεν έχω χάσει ακόμα την πίστη μου στη γενιά μου.

«Στο μυαλό του Δανιήλ Χαρμς»

Έχεις παίξει σε παραστάσεις που δημιουργήσατε μόνοι σας συνάδελφοί σου νέοι ηθοποιοί και συντελεστές. Ποια προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, δημιουργήθηκαν σε αυτές τις περιπτώσεις;

* Οι παραστάσεις που κάνω με νέους ηθοποιούς και σκηνοθέτες είναι πάντα από τις πιο αγαπημένες μου. Είμαστε άνθρωποι που προερχόμαστε από την ίδια γενιά, με παρόμοιες προσλαμβάνουσες, εκπαίδευση, προβλήματα, ανησυχίες. Και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να θέλουμε, μέσα από τις παραστάσεις, να μιλήσουμε για παρόμοια πράγματα με παρόμοιο τρόπο. Είναι ωραίο να ξέρεις πως είσαι με τους δικούς σου και πως έχετε όλοι την ίδια λύσσα να μιλήσετε για αυτό που σας απασχολεί. Το πρώτο πρόβλημα που εντοπίζω σε αυτό είναι πολλές δουλειές με ίδια ή παρόμοια προβληματική. Παγίδα στην οποία πέφτουμε συχνά νομίζω! Το δεύτερο είναι πιο πρακτικό και έχει να κάνει με τις σχέσεις μέσα στον θίασο. Όταν κάνεις μια επαγγελματική δουλειά με τους φίλους σου υπάρχουν πράγματα που πρέπει να διασφαλίζονται, να προστατεύονται και να τηρούνται μέσα στην πρόβα και αυτό θέλει μια συνεχή φροντίδα από όλους. Είναι πολύ εύκολο να παρασυρθείς όταν οι συνεργάτες σου είναι και φίλοι σου.

Η θέση του καλλιτέχνη είναι πάντα απέναντι από την εξουσία;

* Δεν μπορώ να φανταστώ άλλη θέση για τον καλλιτέχνη.

«O Θείασως πέζη Κάφκα». Η Μαρία Μοσχούρη με τη Νατάσα Εξηνταβελόνη και τη Νάνσυ Σιδέρη

Η ζωή του καλλιτέχνη έχει αγωνίες, έρευνα, απογοητεύσεις και συνεχές τρέξιμο. Πώς προσαρμόζεις την καθημερινότητά σου και πώς προετοιμάζεσαι ψυχολογικά για τυχόν αντιξοότητες;

* Προσπαθώ να κοιμάμαι, να τρώω καλά και να γυμνάζομαι. Αυτά για το σώμα. Με όσα δεν είναι σώμα δεν τα καταφέρνω πάντα. Είναι στιγμές που καταλαβαίνω πως το παράκανα και τότε σταματάω και λέω στον εαυτό μου «τώρα το παράκανες». Ίσως αργώ λίγο αλλά το λέω. Και τότε χρειάζεται να συζητήσω μαζί μου και συνήθως τα βρίσκουμε μετά. Δεν είναι σοφή προετοιμασία αλλά με προστατεύει με έναν τρόπο, έστω και κατόπιν εορτής.

Τι σε κάνει να πλήττεις;

* Τα παιχνίδια με τράπουλα, τα περισσότερα επιτραπέζια παιχνίδια και η τηλεόραση.

