Κριτική παρουσίαση

«Κοριολανός», ένας διαχρονικός ήρωας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε μια εποχή που μοιάζει με τη σημερινή

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Ο «Κοριολανός» γράφτηκε το 1606-1607 και η πλοκή του εξυφαίνεται με κύριο υλικό την υπερηφάνεια που αγγίζει τα όρια της έπαρσης. Ο Γάιος Μάρκιος Κοριολανός, γενναίος στρατηγός των Ρωμαίων, έρχεται σε σύγκρουση με τους συμπατριώτες του, αυτό το «πολυκέφαλο πλήθος» αλλά και με τη ρωμαϊκή Σύγκλητο και καταλήγει να ζητήσει τη βοήθεια του Αουφίδιου, στρατηγού των Βόλσκων, εχθρών των Ρωμαίων. Το τέλος του έργου και η δολοφονία του ήρωα Κοριολανού από συνωμότες καταδεικνύουν για άλλη μια φορά την αποστροφή του Σαίξπηρ για το ανώνυμο πλήθος, αυτή την «πρόστυχη μάζα», όπως λέει ο ίδιος.

Χρειάζεται έμπνευση αλλά και θάρρος για να μεταφέρεις τη Ρώμη του 4ου π.Χ. αιώνα σε μια εποχή που λίγο ως πολύ θυμίζει το σήμερα. Πόσω μάλλον όταν αυτή η Ρώμη είναι η Ρώμη του «Κοριολανού», που μαζί με τον «Ιούλιο Καίσαρα», τον «Τίτο Ανδρόνικο» και το «Αντώνιος και Κλεοπάτρα», εντάσσεται στα λεγόμενα «ρωμαϊκά έργα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Το θέατρο «Σημείο» παρουσιάζει τον «Κοριολανό» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Διαμαντή. Η τελευταία τραγωδία του Σαίξπηρ (1606/-07), ένα από τα σημαντικότερα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, το οποίο στην Ελλάδα έχει παρουσιαστεί μόνον άλλες τέσσερις φορές, εξετάζεται εδώ κάτω από νέο φως, απογυμνωμένο από κάθε περιττό στοιχείο, μέσα σ’ ένα βίαιο και ηρωικό σύμπαν.

Ένας εξαμελής θίασος υψηλών αξιώσεων: Ιωάννης Παπαζήσης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Στάθης Μαντζώρος, Ορόρα Μαριόν, Άρτεμις Γρύμπλα, Νικόλας Μίχας, υπό την καθοδήγηση ενός εξαιρετικά νέου, αλλά δοκιμασμένου σκηνοθέτη, αναλαμβάνει να αναπαραστήσει την ιστορία του μεγάλου ιδεολόγου που προτίμησε να βαδίσει ενάντια στην ίδια του την πατρίδα, παρά να προδώσει τις ιδέες του.

Ποιητικό μανιφέστο

Ο ποιητής της «Έρημης Χώρας», ο T.S. Elliot, περιγράφει τον «Κοριολανό» ως το μεγαλύτερο τραγικό επίτευγμα του Σαίξπηρ, ανώτερο ακόμη κι αυτού του «Άμλετ». Σε ένα διαχρονικά σημαντικό ποιητικό μανιφέστο, γραμμένο προ τεσσάρων αιώνων, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την απέχθεια του ηγέτη προς τον πληβείο λαό, όσο και το αληθινά στυγερό πρόσωπο της εξουσίας που αποτείνεται ως φόρος τιμής στη μάνα-φετίχ. Ο στρατηγός που έσωσε τη Ρώμη από τους Βόλσκους του ζηλευτού πολεμιστή Αουφίδιου, ονομάστηκε Κοριολανός σε μια δόξα που έγινε όνειδος, καθώς ο γενναίος αλλά απόλυτα ασυμβίβαστος στρατηλάτης γύρισε την πλάτη του σε Σύγκλητο και λαό, με αποτέλεσμα οι πολιτικοί του αντίπαλοι να επιτύχουν την εξορία του.

Η σχέση λαού-εξουσίας, αλλά και λαού-ηγέτη αναλύονται εδώ πιο πολύ απ’ οποιοδήποτε άλλο έργο του μεγάλου δραματουργού, ενώ ταυτόχρονα γλαφυρές διηγήσεις και σοφοί μονόλογοι συμπληρώνουν ψηφίδα την ψηφίδα το ρωμαϊκό μωσαϊκό που δεν είναι πολύ διαφορετικό απ’ αυτό της κοινωνίας στην ελισαβετιανή εποχή.

Όταν η Ρώμη απειλείται από έναν παλιό εχθρό, η πόλη καλεί ξανά σε βοήθεια τον ήρωα και υπερασπιστή της, τον Κοριολανό. Υπάρχουν όμως και πολλοί εχθροί για τον ήρωα στην πατρίδα… Ο λιμός απειλεί την πόλη και η φτώχεια δυναμώνει την οργή και την ανάγκη των πολιτών για αλλαγή. Ο Κοριολανός γυρνώντας από το πεδίο της μάχης έχει τώρα να παλέψει με την ποταπότητα της πολιτικής και να έλθει αντιμέτωπος με την οργίλη φωνή ενός ταλαιπωρημένου λαού.

Το έργο συνδυάζει τη μεγαλοπρέπεια με τον σκεπτικισμό, η δε υψηλή του ποίηση αναμειγνύεται με τους λυρικούς τόνους και τα μεγάλα πάθη.

Βίοι Παράλληλοι

Ο Σαίξπηρ, ο σημαντικότερος συγγραφέας που έγραψε στην αγγλική γλώσσα και ένας από τους σημαντικότερους δραματουργούς παγκοσμίως, είχε διαβάσει τους Βίους Παράλληλους του Πλουτάρχου, και χρησιμοποίησε τη βιογραφία του Κοριολανού, για να στήσει την τραγωδία του. Στο συγκεκριμένο έργο του ο Πλούταρχος παραθέτει από ένα βίο κάποιας σημαντικής προσωπικότητας της Αρχαίας Ελλάδας και τον αντίστοιχο βίο ενός σημαντικού Ρωμαίου, με τον οποίο υπάρχουν σημαντικές ομοιότητες στη δράση και τα επιτεύγματα. Ο παράλληλος βίος του μεγάλου στρατηγού Κοριολανού, που πρόδωσε τελικά την πατρίδα του, είναι αυτός του Αθηναίου Αλκιβιάδη.

Οι Πληβείοι της Ρώμης ετοιμάζονται να επαναστατήσουν εναντίον των Πατρικίων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ο Γάιος Μάρκιος διακρίνεται για τη γενναιοψυχία του. Η αυθάδειά του ωστόσο προκαλεί το λαό να απαιτήσει την εξορία του και τότε ο Κοριολανός προδίδει τη Ρώμη και πηγαίνει στον εχθρό της, όπου εκεί δολοφονείται. Το έργο έχει σαν πρότυπο την αρχαία ελληνική τραγωδία, όχι μονάχα για τη λιτότητα της μορφής αλλά και για τη συγκέντρωση του ενδιαφέροντος σε συγκεκριμένα αρχετυπικά πρόσωπα.

Αντι-ήρωας

Ο Κοριολανός θα απαρνηθεί ακόμη τη γυναίκα του και το μικρό γιο του, τασσόμενος, σε ένα ισοπεδωτικό σχέδιο εκδίκησης, στο πλευρό του πρώην αντιπάλου του. Τότε η Ρώμη θα στείλει γονατιστή τη μητέρα του μαζί με τους υποκριτές αντιπάλους του για να τον μεταπείσουν. Η αποστολή θα επιτύχει με αξεπέραστα δραματουργικό τρόπο, όμως ο ασυγκράτητος Κοριολανός, όπως κάθε αντι-ήρωας που πέρασε δια πυρός και σιδήρου από τις πλέον αδυσώπητες μάχες, θα χάσει τραγικά την ύστατη πάλη με το πεπρωμένο του. Οι εχθροί θα κόψουν το νήμα ενός ένδοξου βίου που δεν ζήλεψε την αναγνώριση του ρωμαϊκού όχλου, ει μη μόνον την οιδιπόδεια αποδοχή της αμετροεπούς και αστάθμητης μητέρας του.

Πολύ ενδιαφέρουσα η μετεγγραφή του σαιξπηρικού έργου από τον νεότατο σε ρόλο σκηνοθέτη Αλέξανδρου Διαμαντή, ο οποίος γεφυρώνει το κλασικό κείμενο με την εικόνα μιας σύγχρονης χώρας που σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο, το χειρότερο είδος πολέμου. Θα μπορούσε να είναι η Γιουγκοσλαβία ή το Αφγανιστάν, η Συρία, η Γεωργία, η Ουκρανία ή η Ελλάδα του 1946-49. Ακόμα και η Ελλάδα του 2015. Ή το Ιράκ, η Υεμένη, η Λιβύη, η Σομαλία, το Σουδάν και η Νιγηρία. Η παράσταση αναδεικνύει τους πολιτικούς και ψυχολογικούς παραλληλισμούς. Η σκηνοθεσία παρακολουθεί αυτή την πλούσια σε ίντριγκα ιστορία εκδίκησης σαν ένας ουδέτερος παρατηρητής, αποφεύγοντας την παγίδα του πλήρους εκμοντερνισμού αλλά επιδιώκοντας την απλότητα. Αυθεντική πρόζα, μια τολμηρή αλληγορία πάνω στην εξουσία που ξεπερνά χώρο και χρόνο, μια συναρπαστική Παρθενόπη Μπουζούρη κι ένας σπαρακτικός Ιωάννης Παπαζήσης στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Σε μια εποχή που μοιάζει με τη σημερινή και σε μια πόλη που ονομάζεται Ρώμη, οι πολίτες ζουν μια περίοδο πείνας και εξαθλίωσης. Ο Γάιος Μάρκιος, άνδρας με ισχυρά ιδεώδη, ήρωας της πόλης, λόγω χαμηλής εκτίμησης που τρέφει προς τον λαό, προκαλεί ισχυρές αντιπάθειες που οφείλονται κυρίως στο απολυταρχικό του χαρακτήρα του. Κατά τη διάρκεια μιας μάχης στην Κοριόλη καταφέρνει να νικήσει, σχεδόν μόνος, τους Βόλσκους. Για το επίτευγμά του αυτό τού προσφέρεται τιμητικά το επίθετο «Κοριολάνος» και με βάση αυτή την τρανή του φήμη διεκδικεί και τελικά κερδίζει τον τίτλο του Ύπατου της Ρώμης. Μόνο που δεν υπολογίζει ότι το πλήθος άγεται και φέρεται από τους λαοπλάνους. Γιατί αμέσως μετά, οι εχθροί του καταφέρνουν να στρέψουν το λαό εναντίον του και να τον εξορίσουν. Πικραμένος, ο Κοριολανός συμμαχεί με τους μέχρι πρότινος εχθρούς του και αποφασίζουν να επιτεθούν στη Ρώμη.

Η τελευταία τραγωδία του Σαίξπηρ αναφέρεται σε δύο ιστορικές περιόδους: στον πέμπτο αιώνα της πρώιμης Δημοκρατίας της Ρώμης και στην ελισαβετιανή εποχή, όταν έχει αρχίσει να ανέρχεται ο φιλελευθερισμός.

Ο λιμός που σαρώνει τη Ρώμη. Ο γενναίος και αλαζόνας εθνικός ήρωας – πολεμιστής, που τρέφει αρνητικά αισθήματα για το λαό. Κατευθυνόμενος και χειραγωγούμενος από τους κόλακες πολιτικούς της άρχουσας τάξης, αλλά και από την ίδια του τη μητέρα, τη Βολούμνια, ο Κοριολανός μπλέκει σ’ ένα πολιτικό παιχνίδι, που τον οδηγεί κατευθείαν στην αυτοκαταστροφή. Διψώντας για εκδίκηση, συμμαχεί με το θανάσιμο εχθρό, δικό του και της Ρώμης, τον Βόλσκο πολέμαρχο, Τούλλο Αουφίδιο και βαδίζει εναντίον της πατρίδας του. Ο αδιάλλακτος χαρακτήρας του και η πολιτική άγνοια που τον οδήγησαν στην εξορία, γίνονται μπούμερανγκ και τον οδηγούν στο θάνατο από τα χέρια των νέων του συμμάχων.

Εντιμότητα ή αλαζονεία;

Ο Σαίξπηρ δεν σταματά ποτέ να σε διδάσκει. Εκεί που νομίζουμε ότι ζούμε δημοκρατικά, τελικά βλέπουμε να συμβαίνει το αντίθετο. Η δημοκρατία είναι μια θεωρία που δεν εφαρμόζεται έτσι όπως θα έπρεπε στην πράξη. Ο Κοριολανός είναι ένα παράδειγμα, το απόλυτο παράδειγμα. Τι πρεσβεύει αυτός ο άνθρωπος; Εντιμότητα ή αλαζονεία και εγωισμό; Και η πλειονότητα του λαού; Τη μια στιγμή είναι μαζί του και την αμέσως επόμενη εναντίον του. Σας θυμίζει κάτι όλη αυτή η κατάσταση; Πώς γίνεται ένα έργο σαν αυτό να μη φέρει στο μυαλό εικόνες του σήμερα; Ως εκ τούτου δυστυχώς αναγκαζόμαστε να παραδεχθούμε την απαισιοδοξία μας για το αύριο.

Στην παράσταση που παρακολουθήσαμε στο θέατρο «Σημείο» δίνεται μια γνήσια τραγική νότα, ένα σκληρό, βίαιο θέαμα με ένοχες συνειδήσεις. Ταυτόχρονα με την τραγική πορεία του ήρωα αποτυπώνεται άμεσα και ρεαλιστικά η ανευθυνότητα του λαού που -τότε και πάντα- παρασύρεται από ανήθικους κερδοσκόπους, πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες. Είδαμε ένταση, παλμό, νεύρο και έμφαση στο πολύχυμο σε εικόνες και πληθωρικό σε νοήματα ύφος του Σαίξπηρ.

Πρόκειται για μια παράσταση που σε κρατάει σε εγρήγορση καθ’ όλη τη διάρκειά της. Αυτό άλλωστε υποδηλώνει και τη διαχρονικότητα ενός έργου, όπως αυτό του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Βαθιά συγκινητική η ματιά στον ήρωα. Πρόκειται για ένα αγόρι γεννημένο πολεμιστής. Ταγμένο στη μάχη. Κάτι σαν Σαμουράι. Όλο του το «είναι» έχει να κάνει με τον πόλεμο. Δεν αντέχει τους συμβιβασμούς, δεν ανέχεται τη συμφιλίωση με τους πολιτικούς. Έχει εμμονή με την αλήθεια, ακόμη και όταν αυτή τον κάνει απεχθή.

Βλέπουμε τον απόηχο της σοφίας του Σαίξπηρ στα πρόσφατα γεγονότα – την οικονομική κατάρρευση, τις διαμαρτυρίες και τις ταραχές, τη χειραγώγηση του πλήθους.

Οι ακραίες θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στο ασφυκτικό περιβάλλον της διεκδίκησης και της διατήρησης της εξουσίας, διατρέχουν το έργο. Κάθε αγαθή ανθρώπινη προαίρεση, κάθε αίσθημα και κάθε συμπεριφορά έχουν οξειδωθεί από την εμμονή με την κυριαρχία επί των πάντων. Όλοι οι ήρωες του έργου έχουν απόλυτη συνείδηση των πράξεών τους και ακλόνητη προσήλωση στις προθέσεις τους. Πρόκειται για έναν αγώνα μέχρι τελικής εξόντωσης, για τη φονική πάλη του ανθρώπου με τη μοίρα του μέσα στο περίοπτο δημόσιο σφαγείο της εξουσίας.

Μια εξαιρετική και καλοδουλεμένη θεατρική δουλειά, με πολύ δυνατές ερμηνείες από έναν εκπληκτικό θίασο. Ενδιαφέροντες οι διπλοί ρόλοι, καθώς και οι μουσικές επιλογές που συγκροτούσαν μια βαθιά θεατρική ατμόσφαιρα.

 

Οι συντελεστές

Η Παρθενόπη Μπουζούρη σαφώς ξεχώρισε ως Βολούμνια και Αουφίδιος! Πρόκειται για μια ηθοποιό που κυριαρχεί με το ταλέντο και την τεχνική της. Καμιά παραφωνία στην ερμηνεία της. Έκφραση, κίνηση, τόνος του λόγου, όλα άρτια. Κέντησε με την εξαιρετική ερμηνεία της και στους δύο ρόλους. Ειδικά στο ρόλο της Βολούμνια, απέδωσε με λεπτότατες αποχρώσεις όλο το ψυχικό δράμα της μάνας.

Τον περιφρονημένο και υβριστή, αλαζονικό Κοριολανό υποδύεται ο Ιωάννης Παπαζήσης, που μας παραδίδει έναν εκρηκτικό και απρόσμενα σύγχρονο ήρωα. Ο Παπαζήσης ως Κοριολανός αναμετρήθηκε με ένα δύσκολο ρόλο και κατάφερε να κερδίσει στην αναμέτρηση αυτή, ενσαρκώνοντας πειστικά τον χαρακτήρα. Μας έδωσε μια θερμή και γεμάτη αυτοπεποίθηση ερμηνεία χωρίς διόλου να πέσει στην παγίδα της υπερβολής.

Ο πάντα εξαιρετικός Στάθης Μαντζώρος, ως Μενένιος, απέδωσε τον ρόλο του με σύνεση. Μια μορφή του θεάτρου μας. Ένας ηθοποιός χαμηλών τόνων με πλούσια γκάμα, με βαθύτατη αίσθηση των στιγμών και των αποχρώσεων, ένας δεινός ισορροπιστής.

Έξοχοι και οι τρεις νεότεροι ηθοποιοί στους πολλαπλούς ρόλους τους.

Η Ορόρα Μαριόν πολύ καλή, τρυφερή και συγκινητική ως Βιργίλια. Ως Βρούτος είχε μέτρο και πειθαρχία.

Σωστά στο κλίμα και την ψυχολογία του έργου στάθηκε και η ταλαντούχα Άρτεμις Γρύμπλα.

Γόνιμες ερμηνείες αξιώσεων μας έδωσε και ο πρωτοεμφανιζόμενος Νικόλας Μίχας. Θα περιμένουμε ωστόσο να τον ξαναδούμε…

Θαυμάσια στη λιτότητά τους τα κοστούμια της πολλά υποσχόμενης ενδυματολόγου Βασιλικής Σύρμα.

Τα ρεαλιστικά απλά σκηνικά της Μικαέλας Λιακατά και οι καλομελετημένοι φωτισμοί της Άννας Σμπώκου υποδήλωσαν με αρκετή ενάργεια τους χώρους όπου ξεδιπλώνεται η δράση.

Από τον μόλις 23 ετών σκηνοθέτη, Αλέξανδρο Διαμαντή, περιμένουμε να μας προσφέρει πολλές και ακόμα καλύτερες θεατρικές εμπειρίες στο μέλλον.

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Στη σκληρή και βίαιη εποχή μας, ταιριάζουν έργα σκληρά και βίαια· ηρωικά έργα. Ο Κοριολανός είναι ένας ήρωας. Είναι ένας άνθρωπος που έχει θυσιάσει κάθε στιγμή της ζωής του για χάρη της πατρίδας του, που γι’ αυτόν αποτελεί την έκφραση μιας Ιδέας. Είναι ένας ιδεολόγος, αφοσιωμένος στην Ιδέα του και τυφλωμένος από την ακλόνητη προσήλωσή του σ’αυτήν. Όταν η πατρίδα του παύει να εκφράζει αυτή την Ιδέα, ο Κοριολανός εκστρατεύει εναντίον της.

Με πολιτικούς όρους, είναι ένας αδιάλλακτος υποστηρικτής της αριστοκρατικής ολιγαρχίας, και σιχαίνεται τον φτωχό λαό, τον «ανίκανο να κυβερνήσει και απρόθυμο να κυβερνηθεί». Με κάθε υγιές πολιτικό κριτήριο, αποτελεί έναν ξεκάθαρο εχθρό του λαού, έναν επικίνδυνο εν δυνάμει τύραννο. Εν τούτοις, ο πατριωτισμός και η γενναιότητά του, στους κρίσιμους καιρούς που περνάει η πολιτεία, τον καθιστούν απαραίτητο· πολύ περισσότερο, η άρχουσα τάξη των Πατρικίων, βλέπει στο πρόσωπό του, έναν αήττητο και αφοσιωμένο σύμμαχο, ένα υπερόπλο που μπορεί να στρέψει στους εξωτερικούς, αλλά και στους εσωτερικούς εχθρούς της, αφανίζοντάς τους. Πρέπει, βέβαια, για να μην καταστεί επικίνδυνος και αυτή την ίδια την άρχουσα τάξη, να βρίσκεται διαρκώς υπό τον έλεγχό της. Προετοιμάζεται λοιπόν για το αξίωμα του ανώτατου άρχοντα, του Υπάτου, το οποίο, λόγω της πολιτικής του απειρίας, θα μπορέσει να ασκήσει μόνο κάτω από την απόλυτη επιρροή της. Στην απέναντι πολιτική όχθη, οι ηγέτες του λαού, βρίσκονται μπροστά σ’ ένα μοιραίο σταυροδρόμι: οι εξουσίες τους, είτε θα αφανιστούν, είτε θα γιγαντωθούν, αναλόγως της ανόδου ή της πτώσης του Κοριολανού.

Το θέμα, λοιπόν, του έργου δεν είναι η φύση των απόψεων του Κοριολανού, ούτε ο χαρακτηρισμός του ως σωτήρα του έθνους ή ως εχθρού του λαού, αλλά το ίδιο το σύστημα και ο θεσμός της εξουσίας, με άλλα λόγια, οι διαδικασίες που θέτουν σε λειτουργία το περιβάλλον μέσα στο οποίο κάποιοι συγκεκριμένοι, ορίζουν τη ζωή και τη μοίρα όλων γενικά. Η μεγαλοφυΐα του έργου εντοπίζεται στη σαφήνεια με την οποία περιγράφεται αυτό το περιβάλλον και η τραγικότητά του στην τοποθέτηση ενός ανθρώπου ανόθευτα ειλικρινούς, μέσα στους μηχανισμούς αυτών των διαδικασιών.