«Πώς θα ‘ναι ο λυτρωτής μου;»

Σε ποια θεατρικά έργα θα ήθελες να παίξεις και ποιους ρόλους να υποδυθείς; Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;

* Δεν κάνω ποτέ τόσο συγκεκριμένα όνειρα. Αν λαχταράς κάτι πολύ συγκεκριμένο και δεν έρθει όπως το φαντάζεσαι μετά το βιώνεις σαν αποτυχία. Μου φαίνεται σκληρό να βάλω τον εαυτό μου σε κάτι τέτοιο. Αφήνω ανοιχτό το ενδεχόμενο να με συναντήσει κάτι που δεν είχα φανταστεί ποτέ! Θέλω όμως πολύ να κάνω κινηματογράφο και δεν μου έχει συμβεί από τότε που τέλειωσα τη σχολή. Όσο για τους συγγραφείς, αγαπώ τον Τσέχωφ, τον Μπέκετ, τους τραγικούς, τον Βέντεκιντ, τον Πέτερ Βάις, τον Χάουαρντ Μπάρκερ, τον Ιβάν Βιριπάεφ (και κάποιους ξεχνάω σίγουρα). Ο Βιριπάεφ είναι ο αγαπημένος μου εν ζωή θεατρικός συγγραφέας.

H δημοσιότητα βοηθά τον καλλιτέχνη;

* Φαντάζομαι πως ναι, είναι όμως βέβαιο ότι δημιουργεί και δυσκολίες. Η δημοσιότητα είναι μια κατάσταση προς διαχείριση, έτσι μου φαίνεται.

Αν βρισκόσουν τώρα μπροστά σε ένα παράθυρο, τι τοπίο θα ήθελες να έβλεπες;

* Τη θάλασσα σίγουρα.

«Στο μυαλό του Δανιήλ Χαρμς»

Πώς είναι η καθημερινότητά σου και ποιες οι αγαπημένες σου συνήθειες;

* Καθημερινότητα πολύ συγκεκριμένη δεν έχω γιατί εξαρτάται από τις υποχρεώσεις μου στο θέατρο. Είναι περίοδοι που τρέχω σαν τρελή και άλλες που κάθομαι. Όσο για τις συνήθειές μου: με χαλαρώνει να κάθομαι στον υπολογιστή και να χαζεύω, τρώω μικρές μερίδες και συχνά, μου αρέσει να κάνω βόλτες μόνη, μου αρέσει να πηγαίνω στο μάθημα χορού μου, μου αρέσει να πίνω μπίρες με τους φίλους μου, το βράδυ συνήθως διαβάζω το βιβλίο μου και αγαπάω πολύ τον ύπνο και τα όνειρα.

Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;

* Το «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια» της Χάρπερ Λι.

Ποιο είναι το προσωπικό σου καταφύγιο;

* Η φύση, ο ύπνος, αυτοί που αγαπώ.

Τέλος, ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Συμβιώνεις με κάποιο κατοικίδιο;

* Μέχρι το Πάσχα συγκατοικούσα με την Πακίτα, τη γάτα μου. Δυστυχώς σκοτώθηκε από αμάξι. Τα ζώα είναι σοφά και χαζά ταυτόχρονα, τα αγαπώ!

O «Κύκλωπας» του Ευριπίδη

Ένας κόσμος αντρικός, ωμός και βίαιος, κόσμος αλληλοεξόντωσης και ανθρωποφαγίας, όπου το δίκαιο ορίζεται από τον εκάστοτε ισχυρό. Στη χώρα των Κυκλώπων ο ξένος δεν περιθάλπεται, δεν φιλοξενείται, γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης ή κατασπαράσσεται. Εκεί δεν μπορείς να είσαι ούτε καλός ούτε κακός. Εκεί μπορείς να είσαι μόνο φοβισμένος και απελπισμένος ή σκληρός και ανελέητος. Τα πρόσωπα του Ευριπίδη ακροβατούν ανάμεσα στην ελαφράδα, τη γελοιότητα, την πονηριά, τον καιροσκοπισμό, την ηθική παρακμή, την αγριότητα. Γελοιοποιούν και γελοιοποιούνται. Συντρίβουν και συντρίβονται.
Η παράσταση, με αποκλειστικά γυναικεία διανομή, διερευνά αυτόν τον άκρως αντρικό κόσμο, μέσα από τη γυναικεία φύση. Μέσα από τον ψυχισμό, τα εκφραστικά μέσα, το σώμα της γυναίκας. Και αναζητά την ισορροπία ανάμεσα στο σοβαρό και το γελοίο, ανάμεσα στο σπλάτερ και την κωμωδία.
Στο κείμενο της παράστασης έχουν προστεθεί αποσπάσματα από την Οδύσσεια και από τον Κύκλωπα του Θεόκριτου, σε μεταφράσεις Παντελή Μπουκάλα
* Με αγγλικούς υπέρτιτλους