Η εξόντωση του Κοριολανού είναι απόλυτη και εκ των προτέρων ολοφάνερη. Περισσότερο από την εύκολη εξαπάτηση, τους κυνικούς χειρισμούς και το ζήλο των κατόχων και των διεκδικητών της εξουσίας, αιτία της καταστροφής του ήρωα, είναι η περήφανη προσήλωσή του σ’ ό,τι ο ίδιος θεωρεί σωστό· η ειλικρίνεια και η τιμιότητά του.

Κάθε σύστημα που λειτουργεί με εξουσιαστές και εξουσιαζόμενους, ενέχει την επιβολή και την κυριαρχία των πρώτων πάνω στους δεύτερους. Σ’ αυτό το σχήμα, η λαϊκή ελπίδα σε μια καλύτερη ζωή, όπως και η κάθε προσωπική πίστη και ιδεολογία, δεν αποτελούν παρά οχήματα στα χέρια οδηγών που στον ορίζοντά τους υπάρχει μόνο η απόκτηση, η διατήρηση, η διαχείριση και η απώλεια της εξουσίας. Κι όμως, η ελπίδα και η πίστη είναι ο θεμελιώδης τρόπος που έχουμε να ερχόμαστε κοντά ο ένας στον άλλον, να αισθανόμαστε μέρος ενός συνόλου και να διαφύγουμε από την απομόνωση της ανθρώπινης κατάστασης· γινόμαστε κοινωνία, κοινότητα, φίλοι και οικογένεια, αναζητώντας συνοδοιπόρους στην πορεία μας από τη μήτρα στον τάφο. Το μέτρο της γενναιότητας του ανθρώπου είναι ακριβώς η σημασία και η τιμή που δίνει σ’ αυτές τις σχέσεις. Και είναι σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ άλλοτε, πυρετώδης η ανάγκη μας για ελπίδα και για πίστη· για ατράνταχτη γενναιοφροσύνη μπροστά στην κοινή μοιραία κατάληξη, ώστε να μπορούμε να πούμε πως ζήσαμε ως άνθρωποι και όχι σαν ζώα. Ο Κοριολανός είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που δεν δίστασε ούτε στιγμή να πετάξει τη ζωή του, αλλά δεν τόλμησε ποτέ να προδώσει τις ιδέες του και επομένως την ανθρώπινή του τιμή. Α. Ν. Δ.

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές.

Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Διαμαντής.

Σκηνογραφία: Μικαέλα Λιακατά.

Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα.

Φωτισμοί: Άννα Σμπώκου.

Βοηθός Σκηνοθέτη: Βικτόρια Στιμπέλσκι.

Επικοινωνία: Ειρήνη Λαγουρού.

ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ:

Ιωάννης Παπαζήσης: Κοριολανός.

Παρθενόπη Μπουζούρη: Βολούμνια-Αουφίδιος.

Στάθης Μαντζώρος: Μενένιος-Βόλσκος Συνωμότης.

Ορόρα Μαριόν: Βρούτος-Βιργίλια.

Άρτεμις Γρύμπλα: Επαναστάτης-Κομίνιος-Βαλέρια-Βόλσκος Άρχοντας.

Νικόλας Μίχας: Επαναστάτης-Σικίνιος-Λάρκιος-Νικάνωρ.

  • Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ γεννήθηκε το 1564 στο Στράτφορντ Έιβον της Αγγλίας. Από τους μεγαλύτερους δραματουργούς. Ξεκίνησε γράφοντας ιστορικά δράματα τα οποία παρουσίαζε στη σκηνή του Λονδίνου για να συνεχίσει με κωμωδίες και ποιήματα. Το Ονειρο της καλοκαιρινής Νύχτας, Η κωμωδία των παρεξηγήσεων, Το ημέρωμα της στρίγγλας, Πολύ κακό για το τίποτα, είναι μόνο μερικά από τα έργα του που θα μείνουν γιά πάντα στην ιστορία της Κωμωδίας και του Θεάτρου. Ασχολήθηκε, επίσης, με το δράμα γράφοντας το διαχρονικό πια Ρωμαίος και Ιουλιέτα, αλλά και τον Έμπορο της Βενετίας. Οι πολιτικές εξελίξεις στην Αγγλία και η αναταραχή τον εμπνέουν και το 1600 γράφει τον Άμλετ, τον Βασιλιά Ληρ, τον Μάκμπεθ και τον Οθέλλο. Την ίδια περίοδο γράφει και δύο τραγωδίες: το Αντώνιος και Κλεοπάτρα και τον Κοριολανό. Τελευταίο έργο του Σαίξπηρ υπήρξε Η Τρικυμία, την οποία έγραψε το 1611. Κατά τη διάρκεια της ζωής του είχε γράψει και δύο σημαντικά ποιήματα, Αφροδίτη και Άδωνις και Ο Βιασμός της Λουκρητίας. Πέθανε το 1616 στην γενέτειρά του, το Στράτφορντ.

Ποιος ήταν ο Κοριολανός

Ο Γάιος Μάρκιος Κοριολανός (Gaius Marcius Coriolanus, 527 π.Χ. – …) ήταν Ρωμαίος στρατηγός. Έλαβε το τοπωνυμικό παρατσούκλι του «Κοριολανός» λόγω της εξαιρετικής ανδρείας του, όταν κυρίευσε τα Κορίολα (Corioli), πόλη των Ουόλσκων, το 493 π.Χ. Ήταν όμως οργίλος και δεν είχε την πραότητα και την ανεξικακία ούτε του Θεμιστοκλή, ούτε του Αριστείδη. Ο Κοριολανός έγινε αρχηγός των ακραίων αριστοκρατικών και με την ιδιότητα αυτή υποκίνησε πολλές αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις και ενέργειες, όπως π.χ. αντιτάχθηκε στη διανομή σικελικού σταριού στον λαό σε περίοδο λιμού και, αυταρχικός όπως ήταν, πρότεινε στη Σύγκλητο την κατάργηση του θεσμού των δημάρχων. Εξαιτίας της πολιτικής του έγινε μισητός στο λαό. Οι δικτατορικές ενέργειές του και η τυραννική του συμπεριφορά εξόργισαν τους συμπολίτες του, γι’ αυτό και τον εξόρισαν από τη Ρώμη. Γεμάτος από το πάθος της εκδίκησης, ο Κοριολανός κατέφυγε στους Ουόλσκους, που ήταν εχθροί των Ρωμαίων, έγινε αρχηγός τους και ξεκίνησε εναντίον της πατρίδας του.

Όταν έφτασε έξω από τη Ρώμη και απειλούσε να την καταστρέψει, οι Ρωμαίοι κατατρομαγμένοι έστειλαν διάφορες πρεσβείες για συμφιλίωση. Ο Κοριολανός όμως ήταν άκαμπτος. Τότε πήγε στο στρατόπεδό του η μητέρα του και του είπε γονατιστή:

– Κοριολανέ, αν επιμένεις να μπεις εχθρικά στη Ρώμη, θα πατήσεις πρώτα στο πτώμα της μητέρας σου. Γιατί δεν μπορώ να ανεχθώ να είναι το παιδί μου ο καταστροφέας της πατρίδας του.

Ο Κοριολανός ανασήκωσε τη γονατισμένη μητέρα του και αγκαλιάζοντάς την της απάντησε:

– Νίκησες, μητέρα, ευτυχισμένη νίκη για την πατρίδα, αλλά καταστρεπτική για τον γιο σου. Φεύγω μακριά από τη Ρώμη, νικημένος από τη μητέρα μου.

Και αμέσως έλυσε την πολιορκία της Ρώμης. Ο Πλούταρχος αναφέρει πως οι Ουόλσκοι τον σκότωσαν, όταν επέστρεψε, γιατί θεώρησαν πως τους εξαπάτησε. Άλλοι λένε πως έζησε κι άλλο και πως έγραψε κι ένα επίγραμμα για τη δύσκολη ζωή ενός γέροντα εξόριστου.

Στην ύστερη αρχαιότητα, ήταν γενικά αποδεκτό από τους ιστορικούς ότι ο Κοριολανός ήταν ένα πραγματικό ιστορικό πρόσωπο και εμφανίστηκε μια συναινετική αφηγηματική ιστορία της ζωής του, την οποία επανέλαβαν κορυφαίοι ιστορικοί όπως ο Τίτος Λίβιος, ο Πλούταρχος και ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς. Πιο πρόσφατες μελέτες έχουν εκφράσει αμφιβολίες για την ιστορικότητα του Κοριολανού, απεικονίζοντάς τον είτε ως μια εντελώς θρυλική προσωπικότητα ή, τουλάχιστον, αμφισβητώντας την ακρίβεια της συμβατικής ιστορίας της ζωής του ή τη χρονική αλληλουχία των γεγονότων.

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, στους προγόνους του περιλαμβάνονται εξέχοντες πατρίκιοι, ακόμα κι ένας βασιλιάς της Ρώμης.

Η ιστορία του είναι η βάση της τραγωδίας Κοριολανός, που γράφτηκε από τον Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, καθώς και μιας σειράς άλλων έργων, συμπεριλαμβανομένης και της Εισαγωγής Κοριολανός του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Ημερομηνίες: Από 6 Νοεμβρίου 2017 έως 16 Ιανουαρίου 2018, κάθε Δευτέρα και Τρίτη.

Ώρες: 21:15

Τιμές Εισιτηρίων:

Κανονικό: 12 ευρώ.

Μειωμένο: 8 ευρώ.

Ομαδικό: 10 ευρώ.

Θέατρο «Σημείο»

Χαριλάου Τρικούπη 4 (πίσω από το Πάντειο), Καλλιθέα

Τηλ.: 2109229579

 

eirini aivaliwtou«Κοριολανός», ένας διαχρονικός ήρωας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ σε μια εποχή που μοιάζει με τη σημερινή
Περισσότερα

«Η αγάπη άργησε» 20 χρόνια αλλά ο Ένκε Φεζολλάρι την έφερε και πάλι για να μας συγκινήσει…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πριν από 20 χρόνια, το 1997, ο σκηνοθέτης Κώστας Κουτσομύτης «έχτισε» στην κρατική τηλεόραση έναν τηλεοπτικό μύθο: Το εμβληματικό έργο της Λιλής Ζωγράφου «Η αγάπη άργησε μια μέρα» κυριολεκτικά άδειαζε τους δρόμους και συγκέντρωνε τον κόσμο μπροστά στους τηλεοπτικούς δέκτες.

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Πέγκυ Τρικαλιώτη, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Μηνάς Χατζησάββας, Αφροδίτη Γρηγοριάδου, Γιώργος Μοσχίδης.

Πολλά ονόματα, μεγάλες ερμηνείες και από το μυαλό δεν φεύγει ούτε μια σκηνή από εκείνη τη σειρά. Δεκαοκτώ 45λεπτα επεισόδια έγραψαν τη δική τους ιστορία στη μικρή οθόνη δημιουργώντας μια μεγάλα αξέχαστη και πολυβραβευμένη επιτυχία.

«Η αγάπη άργησε μια μέρα» στο θέατρο «Αργώ»: Μυρτώ Γκόνη, Βασιλική Διαλυνά, Κατερίνα Μισιχρόνη, Αιμιλία Υψηλάντη, Ένκε Φεζολλάρι, Αθηνά Τσιλύρα, Μαρία Αποστολακέα, Μαρία Καρακίτσου.

 

Οπότε ένα τέτοιο βαρύ φορτίο ήταν δύσκολο έως αδύνατο να το σηκώσει κάποιος. Ακόμη πιο δύσκολο ήταν να αποφασίσει κανείς να αναμετρηθεί με την τηλεοπτική μνήμη που έχει γερά θεμέλια και στους πρώτους θεατές της σειράς αλλά και στους μεταγενέστερους.
Πρόκειται για μια μονομαχία Δαυίδ με Γολιάθ στην οποία αποφάσισαν να προχωρήσουν και να την πραγματοποιήσουν στη σκηνή του θεάτρου «Αργώ» η πολύπειρη και τολμηρή Αιμιλία Υψηλάντη με τον ευρηματικό σκηνοθέτη Ένκε Φεζολλάρι. Μόνο με τόλμη και φαντασία ως πρώτη ύλη θα μπορούσε κάποιος να έχει ελπίδες για μια πρώτη νίκη στον μικρό «εμφύλιο» του «χτες» με το «σήμερα».

***

Η Αθηνά Τσιλύρα σε μια ονειρική σκηνή της «Αγάπης» που σκηνοθέτησε ο Ένκε Φεζολλάρι.

 

Υποταγή στην επιταγή του πατέρα

«Σε μια αγροτική περιοχή της Κρήτης τέσσερις γενιές γυναικών της οικογένειας Φτενούδου, ζουν κάτω από τη σκιά της πατριαρχικής καταπίεσης. Ξεχνούν τα όνειρά τους, καταπνίγουν τα συναισθήματά τους, υποτάσσονται στην επιταγή του πατέρα. Αλλά και υποτάσσουν… Η μεγαλύτερη κόρη, έπειτα από το θάνατο του πατέρα και της μητέρας της, αναλαμβάνει τον ρόλο του εξουσιαστή, προσπαθώντας να ελέγξει τις ζωές και την τύχη όλων των αδελφών της. Κάποιοι θα υποχωρήσουν, άλλοι θα προσπαθήσουν να ξεφύγουν. Ανάμεσά τους η Ερατώ, θα είναι αυτή που θα τολμήσει, με μια τεράστια δύναμη ψυχής, θα επιλέξει τον δρόμο της ελευθερίας, θα αναζητήσει τον έρωτα, την ανεξαρτησία, τη λύτρωση».

***
«Κατηγορώ» στην καταπίεση και ύμνος στον έρωτα

«Ένα από τα πιο γνωστά κι αγαπημένα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας, το «Η αγάπη άργησε μια μέρα» της Λιλής Ζωγράφου, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι. Τους επτά ρόλους του έργου υποδύεται ένας θίασος που αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες ηθοποιούς – αφού το έργο καταγγέλλει τη γυναικεία υποδούλωση στην πατρική και στη συνέχεια στη συζυγική εξουσία. Γυναίκες θύματα και θύτες μιας κλειστής κοινωνίας, που μέσα από τον καθωσπρεπισμό τους, όπως θα λέει η ίδια η συγγραφέας, «σπαταλούν τη ζωή τους στις κοινωνικές συμβάσεις και την ερωτική στέρηση».
Ένα δριμύ «κατηγορώ» στην καταπίεση και ταυτόχρονα έναν ύμνο στον έρωτα και την ελευθερία χτίζει η πένα της Λιλής Ζωγράφου.
Βαθύτατα ελληνικό, το έργο παρουσιάζει την εικόνα της ελληνικής επαρχίας από τα μέσα της δεκαετίας του ’30 ως τις αρχές της δεκαετίας του ’80 που άφησε τα σημάδια της και στις επόμενες γενιές και εποχές».

***

Οι επτά πρωταγωνίστριες της «Αγάπης». Στο κέντρο η Αιμιλία Υψηλάντη και η Αθηνά Τσιλύρα. Από αριστερά: Κατερίνα Μισιχρόνη, Βασιλική Διαλυνά, Μαρία Αποστολακέα, Μαρία Καρακίτσου, Μυρτώ Γκόνη.

Μια νέα «αγάπη» που δεν άργησε ούτε ένα δευτερόλεπτο

Χωρίς να καθυστερήσει ούτε ένα δευτερόλεπτο ο Ένκε Φεζολλάρι (Διασκευή-Σκηνοθεσία) κέρδισε τους θεατές του «Αργώ» από την πρώτη στιγμή. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα της ομάδας του σκηνοθέτη. Ο Γιώργος Λυντζέρης (Σκηνικά – Κοστούμια), η Γιώτα Κοτσέτα (Πρωτότυπη Μουσική), η Ναταλί Μηνιώτη (Δραματουργική επεξεργασία) και η βοηθός σκηνοθέτη Δάφνη Λιανάκη κατάφεραν να φωτίσουν με έναν εντελώς σύγχρονο τρόπο το έργο της Λιλής Ζωγράφου. Ο Φεζολλάρι και οι συνεργάτες του απέδειξαν περίτρανα ότι υπάρχουν έργα Ελλήνων συγγραφέων που θα μπορούσαν να «περπατήσουν» (επιτέλους) σε φεστιβαλικά μονοπάτια. Τα έργα αυτά αλλά και ο τρόπος της παρουσίασής τους υπενθυμίζουν πως υπάρχει απευθείας σύνδεση με τους μεγάλους τραγικούς και ότι οι κρίκοι της λογοτεχνικής αλυσίδας δεν έχουν αποσυνδεθεί, δεν έχουν χαλαρώσει.

Ασφαλώς σε αυτό το ιδιαίτερο αποτέλεσμα έφτασε ο Φεζολλάρι έχοντας δίπλα του την Αιμιλία Υψηλάντη και την Αθηνά Τσιλύρα. Οι τρεις τους «ανέστησαν» τη νέα «αγάπη». Με τη σκηνοθετική άποψη και την ερμηνευτική επιδεξιότητά τους έδωσαν ζωή στο έργο της Ζωγράφου.

Δίπλα τους, η Κατερίνα Μισιχρόνη και η Μυρτώ Γκόνη πρόσφεραν το δημιουργικό τους πάθος. Οι δυναμικές παρουσίες και ο ενθουσιασμός της Μαρίας Καρακίτσου, της Βασιλικής Διαλυνά και της Μαρίας Αποστολακέα, συμπλήρωσαν την ομάδα που νίκησε τον τηλεοπτικό μύθο.

Μη σας φαίνεται εύκολο αυτό που πέτυχαν. Πραγματική μονομαχία «Δαυίδ με Γολιάθ». Αρκεί να δείτε τις τηλεθεάσεις των ανάλαφρων τηλεοπτικών σειρών που – παρά την… ηλικία τους -εξακολουθούν να έχουν τα πρωτεία. Θυμηθείτε μια οποιαδήποτε παλιά διαφήμιση και σίγουρα θα σας συγκινήσει. Ε! λοιπόν! Το γεγονός πως οι θεατές που βγαίνουν από το «Αργώ» μονολογούν και λένε πως… ξέχασαν την τηλεοπτική «Αγάπη», αυτό και μόνο αποδεικνύει τη μεγάλη νίκη της Υψηλάντη και του Φεζολλάρι.
Καλό είναι να το δείτε κι εσείς χωρίς να αργήσετε ούτε… μία μέρα. Είμαι σίγουρος πως θα διαπιστώσετε ότι και πάλι λίγα λέω για αυτό το φεστιβαλικό έργο…

***

«Η αγάπη άργησε μια μέρα»

Της Λιλής Ζωγράφου
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Ένκε Φεζολλάρι
Σκηνικά – Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης
Πρωτότυπη Μουσική: Γιώτα Κοτσέτα
Δραματουργική επεξεργασία: Ναταλί Μηνιώτη
Βοηθός σκηνοθέτη: Δάφνη Λιανάκη
Φωτογραφίες: Πάνος Μαζαράκης
Παίζουν: Αιμιλία Υψηλάντη, Αθηνά Τσιλύρα, Κατερίνα Μισιχρόνη, Μυρτώ Γκόνη, Μαρία Καρακίτσου, Βασιλική Διαλυνά, Μαρία Αποστολακέα.
***
Θέατρο Αργώ

Ελευσινίων 15
Σταθμός μετρό «Μεταξουργείο»
Κάθε Τετάρτη 7 μ.μ., Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 9 μ.μ. και Κυριακή στις 7 μ.μ.
Διάρκεια Παράστασης: 100’
Τιμές εισιτηρίων 17, 15, 12 ευρώ
Τηλέφωνο: 210-52.01.684
Και στο viva.gr
***

Παναγιώτης Μήλας«Η αγάπη άργησε» 20 χρόνια αλλά ο Ένκε Φεζολλάρι την έφερε και πάλι για να μας συγκινήσει…
Περισσότερα

«Οι Φυλακισμένες», του Ignacio del Moral, ένας φόρος τιμής για τις γυναίκες – θύματα της Ιστορίας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Αυτό που βλέπουμε στις «Φυλακισμένες», το πιθανότερο είναι ότι θα μπορούσε να είχε συμβεί και στην πραγματικότητα. Πολλά παρόμοια γεγονότα συνέβησαν σε χώρες με ολοκληρωτικά καθεστώτα, στο παρελθόν ευτυχώς, αλλά όχι πολλές δεκαετίες πριν. Το έργο αναπαριστά τη ζωή σε μια φυλακή γυναικών στην Ισπανία της δεκαετίας του ’50, αλλά η δράση θα μπορούσε να συμβεί και στην Αργεντινή της Βιντέλα, στη Χιλή του Πινοσέτ, στη Ρωσία του Στάλιν, στην Κίνα του Μάο, στη Βόρεια Κορέα ή σε μια μουσουλμανική φονταμενταλιστική χώρα μέχρι σήμερα.

 

Ήρθε να δει τις «Φυλακισμένες» του ο Ισπανός συγγραφέας Ignacio del Moral με τη σύζυγό του Έστερ (αριστερά). Μαζί τους η μεταφράστρια του έργου Μαρία Χατζηεμμανουήλ, η «ψυχή» του Πολυχώρου Vault και σκηνοθέτης της παράστασης Δημήτρης Καρατζιάς και δεξιά ο συνθέτης Μάνος Αντωνιάδης.

Σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη όπου η καταπίεση και ο φανατισμός είναι η μορφή σχέσης μεταξύ του κράτους και των πολιτών. Και με κάποιες διαφορές, επίσης σε πολλές χώρες, τυπικά δημοκρατικές και επομένως υπεράνω υποψίας, αλλά όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα εξακολουθούν να αποτελούν ένα όνειρο για τους κατοίκους τους. Μεγάλο μέρος του κόσμου εξακολουθεί να είναι φυλακή, και για τις γυναίκες η κλειδαριά είναι διπλή και το κλειδί έχει πεταχτεί.

Ο φανατισμός είναι διαχρονικός. Αιματοχυσίες και γενοκτονίες διαπράττονται στο όνομα ιδεών από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι τις μέρες μας και σε ολόκληρο τον κόσμο. Όπως βλέπουμε και στην παράσταση, ο φασισμός μαζί με τη θρησκευτική μισαλλοδοξία, εξευτελίζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και μηδενίζουν την αξία της γυναίκας, η οποία χρησιμοποιείται πλέον ως αντικείμενο κατά τις ορέξεις των ανδρών.

Ήθελα πραγματικά να παρακολουθήσω αυτό το έργο, μόλις έμαθα ότι η εξαίρετη Μαρία Χατζηεμμανουήλ το μετέφρασε στα ελληνικά και ο ικανότατος Δημήτρης Καρατζιάς θα σκηνοθετήσει την παράσταση στον αγαπημένο χώρο του θεάτρου Vault. Μάντευα ότι θα επρόκειτο για κάτι πολύ δυνατό. Η παράσταση όμως με ξεπέρασε. Θαυμάσια, αριστοτεχνικά χτισμένη, με συγκλονιστικές ερμηνείες και με μια ανατριχιαστικά κλειστοφοβική, εσωστρεφή, σκοτεινή ατμόσφαιρα. Το συναίσθημα που μου δημιούργησε ήταν πολύ έντονο. Επρόκειτο κυρίως για ένα φόρο τιμής σε αυτές τις γυναίκες και πάνω από όλα μια σπουδαία καλλιτεχνική κατάθεση για όλα τα θύματα του φασισμού στην Ιστορία.

Το μεγάλο μήνυμα είναι πως δεν πρέπει ποτέ να σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι αυτό που συνέβη στο παρελθόν μπορεί να επαναληφθεί. Είναι αρκετό για τους πολίτες να εγκαταλείψουν την ευθύνη τους, αρκεί η απογοήτευση, ο κυνισμός, σε συνδυασμό με την άγνοια και την απώλεια του πολιτικού πνεύματος, ώστε να δώσουν χώρο σε όσους παρουσιάζονται ως σωτήρες και πατέρες της πατρίδας. Και τελικά, αυτοί οι ίδιοι, σχεδόν αναπόφευκτα και νομοτελειακά, γίνονται οι εκτελεστές και οι βιαστές τους.

Η μαγεία της παράστασης, με το σταυροειδές σκηνικό που μετακινείται διαρκώς από τις κρατούμενες σχηματίζοντας νέους χώρους, δεν σταματά στις ευαίσθητες, γεμάτες βάθος ερμηνείες, ούτε στην άρτια μετάφραση της Μαρίας Χατζηεμμανουήλ ή την ιδανική σκηνοθεσία του εμπειρότατου Δημήτρη Καρατζιά, αλλά συνεχίζεται με τις μοναδικές μουσικές συνθέσεις του Μάνου Αντωνιάδη, τα ωραιότατα σκηνικά /κοστούμια του Γιώργου Λυντζέρη και τους καλλιτεχνικότατους φωτισμούς του Βαγγέλη Μούντριχα.

Τους ηθοποιούς τους λατρέψαμε όλους, γιατί μας συγκίνησαν αφάνταστα. Δημιούργησαν με πολύ κόπο και μελέτη υπέροχους χαρακτήρες. Τους αναφέρω με τη σειρά που γράφονται στο πρόγραμμα: Ελένη Αλεξανδροπούλου, Ντέμη Αντωνοπούλου, Δέσποινα Αποστολίδου, Δώρα Γιαννακοπούλου, Βάσω Γρέντζελου, Χρήστος Καλμαντής, Γιάννης Καραμπέκιος, Μαρία Κατσαρού, Μυριέλλα Κουρεντή, Στέλλα Μουκαζή, Μαργαρίτα Παπαντώνη, Νίκη Πολύζου, Σοφία Ρούσου, Ευθύμης Τζώρας, Μαρία Φραγκάτου. Μαζί τους και η γλυκύτατη και ξεχωριστή κυρία Γιάννα Σταυράκη.

Πιστεύω ότι οι «Φυλακισμένες» του θεάτρου Vault, ως παράσταση, ως αποτέλεσμα της γενναιόδωρης προσπάθειας μιας μεγάλης ομάδας ανθρώπων, δικαιολογεί τον τίτλο «αληθινή τέχνη».

Ο Πολυχώρος VAULT θα παρουσιάζει τις «Φυλακισμένες», των Ignacio del Moral & Verónica Fernández, σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ και σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζιά, με έναν 16μελή θίασο, έως την Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2018 κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 21:15.

O πολυβραβευμένος Ισπανός θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος Ignacio del Moral (Ιγνάθιο δελ Μοράλ) βρέθηκε στον πολυχώρο Vault, στις 6 και 7 Δεκεμβρίου 2017, με αφορμή το ανέβασμα του έργου του «Φυλακισμένες», που έγραψε μαζί με τη Verónica Fernández, και συζήτησε με το κοινό και τους καλλιτέχνες –μέσα σε ένα ωραίο, φιλικό και φιλόξενο κλίμα.

Το έργο γράφτηκε αρχικά κατ’ ανάθεση για να παρουσιαστεί από τους τελειόφοιτους της Βασιλικής Ακαδημίας της Μαδρίτης το 2007, λόγω της μεγάλης επιτυχίας του όμως παίχτηκε στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου της Μαδρίτης το 2008 σε σκηνοθεσία Ερνέστο Καμπαγέρο.

Ο πρώτος που ανέβασε έργο του Ignacio del Moral σε ελληνική σκηνή ήταν ο Στάθης Λιβαθινός στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (2006), «Το βλέμμα του Μελαψού Άνδρα».

Μετά την παράσταση. Από αριστερά: Γιάννης Καραμπέκιος, Νίκη Πολύζου, Χρήστος Καλμαντής, Γιελένα Γκάγκιτς, Ντέμη Αντωνοπούλου, Δώρα Γιαννακοπούλου, Στέλλα Μουκαζή, Ειρήνη Αϊβαλιώτου, Σοφία Ρούσου, Μυριέλλα Κουρεντή.

Η υπόθεση

Ισπανία, χειμώνας του 1950, μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Συνεργασία Εκκλησίας και Φασιστών. Η Δικτατορία του Φράνκο στην εξουσία. Καθολικισμός. Γυναικείες Φυλακές μέσα σε ένα Μοναστήρι έξω από μία επαρχιακή πόλη της ισπανικής ενδοχώρας. Κρύο, πείνα, αρρώστιες, απομόνωση, βία, κακοποίηση, θάνατος.

Γυναίκες φυλακισμένες. Κάποιες για πολιτικούς λόγους, όπως η κομμουνίστρια και η αναρχική, κι άλλες για κλοπές, πορνεία, μοιχεία, παράνομες εκτρώσεις, φόνους, κάποια που σκότωσε τον άντρα της και μια άλλη που έπνιξε το μωρό της. Χαίρονται, γελάνε, ερωτεύονται, ονειρεύονται, ελπίζουν, προσεύχονται, ραδιουργούν, θυμώνουν, παραπονούνται, τσακώνονται, απελπίζονται, κλαίνε, πονάνε, αλλά πάντα συμπαραστέκονται η μία στην άλλη. Επιθυμούν το πολυτιμότερο αγαθό, την ελευθερία τους, ένα καινούργιο ξεκίνημα, μια νέα αρχή.

Σαν χορός αρχαίας τραγωδίας περιμένουν έναν από μηχανής θεό, τον επίσκοπο, τη χάρη που δίνει κάθε δέκα χρόνια σε μία από αυτές. Τη χάρη που θα δοθεί σε δύο βδομάδες. Μόνο που αυτή τη χάρη τη θέλουν όλες. Και τη διεκδικούν όλες. Κάποιες όμως είναι περισσότερο αποφασισμένες να την πάρουν.

Όσο οι μέρες περνάνε, τόσο κορυφώνεται η ένταση. Όσο η ελπίδα τους για τη χάρη μεγαλώνει, τόσο γιγαντώνονται ο πόνος και η απελπισία τους. Οι ακραίες συνθήκες και τα ακραία πάθη οδηγούν σε ακραίες συμπεριφορές. Ένα καταστροφικό επισκεπτήριο. Ένοχα μυστικά βγαίνουν στο φως. Οι ισορροπίες χάνονται. Και ύστερα μια σειρά από αποκαλύψεις και ανατροπές οδηγούν στο τραγικό τέλος.

Οι «φυλακισμένες» αναφέρονται στην ιστορία μιας δικτατορίας και στην ιστορία όλων των δικτατοριών, στην ιστορία μιας θρησκείας και στην ιστορία όλων των θρησκειών, στην ιστορία κάθε γυναίκας και στην ιστορία πολλών γυναικών. 

Η παράσταση δίνει φωνή σε όλες τις γυναίκες που αγωνίστηκαν για την ελευθερία και εναντίον του φασισμού. Ανώνυμες γυναίκες που συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν στις φυλακές και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης όλου του κόσμου.

Με την κυρία Γιάννα Σταυράκη.

Ο Ignacio del Moral άρχισε την καριέρα του στο θέατρο το 1977 ως ηθοποιός με διαφόρους θιάσους και ανεξάρτητες ομάδες, αν και από το 1990 ασχολείται αποκλειστικά με τη γραφή (θεατρική και σεναρίων). Έργα του έχουν μεταφραστεί στην καταλανική, αγγλική, ελληνική, τσεχική, γαλλική, ιταλική, σουηδική, ρουμανική και φλαμανδική γλώσσα και έχουν παρασταθεί σε χώρες της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής.

Από τα θεατρικά του έργα ξεχωρίζουν: Το μεγάλο τείχος (βραβείο παιδικού θεάτρου Ayto de Badajoz 1982),  Ιστορίες πείνας (σε συνεργασία με τη Margarita Sánchez), Ζεστές μέρες (βραβείο Cabildo Insular της Gran Canaria), Το βλέμμα του μελαψού άντρα (βραβείο της Ένωσης Ισπανών Θεατρικών Συγγραφέων 1992), Ριπές του ανέμου, Να μη μας πάρουν… πριν γίνουν οι εκλογές (βραβείο Hogar Sur de Teatro de Comedia), Η νύχτα της αρκούδας (βραβείο Carlos Arniches 2002)  Φυλακισμένες (σε συνεργασία με τη Verónica Fernández), Το ταξίδι στο πουθενά (διασκευή για το Θέατρο του ομώνυμου μυθιστορήματος του Φερνάντο Φερνάν Γκόμεθ, ανέβηκε στο CDN (Centro Dramático Nacional) της Μαδρίτης με μεγάλη επιτυχία τον Φεβρουάριο-Απρίλιο 2014), Ο οίκτος (βραβείο του Α’ τουρνουά δραματουργίας 2017) κ.λπ.

Ως σεναριογράφος συνεργάζεται τακτικά σε τηλεοπτικές σειρές όπως: Farmacia de Guardia, Ay Señor, Señor, El Comisario, El Síndrome de Ulises, ενώ εδώ και 5 χρόνια προΐσταται της ομάδας σεναριογράφων μιας από τις δημοφιλέστερες σειρές της ισπανικής τηλεόρασης Cuénta me cómo pasó (Πες μου πώς έγινε), που μπαίνει τον Οκτώβριο του 2017 στη 17η σεζόν προβολής του από την RTVE.

Επίσης γράφει σενάρια για τον κινηματογράφο. Οι γνωστότερες ταινίες του είναι οι εξής:

Los Lunes al sol (Δευτέρες με λιακάδα), σκην. Fernando León de Aranoa με πρωταγωνιστή τον Χαβιέρ Μπαρδέμ (2002). Η ταινία κέρδισε πέντε βραβεία Γκόγια (τα ισπανικά Όσκαρ), μεταξύ αυτών και το Βραβείο καλύτερης ταινίας το 2003, Lope σκην. Andrucha Waddington (Βιογραφική ταινία για τον κολοσσό των ισπανικών κλασικών γραμμάτων Λόπε δε Βέγα), La Voz Dormida, σκην. Benito Zambrano, Las aventuras de Tadeo Jones (Οι περιπέτειες του Ταντέο Τζόουνς, με το οποίο κέρδισε το Βραβείο Γκόγια για διασκευασμένο σενάριο το 2013) (Ταινία μεγάλου μήκους κινουμένων σχεδίων, σκηνοθεσία: Ενρίκε Γκάτο) κ.α.

Μετά την ένταση, ώρα για ένα πλατύ χαμόγελο. Η φοβερή ομάδα του Vault καμαρώνει για τις «Φυλακισμένες» του Μοράλ.

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Συγγραφείς: Ignacio del Moral & Verónica Fernández

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καρατζιάς

Πρωτότυπη μουσική: Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνικά /Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης

Κατασκευαστής σκηνικών: Κώστας Μπακάλης

Κατασκευή Κοστουμιών: Μάρθα Χριστοφορίδου

Σχεδιασμοί Φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας

Βοηθός Φωτιστή: Άκης Σαμόλης

Φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Αφίσα παράστασης: Σίμος Παπαναστασόπουλος

Α’ βοηθοί Σκηνοθέτη: Γιέλενα Γκάγκιτς, Δανάη Μπαρούχου

Β’ βοηθός Σκηνοθέτη: Daniela Strati

* Παραγωγή: Vault

* Παίζουν: Ελένη Αλεξανδροπούλου, Ντέμη Αντωνοπούλου, Δέσποινα Αποστολίδου, Δώρα Γιαννακοπούλου, Βάσω Γρέντζελου, Χρήστος Καλμαντής, Γιάννης Καραμπέκιος, Μαρία Κατσαρού, Μυριέλλα Κουρεντή, Στέλλα Μουκαζή, Μαργαρίτα Παπαντώνη, Νίκη Πολύζου, Σοφία Ρούσου, Ευθύμης Τζώρας, Μαρία Φραγκάτου και η κυρία Γιάννα Σταυράκη

Πολλά χαμόγελα. Από αριστερά: Γιέλενα Γκάγκιτς, Σοφία Ρούσσου, Δημήτρης Καρατζιάς, Μάνος Αντωνιάδης, Ειρήνη Αϊβαλιώτου, Μαργαρίτα Παπαντώνη, Νίκη Πολύζου (πίσω), Δέσποινα Αποστολίδου, Χρήστος Καλμαντής (πίσω), Δώρα Γιαννακοπούλου, Ντέμη Αντωνοπούλου, Βάσω Γρέντζελου, Ελένη Αλεξανδροπούλου, Γιάννης Καραμπέκιος.

 

Πληροφορίες

* ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΗΜΕΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ:

Τετάρτη και Πέμπτη : 21:15

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 100′ (χωρίς διάλειμμα)

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:

Γενική είσοδος: 15 ευρώ

Φοιτητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων / ΑμΕΑ / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ): 10 ευρώ

Ατέλειες: 5 ευρώ

Πολυχώρος VAULT THEATRE PLUS

Μελενίκου 26, Γκάζι, Βοτανικός

Πλησιέστερος σταθμός μετρό: Κεραμεικός (8′ περίπου με τα πόδια)

Πληροφορίες-κρατήσεις: 213 0356472 / 6949534889

(για τηλεφωνικές κρατήσεις 11:00 – 14:00 και 17:00 – 21:00)

Email: vaultvotanikos@gmail.com

FB Page: http://www.facebook.com/VAULTTheatreGr1

Ο Ισπανός συγγραφέας Ignacio del Moral στο Θέατρο Vault για τις «Φυλακισμένες» του. Μαζί του η μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ (δεξιά), η Μαρία Κατσαρού (η πλούσια φυλακισμένη), ο Ευθύμης Τζώρας (που υποδύεται τον δάσκαλο), ο συνθέτης Μάνος Αντωνιάδης (αριστερά) και η γράφουσα.

eirini aivaliwtou«Οι Φυλακισμένες», του Ignacio del Moral, ένας φόρος τιμής για τις γυναίκες – θύματα της Ιστορίας
Περισσότερα

Συναντώντας τον «Ξένο» του Αλμπέρ Καμύ, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τσιάμη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

«… Αυτό που θα διαβάσει ο αναγνώστης στον «Ξένο» είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που, δίχως τίποτα το ηρωικό στη συμπεριφορά του, δέχεται να πεθάνει για την αλήθεια. Ένιωσα εξάλλου την ανάγκη να πω, κι ας μοιάζει παράδοξο, πως προσπάθησα ν’ αποδώσω με τον ήρωά μου το μόνο Χριστό που μας αξίζει. Είναι φανερό λοιπόν, μετά τις εξηγήσεις μου, ότι το είπα χωρίς πρόθεση βλασφημίας, απλώς και μόνο με την κάπως ειρωνική τρυφερότητα που δικαιούται να νιώθει ένας καλλιτέχνης για τα πρόσωπα που δημιουργεί». (Αλμπέρ Καμύ, 1954)

Ο Μερσό, ο ήρωας, είναι ένας μέσος υπάλληλος γραφείου στο Αλγέρι. Αφηγείται την ύπαρξή του σε όλη της τη μετριότητα, περιορισμένη να κυλάει μηχανικά και μεθοδικά, ανούσια και συνηθισμένα, με κινήσεις καθημερινές και να ζητάει ενστικτωδώς τις στοιχειώδεις αισθήσεις. Ζει μέσα σε ένα είδος μυστήριας αδιαφορίας, σε μια παράξενη νάρκη. Κάθε φορά που πρόκειται να κάνει κάτι, παρατηρεί ότι μπορεί να κάνει κάτι άλλο και τελικά τα πάντα του φαίνονται ασήμαντα. Απόμακρος, αμέτοχος, ανενθουσίαστος. Ανάλγητος, κυνικός, ψυχρός; Δίχως ψευδαισθήσεις για τις καθιερωμένες αξίες, φέρεται σαν να μην έχει η ζωή κανένα νόημα. «Σήμερα πέθανε η μαμά. Ίσως και χτες, δεν ξέρω. Έλαβα ένα τηλεγράφημα από το άσυλο – Μητέρα απεβίωσε. Κηδεία αύριο. Θερμά συλλυπητήρια. – Αυτό δε μου λέει τίποτα. Μπορεί να ήταν και χτες». Ο Μερσό αντιπροσωπεύει τον άνθρωπο προτού συνειδητοποιήσει το παράλογο, αλλά που είναι ήδη προετοιμασμένος γι’ αυτή τη σαφή αφύπνιση.

Κάθε Τρίτη μετά την παράσταση στο «Απο Μηχανής Θέατρο» ακολουθεί συζήτηση για τον Ξένο του Αλμπέρ Καμύ, με ένα καλεσμένο και τους συντελεστές. Εδώ ο ποιητής Χριστόφορος Λιοντάκης με τον σκηνοθέτη του έργου Δημήτρη Τσιάμη και τους ηθοποιούς Μιχάλη Οικονόμου, Κλεοπάτρα Μάρκου και Γεράσιμο Μιχελή.

Το πιο μυστηριώδες βιβλίο, ένα βιβλίο γραμμένο για τους ανθρώπους, το εμβληματικό έργο του Αλμπέρ Καμύ «Ο Ξένος», μεταφέρθηκε στη σκηνή του Θεάτρου «104» (τον Απρίλιο του 2017) και στο «Από Μηχανής Θέατρο» (από τον Οκτώβριο του 2017)  σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τσιάμη, με τρεις σημαντικούς μας ηθοποιούς, τον Γεράσιμο Μιχελή, τον Μιχάλη Οικονόμου και την Κλεοπάτρα Μάρκου.

Ο Καμύ είναι ένας αφηγητής των κόσμων, ένας ξένος και ο ίδιος. Το μυθιστόρημά του «Ο Ξένος» (L’Étranger) δημοσιεύτηκε το 1942. Το θέμα και η θεώρηση του βιβλίου αναφέρονται συχνά ως υποδείγματα της φιλοσοφίας του παραλόγου του Καμύ καθώς και του υπαρξισμού, παρόλο που ο Καμύ προσωπικά απέρριπτε την ετικέτα του υπαρξιστή.

Το βιβλίο ξεκινά με την περίφημη φράση: «Aujourd’hui, maman est morte. Ou peut-être hier, je ne sais pas» («Σήμερα, η μαμά πέθανε. Ή ίσως χθες, δεν ξέρω»). Το Σήμερα διακόπτεται από τον θάνατο της μαμάς. Ο πρωταγωνιστής, ένας απαθής Γαλλο-Αλγερινός, μετά την παρουσία του στην κηδεία της μητέρας του, σκοτώνει ασυγκίνητα έναν Άραβα στο Γαλλικό Αλγέρι. Η ιστορία είναι χωρισμένη σε δύο μέρη: η αφήγηση του Μερσό σε πρώτο πρόσωπο πριν και μετά τον φόνο.

Όσοι από μας έχουν διαβάσει το κείμενο σε νεαρή ηλικία, ίσως παρόμοια αρχή, για παρόμοιο άνθρωπο, για παρόμοιο ήλιο, δεν έχουν ξαναδιαβάσει. Ποτέ τέτοια συγκίνηση από βιβλίο δεν θα έχουν βρει. Ο Μερσό αμέριμνος λούζεται από το ανελέητο ηλιόφως της Μεσογείου, μονάχος, τυφλωμένος από τη λάμψη, αδιάβροχος στη ζωή, στέκεται θαμπωμένος, θυμωμένος με τη ζωή και σκοτώνει τον Άραβα. Στις τελευταίες ώρες του, στη φυλακή, συμφιλιώνεται με τη ζωή, μέσα του χαράζει συμπόνια για τον εαυτό του.