Συντελεστές

Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας
Σκηνοθεσία: Παντελής Δεντάκης
Σκηνικά – Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Επιμέλεια κίνησης: Ερμής Μαλκότσης
Μουσική: Λευτέρης Βενιάδης
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Βοηθοί σκηνοθέτη: Έφη Ρευματά, Θανάσης Ζερίτης
Βοηθός Σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Μυρτώ Κοσμοπούλου
Παίζουν: Στεφανία Γουλιώτη (Κύκλωπας), Άννα Καλαϊτζίδου (Οδυσσέας), Αλεξάνδρα Αϊδίνη (Σιληνός), Νεφέλη Μαϊστράλη, Μαρία Μοσχούρη, Αμαλία Νίνου, Μυρτώ Πανάγου, Ελένη Τσιμπρικίδου (Σάτυροι), Έφη Ρευματά (Kομπάρσος)
Παραγωγή: Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου

Πληροφορίες

Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου
21-22 Ιουλίου 2017
21:30
Τιμές εισιτηρίων
Κανονικό: Από 20€ έως 25€
Φοιτητικό: 10€
ΑΜΕΑ: 5€
Ανέργων: 5€

  • Σχετικοί σύνδεσμοι

Δανιήλ Χαρμς – Παρουσίαση παράστασης

Ο θείασως πέζη Κάφκα – Παρουσίαση παράστασης

Το Σπίτι του Αστερίου

 

eirini aivaliwtouΜαρία Μοσχούρη: Το βασικό εμπόδιο της γενιάς μου είναι η δυσκολία της να ενηλικιωθεί
Περισσότερα