Η τρυφερή αδιαφορία

«Οι λόγοι ενασχόλησης ενός σκηνοθέτη και μίας ομάδας ηθοποιών με ένα έργο ποικίλουν», λέει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Τσιάμης. Ίσως στην υλοποίηση αυτής της παράστασης να συνετέλεσε το πάθος για εξερεύνηση της «τρυφερής αδιαφορίας του κόσμου». Μιας τρυφερής αδιαφορίας που άγγιξε το θεατή. Η ανάγκη της ανακάλυψης, η επιθυμία της γνωριμίας, η διάθεση να αλλάξεις μέσα από το έργο του συγγραφέα και μέσα από το δικό σου έργο. Να κινήσεις μια καλλιτεχνική διαδικασία ουσιαστικά και δημιουργικά.

Κάποια έργα προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα περισσότερο από άλλα. Η πεποίθηση του συγγραφέα, ότι το άτομο είναι αθώο μπροστά στην πολυπλοκότητα και το παράδοξο του κόσμου, τον οδηγεί στην πεποίθηση πως η μοναδική διέξοδος από την εμπλοκή βρίσκεται στο γεγονός της εξέγερσης.

Παρότι εγκληματίας, ο Μερσό παραμένει στοργικά αποδεκτός στα μάτια μας, διεκδικώντας το δικαίωμα του καθενός μας στη διαφορετικότητα, αποκαθηλώνοντας τη μονοδιάστατη αντίληψη του παραδεκτού. Ουσιαστικά δεν υπάρχει παραλογισμός του ήρωα, αλλά πολλές διαφορετικές λογικές, με διαφορετικούς τρόπους έκφρασης κάθε φορά.

Η απόλυτη αλήθεια

Ο ήρωας του Καμύ αρνείται να παίξει το παιχνίδι που -λίγο ή πολύ- παίζουμε όλοι μας καθημερινά στις κοινωνικές μας συναναστροφές. Αρνείται να πει έστω και το παραμικρό ψέμα. Δεν το διανοείται. Και δεν είναι μόνον αυτό. Ο Μερσό αποκαλύπτει περισσότερη αλήθεια από αυτή που μπορεί να αντέξουν οι γύρω του. Αποκαλύπτει στους άλλους ό, τι ακριβώς σκέφτεται, αδιαφορώντας για τα συναισθήματά τους. Παραβλέποντας τους κοινωνικούς κανόνες. Έτσι κάνει τη ζωή του δυσκολότερη και οι άλλοι αισθάνονται ένα είδος απειλής απέναντί του. «Χωρίς ευαισθησία για κανέναν και για τίποτα, τον οδηγεί ένα επίμονο πάθος για την αναζήτηση της απόλυτης αλήθειας», γράφει ο συγγραφέας για τον Μερσό.

Ο «Ξένος» του Αλμπέρ Καμύ, όπως τον είδαμε στην κεντρική σκηνή του θεάτρου «104», είναι μια πρόκληση στην εφησυχασμένη κοινωνία και μια πρόσκληση για μια περισσότερο διαυγή οπτική της ζωής. Μια αδιάκοπη αναζήτηση νοήματος σε έναν κόσμο συνηθισμένα παράλογο. Ο συγγραφέας, τοποθετώντας μας στη θέση του Ξένου, μας διδάσκει. Αποκαλύπτει μια θέση απαλλαγμένη από πρακτικές, προσαρμογές, ασφάλειες, συμβάσεις και βεβαιότητες. Μια θέση που εντοπίζει στους κοινωνικούς ρόλους τον εγκλωβισμό της ύπαρξης. Καυτηριάζει τον ναρκισισμό της κοινωνίας η οποία εξορίζει ως μίασμα όποιον δεν της μοιάζει. Ο Ξένος μας καλεί να δούμε καθαρά, και για να δούμε πιο καθαρά χρειάζεται να δούμε διαφορετικά. Να δούμε διαφορετικά και το ίδιο το θέατρο και τις δυνατότητές του.

Η ατομική εξέγερση

Είναι η ιστορία ενός συναισθηματικά αποστασιοποιημένου, «ανήθικου» άνδρα. Δεν κλαίει στην κηδεία της μητέρας του, δεν πιστεύει στο Θεό και σκοτώνει έναν άνθρωπο που γνωρίζει ελάχιστα, χωρίς κάποιο ευδιάκριτο κίνητρο. Στην κοινωνία μας κάθε άνθρωπος που δεν κλαίει στην κηδεία της μητέρας του διατρέχει το ρίσκο να καταδικαστεί σε θάνατο. Άτομο διαφορετικό, ένας παρίας για το περιβάλλον του. Καταδικασμένος σε θάνατο, βρίσκεται μπροστά σε όλα τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής και της ουσίας της. Χωρίς ποτέ να δίνει κάποια οριστική απάντηση, η ατομική του εξέγερση είναι τελικά αυτή που τον οδηγεί στην αποδοχή και την υπέρβαση της κατάστασής του. Όταν φτάνει η στιγμή να εισπράξει την ποινή, βρίσκει την ειρήνη με τον εαυτό του και με την κοινωνία που τον καταδιώκει…

Γράφοντας για τη διαφορετικότητα, ο στοχαστής Καμύ, καθοδηγημένος από την αφηγηματική του ευφυΐα, κατορθώνει να μιλήσει για το καθολικό. Η περιπέτεια του ενός είναι η περιπέτεια του ανθρώπου και η μοίρα του η κοινή μας μοίρα.

Ένας άνθρωπος δίχως τίποτα το ηρωικό στη συμπεριφορά του, δέχεται να πεθάνει για την αλήθεια. «Ο Μερσώ αρνείται να πει ψέματα, τον κινεί μόνο το πάθος του απόλυτου. Αυτό και μόνο τον τοποθετεί εκτός κοινωνίας, για την οποία είναι ένας ξένος. Προσπάθησα ν’ αποδώσω με τον ήρωά μου τον μοναδικό Χριστό που μας αξίζει».

Ο μύθος του Σίσυφου

Ο Μερσό, όπως και οι ντοστογιεφσκικοί χαρακτήρες, δεν είναι παρά ο εκφραστής του οδυνηρού παραλόγου της ύπαρξης και καταρρακώνεται από το αφόρητο βάρος του. Κάπως έτσι φτάνουμε στον Σίσυφο που υποφέρει από το ανεβοκατέβασμα του βράχου αιωνίως.

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Τσιάμης και οι τρεις ηθοποιοί της παράστασης, Γεράσιμος Μιχελής, Μιχάλης Οικονόμου και Κλεοπάτρα Μάρκου, ανασυνθέτουν και παρουσιάζουν το έργο με άξονα τα κεντρικά θέματά του -θνητότητα, διαφορετικότητα, γηρατειά, συνείδηση, ατομική ελευθερία- αναδεικνύοντας επί σκηνής τόσο την ιστορία όσο και τον φιλοσοφικό πυρήνα του έργου, σε ένα ζωντανό σκηνικό διάλογο του Ξένου με τον Μύθο του Σίσυφου, το μνημειώδες δοκίμιο του μεγάλου Γάλλου στοχαστή.

O αγώνας του Σίσυφου που περιφρονεί τους θεούς, αγαπά τη ζωή και μισεί το θάνατο γίνεται το σύμβολο της ανθρώπινης μοίρας. Ο Καμύ χρησιμοποιεί το μύθο του Σίσυφου για να δραματοποιήσει την ανθρώπινη κατάσταση.

Για τη θεατρική μεταφορά του «Ξένου», έγινε ανασύνθεση της ιστορίας του κυρίως βάσει των θεμάτων του και λιγότερο των γεγονότων του. Οι συντελεστές εστίασαν έτσι στην ανάπτυξη της σκέψης του συγγραφέα γύρω από αυτά και στην ανάδειξη του πυρήνα και της κύριας αίσθησης του έργου. Μέσα στην ιστορία του Ξένου συναντάμε τη φιλοσοφική σκέψη του Καμύ πάνω στα θέματα που τον απασχόλησαν στο σύνολο σχεδόν του έργου του (Θάνατος, Μητέρα, Χρόνος, Νόημα, Παράλογο, Δικαιοσύνη, Βία, Εξέγερση).

Η ιδέα της εξέγερσης διακατείχε όλη τη ζωή του συγγραφέα: «Τι είναι ένας επαναστατημένος άνθρωπος; Καταρχάς είναι ένας άνθρωπος που λέει όχι. Αρνείται, αλλά δεν απαρνείται: είναι επίσης αυτός που λέει ναι. Ας εξετάσουμε λεπτομερώς τη στιγμή της εξέγερσης»…

Ο Καμύ μας λέει ακόμα πως «Πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο», το ίδιο ισχύει και για τον Ξένο.

Η προσπάθεια για εξέλιξη

Η σκηνοθεσία και η δραματουργική επεξεργασία του Δημήτρη Τσιάμη συμπύκνωσε την αναζήτηση του νέου ανθρώπου στο σύγχρονο κόσμο, τη δραματική του αντίφαση να θέλει και να αποστρέφεται τους άλλους, να προσπαθεί να αυτοπροσδιοριστεί και ταυτόχρονα να αυτοαναιρείται.

Με τους βράχους που είναι τοποθετημένοι επί σκηνής συμβολίζεται η συμπιεσμένη προσπάθεια της ανθρωπότητας σε μία χωρίς τέλος, επίπονη, ανοδική και εξελικτική πορεία. Οι ηθοποιοί έχουν τον «βράχο» τους, το βαρύ φορτίο της ανθρωπότητας που με πολύ κόπο και συνεχή προσπάθεια το σπρώχνει προς την κορυφή. Το φορτίο της γνώσης, των αξιών, της ελευθερίας και της καταπίεσης, του σωστού και του λάθους, του λογικού, του παράλογου και της αβελτηρίας, του δίκαιου και του άδικου, της ισότητας. Μέσα από μία διαρκή πάλη των αντιθέσεων που φέρνει την εξέλιξη, η ανθρωπότητα κοπιάζει, αγωνιά και φτάνει τον «βράχο» λίγο πριν από την κορυφή. Ο «βράχος» όμως ξεφεύγει. Κυλά. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Η κορυφή θα σήμαινε το τέλος της προσπάθειας. Θα σήμαινε το τέλος της εξέλιξης και τέλος στην εξέλιξη δεν υπάρχει. Η κορυφή είναι το αδιέξοδο.

Οι συντελεστές

Ένας κι ένας οι συντελεστές της παράστασης. Εξαιρετική η λιτή και ατμοσφαιρική σκηνογραφία του Γιάννη Θεοδωράκη. Με δυνατά και φορτισμένα στοιχεία η κινησιολογία της Ελένης Χατζηγεωργίου. Τελετουργικοί οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη. Υποβλητική η μουσική του ικανότατου συνθέτη Λάμπρου Πηγούνη. Στους χρωματικούς τόνους της γης και της άμμου τα βαμβακερά και λινά κοστούμια μαρτυρούσαν ότι η έμπνευση της ενδυματολόγου Βασιλικής Σύρμα προερχόταν από τον αποικιακό μοντερνισμό.

 

 

Οι ηθοποιοί εντυπωσίασαν στο απόλυτο με την ερμηνεία τους.

Ο Γεράσιμος Μιχελής σε μια από τις καλύτερες και συνταρακτικότερες ερμηνείες του έδωσε ένα γενναίο μάθημα εκφραστικής συνέπειας και ποιητικής. Δυναμική η σωματικότητά του, καθαρός ο λόγος του, δίχως επιτήδευση και ρητορική.

Ο Μιχάλης Οικονόμου έδειξε και τη βαθιά του παιδεία και την εσωτερικότητά του και τον εξαντλητικό έλεγχο, τη γνησιότητα, την αυθεντικότητα του ταλαντούχου ηθοποιού, του παθιασμένου για την τέχνη του καλλιτέχνη.

Η Κλεοπάτρα Μάρκου έδωσε επίσης μια επιτυχημένη ερμηνεία, δείχνοντάς μας τη συνεχή και απρόσκοπτη ανοδική της πορεία. Είχε διαύγεια και ένταση, οδύνη και μια εύστοχα χαρίεσσα κοσμικότητα.

Αν και λιτή, η παράσταση είναι ωραία και υψηλού επιπέδου. Παράσταση με ήθος, με άποψη, με σοβαρότητα, πολύ καλούς συντελεστές και σεβασμό στο θέατρο και στο κοινό.

 

 

Γνώρισε τον πατέρα του μόνο από μια φωτογραφία…

 

* Ο Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus, 7 Νοεμβρίου 1913 – 4 Ιανουαρίου 1960) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, λογοτέχνης και συγγραφέας, ιδρυτής του Theatre du Travail (1935), για το οποίο δούλεψε ως σκηνοθέτης, διασκευαστής και ηθοποιός. Χρωστά σχεδόν εξίσου τη φήμη του στα μυθιστορήματά του Ο Ξένος και Η Πανούκλα, στα θεατρικά του έργα Καλιγούλας και Οι δίκαιοι και τέλος στα φιλοσοφικά του δοκίμια Ο Μύθος του Σίσυφου και Ο επαναστατημένος άνθρωπος. Τιμήθηκε το 1957 με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Ο Αλμπέρ Καμύ γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1913 στην Αλγερία από πατέρα Γάλλο χωρικό, μητέρα Ισπανίδα και μεγάλωσε μέσα στην ένδεια. Είχε έναν ακόμη μεγαλύτερο αδελφό. Ο πατέρας του, ο αλσατικής καταγωγής Λυσιέν, εργαζόταν για έναν έμπορο κρασιού σε ένα οινοπαραγωγικό κτήμα κοντά στο Μοντοβί (Mondovi) της Αλγερίας, όπου γεννήθηκε και ο Αλμπέρ. Επιστρατεύθηκε όμως τον Σεπτέμβριο του 1914 και ο τραυματισμός του στη μάχη του Μάρνη τον οδήγησε στον θάνατο στις 17 Οκτωβρίου του 1914. Ο μικρός Αλμπέρ θα γνωρίσει τον πατέρα του μέσα από μια φωτογραφία και μια σημαντική οικογενειακή ιστορία: την περιγραφή της έντονης αποστροφής που έδειξε ο πατέρας του μπροστά στο θέαμα μιας εκτέλεσης. Μετά τον θάνατο του Λυσιέν, η οικογένεια εγκαθίσταται στο Αλγέρι.

Ο Αλμπέρ κάνει τις σπουδές του έχοντας την υποστήριξη των καθηγητών του, μεταξύ των οποίων βρίσκουμε και τον Ζαν Γκρενιέ, που θα παρουσιάσει στον μαθητή του το έργο του Νίτσε. Ξεκινά να γράφει πολύ νέος και τα πρώτα του κείμενα φιλοξενούνται στο περιοδικό Sud το 1932. Μετά το απολυτήριο λυκείου (bac) παίρνει πτυχίο ανωτάτων σπουδών στη φιλολογία (lettres), της Φιλοσοφικής Σχολής, αλλά η φυματίωση (στα 1930 είχε την πρώτη του κρίση) τον εμποδίζει να περάσει τον διαγωνισμό πιστοποίησης που θα του επέτρεπε να ασχοληθεί με την εκπαίδευση (agrégation). Για λόγους υγείας αποχωρεί από την οικογενειακή εστία. Μένει για λίγο σε έναν θείο του χασάπη το επάγγελμα και δημοκράτη, υπέρμαχου των ιδεών του Βολτέρου, κι έπειτα αποφασίζει να ζήσει μόνος. Για να τα βγάλει πέρα παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα και κάνει διάφορες δουλειές.

To 1935, ξεκινά το L’ Envers et l’ Endroit, που θα εκδοθεί δύο χρόνια αργότερα. Ιδρύει το Θέατρο της Εργασίας (le Théâtre du Travail) στο Αλγέρι, που αργότερα (1937) μετονομάζει σε «Θέατρο της Ομάδας». Στο μεσοδιάστημα, ο Καμύ αποφασίζει να εγκαταλείψει το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα δύο χρόνια μετά την εγγραφή του σε αυτό. Εργάζεται στην εφημερίδα Front populaire (Λαϊκό μέτωπο), του Πασκάλ Πια (Pascal Pia). Η έρευνα που κάνει Μιζέρια της Καμπυλίας θα συναντήσει αντιδράσεις. Το 1940, η κυβέρνηση της Αλγερίας θα απαγορεύσει την εφημερίδα και θα φροντίσει να μην ξαναβρεί δουλειά ο Καμύ. Εγκαθίσταται στο Παρίσι και εργάζεται ως γραμματέας σύνταξης στην εφημερίδα Paris-Soir. Εκείνη την περίοδο θα δημοσιεύσει τον Ξένο (L’ Étranger, 1942) και το δοκίμιο Ο μύθος του Σίσυφου (Le Mythe de Sisyphe, 1942) και θα αναπτύξει τις φιλοσοφικές του θέσεις. Σύμφωνα με τη δική του άποψη περί ταξινόμησης του έργου του, αυτά τα έργα υπάγονται στον «κύκλο του παραλόγου» – ο οποίος θα συμπληρωθεί αργότερα με τα θεατρικά έργα Η παρεξήγηση (Le Malentendu) και Καλιγούλας (Caligula, 1944). Το 1943 προσλαμβάνεται ως εκδότης από τον εκδοτικό οίκο Gallimard και αναλαμβάνει τη διεύθυνση της εφημερίδας Combat (Μάχη), που συγκέντρωσε μερικές από τις σημαντικότερες υπογραφές Γάλλων αριστερών διανοουμένων, όταν ο Π. Πια κλήθηκε να προσφέρει από άλλες θέσεις στη Γαλλική Αντίσταση. Το 1947, διαφωνώντας με τη συντακτική ομάδα της εφημερίδας, ο Καμύ την εγκαταλείπει. Συνεχίζει το λογοτεχνικό έργο με την παραγωγή του «κύκλου της εξέγερσης», που περιλαμβάνει ένα από τα γνωστότερα μυθιστορήματά του, την Πανούκλα (1947), αλλά και άλλα έργα, λιγότερο δημοφιλή: L’ État de siège (1948), Οι δίκαιοι (1949) και Ο επαναστατημένος άνθρωπος (L’ Homme révolté) (1951).

Το 1952 έρχεται σε ρήξη με τον Ζαν Πωλ Σαρτρ με τη δημοσίευση στο περιοδικό Μοντέρνοι καιροί (Les Temps modernes) του άρθρου από τον Ανρί Ζανσόν (Henri Jeanson) που προσάπτει στην εξέγερση του Καμύ ότι είναι «εκ προθέσεως στατική». Το 1956, στο Αλγέρι, πρότεινε την «πολιτική ανακωχή» ενώ μαινόταν ο πόλεμος. Εκδίδει την Πτώση (La Chute), ένα απαισιόδοξο βιβλίο. Το 1957 τιμάται με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.

Ο Καμύ βρίσκει τον θάνατο στις 4 Ιανουαρίου 1960, πριν προλάβει να συμπληρώσει τα 47 του, σε αυτοκινητικό ατύχημα στο (Πτι) Βιλμπλεβέν της Υόν (Yonne), όταν ο οδηγός και συγγενής του στενού του φίλου Γκαλιμάρ παρεκκλίνει της πορείας του και ρίχνει το αυτοκίνητο μάρκας Facel-Vega σε ένα δέντρο. Οι εφημερίδες της εποχής κάνουν λόγο για υπερβολική ταχύτητα (130 χλμ/ω), αδιαθεσία του οδηγού ή σκάσιμο του ελαστικού, αλλά ο συγγραφέας Ρενέ Ετιάμπλ διαβεβαιώνει ότι ύστερα από επίμονες μελέτες είχε στα χέρια του αποδείξεις ότι η Facel-Vega ήταν ένα κινητό φέρετρο – ωστόσο καμία εφημερίδα δεν δέχτηκε να τις δημοσιεύσει.

Ο Καμύ τάφηκε στο Λουρμαρέν (Lourmarin) της Βωκλύζ (Vaucluse), όπου είχε αγοράσει μια κατοικία.

Στο περιθώριο των κυρίαρχων φιλοσοφικών ρευμάτων ο Καμύ επέμεινε στον στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση. Αρνούμενος να εκφράσει ομολογία πίστεως στον Θεό, στην ιστορία ή στη λογική, ήρθε σε αντίθεση με τον χριστιανισμό, τον μαρξισμό και τον υπαρξισμό. Δεν σταμάτησε ποτέ την πάλη ενάντια στα ιδεολογήματα και τις αφαιρέσεις που αποστρέφονται την ανθρώπινη φύση.

Ο Αλμπέρ Καμύ παραδόθηκε στη διαρκή εναλλαγή για να αποφύγει τη «συνήθεια», ωστόσο διατήρησε μία και μοναδική ως την τελευταία ημέρα της ζωής του: να γράφει για τους ανθρώπους, για «τα παθήματα της ψυχής» και για το «παράπονο των εγκλείστων στον εαυτό τους» ανθρώπων. Το σύνολο του έργου του (αριθμεί 30 βιβλία) είχε ευρύτατη απήχηση και μεταφράστηκε στις περισσότερες χώρες. Ο Καμύ ήταν ο κατ’ εξοχήν «ανθρώπινος» συγγραφέας, ο κατ’ εξοχήν ανθιστάμενος στην κωμωδία της καθημερινότητας, ο πραγματικός αναλυτής των «μάταιων πράξεων», όπως γράφει ο ίδιος θέλοντας να χαρακτηρίσει την αγωνία του θανάτου.

  • «Όλα γίνονται από μια συνήθεια. Είμαστε γελοίοι αριθμοί μιας κοινωνίας που ενεργεί από συνήθεια, μισούμε ή αγαπάμε από συνήθεια και σκεπτόμαστε τα «μεγάλα προβλήματα» από συνήθεια». (Καμύ)

*Η παραπάνω κριτική – παρουσίαση δημοσιεύθηκε στο catisart.gr την 1η Ιουνίου 2017 για την παράσταση στο Θέατρο 104.

***

Πληροφορίες για την παράσταση στο «Από Μηχανής Θέατρο»

«Ο ξένος»

Του Αλμπέρ Καμύ

Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Δημήτρης Τσιάμης

Σκηνογραφία: Γιάννης Θεοδωράκης

Κινησιολογία: Ελένη Χατζηγεωργίου

Μουσική: Λάμπρος Πηγούνης

Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης

Ενδυματολογία: Βασιλική Σύρμα

Βοηθός σκηνοθέτη: Ειρήνη Δένδη

Φωτογραφίες: Δομινίκη Μητροπούλου

Σκηνοθέτης teaser: Γιώργος Αποστολόπουλος

Οργάνωση παραγωγής: Δήμητρα Κόλλια

Δημόσιες σχέσεις & επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη, Κωνσταντίνος Πλατής

***

Ερμηνεύουν

Γεράσιμος Μιχελής

Κλεοπάτρα Μάρκου

Μιχάλης Οικονόμου (κάθε Τρίτη)

Μιχάλης Βαλάσογλου (κάθε Δευτέρα)

***

Γενική είσοδος: 12 ευρώ

Μειωμένο (φοιτητών & ανέργων): 8 ευρώ

Ατέλεια: 5 ευρώ

Κάθε Δευτέρα: 21:00

Και κάθε Τρίτη: 21:00 (Ακολουθεί συζήτηση για 45 λεπτά με τους συντελεστές)

Από Μηχανής Θέατρο

Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο

Τηλέφωνο 210 – 52.31.131

Κοντά στους σταθμούς μετρό: Ομόνοια και Μοναστηράκι

 

 

eirini aivaliwtouΣυναντώντας τον «Ξένο» του Αλμπέρ Καμύ, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τσιάμη
Περισσότερα

Το άλλο πρόσωπο της επανάστασης περνά μέσα από μια «πορνογραφική σχέση»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ήθελα κάπου να τα πώ,
να τα μοιράσω-
τόσο μεγάλα.
Δεν τα είπα.
Ασφυχτικά μεγάλωσα,
μόνος.

Από «Τα ερωτικά» του Γιάννη Ρίτσου

Υπάρχει σεξ χωρίς συναίσθημα; Συναίσθημα χωρίς σεξ; Ποιος μπορεί να ελέγξει τόσο καλά το συναίσθημά του; Ποιος μπορεί να ‘ναι ψυχικά πειθαρχημένος κατά τη διάρκεια μιας σχέσης που αφορά μόνο το σεξ; Ποιος μπορεί να νιώσει τόσο ασφαλής; Το συναισθηματικό κομμάτι που βιώνει κάποιος μέσα του πού μπορεί να το επενδύσει τελικά; Μπορεί να αγαπήσει και να αγαπηθεί;
Το σεξ είναι πολύ απρόβλεπτη πράξη, καθώς μάλιστα ο έρωτας είναι εν πολλοίς εγκεφαλική διεργασία, μπορούμε να εγκλωβιστούμε ευκολότατα.

Ένας άνδρας και μια γυναίκα γνωρίζονται μέσω μιας αγγελίας για μια καθαρά σεξουαλική σχέση. Κάνουν τακτικά έρωτα σ’ ένα ξενοδοχείο, χωρίς καν να γνωρίζουν ο ένας το όνομα του άλλου. Σιγά σιγά οι συναντήσεις τους μετατρέπονται σε κάτι πιο ουσιαστικό. Μπορούμε πλέον να μιλάμε για πορνογραφική σχέση;

Μια σχέση που η ηρωίδα του έργου «Μια Πορνογραφική Σχέση» του Φιλίπ Μπλασμπάντ αποφασίζει να ξεκινήσει, πραγματοποιώντας μια σεξουαλική της φαντασίωση. Ένας άντρας αποφασίζει να τη μοιραστεί. Την πρώτη τους συνάντηση θα ακολουθήσουν κι άλλες. Και χωρίς να το καταλάβουν, κάτι θα δημιουργηθεί. Το σεξ δεν είναι πλέον το μόνο πράγμα που τους ενώνει, καθώς γεννιούνται συναισθήματα.
Οι φαντασιώσεις είναι σενάρια της φαντασίας, που δημιουργούν μία διεγερτική πλοκή. Σκέψεις που αρκετές φορές ντρεπόμαστε να τις εξομολογηθούμε ακόμη και στον ίδιο μας τον εαυτό. Σκέψεις που κάποιες φορές νιώθουμε πιο ελεύθεροι να μοιραστούμε με έναν άγνωστο, παρά με κάποιον φίλο. Σε μια τέτοιου είδους σχέση είναι σαν να παίζει κάποιος με τη φωτιά. Σίγουρα, ένας από τους δύο -αν όχι και οι δύο- στο τέλος θα καούν από έρωτα. Δεν μπορεί κανένας άνθρωπος να δημιουργήσει μια σχέση κενή από συναίσθημα. Μια ερωτική σχέση. Όταν φιλάς κάποιον, τον φλερτάρεις, κάνεις σεξ μαζί του, αισθάνεσαι. Παρίστασαι ψυχικά και σωματικά. Νιώθεις έλξη και πάθος, δονείσαι, δένεσαι.
Την «Πορνογραφική Σχέση» του Φιλίπ Μπλασμπάντ, σε μία θεατρική διασκευή της ομώνυμης ταινίας του Frédéric Fonteyne, με τους Χριστίνα Δενδρινού και Βαγγέλη Παπαδάκη, σε σκηνοθεσία του δεύτερου, την παρακολουθήσαμε στο Από Μηχανής Θέατρο – Πάνω Σκηνή και μας άρεσε για την τόλμη και την ευαισθησία της.

Ο φόβος

Ζούμε σε μία εποχή κρίσης, που σχεδόν τίποτα δεν μας εμπνέει εμπιστοσύνη. Σχεδόν κανείς δεν επιδιώκει να προσδεθεί σε μια σταθερή σχέση γιατί φοβάται. Φοβάται να αγαπήσει και να αγαπηθεί, φοβάται να δοθεί και να δώσει, φοβάται πως θα προδώσει και θα προδοθεί, πως θα πληγώσει και θα πληγωθεί. Ο φόβος τον οδηγεί να αρνείται το συναίσθημα. Η λογική τον κράτα σε μια ασφαλή απόσταση.

Ωστόσο μπορεί κάποιος να τα βάλει με τον έρωτα; Να κονταροχτυπηθεί μαζί του; Να θεωρήσει ότι είναι υπεράνω; Πόσο μπορεί να επιβιώσει μια ανώνυμη, καθαρά σεξουαλική σχέση;
Μια τυπική, αποστασιοποιημένη γνωριμία με σκοπό την υλοποίηση μιας φαντασίωσης μπορεί να οδηγήσει σε έναν ουσιαστικό δεσμό; Τι είναι πιο τρομακτικό; Το να πραγματοποιήσεις μία ανομολόγητη ερωτική φαντασίωση ή το να τολμήσεις να «απογυμνωθείς» στα μάτια του άλλου;

Η ανθρώπινη σεξουαλικότητα εκφράζεται με πολλούς τρόπους και συντηρείται με ακόμα περισσότερους ρόλους. Ο πόθος και η έλξη δυναμώνουν τη γοητεία και τον θαυμασμό. Η απόλαυση και η επιθυμία ως τροφή ενεργοποιούν τον εγκέφαλο και ξυπνούν το σώμα διεγείροντας μέσω των αισθήσεων την ανάγκη μιας σεξουαλικής εμπλοκής με κάποιον ή με κάποια που το σώμα του, η χημεία του και οι αισθήσεις του χωρίς καμιά λογική εξήγηση τού πυροδοτούν εκρήξεις.

Η φαντασίωση…

Η «Πορνογραφική Σχέση» είναι στην ουσία μία ιστορία αγάπης. Μια υπέροχη ιστορία αγάπης. Αρχίζει με μονολόγους και κατόπιν γινόμαστε μάρτυρες μιας συνάντησης σε ένα καφέ. Ανησυχία, ερωτηματικά, αμηχανία, άγχος, σιωπή, χαμόγελα, έκπληξη, υπαινιγμοί. Οι δύο άγνωστοι συμφωνούν να συνεχίσουν σε ένα ξενοδοχείο. Η πόρτα του δωματίου κλείνει για τους θεατές. Ακολουθούν κι άλλες συναντήσεις. Εκείνη και εκείνος συναντιούνται στο ίδιο καφέ, μετά πηγαίνουν στο ξενοδοχείο και κάνουν σεξ. Οι εβδομάδες φεύγουν κάπως έτσι. Ώσπου μία μέρα αποφασίζουν να κάνουν μαζί κάτι διαφορετικό… Να δοκιμάσουν μιαν άλλη φαντασίωση. Με μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας. Κάτι που απαιτεί περισσότερη φαντασία, μεγαλύτερη αντοχή. Επιθυμούν να κάνουν πρώτη φορά έρωτα.
Η ανάγκη του έρωτα, η ανάγκη να αφεθείς, να προσφέρεις, γίνεται η μόνη τους αλήθεια που ωστόσο σύντομα τούς φορτώνει με αμφιβολίες και προβληματισμό.
Το σεξ για τους δύο ήρωες – ταξιδευτές ήταν η αφετηρία για ένα οδοιπορικό αυτοπραγμάτωσης. Αυτό που για την κοινωνία φάνταζε απαγορευμένο και τρομακτικό, αυτοί το μετέτρεψαν σε μια πράξη έρωτα. Αυτό είναι το άλλο πρόσωπο της επανάστασης.
Είναι η ζωντανή κιβωτός που μεταφέρει πάνω της όχι μόνο αναμνήσεις ή προσωπικά στιγμιότυπα της ερωτικής ζωής, αλλά και το ουσιαστικό βάρος και το εύρος της ατομικής μνήμης.

Η ελευθερία στη σκέψη, η διεκδίκηση της ηδονής. Να επιτρέπεις στον εαυτό σου να επιθυμεί πολύ και να ικανοποιεί την επιθυμία αυτή στο μέγιστο βαθμό. Το σεξ είναι ζωή, ορμή, φως, καθαρότητα, συγκίνηση, ακόμα κι αν αυτό είναι η πιο τρελή φαντασίωση.
Το σώμα με τα δικαιώματα και τις ανάγκες του, είναι το κυρίαρχο στοιχείο του έργου. Όπως και το δέος απέναντι στην αγάπη αλλά και το τι σημαίνει πορνογραφία…

Η παράσταση και οι συντελεστές

Η «Πορνογραφική Σχέση», σκηνοθετημένη από τον Βαγγέλη Παπαδάκη, είναι μία παράσταση που βουτάει στην ερωτική επιθυμία. Σοκάρει με τις σιωπές, το άγγιγμα, τους ψιθύρους, τις εκπνοές, τα βλέμματα. Εν ολίγοις με το συναίσθημα. Δεν σοκάρει με το γυμνό και με την τόλμη μιας σκηνής.
Σου ζητάει να χαλαρώσεις και να σκεφτείς αν κι εσύ έχεις βιώσει μια τέτοια σχέση, έστω και φανταστική.
Από τη σκληρότητα της αρχής μέχρι το συναίσθημα του φινάλε, η παράσταση είναι εξαίρετη και κυρίως αφορά ψαγμένο κοινό. Σε κάνει να ανυπομονείς. Να δεις, να μάθεις το μυστικό τους. Αληθινή, έντιμη μέχρι τέλους.
Οι ερμηνείες των δύο ηθοποιών, της πανέμορφης Χριστίνας Δενδρινού και του γοητευτικού Βαγγέλη Παπαδάκη, δε σου αφήνουν περιθώριο να σκεφτείς. Κατευθύνονται στην καρδιά σου, ρίχνοντάς της απανωτά βέλη. Ερμηνείες γάργαρες και αστείρευτες.
Υψηλής αισθητικής η σκηνή με το γυμνό, που θύμιζε πίνακα του Ματίς.

Προσεγμένα, αφαιρετικά και ευφάνταστα τα σκηνικά – κοστούμια της Δήμητρας Λιάκουρα. Ο σχεδιασμός ήχου και η μουσική της Σίσσυς Βλαχογιάννη, καθώς και η επιμέλεια κίνησης της Ίριδας Κυριακοπούλου, απέπνεαν άφατη τρυφερότητα και υπόκωφο πάθος.
Εξαίρετη η μετάφραση του Ανδρέα Στάικου, με συναισθηματισμό, χωρίς να γίνεται μελό. Πολύ ζωντανή η περιγραφή των συναισθημάτων των δύο ηρώων.
Η σκηνοθεσία του αξιόλογου Βαγγέλη Παπαδάκη προτείνει μία νέα φόρμα που συνδυάζει κινηματογραφικά και θεατρικά στοιχεία χωρίς την ευκολία της χρήσης του βίντεο. Μινιμαλιστική αισθητική, κινηματογραφικές ερμηνείες και ένα αμιγώς ρεαλιστικό, υποβλητικό ηχητικό περιβάλλον αποτελούν τα δομικά στοιχεία μιας θεατρικής δουλειάς που μιλάει για τον έρωτα και την αγάπη με τον πιο αναπάντεχο και γλυκό τρόπο.
Δύο άρτιοι ηθοποιοί, τέσσερα – πέντε σκηνικά αντικείμενα, δύο καρέκλες, ζεστασιά, ελπίδες, ανάγκες και αβεβαιότητες, λιτότητα αλλά και ευρηματικότητα συνιστούν μια ανθρώπινη παράσταση, η οποία αγγίζει θέματα που η σημερινή κοινωνία προτιμά υποκριτικά να προσπερνά. Μια παράσταση τρυφερή, που ισορροπεί ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό, ανάμεσα στον έρωτα και τον ερωτισμό, αντιστρέφοντας τη σειρά των πραγμάτων.
Προειδοποίηση για όσους κρίνουν από τον τίτλο: το κοινό δεν παρακολουθεί το ζευγάρι στο δωμάτιο, μόνο τη μία φορά που η συνεύρεσή τους αποκτά χαρακτηριστικά αγάπης, για να δείξει δύο ανθρώπους δεμένους με τη γήινη φύση τους, θνητούς και ημίθεους μαζί.
Το «Μια Πορνογραφική Σχέση» (An Affair of Love) θεωρώ ότι είναι ένας μικρός ύμνος για τον έρωτα.
Αν και η παράσταση είχε βάθος και παλμό, προτείνω ορισμένα σημεία της να προσεχθούν από τους συντελεστές, γιατί χρειάζεται -κατά τη γνώμη μου- να μειωθεί η διάρκειά της. Έτσι θα αναδειχτεί η δυναμική του έργου χωρίς να κουράζεται ούτε στο ελάχιστο ο θεατής.

Αυτό όμως που κρατάμε και μας συγκίνησε βαθιά είναι η αγαπητική διάθεση μιας ωραίας παράστασης, καθώς και η ατμόσφαιρα της πλήρωσης των αισθήσεων. Βαθιά ερωτική η «Πορνογραφική Σχέση», ίσως και γι’ αυτό ενέχει μέσα της το πολιτικό. Γιατί ο έρωτας για να είναι αληθινός, οφείλει να είναι πολιτικός στις σαρκικές του προθέσεις και επιθυμίες.

  • Το «Από Μηχανής Θέατρο» πάντα ήταν ένα γουστόζικο θέατρο σε μια από τις πιο ωραίες αθηναϊκές γειτονιές. Τώρα με την ανακαίνισή του έχει γίνει πολύ καλύτερο. Σίγουρο είναι και φαίνεται παντού στο χώρο πως οι νέοι διαχειριστές του -δύο πανάξιοι θεατράνθρωποι- έχουν επενδύσει πολλή προσωπική εργασία, χρόνο, μεράκι, έμπνευση και αρκετό χρήμα για να το βελτιώσουν, ώστε το κοινό να απολαμβάνει κάτω από ιδανικές συνθήκες θεατρική ποιότητα. Αυτό τους τιμά αναμφίβολα. Όμως υπάρχει κάτι που μειώνει την απόλαυση της θεατρικής μέθεξης, κι αυτό οφείλουμε να το επισημάνουμε. Είναι η μόνωση. Όσο παρακολουθούσαμε την «Πορνογραφική Σχέση», ταυτόχρονα ακούγαμε και τον «Αίαντα» από την κεντρική σκηνή. Όταν δε αποχωρούσε το κοινό του «Αίαντα», ακούγονταν όλες οι συνομιλίες καθαρότατα στην Πάνω Σκηνή. Γεγονός που ενόχλησε κάποιους θεατές, οι οποίοι το σχολίασαν δυσαρεστημένοι φεύγοντας. Επίσης, κάτι τέτοιο δεν βοηθά και τον ηθοποιό που ερμηνεύει εκείνη τη στιγμή, καθώς δυσχεραίνει το επίμοχθο έργο του.
    Ένα άλλο θέμα που υπάρχει, είναι αυτό που έχει να κάνει με την άνεση του θεατή. Τα καινούργια καθίσματα ελπίζω να είναι προσωρινά, διότι είναι στενά και γλιστρούν. Αυτό φέρνει σε δύσκολη κατάσταση το θεατή καθώς προσπαθεί συνέχεια να βρει μια σταθερότητα στη θέση του με αποτέλεσμα να χάνει την αυτοσυγκέντρωσή του και να νιώθει άβολα.

* Φωτογραφίες: Νικολέττα Γιαννούλη

 

Απόσπασμα

ΕΚΕΙΝΗ: Το σεξ στον κινηματογράφο είναι η πανωλεθρία, ή νιρβάνα. Δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσα στα δύο… Στη ζωή όμως είναι ανάμεσα στα δύο. Αλλά στην περίπτωσή μας μαζί του ήταν τέλεια η όσμωση…
ΕΚΕΙΝΟΣ: Συνήθιζα τα πάντα και μου άρεσαν τα πάντα. Καταλαβαίνετε;

Η ταινία

Το 1999 η ταινία «Μία πορνογραφική σχέση» του Φρεντερίκ Φοντέιν έκανε πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες αποσπώντας βραβεία και διθυραμβικές κριτικές. Λίγα χρόνια αργότερα ο σεναριογράφος της, Φιλίπ Μπλασμπάντ, διασκεύασε ο ίδιος το σενάριο του για τη θεατρική σκηνή κερδίζοντας πάλι κοινό και κριτικούς μέσα από μία ερωτική ιστορία που με αφορμή το σώμα μιλάει για την ψυχή.

Έμιλι Ντίκινσον, Είμαι ο κανένας! Ποιος είσαι εσύ; (Emily Dickinson, I’m nobody! Who are you?) [μετάφραση: Σπύρος Δόικας]

I’m nobody! Who are you?
Are you nobody, too?
Then there’s a pair of us—don’t tell!
They’d banish us, you know.

How dreary to be somebody!
How public, like a frog
To tell your name the livelong day
To an admiring bog! Είμαι ο κανένας! Ποιος είσαι εσύ;

Είμαι ο κανένας! Ποιος είσαι εσύ;
Μήπως, κανείς κι εσύ;
Τότε είμαστε δυο – μη μου πεις!
Θα μας εξορίσουν παρευθύς.

Πόσο ανιαρό κάποιος να είσαι!
Πόσο κοινό, σαν το βατράχι
Να λες το όνομά σου πρωί-βράδυ
Σ’ έναν βούρκο που σε θαυμάζει!

 

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Παπαδάκης
Μετάφραση: Ανδρέας Στάικος
Σχεδιασμός Φώτων: Βασίλης Κλωτσοτήρας
Σκηνικά – Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα
Σχεδιασμός Ήχου/ Μουσική: Σίσσυ Βλαχογιάννη
Επιμέλεια Κίνησης: Ίριδα Κυριακοπούλου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ιωάννα Χατζάτογλου
Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Λία Κάλκου
Φωτογραφίες: Νικολέττα Γιαννούλη
Σκηνοθεσία trailer: Βαγγέλης Παπαδάκης, Ελένη Κορακάκη
Μοντάζ trailer: Θάνος Λυμπερόπουλος
Οργάνωση Παραγωγής: Τέτα Αποστολάκη
Παραγωγή: ομάδα Casus Belli
Παίζουν: Χριστίνα Δενδρινού, Βαγγέλης Παπαδάκης

Πληροφορίες

Από Μηχανής Θέατρο – Πάνω Σκηνή
Μια Πορνογραφική Σχέση
του Φιλίπ Μπλασμπάντ
Μία θεατρική διασκευή της ομώνυμης ταινίας
Από τις 15 Νοεμβρίου
κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 21:30
στο Από Μηχανής Θέατρο
(Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, τηλέφωνο κρατήσεων 2105232097)
Παραστάσεις: Τετάρτη και Πέμπτη στις 21:00 (μέχρι τις 11 Ιανουαρίου)
Τιμές εισιτηρίων: 10 ευρώ, 5 ευρώ (ατέλειες, άνεργοι)
Διάρκεια: 90 λεπτά

eirini aivaliwtouΤο άλλο πρόσωπο της επανάστασης περνά μέσα από μια «πορνογραφική σχέση»
Περισσότερα

Η ομάδα Anima παρουσιάζει ένα «Ζητιάνο» από τα Κράκουρα που μας χαρίζει και δεν μας ζητάει…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πηγαίνοντας προς το «Από Μηχανής Θέατρο» στην οδό Ακαδήμου σκεφτόμουν τον Κάρολο Κουν και τον Σπύρο Ευαγγελάτο.
Ο πρώτος έδωσε την ευκαιρία σε νέους Έλληνες συγγραφείς να δείξουν τη δουλειά τους στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης.
Ο δεύτερος, στο ιστορικό Θέατρο «Κάβα», στις αρχές της οδού Σταδίου, έφερε στη σκηνή άγνωστα ελληνικά έργα.
Ο δρόμος άνοιξε τότε και πρόσφατα είδαμε και Περεσιάδη, και Παπαδιαμάντη, και Βιζυηνό, και Ξενόπουλο.