Λάζαρος Βαρτάνης: «Περιμένω σαν παιδάκι κρυμμένο σε μια γωνία, να μου φανερωθεί το επόμενο παιχνίδι»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Από τους ηθοποιούς που μας οδηγούν στην αλήθεια μέσα από την έκπληξη, μέσα από τη συγκίνηση, μέσα από το παιχνίδι της σκηνής. Ο Λάζαρος Βαρτάνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι απόφοιτος της δραματικής σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Έχει λάβει μέρος σε παραστάσεις των Κ.Θ.Β.Ε., Εθνικού Θεάτρου, Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Angelus Nonus, Νέου Θεάτρου Θεσσαλονίκης, Σχήματος Εκτός Άξονα, Ομάδας Αρένα, 104, Επί Κολωνώ, Σύγχρονου Θεάτρου, Cartel. Συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τους σκηνοθέτες Αλέξανδρο Σωτηρίου, Έλλη Παπακωνσταντίνου, Κώστα Γάκη, Γλυκερία Καλαϊτζή, Ρούλα Πατεράκη, Νίκο Βουδούρη, Κωνσταντίνο Ρήγο, Δαμιανό Κωνσταντινίδη, Γιάννη Ρήγα, Ισίδωρο Σιδέρη, Έφη Γούση, Δημήτρη Κουρούμπαλη – Φρόσω Κορρού, Λίλλυ Μελεμέ, Θοδωρή Βουρνά και Κωνσταντίνο Ασπιώτη. Το «Αρμαντέιλ», το «2013 / Melina M.», το «Innerview», το «Να ‘ρθω μαζί σου;», το «Στα Σκοτεινά – Making Movies» και το «Εκτός Ορίων» είναι μερικές μόνο από τις παραστάσεις στις οποίες τον έχουμε δει και μας έχει ευχάριστα ξαφνιάσει, κάνοντας το παρελθόν και το μέλλον μέρος του παρόντος μας. Ένας καλλιτέχνης με αληθινή μόρφωση, με επίγνωση του τι είναι πραγματικό και απαραίτητο, τόσο καλά κρυμμένο σε κοινή θέα γύρω μας. Στις 9 Ιουνίου και στις 10 Ιουνίου πρόκειται να μας παρουσιάσει στην κεντρική σκηνή του θεάτρου «Επί Κολωνώ» τον μονόλογο «Mall» του Αναστάση Πινακουλάκη. To έργο αφορά τη φανταστική ιστορία αρπαγής ενός ανήλικου αγοριού από έναν πωλητή του καταστήματος παιχνιδιών «Neverland». Όνομα που παραπέμπει στο κλασικό παραμύθι του James Barrie, «Πίτερ Παν» (Peter Pan). Αυτό που δυσχεραίνει εξαρχής την ανακριτική διαδικασία είναι ότι οι κάμερες ασφαλείας δεν συνδέουν τον φερόμενο ως δράστη και το αγνοούμενο αγόρι. Τελικά -διερωτάται ο θεατής- είναι η Neverland το κατάστημα παιχνιδιών που κανένα παιδί δε θα θέλει να φύγει; Στην παράσταση η δημιουργική φαντασία διαμορφώνει ένα καθαρά φανταστικό σύμπαν που, παρά τη φαινομενική «παιδικότητά» του, συνδιαλέγεται με τα θέματα της ενηλικίωσης, της επιλογής, της βίας και του θανάτου. Ο Λάζαρος αναλαμβάνει, για άλλη μια φορά, ένα ρόλο – πρόκληση με μεγάλη ανυπομονησία και περιμένει «σαν παιδάκι κρυμμένο σε μια γωνία, να του φανερωθεί το επόμενο παιχνίδι».

Λάζαρε, μίλησέ μας για την παράσταση – μονόλογο, «Mall», στην οποία παίζεις.

* Η ιστορία του «Mall» γράφτηκε με αφορμή δύο γεγονότα, ένα δημοσιοποιημένο κι ένα από τον εμπειρικό κόσμο του συγγραφέα, του Αναστάση Πινακουλάκη. Το δημοσιοποιημένο αληθινό γεγονός, αφορά την προσπάθεια απαγωγής ενός ανήλικου κοριτσιού από εμπορικό κέντρο του Αμαρουσίου. Ο δράστης οδήγησε το θύμα του στις τουαλέτες των αντρών και το μεταμφίεσε σε αγόρι. Η άμεση δράση του συστήματος ασφαλείας, έκλεισε κάθε έξοδο διαφυγής για δράστη και θύμα με αποτέλεσμα το παιδί να επιστρέψει στους φυσικούς του γονείς εντός μίας ώρας από την εξαφάνισή του.
Το έργο μας ασχολείται με την απαγωγή ενός 9χρονου αγοριού από εμπορικό κατάστημα της Αθήνας. Ο Χρήστος Λαζάρου –ο χαρακτήρας που υποδύομαι– υπάλληλος σε ένα κατάστημα που λέγεται «Neverland», εμφανίζεται ως μάρτυρας στο αστυνομικό τμήμα. Η μαρτυρία του τον οδηγεί αυτόματα στον ανακριτή και καταδικάζεται σχεδόν αμέσως για έγκλημα πρώτου βαθμού.
Είναι ένας ρόλος – πρόκληση. Έχω μεγάλη ανυπομονησία να βγω και να αφηγηθώ αυτή την πολύ ιδιαίτερη ιστορία.

Σε ποιους θεατές απευθύνεται;

* Απευθύνεται σε όλους τους –ενήλικες– θεατές ανεξαρτήτου επαγγέλματος, φύλου, σεξουαλικής προτίμησης, εθνικότητας κ.τ.λ.