 

Όμως αυτός ο λογοτεχνικός θησαυρός με τις ελληνικές υπογραφές δεν έχει τέλος. Είναι ανεξάντλητος και ανεξερεύνητος ως ένα βαθμό.
Σκεφτόμουν λοιπόν πόσο καλή ήταν και μόνο η απόφαση μιας θεατρικής ομάδας να ανεβάσει το έργο του Ανδρέα Καρκαβίτσα «Ο ζητιάνος». Ο αγαπημένος συγγραφέας – από τα αναγνωστικά του δημοτικού σχολείου – θα έβγαινε και πάλι στο φως. Αυτή τη φορά στο φως της σκηνής, αν και ο ίδιος ενώ είχε ασχοληθεί με επιτυχία με όλα τα είδη του γραπτού: διηγήματα, μυθιστορήματα, ποίηση, μελέτες, χρονογραφήματα, ιστορικά σημειώματα, ιστορικά ανέκδοτα, παιδικά βιβλία, δεν είχε γράψει θεατρικά έργα.

Επίσης, είχε συνεργαστεί με τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά περιοδικά της εποχής του, καθώς και με εφημερίδες για τις οποίες έγραφε πλήθος άρθρων που αφορούσαν τις συνήθειες και τα γνωρίσματα των διαφόρων τόπων της Ελλάδας.

«Ο ζητιάνος», γράφτηκε το 1896 και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εστία» από τις 9 Απριλίου 1896 έως τις 8 Ιουνίου 1898. Σε βιβλίο πρωτοδημοσιεύτηκε από το «Τυπογραφείον της Εστίας» των Μάισνερ – Καργαδούρη το 1897, ενώ η δεύτερη έκδοση έγινε το 1920 από το «Βιβλιοπωλείον της Εστίας». Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας (Λεχαινά, 12 Μαρτίου 1865 – Μαρούσι, 24 Οκτωβρίου 1922) υπήρξε ένας από τους τρεις μεγάλους εκπροσώπους της ηθογραφίας, μαζί με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και τον Γεώργιο Βιζυηνό.
Εκτός από τον «Ζητιάνο», διάσημη είναι και η συλλογή διηγημάτων «Λόγια της πλώρης». Τα δύο αυτά έργα έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί σε πολλές χώρες του εξωτερικού.

Φέτος η Θεατρική Ομάδα Anima καταπιάστηκε με τη διασκευή του Ζητιάνου, σε θεατρικό έργο. Γνωρίσαμε έτσι την Κρουστάλλω, την Παναγιώτα, τη Χαϊδεμένη, τον Μουτζούρη, τον Τελωνοφύλακα και φυσικά τον Τζιριτόκωστα, τον ζητιάνο.

***

«Η Ελλάδα ταλαιπωρημένη και σε οικονομικό αδιέξοδο, με τα σύνορά της ως Θεσσαλία, με τους δουλοπάροικους να ζουν στην αθλιότητα και στη φτώχεια, πάσχει για κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
Στο Νυχτερέμι, ένα χωριό κοντά στις εκβολές του Πηνειού, ενώ οι κάτοικοί του βρίσκονται στα δικαστήρια με τον μπέη της περιοχής, στην προσπάθειά τους να ξεκαθαρίσουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς του χωριού, με την κρυφή ελπίδα ότι θα καταφέρουν να νικήσουν και να θεωρηθούν τα κτήματα δικά τους και όχι του μπέη, φτάνει ένας ζητιάνος μαζί με τον Μουτζούρη, το δεκαπεντάχρονο ζητιανόπουλό του.

 

 

Το κύριο πρόσωπο του μυθιστορήματος, ο ζητιάνος ονόματι Τζιριτόκωστας, αφού ξυλοφορτωθεί από τον τελωνοφύλακα Βαλαχά, θα προκαλέσει τη συμπόνια των κατοίκων που θα του προσφέρουν φιλοξενία και τροφή. Την επόμενη μέρα, ο ζητιάνος θα προκαλέσει το ενδιαφέρον των γυναικών του χωριού, με τα «θαυματουργά βοτάνια» του, και θα κατορθώσει να πουλήσει το «αγαπόχορτο», το «σερνικοβότανο» και άλλα βοτάνια, καθώς και υλικά για ξόρκια και για μαγικά, παίρνοντας σε αντάλλαγμα ό,τι πιο ακριβό έβλεπε ότι είχε το κάθε σπίτι, που θα το μεταπουλούσε και θα γέμιζε με χρυσές λίρες.

***

ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ (στην Κρουστάλλω) – Θεός σ’ χωρέσ’ τη μάνα σου και τον πατέρα και τ’ αδερφάκια σου!
ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΩ – Ρε, άϊντε, χριστιανέ μου, στη δουλειά σου και άσε μας ήσυχες! Πήγαινε να βρεις τους άντρες μας, τα ζωντόβολα να σε περιποιηθούνε..
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Έχω και το σερνικοβότανο, αν θες!
ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΩ – Τι είπες; Τι έχεις είπες;
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Το σερνικοβότανο! Το σερνικοβότανο που βρίσκεται στον κάμπο πέρα, εκεί που κατουρεί άλογο βαρβάτο… Κι όποια το πάρει κάνει σερνικά παιδιά κι αντρειωμένα – και πανώρια σαν κι εμένα!…
ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΩ – Πού είναι, να το δω;
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Μαζί μου το ’χω, πού θες να είναι; …Μα είναι ακριβό!
ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΩ – Ακριβό φτηνό, εγώ το θέλω! Και το βρακί μου δίνω για ν’ αποχτήσω σερνικό παιδί!
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Πρόσεχε τι τάζεις!! Δεν πρέπει αέρας να τα βαρέσει ούτε ήλιος να τα δει…
(Βγάζει το ένα σακούλι το δείχνει στην Κρουστάλλω και πηγαίνει προς την Παναγιώτα – Η Κρουστάλλω τον ακολουθεί σαν υπνωτισμένη κοιτάζοντας το σακούλι)
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Έχω και τ’ αγαποχόρταρο!.. Μαζί με τον τυχερό σου κώνο, μέσα σε δυο τέρμηνα, τον ουρανό με τ’ άστρα θα ’χεις στην ποδιά σου!
ΑΝΝΕΤΩ (τον τραβάει) – Έχεις, αλήθεια, τ’ αγαποχόρταρο;
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Άκου, λέει! Έχω τ’ αγαποχόρταρο, της αγάπης το βοτάνι που άλλος τόπος δεν το κάνει! Με τούτο ανοίγεις κλειδαριές και σιδερόπορτες και την καρδιά (της πιάνει το στήθος) του καλού σου και τ’ αγαπητικού σου!
(Οι τρεις γυναίκες ξεθαρρεύουν, τον τραβολογάνε, του ψιθυρίζουν στ’ αυτί κ.λπ.)
ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ – Ώωωχου! (τις σπρώχνει) Έχουμε δουλειά μπροστά..Θα περάσω σε λίγο απ’ το σπίτι κάθε μιανής ξεχωριστά να σας δώσω τα βοτάνια κι ό,τι άλλο μου ζητήσατε… για ν’ απολαύσετε στο εξής τη χαρά και την ομορφιά του κόσμου… Σε λίγο…

***

Ο Τζιριτόκωστας, αδιάφορος και ασυγκίνητος από τη μεγάλη τους φτώχεια αδειάζει τα σπιτικά τους από ό,τι αξιόλογο για να το μεταπουλήσει κερδίζοντας χρυσές λίρες. Επίσης χρησιμοποιώντας δόλο επιβάλλεται και χειραγωγεί όλο το χωριό, ικανοποιώντας κάθε επιθυμία του. Για να εκδικηθεί τον Βαλαχά, τους υποκινεί να βάλουν φωτιά στο σπίτι του, ώστε να καεί ζωντανός. Δεν αργεί βέβαια μα μπει φωτιά και στο κονάκι τού μπέη, να καεί όλο το χωριό, να παρέμβουν οι Ελληνικές Αρχές και οι Τούρκοι Άρχοντες και να οδηγηθούν όλοι οι άντρες στη φυλακή της Λάρισας».

***

 

«Οι Έλληνες έχουν στα γονίδιά τους την αντίσταση κατά του κακού»

Όπως γράφει η σκηνοθέτις Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη στο σημείωμά της «Η ομάδα Anima μετά την περσινή επιτυχία της με την παράσταση «Έξοδος» και την υποψηφιότητά της για το βραβείο Κάρολος Κουν, φέτος δουλεύει πάνω στο σπουδαίο κείμενο του Ανδρέα Καρκαβίτσα «Ο Ζητιάνος», το οποίο έχει ως πρωταγωνιστή έναν Έλληνα ζητιάνο, τον Τζιριτόκωστα. Πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα λογοτεχνικά πρόσωπα της Ελλάδας, μέχρι την εμφάνιση του Αλέξη Ζορμπά, του Καζαντζάκη. Η ιστορία του ζητιάνου είναι ιδιαίτερα επίκαιρη γιατί αναφέρεται σε μια εποχή ιδιαίτερων ανακατατάξεων, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών παρουσιάζοντας αναλογίες με τη σημερινή κρίσιμη κατάσταση που βιώνουμε. Η ιστορία διαδραματίζεται την περίοδο της προσάρτησης της Θεσσαλίας στην Ελλάδα το 1881 και της δημιουργίας των νέων συνόρων του ελληνικού κράτους. Αυτά τα χρόνια αλλά και τα επόμενα που θα ακολουθήσουν το σημαντικότερο ζήτημα ήταν η διάδοχη κατάσταση των περιουσιών των Τούρκων που αποχωρούσαν πλέον από τη Θεσσαλία και πουλούσαν την περιουσία τους στους λίγους πλούσιους Έλληνες, με αποτέλεσμα οι φτωχοί κολίγοι, που μέχρι τότε ζούσαν καλλιεργώντας τη γη, να χάνουν τώρα και τα λίγα προνόμια που είχαν. Η ανακατάταξη του πλούτου ακολουθεί πάντα ένα μεγάλο πόλεμο και πάντα εις βάρος των αδυνάτων. Κάτι που ενισχύεται ακόμα περισσότερο από την αμάθεια, την έλλειψη μόρφωσης και τις προλήψεις, καθιστώντας τον άνθρωπο έρμαιο και αντικείμενο εκμετάλλευσης κάθε πανούργου, επιτήδειου και ισχυρού. Αυτό λοιπόν που καθιστά την ιστορία αυτή επίκαιρη, παρά τις όποιες αδυναμίες και ελλείψεις του ανθρώπου, είναι η «εν δυνάμει» βούλησή του να αντιστέκεται στο κακό, σε αυτό που θέλει να τον αφομοιώσει, να τον καταστρέψει, να τον εξαφανίσει; εξετάσεις που οι Έλληνες ως λαός έχουν στα γονίδιά τους να δίνουν πολύ συχνά και άλλοτε να χάνουν, άλλοτε να κερδίζουν, πάντα όμως να αγωνίζονται για να το επιτύχουν».

***

«Ο Ζητιάνος» και τα μυστικά του

Για τον ήρωα του Καρκαβίτσα έχουν γραφτεί πολλά.
-Ο Πέτρος Χάρης τονίζει ότι «Ο ζητιάνος με κάθε κατόρθωμά του παραμερίζει και από μια κουρτίνα για να αφήσει τον αναγνώστη να δει και από μια πλευρά της ελληνικής πραγματικότητας: η κακή διοίκηση, η δυσκίνητη δικαιοσύνη, η μικροπολιτική, η ρουσφετολογία, μια ελεεινή συγκρότηση κράτους».
-Ο Κωνσταντίνος Θ. Δημαράς αναφέρει ότι «Ο Ζητιάνος, είναι μια νουβέλα, γραμμένη με πολύ θυμό. Θυμό για την πολιτική που ακολουθεί το νεοσύστατο ελληνικό κράτος και επιτρέπει στη ζητιανιά να επιβιώνει, στο ρουσφέτι και στην «εκδούλευση» να βασιλεύει, στους δημοσίους υπαλλήλους να περιφρονούν τη δουλειά τους ή να λαδώνονται για να την κάνουν και κυρίως στη δεισιδαιμονία, την αμάθεια, τη δουλική συμπεριφορά να επιβιώνουν και να γίνονται ο μόνος τρόπος ύπαρξης για τους καταπιεζόμενους Καραγκούνηδες (και όχι μόνο)». Τέλος,
-Ο Φώτος Πολίτης, γράφει ότι «ο Τζιριτόκωστας δεν είναι απλώς ένας κοινός τύπος Κραβαρίτη. Είναι ο Έλλην πολιτικός, ο Έλλην επιστήμων, ο Έλλην χρηματιστής ή έμπορος, ο ολέθριος «έξυπνος» Ρωμιός της εποχής μας».

***

 

Στο ανακαινισμένο «Από Μηχανής Θέατρο» μας δόθηκε η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τον Ζητιάνο έτσι όπως τον είδε η Θεατρική Ομάδα Anima.

-Λιτό και απόλυτα σαφές το σκηνικό προσδιορίζει με απλές γραμμές τον χώρο δράσης. Έχει κάποιες ρεαλιστικές πινελιές. Μου έφερε στη μνήμη κάποια χαρακτικά που εικονογραφούσαν τα αναγνωστικά βιβλία στο δημοτικό σχολείο. Αυτό με συγκίνησε ιδιαίτερα. Την ίδια άποψη έχει και για τα κοστούμια της παράστασης. Σκηνικά και κοστούμια υπογράφει η Δήμητρα Λιάκουρα.

-Οι πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις του Κώστα Νικολόπουλου έκαναν εντυπωσιακά άλματα στο χρόνο και μας έφερναν από τα… Κράκουρα, στην Αθήνα του σήμερα με απόλυτη επιτυχία.

-Εξαιρετικές οι μάσκες που έφτιαξε για τα τρία κορίτσια, ο Περικλής Πραβήτας.

-Ένα από τα ξεχωριστά και πιο δύσκολα στοιχεία της παράστασης ήταν οι χορογραφίες και η επιμέλεια κίνησης. Η Άννα Απέργη κατάφερε να δώσει έναν δικό της ρυθμό χωρίς όμως να αποσπά την προσοχή του θεατή από τον λόγο του Καρκαβίτσα.

-Το ίδιο ισχύει και για την επιμέλεια φωτισμών που υπογράφει ο Παναγιώτης Λαμπής. Εξαίρεση η φυσούνα με τον καπνό που ως λύση δημιουργίας εφέ είναι πολυχρησιμοποιημένη.

***

Γιώτα Τσιότσκα (Παναγιώτα), λεπτεπίλεπτη στην εμφάνιση αλλά πληθωρική στην ερμηνεία.
Λευτέρης Παπακώστας («Μουτζούρης»), σε όλες τους τις «μεταμφιέσεις» έδειξε ότι βρίσκεται σε καλό δρόμο.
Μαρία Καρακίτσου (Χαϊδεμένη), δυναμική παρουσία, εξαιρετική κίνηση.
Κατερίνα Μπιλάλη (Κρουστάλλω), σε παρασύρει με την ερμηνευτική της δεινότητα. Σε «μεταφέρει» στην εποχή του Τζιριτόκωστα με περίτεχνη επιδεξιότητα.
Λεωνίδας Κακούρης (Τζιριτόκωστας), «άμα τη εμφανίσει» κερδίζει το κοινό. Στιβαρός, προσφέρει σιγουριά σε όλη την ομάδα επί σκηνής. Ερμηνεία δουλεμένη σε όλες τις λεπτομέρειες.

***

-Η διασκευή του έργου από την Κική Κουβαρά, πιστεύω πως έχει περιθώρια για ορισμένες αλλαγές ώστε η νουβέλα του Καρκαβίτσα να αποκτήσει πιο έντονο θεατρικό ρυθμό. Ίσως είμαι κάπως επηρεασμένος καθώς θυμάμαι την τηλεοπτική μεταφορά του έργου στην κρατική τηλεόραση στις αρχές της δεκαετίας του ΄80. Νιώθω πως τότε υπήρχε μια πιο βατή προσέγγιση στην πλοκή του έργου. Ασφαλώς και η τωρινή διασκευή έχει τα δικά της πλεονεκτήματα αφού αφήνει τον θεατή να διαμορφώσει με τα δικά του μάτια την εικόνα για κάθε ήρωα ξεχωριστά.

-Η σκηνοθέτις Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη αξιοποίησε με απόλυτη επιτυχία τα εκφραστικά μέσα των ηθοποιών της ομάδας της. Ίσως η διάρκεια της παράστασης θα μπορούσε να είναι κατά τι μικρότερη. Οπωσδήποτε είναι μεγάλο κέρδος για τους θεατές η διδασκαλία αυτού του έργου επειδή έτσι δίνει την ευκαιρία στους θεατές – ανεξαρτήτως ηλικίας – να γνωρίσουν τον Καρκαβίτσα και να μπουν στον πειρασμό για αναζήτηση συγγραφέων και έργων εκείνης της εποχής.

-Εν κατακλείδι πρόκειται για μια παράσταση η οποία μπορεί να δώσει το έναυσμα σε όλους για μια ευρεία ενασχόληση στον ελληνικό λογοτεχνικό θησαυρό. Μια παράσταση που αξίζει να τη δουν όλοι.

***

Λευτέρης Παπακώστας, Μαρία Καρακίτσου, Λεωνίδας Κακούρης, Κατερίνα Μπιλάλη, Γιώτα Τσιότσκα. Στον Ζητιάνο.

 

«Ο ζητιάνος»

Του Ανδρέα Καρκαβίτσα
Πληροφορίες για την παράσταση
Διασκευή: Κική Κουβαρά
Σκηνοθεσία: Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη
Σκηνογραφία-Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα
Πρωτότυπη μουσική: Κώστας Νικολόπουλος
Χορογραφίες-επιμέλεια κίνησης: Άννα Απέργη
Επιμέλεια φωτισμών: Παναγιώτης Λαμπής
Κατασκευή σκηνικού-μάσκες: Περικλής Πραβήτας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Δενδρινού
Κλαρίνο-Ντουντούκα: Γιώργος Δούσος
Διεύθυνση Παραγωγής: Όλγα Μαυροειδή
Παίζουν οι ηθοποιοί: Λεωνίδας Κακούρης, Κατερίνα Μπιλάλη, Μαρία Καρακίτσου, Λευτέρης Παπακώστας, Γιώτα Τσιότσκα

***
Από Μηχανής Θέατρο
Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο
Τηλέφωνο: 210 – 52.32.097
Από 21 Οκτωβρίου και μόνο για 12 παραστάσεις
Παραστάσεις: Σάββατο στις 18:00, Κυριακή στις 17:00
Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ. 12 ευρώ μειωμένο και φοιτητικό, 9 ευρώ γκρουπ, 5 ευρώ ατέλειες

***

 

Παναγιώτης ΜήλαςΗ ομάδα Anima παρουσιάζει ένα «Ζητιάνο» από τα Κράκουρα που μας χαρίζει και δεν μας ζητάει…
Περισσότερα

Η «Μόλλυ Σουήνυ» (Molly Sweeney) της τυφλότητας, της ταυτότητας και της πληρότητας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Λίγοι από εμάς καταλαβαίνουν την τύφλωση. Ακόμα κι όταν προσπαθούμε να φανταστούμε πώς είναι να είσαι τυφλός, μπορούμε να το κάνουμε μόνο σε σχέση με τον οπτικό κόσμο και όχι σε σχέση με έναν εντελώς ξεχωριστό κόσμο. Για πολλούς, η απόλυτη τύφλωση αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φόβους τους. Όσον αφορά τους άλλους ανθρώπους, βγάζουμε συμπεράσματα ως άνθρωποι που μπορούμε να δούμε, τα οποία οφείλουμε να αμφισβητήσουμε, αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι. Διότι υπάρχει και μια άλλη δυνατότητα στον τρόπο που οι αισθήσεις μας υπάρχουν. Είναι το άνοιγμά τους στον νοητό κόσμο και η προέκταση της λειτουργίας τους πνευματικά.

Η «Μόλλυ Σουήνυ» (Molly Sweeney) είναι ένα ιδιαίτερα πρωτότυπο έργο πάνω στη σύγκρουση πραγματικότητας και ψευδαισθήσεων και τη σχέση σωματικής αναπηρίας και ψυχικής πληρότητας. O συγγραφέας της Μπράιαν Φρίελ χρησιμοποιεί ιδιαίτερους εκφραστικούς τρόπους, με στόχο να μας μιλήσει για την αιώνια ιστορία της ανθρώπινης επιθυμίας: της επιθυμίας για ολοκλήρωση, συγχώρεση και αγάπη.

Έργο γραμμένο το 1985, η «Μόλλυ Σουήνυ» πραγματεύεται τη ζωή μιας τυφλής κοπέλας που κάποτε χειρουργείται και ξαναβρίσκει το φως της, όμως η ίδια οδηγεί τον εαυτό της πάλι στην τυφλότητα και στην απομόνωση από τον κόσμο.

Ένα αριστουργηματικό έργο, γραμμένο με σοφία, τρυφερότητα και ευαισθησία, μια παρτιτούρα που μακριά από κάθε είδους μελοδραματισμό για αναξιοπαθείς συνανθρώπους μας, ξεδιπλώνεται αργά και σταδιακά, αποκαλύπτοντας τις υπαρξιακές διαδρομές των τριών ηρώων.

Από το φως στο σκοτάδι

Με αφετηρία το σήμερα, συνοδοιπορούμε με τα τρία πρόσωπα του έργου στο δρόμο της μνήμης, γινόμαστε μάρτυρες στο πέρασμα της ηρωίδας από το σκοτάδι στο φως.

Είδαμε τη «Μόλλυ Σουήνη», ανεβασμένη από την ομάδα «Πυρ» στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη, με τη Δέσποινα Κούρτη στο ρόλο της ηρωίδας, τον Αργύρη Ξάφη στο ρόλο του συζύγου και με τον Δημήτρη Γεωργιάδη να υποδύεται το γιατρό. Μια παράσταση βαθιά ποιητική και ταυτόχρονα ρεαλιστική, διάσπαρτη από λυτρωτικό χιούμορ.

Όταν πριν από 20 χρόνια θαύμαζα τη Μάνια Παπαδημητρίου ως Μόλλυ στη σκηνή του Απλού Θεάτρου, δεν φανταζόμουν πως θα ερχόταν η στιγμή που θα με συντάρασσε μια διαφορετική Μόλλυ Σουήνη. Η Δέσποινα Κούρτη, μια ηθοποιός που η χαρά, ο ζήλος και η πειθαρχία αποτελούν τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ερμηνείας της, πραγματικά σε κατακτά υποδυόμενη το συγκεκριμένο χαρακτήρα.

Τι σημαίνει «βλέπω», «κοιτάζω», «παρατηρώ»; Όλοι βλέπουμε. Πόσοι όμως μπορούμε να διακρίνουμε τις μικρές χαραγματιές, τις ανεπαίσθητες λεπτομέρειες, τα ανείπωτα μυστικά, τις κρυφές σκέψεις; Πόσοι έχουμε το χρόνο και τη δυνατότητα να προσέξουμε τις μικρές εισπνοές που δεν έγιναν λέξεις, τα βλέμματα που ήθελαν κάτι να μας εξομολογηθούν και τελευταία στιγμή το μετάνιωσαν, τις αδιόρατες χειρονομίες, τα αινιγματικά χαμόγελα; Συνήθως κοιτάζουμε την εμφάνιση, την εικόνα που κινείται, και συνάμα μένουμε άβουλοι, άπραγοι, απομονωμένοι, φοβισμένοι μύωπες, και τελικά αμέτοχοι στις εσωτερικές διεργασίες.

Η Μόλλυ, μια χαρισματική γυναίκα που είναι τυφλή από τους πρώτους μήνες της ζωής της, πείθεται από τον άντρα της να υποστεί μια χειρουργική επέμβαση με σκοπό να μπορέσει ξανά να δει. Ο γιατρός που την αναλαμβάνει ονειρεύεται την τεράστια επιστημονική επιτυχία που θα τον βγάλει από την αφάνεια στην οποία έχει περιπέσει.

Τελικά, μετά τη σχετική επιτυχία της επέμβασης, η γλυκιά Μόλλυ βρίσκεται «εξόριστη» σε έναν κόσμο όπου αδυνατεί να υπάρξει, αφού όλη η προηγούμενη ζωή της, απ’ όταν θυμάται τον εαυτό της, έχει χτιστεί πάνω στην τυφλότητα.

Αληθινή ιστορία

Ο Βορειοϊρλανδός Μπράιαν Φρίελ, ένας από τους σημαντικότερους δραματουργούς του σύγχρονου θεάτρου, εμπνευσμένος από μια αληθινή ιστορία, συνθέτει το μύθο του ιδιοφυώς μέσα από τρεις παράλληλους μονολόγους: της Μόλλυ, του άντρα της, Φρανκ, και του οφθαλμίατρου, κ. Ράις, που αναλαμβάνει το χειρουργείο. Έτσι το δράμα μάς αποκαλύπτεται βαθμιαία από την πλευρά του καθενός, αγγίζοντας με τολμηρή ειλικρίνεια και αναπάντεχη κωμικότητα τις πιο σκοτεινές και πιο παράδοξες γωνιές της ανθρώπινης ψυχής. Μέσα από μια σύλληψη που τελικά ξαναφωτίζει αυτό που ονομάζουμε «υποκειμενική αφήγηση», δίνοντας τη δυνατότητα μιας πολυπόθητης εξιλέωσης, μιας αναγκαίας εξομολόγησης.

Η νέα δουλειά της ομάδας ΠΥΡ αφηγείται την απλή ανθρώπινη ιστορία της Μόλλυ Σουήνη, μια αλληγορία για τον ιλιγγιώδη κίνδυνο της ουτοπικής προσδοκίας, για να μιλήσει για τον συγκινητικό αγώνα του ανθρώπου, του καθένα από μας, να διατηρήσει κάτω από αντίξοες συνθήκες την ταυτότητά του.

Ο θεατρικός συγγραφέας Μπράιαν Φρίελ ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως επιφυλλιδογράφος στο «The New Yorker» για να μείνει γνωστός ως ο «Τσέχοφ της Ιρλανδίας». Αν και λίγα από τα περίπου τριάντα θεατρικά του έργα έχουν ανέβει στην Αθήνα, εν τούτοις είναι ιδιαίτερα αγαπητός και δημοφιλής στον τόπο μας και ο πρώτος που μας τον σύστησε ήταν ο Αντώνης Αντύπας στο «Απλό Θέατρο».

Αφηγηματικός όσο και ποιητικός, ρεαλιστικός όσο και αλληγορικός, ο Φρίελ ανήγαγε το ιρλανδικό βίωμα σε παγκόσμιο, συνέδεσε τη σημασία της τέχνης με εκείνη της ίδιας της ζωής, μίλησε για το χάρισμα και τη ματαιοδοξία, για την τυφλότητα, για το δικαίωμα στις επιλογές και για την αποκαλυπτικότητα.

Βασιζόμενος σε μια πειραματική μελέτη του νευρολόγου Όλιβερ Σακς, ο Φρίελ πλάθει μια ιστορία που αφορά την τυφλή Μόλλυ, η οποία βρίσκει την όρασή της έπειτα από 35 χρόνια.

Η ακραία αντίφαση

Ο δρ Όλιβερ Σακς, ο κορυφαίος νευρολόγος που κατέγραψε την αληθινή ιστορία πάνω στην οποία βασίστηκε η «Μόλλυ Σουήνη», γράφει: Ο άνθρωπος έχει ανάγκη μιας συνεχούς εσωτερικής αφήγησης για να διατηρεί την ταυτότητά του, το Εγώ του. Αυτή ακριβώς η αφήγηση τραυματίζεται στη Μόλλυ όταν αρχίζει να βλέπει. Αν αυτό της συνέβαινε στα πέντε της χρόνια, θα ήταν κάτι το τελείως διαφορετικό. Όμως συμβαίνει σε μια γυναίκα που διανύει την τέταρτη δεκαετία της ζωής της και η οποία έχει πίσω της μια ολόκληρη και γεμάτη ζωή, μια τεράστια βιογραφία. Η γυναίκα αυτή λοιπόν αναγκάζεται να αγωνίζεται συνέχεια να μη χάσει τον εαυτό της, ενώ συγχρόνως καλείται να ανακαλύψει έναν καινούργιο. Είναι μια ακραία αντίφαση αυτή, αν την αναλογιστεί κανείς και βάλει έστω και για λίγο τον εαυτό του στη θέση της Μόλλυ. Σίγουρα όλοι ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες μάχες κάποια στιγμή στη ζωή μας, ακόμη και αν αυτές δεν έχουν να κάνουν με την τυφλότητα και την όραση.

Η Μόλλυ Σουήνη είναι ένα πλάσμα γεμάτο δύναμη, αυτοπεποίθηση, αγάπη για τη ζωή, χωρίς ίχνος αυτολύπησης και μειονεξίας. Πηγαίνει με τόλμη σε ένα χειρουργείο που θα τη βγάλει σε έναν καινούργιο, παντελώς άγνωστο κόσμο. Ο Φρανκ Σουήνη, ο άντρας της, είναι ο ενθουσιασμός προσωποποιημένος. Συνεχώς γοητεύεται από το απροσδόκητο, το άγνωστο, το αναπάντεχο. Ο Πάντι Ράις είναι άλλης κοινωνικής τάξης, γιατρός που ξεκίνησε να γίνει «σταρ» της επιστήμης του και το διαζύγιό του τον κατέστρεψε, οδηγώντας τον σε μια απόμερη επαρχία λησμονημένο απ’ τους πάντες.

Σ’ έναν φανταστικό χώρο, αυτοί οι τρεις άνθρωποι διατρέχουν ξανά την ιστορία που τους ενώνει – εκείνη την προσπάθειά τους να γίνει «το πολυπόθητο θαύμα» αλλά και τις τεράστιες δοκιμασίες που ακολούθησαν αυτό το θαύμα.

Η ιστορία της Μόλλυ και η τυφλότητά της, είναι η προσωπική μας ιστορία για το πώς ζούμε με τις ελλείψεις μας, τις αδυναμίες και τις ανεπάρκειές μας. Αυτές είναι η ταυτότητά μας. Είναι η λάμψη μας και η σκοτεινιά μας μαζί, από καταβολής κόσμου.

Οι συντελεστές

Η παράσταση δίνει στον θεατή μια αίσθηση συγκέντρωσης και διαύγειας. Τα πανό με τα παλ χρώματα στο σκηνικό δημιουργούν βάθος και είναι σαν ένα περίγραμμα γύρω από το περιβάλλον που κινούνται οι χαρακτήρες.

Βαθιά ποιητικό έργο, εξαιρετική σκηνοθεσία, έξοχοι φωτισμοί. Η Ιώ Βουλγαράκη, για άλλη μια φορά, καθοδηγεί τους σπουδαίους ηθοποιούς της σε ερμηνείες μεγάλης εκφραστικότητας και ευαισθησίας, τόσο που πραγματικά δεν ξέρεις ποιον να πρωτοθαυμάσεις.

Η Δέσποινα Κούρτη είναι ένα πλάσμα που θαρρείς πως ξεπηδά από όνειρο. Ρόδινο και αέρινο. Μια ηθοποιός που κατέχει την τέχνη μιας υποκριτικής, η οποία δεν υποκρίνεται, δεν παριστάνει. Είναι η ίδια η αλήθεια –άμεση, βιωματική, απλή και ταυτόχρονα ρευστή. Πίσω της κρύβει εκπληκτική δεξιοτεχνία και δύναμη, συναίσθημα και ανθρωπιά.

Ο Αργύρης Ξάφης δίνει με αυτοπεποίθηση έναν παρορμητικό αλλά εξαίσιο και πηγαίο παραμυθά.

Ο Δημήτρης Γεωργιάδης εύστοχα, με έναν αέρα μελαγχολίας, σκηνική ποιότητα και χαμηλούς τόνους ερμηνεύει το γιατρό.

Μέγιστη συμβολή στην ατμοσφαιρικότητα της παράστασης δίνουν οι χαρούμενες αποχρώσεις του σκηνικού και των κοστουμιών (Μαγδαληνή Αυγερινού) που δημιουργούν ρομαντισμό και αισθαντικότητα.

Το σωστό κλίμα υποβάλλει με τους φωτισμούς του και ο Αλέκος Αναστασίου.

Επίσης, η θεατρικά εύγλωττη μετάφραση του Αργύρη Ξάφη επιδρά και στις ερμηνείες.

Η «Μόλλυ Σουήνη», που συνδυάζει βαθιά νοήματα και ανάλαφρο ύφος, αποτελεί μια συναρπαστική παράσταση με διαφορετική γεύση και μια εξαίρετη επιλογή για έξοδο. Ένα τρυφερό έργο, όπου τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και επινόησης είναι δυσδιάκριτα. Μιλάει απευθείας στην καρδιά και αγγίζει τον ευαίσθητο δέκτη. Μπορεί όμως να αφήσει παντελώς αδιάφορο τον εθισμένο σε άλλους τόνους και διαφορετικού είδους θεάματα θεατή.

Tαυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Αργύρης Ξάφης

Σκηνοθεσία: Ιώ Βουλγαράκη

Σκηνικό – Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού

Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου

Trailer: Σεμπάστιαν Φραγκόπουλος

Φωτογραφίες: Κική Παπαδοπούλου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Δέσποινα Κούρτη, Αργύρης Ξάφης, Δημήτρης Γεωργιάδης

Πληροφορίες

«Μόλλυ Σουήνη» του Μπράιαν Φρίελ

Ομάδα ΠΥΡ

Δώμα – Θέατρο του Νέου Κόσμου

Από 18.10.2017 μέχρι 14.01.2018

Τετάρτη 21:15

Πέμπτη 21:15

Παρασκευή 21:15

Σάββατο 21:15

Κυριακή 19:00

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Τετάρτη-Παρασκευή

Κανονικό 13€

Φοιτητικό 10€

Ανέργων 8€

Σάββατο-Κυριακή

Κανονικό 14€

Φοιτητικό / Ανέργων 12€

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: 80 λεπτά

info@nkt.gr

www.nkt.gr

www.facebook.com/theatroneoukosmou

Υπεύθυνη Επικοινωνίας:

Μαρία Τσολάκη

mtsolaki@gmail.com

  • Εισιτήρια για την παράσταση προπωλούνται:

https://www.viva.gr/tickets/theater/theatro-tou-neou-kosmou/mollu-souini/

Brian Friel

Ο Μπράιαν Φρίελ γεννήθηκε το 1929 στην πόλη Όμα της Βόρειας Ιρλανδίας. Μεγάλωσε σε μια καθολική οικογένεια και μορφώθηκε ώστε να γίνει ιερέας, στην πορεία όμως άλλαξε γνώμη και έγινε δάσκαλος. Σύντομα στράφηκε στη συγγραφή θεατρικών έργων και η πρώτη του μεγάλη επιτυχία ήρθε το 1964 με το Philadelphia, Here I Come! (Φιλαδέλφεια, Έρχομαι Κοντά σου!). Το 1980 ίδρυσε το Field Day Theatre στο Ντέρρυ μαζί με τον ηθοποιό Στήβεν Ρήα με σκοπό να δημιουργήσει μια νέα κίνηση για τον επαναπροσδιορισμό του σύγχρονου ιρλανδικού θεάτρου. Ήταν μια σπουδαία καλλιτεχνική κίνηση για την Ιρλανδία, καθώς ο θίασος -εκτός από τα σημαντικά έργα που παρουσίασε- οργάνωσε διαλέξεις και ομιλίες σχετικά με τον πολιτισμό.

Τα έργα του έχουν γίνει παγκόσμιες επιτυχίες, ενώ έχει διασκεύασει Τσέχωφ -ο οποίος τον έχει επηρεάσει αρκετά- και Τουργκένιεφ. Πιθανόν το πιο επιτυχημένο του έργο να είναι το Dancing at Lughnasa (Χορεύοντας στη Λουνάσα), το οποίο όταν παίχτηκε στο Μπροντγουαίη το 1992 κέρδισε τρία βραβεία Tony, ενώ αργότερα μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο. Το τελευταίο του έργο, The Home Place, ανέβηκε το 2005 στο Gate Theatre του Δουβλίνου.

Πέθανε στις 2 Οκτωβρίου 2015, σε ηλικία 86 ετών.

Θεατρικά έργα του:

(Ημερομηνίες που πρωτοανέβηκαν στη σκηνή)

  • A Sort of Freedom (unpublished, 1958)
  • To This Hard House (unpublished, 1958)
  • A Doubtful Paradise (unpublished, 1960)
  • The Enemy Within (1962)
  • The Blind Mice (unpublished, 1963)
  • Philadelphia Here I Come! (1964)
  • The Founder Members (unpublished, 1964)
  • Three Fathers, Three Sons (unpublished TV play, 1964)
  • The Loves of Cass McGuire (1966)
  • Lovers: Winners and Losers (1967)
  • Crystal and Fox (1968)
  • The Mundy Scheme (1969)
  • The Gentle Island (1971)
  • The Freedom of the City (1973)
  • Volunteers (1975)
  • Farewell to Ardstraw (unpublished BBC TV play, 1976)
  • The Next Parish (unpublished BBC TV play, 1976)
  • Living Quarters (1977)
  • Aristocrats (1979)
  • Faith Healer (1979)
  • Translations (1980)
  • Three Sisters (Chekhov adaptation, 1981)
  • American Welcome (unpublished one-act play, 1981)
  • The Communication Cord (1982)
  • Making History (1988)
  • Dancing at Lughnasa (1990)
  • The London Vertigo (Charles Macklin adaptation, 1990)
  • A Month in the Country (Turgenev adaptation, 1992)
  • Wonderful Tennessee (1993)
  • Molly Sweeney (1994)
  • Give Me Your Answer, Do! (1997)
  • Uncle Vanya (Chekhov adaptation, 1998)
  • The Yalta Game (Chekhov adaptation, 2001)
  • The Bear (Chekhov adaptation, 2002)
  • Afterplay (2002)
  • Performances (2003)
  • The Home Place (2005)
  • Hedda Gabler (Ibsen adaptation 2008)

Εργογραφία στα Ελληνικά:

– Ο Θαυματοποιός, εκδόσεις Πατάκη

– Μόλλυ Σουήνυ, εκδ. Πατάκη

– Μεταφράσεις, εκδ. Πατάκη

Παραστάσεις έργων του στην Ελλάδα:

– Φιλαδέλφεια, Έρχομαι Κοντά σου!, Θεατρικό Εργαστήρι Δημ. Κωνσταντινίδη, 1976

– Πολίτες Β’ Κατηγορίας, Θ. Καρέζης – Καζάκου, 1979

– Χορεύοντας στη Λουνάσα, Εθνικό Θέατρο, 1994

– Μόλλυ Σουήνυ, Απλό Θέατρο, 1997

– Χορεύοντας στη Λουνάσα, Πειραματική Σκηνή της Τέχνης (Θεσσαλονίκη), 1998

– Χορεύοντας στη Λουνάσα, Θέατρο Βικτώρια, 1999

– Ο Θαυματοποιός, Απλό Θέατρο, 2001

– Ο Ξεριζωμός, Απλό Θέατρο, 2002-3, ενώ συνεχίστηκε και για δεύτερη χρονιά

– Ο Οίκος του Μπάτλερ: Με αφορμή τον Ιππόλυτο, ΚΘΒΕ, 2003

 

eirini aivaliwtouΗ «Μόλλυ Σουήνυ» (Molly Sweeney) της τυφλότητας, της ταυτότητας και της πληρότητας
Περισσότερα

Οι «Χιονάνοι» ανατρέπουν την παράδοση και ξεδιπλώνουν τη δράση τους πάνω σε ένα διπλό patari…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Ούτε κήποι, ούτε άμαξες, ούτε παλάτια. Μόνο ένα απλό διπλό πατάρι.
Δεν υπάρχουν ούτε επτά νάνοι. Δεν θα δούμε τον Χαρούμενο και τον Σοφό, δεν θα απολαύσουμε τον Γκρινιάρη και τον Συναχωμένο, δεν θα δώσουν το «παρών» ο Χαζούλης και ο Ντροπαλός, ούτε ο Υπναράς θα ροχαλίζει. Λόγω κρίσης υπάρχουν μόνο πέντε, κι αυτοί πανέμορφοι… Είναι ο Αρίστος, ο Χρήστος, ο Θοδωρής, ο Περικλής και ο Μηνάς.
Η Χιονάτη; Πανύψηλη και φυσικά πανέμορφη… Το όνομά της είναι Άννη!
Η βασίλισσα; Και κοντή, και άσχημη…
Οπότε; Όλα τα παραπάνω είναι ξεκάθαρο πως δεν έχουν καμία σχέση με το παραδοσιακό παραμύθι «Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι» που έκανε την πρώτη του εμφάνιση το 1812 στη συλλογή των Αδελφών Γκριμ, «Παιδικά και Σπιτικά Παραμύθια».
Επίσης δεν θυμίζουν τις άλλες εκδοχές του παραμυθιού. Ούτε την κελτική Gold-tree and Silver-tree. Ούτε την ιταλική Bella Venezia. Ούτε την αρμενική Nourie Hadig. Ούτε τέλος την ελληνική «Μυρσίνη».
Το μόνο που κάτι μας φέρνει στο νου, από όσα μάθαμε στα νιάτα μας, είναι το πασίγνωστο «Καθρέφτη, καθρεφτάκι στον τοίχο πάνω τώρα, ποια είν’ η ωραιότερη σ’ ολόκληρη τη χώρα;».

Από εκεί και πέρα το χάος.
Όμως ένα χάος δημιουργικό, μαγικό, ονειρικό. Ένα χάος που από λεπτό σε λεπτό μετατρέπεται σε έναν πολύχρωμο κόσμο, έναν μελωδικό κόσμο, έναν παραδεισένιο κόσμο.

 

Η ζεστή αγκαλιά της Ξένιας Καλογεροπούλου «ζεσταίνει» τα όνειρα των κοριτσιών της. Από αριστερά: Ειρήνη Μακρή, Σοφία Πάσχου και Κατερίνα Μαυρογεώργη.

 

Πρωταγωνιστές σε αυτό το χάος είναι οι πέντε νάνοι, η βασίλισσα και η Χιονάτη που βρήκαν ανοιχτή «Πόρτα» και μπήκαν…
Τους υποδέχθηκε με ανοιχτή αγκαλιά η Ξένια Καλογεροπούλου.
***
«Μέσα από μια νέα, ενθουσιώδη ανάγνωση, το γνωστό σκοτεινό παραμύθι ζωντανεύει με αναπάντεχο τρόπο με τους ήρωες της αγαπημένης ιστορίας να σκαρφαλώνουν στις δύο -αυτή τη φορά- πλατφόρμες των Patari. Αν τολμήσουμε να κοιτάξουμε μέσα στον μαγικό καθρέφτη, τι θα δούμε; Το καλό ή το κακό; Την παρέα ή τη μοναξιά; Τον θαυμασμό ή τη ζήλια; Στους Χιονάνους, δύο αντίθετοι κόσμοι έρχονται αντιμέτωποι για πρώτη φορά».
***
Να ξεκαθαρίσω εδώ ότι οι «Χιονάνοι» δεν είναι μια παράσταση μόνο για παιδιά. Είναι μια παράσταση για όσους αγαπούν το καλό θέατρο. Και μόνο ότι παίζεται στο θέατρο «Πόρτα» είναι εγγύηση.

Μη σας φανεί παράξενο αν δείτε την παράσταση να αρχίζει έξω στο δρόμο… Εκεί υποδέχονται οι «νάνοι» του θεατές την ώρα που βρίσκονται στο ταμείο του θεάτρου. Εκεί παρακολουθούμε τον πρόλογο του παραμυθιού που θα συνεχιστεί και θα ολοκληρωθεί μέσα στην αίθουσα.
Η συμβουλή για να κλείσουμε τα κινητά μας εδώ δεν χρειάζεται. Στο θέατρο «Πόρτα» υπάρχει φραγή και τα κινητά ευτυχώς δεν λειτουργούν. Όλα όμως πήραν το δρόμο τους μετά τις οδηγίες των «νάνων» προς τους θεατές. Από το σημείο αυτό και μετά οι ρυθμοί ήταν καταιγιστικοί. Μικροί και μεγάλοι παρακολουθούσαν μετά θρησκευτικής προσοχής τα τεκταινόμενα.