Τελικά τι είναι η Neverland το κατάστημα παιχνιδιών που κανένα παιδί δε θα θέλει να φύγει;

* Ένα νεκροταφείο ψυχών. Οι υπάλληλοι τρέχουν σαν παλαβοί εκτελώντας εντολές από τους ανωτέρους τους για μερικά ευρώ και οι γονείς αφήνουν τα παιδιά τους μπροστά από τα ράφια με τα παιχνίδια για να κάνουν τα ψώνια τους σε άλλα καταστήματα ή να ασχοληθούν με τα κινητά τους. Όλα αυτά καλυμμένα με ένα πέπλο ευτυχίας, παιχνιδιού και ανάλαφρης μουσικής. Θεωρώ την επιλογή του ονόματος –«Η Χώρα του Ποτέ»– ευφυή.

Ποιος είναι ο εχθρός της σκέψης, της ικανότητας για δημιουργία;

* Ο φόβος. Μέχρι να φτάσω τα 30 ήταν πολύ καλός μου φίλος. Μετά τον βαρέθηκα και αποφάσισα να μην τα λέμε συχνά. Για να δημιουργήσεις κάτι πρέπει να απεμπλακείς από τέτοιες αλλεργίες.

Τι θα ήθελες να αποκομίσει ο θεατής μετά την παρακολούθηση της παράστασής σας;

* Όσοι φίλοι έχουν δει περάσματα της παράστασης, μέχρι τώρα, αντέδρασαν διαφορετικά. Άλλοι τον κατάλαβαν τον Χρήστο μου, άλλοι θύμωσαν με τις πράξεις του, άλλοι συγκινήθηκαν βαθιά… Σίγουρα όμως όλοι το συζητούσαν για ώρα μετά. Αυτό θα ήθελα. Βγαίνοντας από την παράσταση να υπάρξει υλικό για κουβέντα και σκέψη.

Πιστεύεις ότι το θέατρο μπορεί να δώσει λύσεις;

* Λύσεις δεν ξέρω αν μπορεί να δώσει. Τροφή για σκέψη, σίγουρα ναι.

Εμπορικό και ποιοτικό θέατρο μπορούν να συμβαδίσουν;

* Αντιλαμβάνομαι το θέατρο ως καλλιτεχνική ανάγκη και δημιουργία. Δεν αγαπώ τις ταμπέλες. Υπάρχουν, το γνωρίζω, αλλά ο καθένας είναι ελεύθερος να κάνει σ’ αυτή τη δουλειά ό,τι τον εκφράζει και τον κάνει ευτυχισμένο. Το δικό μου «θέλω» έχει να κάνει με την αισθητική και τον σεβασμό. Αν αυτό είναι ποιοτικό ή εμπορικό δεν ξέρω.

Τι σε συνδέει με το θέατρο «Επί Κολωνώ», όπου για δεύτερη φορά παίζεις σε παράσταση;

* Ξανά στο «Off-Off» του «Επί Κολωνώ» ύστερα από σχεδόν 4 χρόνια. Η πρώτη φορά ήταν το 2013, με την παράσταση «2013 / Melina M.» σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ασπιώτη. Μια αγαπημένη μου δουλειά που συνεχίστηκε εκεί για μήνες μετά. Καταλαβαίνετε ότι είμαι συναισθηματικά δεμένος με το συγκεκριμένο θέατρο. Είναι ένας χώρος που με εκφράζει σε όλα του.

Νιώθεις άγχος για το επόμενο βήμα σου και ποιο θα είναι αυτό;

* Δεν θα το έλεγα άγχος αλλά προσμονή. Περιμένω σαν παιδάκι κρυμμένο σε μια γωνία, να του φανερωθεί το επόμενο παιχνίδι.

Τι σε κάνει να πλήττεις;

* Οι αγενείς, οι μίζεροι, οι ρατσιστές, οι… αχιούμοροι άνθρωποι. Δυστυχώς τους συναντώ καθημερινά.

Τι ρόλο παίζει η φαντασία στη ζωή σου και στην τέχνη σου;

* Νιώθω ότι είμαι πρακτικός άνθρωπος. Δεν ξέρω αν χρησιμοποιώ τη σωστή λέξη αλλά σίγουρα ένα και ένα κάνουν δύο. Όχι τρία. Το κληρονόμησα από τη μαμά μου. Βέβαια στο θέατρο χρειάζεται και το άλλο. Εκεί ένας συνδυασμός φαντασίας και πρακτικότητας λειτουργεί μάλλον καλά.

Ποιο είναι το προσωπικό σου καταφύγιο;

* Οι φίλοι μου, το σπίτι μου, το να μαζευόμαστε και να βλέπουμε ταινίες.

Πώς βιώνεις την καθημερινότητα;

* Με πολύ τρέξιμο. Πρόβες, διάβασμα για τις πρόβες σε μετρό και λεωφορεία, δουλειά εκτός θεάτρου –χρειάζεται κι αυτή.

Τι λαχταράς να αδράξεις από τη ζωή;

* Την κάθε στιγμή. Δεν θέλω να αφήνω λεπτό να χάνεται.

Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτή την εποχή;

* Αυτή την περίοδο διαβάζω παιδικά παραμύθια στο πλαίσιο των προβών για το «Mall». Ο Αναστάσης μου φέρνει κάθε φορά και ένα διαφορετικό. Το αγαπημένο μου όλων είναι το «Άγαλμα που κρύωνε».

Ελπίζεις σε ένα καλύτερο αύριο;

* Αλίμονο αν δεν ήλπιζα. Είμαι ένας νέος άνθρωπος με όνειρα που δεν επιτρέπω εύκολα να μου τα κόψουν!

 

Ταυτότητα της παράστασης

Παρασκευή 9 Ιουνίου στις 20:45 & Σάββατο 10 Ιουνίου στις 22:00
«Mall»

  • Συντελεστές:
    Θεατρική Ομάδα Neverlanders
    Κείμενο / Σκηνοθεσία: Αναστάσης Πινακουλάκης
    Διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Έφη Γκαραβέλα
    Επιμέλεια κίνησης: Κορίνα Κόκκαλη
    Φωτισμοί: Τάκης Λυκοτραφίτης
    Φωτογραφίες / Βίντεο: Πάτροκλος Σκαφιδάς
    Ερμηνεύει ο Λάζαρος Βαρτάνης

Η παράσταση «Mall» από την ομάδα Neverlanders κάνει πρεμιέρα στο φεστιβάλ Off Off Athens 2017 του θεάτρου Επί Κολωνώ, την Παρασκευή 9 Ιουνίου. Το «Mall» είναι έργο του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Αναστάση Πινακουλάκη και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην σκηνή.

  • Υπόθεση: Μετά την κήρυξη αγνοούμενου ενός 9χρονου αγοριού από εμπορικό κατάστημα της Αθήνας, ο Χρήστος Λαζάρου, υπάλληλος του «Neverland», εμφανίζεται ως μάρτυρας στο αστυνομικό τμήμα. Η μαρτυρία του τον οδηγεί αυτόματα στον ανακριτή και καταδικάζεται σχεδόν αμέσως για έγκλημα πρώτου βαθμού. Παραμένει όμως ζητούμενο της ανακριτικής διαδικασίας κι αναπάντητο ερώτημα της κοινής γνώμης, με ποιον τρόπο έφυγε το 9χρονο αγόρι από το «Mall» και πού βρίσκεται αυτή τη στιγμή αφού οι κάμερες ασφαλείας δεν αποτελούν τεκμήριο της ομολογίας του φερόμενου ως δράστη.

Η φανταστική ιστορία του «Mall» γράφτηκε με αφορμή δύο αληθινά γεγονότα, ένα δημοσιοποιημένο κι ένα αναδυμένο από τον εμπειρικό κόσμο του συγγραφέα. Το δημοσιοποιημένο αληθινό γεγονός, αφορά την προσπάθεια απαγωγής ενός ανήλικου κοριτσιού από εμπορικό κέντρο του Αμαρουσίου. Ο δράστης οδήγησε το θύμα του στις τουαλέτες των αντρών και το μεταμφίεσε σε αγόρι με σκοπό να το φυγαδεύσει διακριτικά. Η άμεση δράση του συστήματος ασφαλείας, έκλεισε κάθε έξοδο διαφυγής για επίδοξο δράστη και θύμα με αποτέλεσμα το παιδί να επιστρέψει στους φυσικούς του γονείς εντός μιας ώρας από την εξαφάνισή του. Το έργο «Mall» διερωτάται τι θα συνέβαινε αν οι γονείς δεν είχαν αναζητήσει άμεσα το παιδί τους, ή αν ακόμα εκείνο είχε συνειδητά επιλέξει να φύγει με κάποιον άγνωστο.

Το έργο αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας μονολόγων υπό τον τίτλο «Η πικρή τριλογία του νεοφασισμού», η οποία θέλει να δώσει ζωτικό χώρο στις μεγαλύτερες φοβίες των σύγχρονων ανθρώπων του παγκοσμιοποιημένου μοντέλου ζωής ή αλλιώς των εντελώς δικών μας εγκληματιών. Αντίστοιχα, στο «Υγρασία στους Τοίχους», η Νομική Αθηνών δέχεται τρομαχτικό χτύπημα, ενώ στο «Το αγόρι μου είναι ο Hugo Boss», ένα μανεκέν πληγώνεται από τα νέα Δεκεμβριανά.

Η ομάδα Neverlanders

Η ομάδα Neverlanders αποτελείται από νέους καλλιτέχνες που συναντιούνται για τη δημιουργία της παράστασης «Mall». Το όνομα της ομάδας προέρχεται από το κατάστημα παιχνιδιών όπου εργάζεται ο χαρακτήρας του έργου. Στη δική μας Χώρα του Ποτέ γινόμαστε Τζεντάι και Iron Man…

  • Συντελεστές:
    Κείμενο-Σκηνοθεσία: Αναστάσης Πινακουλάκης
    Διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Έφη Γκαραβέλα
    Επιμέλεια κίνησης: Κορίνα Κόκκαλη
    Φωτισμοί: Τάκης Λυκοτραφίτης
    Φωτογραφίες-τρέιλερ: Πάτροκλος Σκαφιδάς
    Ερμηνεύει ο Λάζαρος Βαρτάνης
  • Πληροφορίες:
    Mall, του Αναστάση Πινακουλάκη
    Off Off Athens 2017 – Επί Κολωνώ
    Ημέρες κι ώρες παραστάσεων: Παρασκευή 9 Ιουνίου στις 20:45 & Σάββατο στις 10 Ιουνίου στις 22:00
    Χώρος: Κεντρική Σκηνή
    Εισιτήρια: 5 ευρώ
    Τηλέφωνο θεάτρου: 210.5138067
    Διεύθυνση: Λένορμαν και Ναυπλίου 12
  • Εισιτήρια: https://www.viva.gr/tickets/theater/epi-kolono/off-off-athens-theater-festival-2017/
    ή στα ταμεία του θεάτρου
  • Λάζαρος Βαρτάνης – παλαιότερη συνέντευξη στο catisart.gr
  • Δείτε το τρέιλερ:
eirini aivaliwtouΛάζαρος Βαρτάνης: «Περιμένω σαν παιδάκι κρυμμένο σε μια γωνία, να μου φανερωθεί το επόμενο παιχνίδι»
Περισσότερα