 

Τα σκηνικά που σχεδίασε η Ευαγγελία Θεριανού – έστω και σε ένα διπλό πατάρι – αποδεικνύουν πως ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να συμπληρώσει κανείς τον λόγο και να παρουσιάσει μια εικόνα παραμυθένια. Σε αυτό συνέβαλε με τα κοστούμια της και η Κλαίρ Μπρέισγουελ. Εντυπωσιακά με την απλότητά τους. Τέλος οι φωτισμοί από τη Σοφία Αλεξιάδου, δημιούργησαν το κατάλληλο πλαίσιο για να κινηθούν όλοι και όλα μέσα στους μαγικούς χώρους του παραμυθιού.
Η μουσική σύνθεση ανήκει στον Κορνήλιο Σελαμσή ο οποίος προσέφερε στους «Χιονάνους» μοντέρνο, χαρούμενο και πολύτιμο υλικό.
Χωρίς ψεγάδι η εμφάνιση των ηθοποιών. Δύσκολο να γράψω για τον καθένα ξεχωριστά. Ισάξιοι όλοι. Χωρίς καμία εξαίρεση.

Οι πανέμορφοι «νάνοι» του θεάτρου «Πόρτα». Από αριστερά: Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Αποστόλης Ψυχράμης, Θάνος Λέκκας, Θεοδόσης Κώνστας, Γιώργος Σύρμας.

Ας δοκιμάσω πρώτα να πω δυο λόγια για τα αγόρια:
Θεοδόσης Κώνστας, αεικίνητος. Ακόμη και με την παραμικρή του γκριμάτσα ξεσήκωνε το κοινό.
Θάνος Λέκκας ξέρει να εμψυχώνει, ξέρει να «ζωγραφίζει» κάθε λεπτομέρεια.
Γιώργος Σύρμας, εξαιρετικό ταλέντο. Μας χάρισε ιδιαίτερες στιγμές με την ερμηνεία του.
Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, πολύπλευρος, με φαντασία και εφευρετικότητα. Πραγματικός πρίγκιπας.
Αποστόλης Ψυχράμης, μοναδική φωνή. Κωμικός με τη σπάνια συνταγή παλιάς κοπής.
-Ο μουσικός επί σκηνής, ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος, είναι μια δυναμική, παρεμβατική και απαραίτητη μονάδα στο σύνολο. Απόλαυση να τον παρακολουθείς.
Αυτά, για τα αγόρια, που έχουν και μια επιπλέον μοναδική σκηνή στην αρχή του δεύτερου μέρους όπου με το τραγούδι τους και τις φωνές τους δείχνουν μια άλλη πλευρά των προσόντων τους.
Για τα κορίτσια τι να πω;
Ειρήνη Μακρή, ψηλή, αθλητική, λεπτή, καλλίφωνη. Δεν χορταίνεις να τη βλέπεις. Ε, και; Φυσικά αυτά δεν αρκούν. Η ερμηνευτική της δεινότητα είναι το πιο ισχυρό της όπλο.

-Μα καλά κυρία Χιονάτη, πώς αφού φάγατε το μήλο είσαστε ακόμη εδώ; Αν είσαστε αληθινή θα μου δώσετε ένα αυτόγραφο; -Μα είναι παραμύθι μικρούλα μου… Εγώ είμαι η Ειρήνη και θα σου δώσω αυτόγραφο!

 

Αν και τη λένε «Άννη» είναι η Χιονάτη μας. Τυχεροί και οι θεατές και οι συνάδελφοί της. Ευτυχώς, αν και έφαγε το μήλο, επέζησε…

Κατερίνα Μαυρογεώργη, απλά «κοντή, άσχημη και κλαψιάρα». Ένα αστέρι. Σαρώνει με το πέρασμά της. Φωνή; Κίνηση; Βλέμμα; Άριστα σε όλα. Αληθινή βασίλισσα. Χάρμα οφθαλμών. Με το ταμπεραμέντο της δίνει το ρυθμό σε όλη την παράσταση.

Και τώρα η Σοφία Πάσχου. Η σκηνοθέτις. Με όλα αυτά τα παιδιά θα μπορούσε κανείς να πει πως θα είχε εύκολο έργο. Όμως όχι. Το έργο της ήταν διπλά δύσκολο αφού θα έπρεπε να τιθασεύσει το πλούσιο ταλέντο και τις προτάσεις των συνεργατών της. Να τιθασεύσει το ταλέντο τους και να το… περιορίσει πάνω σε ένα διπλό πατάρι. Η Σοφία Πάσχου, όχι μόνο σκέφτηκε να «στριμώξει» ένα τεράστιο παραμύθι σε ένα στενόμακρο – διπλό πατάρι, αλλά κατάφερε να ολοκληρώσει το σχέδιό της με απόλυτη επιτυχία.
***
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Η παράσταση είναι μία δημιουργία της ομάδας Patari Project
Σκηνοθεσία: Σοφία Πάσχου
Συνεργάτες σκηνοθεσίας: Εριφύλη Στεφανίδου, Γιάννης Γιαννούλης
Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής σε συνεργασία με την ομάδα
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαίρ Μπρέισγουελ
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μαΐδης
Trailer: Άρης Μπασιάς

Ηθοποιοί: Κατερίνα Μαυρογεώργη, Ειρήνη Μακρή, Μουσικός επί σκηνής: Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Θεοδόσης Κώνστας, Αποστόλης Ψυχράμης, Γιώργος Σύρμας και Θάνος Λέκκας.

***
ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Κάθε Κυριακή στις 11.00 και στις 15.00
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
95 λεπτά (με διάλειμμα)
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:
Κανονικό: 10 ευρώ
Ανέργων/ άνω των 65/ ομαδικό (άνω των 10 ατόμων): 8 ευρώ
ΘΕΑΤΡΟ «ΠΟΡΤΑ»
Λεωφόρος Μεσογείων 59
Σχετικά οι πιο κοντινές στάσεις μετρό είναι «Αμπελόκηποι» και «Κατεχάκη».
Τηλέφωνο: 210 – 77.11.333

Παναγιώτης ΜήλαςΟι «Χιονάνοι» ανατρέπουν την παράδοση και ξεδιπλώνουν τη δράση τους πάνω σε ένα διπλό patari…
Περισσότερα

«Καλιφόρνια Ντρίμιν», η παράσταση των «ναυαγών της ελπίδας» στο Θέατρο Επί Κολωνώ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Όταν περάσει η πρώτη φάση της εφηβείας και φτάσει η μεταεφηβική ηλικία, το Εγώ εκδηλώνεται δυνατά και σκιαγραφεί την προσωπικότητα και τις δυνατότητες του ανθρώπου, που τότε μπαίνει στην ανώριμη πληρότητα.

Τις τραγελαφικές περιπέτειες δύο λαϊκών αγοριών που βρίσκονται ακριβώς σ’ αυτή τη φάση της ζωής τους και αποφασίζουν να μην πάνε στο στρατό, σκιαγραφεί το «Καλιφόρνια Ντρίμιν» του Βασίλη Κατσικονούρη, που η Εταιρεία Θεάτρου Ναυτίλος σε συνεργασία με τη θεατρική ομάδα ΑΧ, παρουσίασε για δεύτερη χρονιά, φέτος στην Κεντρική Σκηνή του Επί Κολωνώ. Οι δύο νέοι σκέπτονται να καταφύγουν σ’ ένα new age κοινόβιο στην Καλιφόρνια.

Σ’ αυτή τους την προσπάθεια, καταλυτική είναι η «συνδρομή» ενός απίθανου θείου, που βγαίνει κατευθείαν από τις δεκαετίες του ‘60 και του `70, του θείου Πέπο.

Στη σημερινή κοινωνία της κατανάλωσης προκατασκευασμένων ονείρων, ο αναστοχασμός πάνω στην έννοια «ονειρεύομαι» είναι, όχι απλά χρήσιμος, αλλά ζωτικά απαραίτητος.

Το «Καλιφόρνια ντρίμιν», που σκηνοθέτησε ο Θανάσης Χαλκιάς, είναι εντυπωσιακά επίκαιρο, παρότι γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Διαποτίζεται δε απ’ το ιδιαίτερα αιχμηρό χιούμορ του Βασίλη Κατσικονούρη και έχει όλα τα χαρακτηριστικά της κωμωδίας, αλλά όχι μόνο.

Oι γενιές

Δύο κορίτσια και δύο αγόρια –ναυαγοί της ελπίδας– πιάνονται απ’ την πρώτη σανίδα ονείρου που θα βρουν μπροστά τους για να σωθούν. Δεν ξέρουν κολύμβηση. Καλούνται όμως να μάθουν τάχιστα, και μάλιστα συγχρονισμένη. Κανείς δεν τους έμαθε πώς να ζουν. Οι γονείς τους είναι «αδικαιολογήτως απόντες» μέσα στο πέλαγος προβλημάτων που τους κληροδότησαν. Οι τέσσερις νέοι παρασύρονται σε περιπέτειες οι οποίες, ενώ προκαλούν το γέλιο, αφήνουν ωστόσο μία γλυκόπικρη επίγευση. Ποια απόκρημνη ακτή τους περιμένει τελικά;

Στην παράσταση στο θέατρο «Επί Κολωνώ», ο θεατής αναπολώντας συνταξιδεύει με τα παιδιά αυτά, μέσα στα διχασμένα όνειρά τους, επιχειρώντας ουσιαστικά να επαναπροσδιορίσει τα δικά του όνειρα.

Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται. Η Γιούλη  – η κοπέλα του Άρη – και στη συνέχεια και η Κική – η κοπέλα του Ντίνου – εμφανίζονται στο διαμέρισμα του θείου Πέπο με σκοπό να τον δελεάσουν και να του αρπάξουν τα κρυμμένα χρήματα. Όμως ο… φοβερός θείος Πέπο έχει τον τρόπο να τις φέρει στα νερά του και να τις ρίξει αυτός στα δίχτυα του. Απογοητευμένοι κατόπιν οι δύο νεαροί από την αποτυχία του σχεδίου τους, αποφασίζουν να δοκιμάσουν με τις δικές τους δυνάμεις. Και αυτή όμως η προσπάθειά τους θα αποβεί άκαρπη, ενώ δύο μήνες αργότερα οι αυταπάτες τους για τον θείο Πέπο θα διαλυθούν.

Ας ξεκινήσουμε όμως από μερικά βασικά. Στην ιστορία της ανθρωπότητας, ειδικά στον ανεπτυγμένο κόσμο, συζητούμε συχνά για τις διάφορες «γενιές» και τη συνεισφορά τους στη διαμόρφωση της εθνικής και παγκόσμιας ιστορίας. Τις δεκαετίες του ‘60 και του ‘70 ήταν οι «baby boomers» (οι γεννημένοι μεταξύ 1945-1960), η γενιά που γεννήθηκε μέσα στις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η γενιά των κοινωνικών κινημάτων και των κοινωνικών επαναστάσεων.

Μετά ακολούθησε η «Generation X». Είναι η γενιά των σημερινών 40ρηδων και 50ρηδων (οι γεννημένοι μεταξύ 1961-1980). Η γενιά που επιτάχυνε την παγκοσμιοποίηση, που «τέλειωσε» με τον Ψυχρό Πόλεμο, που δημιούργησε την τεχνολογική και επικοινωνιακή επανάσταση, που έκανε, με άλλα λόγια, τον κόσμο μας μικρότερο. Είναι, όμως, και η γενιά η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο της χειρότερης οικονομικής κρίση της σύγχρονης ιστορίας, όπου η «μεσαία τάξη» σε πολλές σύγχρονες κοινωνίες απορυθμίστηκε. Τόσο οι «baby boomers» όσο και η «Generation X» θεωρούνται συνυπεύθυνες για την κρίση που διανύουμε.

Τι αλήθεια διαφοροποιεί τη γενιά της αμφισβήτησης, από τη σημερινή Generation Y της παγκοσμιοποίησης, όσον αφορά τον τρόπο που επιλέγει να δημιουργήσει παρέες και να δραστηριοποιηθεί, αντιδρώντας σε μια παγιωμένη τάξη πραγμάτων;

Τους νέους της ηλικίας του Άρη και του Ντίνου, της Γιούλης και της Κικής, τους χαρακτηρίζουν τεμπέληδες, εγωιστές, επιφανειακούς, ναρκισσιστές και κακομαθημένους. Τους κατηγορούν ότι θεωρούν τους εαυτούς τους «δικαιούχους» στην καλή ζωή αλλά χωρίς να νοιάζονται για τον «άλλο».

Το «αμερικάνικο όνειρο»

Φτωχόπαιδα είναι τα τέσσερα πρόσωπα του έργου, δύο αγόρια και δύο κορίτσια. Ο τίτλος, δηλαδή το «Καλιφόρνια ντρίμιν», παραπέμπει στον επιπόλαιο όρο που εισήχθη και στην Ελλάδα, του «αμερικάνικου ονείρου». Το ένα κορίτσι εργάζεται σε κομμωτήριο, το άλλο σε καφέ-μπαρ, το ένα αγόρι σε πιτσαρία και το άλλο, ο επινοητικός εξυπνάκιας της μικρής συντροφιάς, προς το παρόν τεμπελιάζει και ονειρεύεται να βρει λεφτά ώστε να πάει στην Καλιφόρνια. Έτσι και τη δυσβάσταχτη στρατιωτική θητεία να αποφύγει και να κάνει την «τύχη» του. Συμμέτοχους και συνένοχους στην υλοποίηση του αστόχαστου σχεδίου του κάνει και τους άλλους τρεις, προτρέποντάς τους να «κλέψουν» έναν συνταξιούχο θείο του, για να εξασφαλίσουν τα ναύλα. Τα παιδιά παρασύρονται στο λάθος δρόμο που τους υποδεικνύει, καθώς όμως δεν είναι κλεφτρόνια και παραβατικοί, φυσικά αποτυγχάνουν. Συνειδητοποιώντας κατόπιν το αδιέξοδο του «ονείρου», προτιμούν να συνεχίσουν το σχολείο τους και το βιοποριστικό αγώνα τους, ωθώντας και το φίλο τους στο «δρόμο» της ζωής και όχι των πλαστών «ονείρων».

Το «Καλιφόρνια Ντρίμιν» καταγράφει και ψυχογραφεί τη σημερινή νεολαία, τις όποιες αξίες της, τους κώδικές της και τα αδιέξοδά της.

Η παράσταση της ομάδας, σε σκηνοθεσία Θανάση Χαλκιά, γελάει, καγχάζει και καταγγέλλει… και φυσικά πετυχαίνει το γέλιο, το προκαλεί, το εκτινάσσει με τις γοργές και απροσδόκητες ατάκες, τους σπινθηροβόλους διαλόγους, με τις αναπάντεχες εξελίξεις, με τις έξοχες ερμηνείες τεσσάρων ταλαντούχων νέων.

Τα κοινόβια

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης υπάρχουν κοινόβια και εναντιώνονται στο κατεστημένο, καταφύγια για «φυγάδες της ζωής». Τη δική τους ουτοπία αναζητούν οι πρωταγωνιστές, με γυναίκες, τσιγαριλίκια και ατελείωτη αδράνεια, μια εικόνα που γι’ αυτούς αποτελεί την ιδανική κατάσταση.

Το ταξίδι θα αποδειχθεί, εντελώς απροσδόκητα, εξαιρετικά διαφωτιστικό, μαθαίνοντάς τους πως τα προσωπικά, «αφανή» όνειρα έχουν το ίδιο μεγάλη σημασία και, κάποιες φορές, μεγαλύτερο ρίσκο και κόστος από τα συλλογικά. Ένα αποκαλυπτικό ταξίδι ενδοσκόπησης, που θα τους βοηθήσει να καταλάβουν πως ο μόνος τρόπος να προχωρήσεις μπροστά, είναι να στραφείς βαθιά μέσα σου.

Με τον σκηνικό χώρο να ενέχει δραματουργικά το ρόλο ενός ακόμη χαρακτήρα, το «Καλιφόρνια Ντρίμιν» στο θέατρο «Επί Κολωνώ» είναι ένα ειλικρινές και διεισδυτικό πορτρέτο της γεμάτης αντιφάσεις σύγχρονης νεότητας. Δεν πραγματεύεται μόνο το θέμα των φιλικών δεσμών αλλά και το πώς οι ανατροπές της ζωής μπορεί να γίνουν σημείο αναφοράς και δεσμός «αίματος» μιας νεανικής παρέας.

Οι συντελεστές

Το έργο διαπλέκει αριστοτεχνικά το ατομικό με το συλλογικό και η παράσταση είναι καλοφτιαγμένη με εκπληκτικές ερμηνείες. Νέοι ηθοποιοί, οι Γιάννης Ιωάννου, Αγγελίνα Κλαυδιανού, Σεβίνα Μαραγκού και Γιώργος Σύρμας, ξεδιπλώνουν το ταλέντο τους και μας αποδεικνύουν περίτρανα την αγάπη τους για το θέατρο και την απύθμενη διάθεσή τους για δουλειά, γεγονός που γίνεται φανερό σε όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Ολοκληρωμένη σκηνοθεσία από τον ικανότατο Θανάση Χαλκιά πάνω σε ένα καταπληκτικό κείμενο, ίσως πιο επίκαιρο από ποτέ.

Μια συμμορία όμορφων ανθρώπων, μια σκηνική δουλειά με έντονη εικονοπλασία, δυνατούς διαλόγους, αργκό έκφραση, διεγερμένη συναισθηματικότητα, προφανείς μύθους, ρεαλιστικές μυθοπλασίες. Η συνεχής μετακίνηση του τροχήλατου βάθρου, το μοίρασμα φωτογραφιών, «χόρτου» και χαρτομάντιλων για τα δάκρυα στο κοινό έδωσαν μια ανατρεπτική χροιά στην παράσταση, ένα ύφος ανάλαφρο και εν πολλοίς χιουμοριστικό, μια ατμόσφαιρα ανάλογα με την περίπτωση υπομνητική με το όλο εγχείρημα να γίνεται έξυπνα ευφάνταστο, νεανικά ευρηματικό και άκρως περιπαικτικό. Πολύ επιτυχημένη και η δουλειά των άλλων συντελεστών, της Γεωργίας Μπούρδα στα σκηνικά/κοστούμια, του Κώστα Βόμβολου στη μουσική και της Ελίζας Αλεξανδροπούλου στο σχεδιασμό των φωτισμών.

Θαυμάσαμε την πολυφωνία των ζωντανών αυτών καλλιτεχνικών φωνών, που εφεύρουν φόρμες και θεματολογίες, εντυπωσιακές, αστείες και ταυτόχρονα καταγγελτικές.

Ταυτότητα παράστασης

Σκηνοθεσία: Θανάσης Χαλκιάς

Σκηνικά/Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα

Πρωτότυπη μουσική, επιμέλεια μουσικής: Κώστας Βόμβολος

Σχεδιασμός φωτισμών: Ελίζα Αλεξανδροπούλου

Βοηθοί σκηνοθέτη: Ραφαέλα Ακαμωτάκη, Ειρήνη Οικονομίδου

Σχεδιασμός αφίσας: Στάθης Γκοργκόλης (Σίγμα Γάμμα)

Φωτογραφίες/Τeaser: Αλέξανδρος Γεωργίου

Επικοινωνία/Δημόσιες σχέσεις: Χρύσα Ματσαγκάνη

ΠΑΙΖΟΥΝ:

Γιάννης Ιωάννου, Αγγελίνα Κλαυδιανού, Σεβίνα Μαραγκού, Γιώργος Σύρμας

Πληροφορίες

Πρώτη παράσταση: Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2017

Τελευταία παράσταση: Τρίτη 9 Ιανουαρίου 2018

Ημέρες & Ώρες παραστάσεων: Δευτέρα & Τρίτη στις 9:00 μ.μ.

Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό 13€

Άνω των 65 και Φοιτητικό 10€

Ανέργων 6€

Διάρκεια: 90΄ (χωρίς διάλειμμα)

Χώρος: Κεντρική Σκηνή/Επί Κολωνώ

Διεύθυνση: Ναυπλίου 12 & Λένορμαν 94, Κολωνός

Τηλέφωνο Κρατήσεων: 210 5138067

Ιστοσελίδα: www.epikolono.gr

Στάση Μετρό: Μεταξουργείο

Ο Βασίλης Κατσικονούρης για το έργο γράφει:

«…Το έργο είναι σαν ένα φλας, που τους πιάνει ακριβώς τη στιγμή που χαζεύουν μπροστά από μια μεγάλη σκοτεινή πόρτα. Είναι παιδιά κωμικά, αφασικά, χαμένα κάπου σε μία μεταεφηβική ηλικία, απελπισμένα και δεν έχουν κανένα πρόβλημα να τα παραδεχτούν όλα αυτά, εκτός ίσως από το τελευταίο. Όταν το καταλάβουν κι αυτό, τότε διαβαίνουν το κατώφλι. Την άλλη μέρα, σαν εμφανίσουμε τη φωτογραφία, αυτά δεν θα είναι εκεί. Βλέπουμε μόνο το σκοτάδι που τα κατάπιε. Κι ένα παράξενο αμυδρό φώς κάπου στο βάθος, μπορεί να ήταν παιχνίδι του φακού, μπορεί να ήταν ένα πρώτο και τελευταίο λαμπύρισμα που άφησαν πίσω τους».

  • Η επαγγελματική ιδιότητα του εκπαιδευτικού, ιδιαίτερα η δική του ως καθηγητή νυχτερινού σχολείου, όπου φοιτούν πολλών και ποικιλόμορφων ειδικών «κοινωνικών αναγκών» παιδιά – Ελλήνων και μεταναστών – αποτελεί πολύτιμο σύμβουλο, πηγή έμπνευσης και τροφό της βαθύτατα ουμανιστικής δραματουργίας του Βασίλη Κατσικονούρη. Απόδειξη, το βραβευμένο έργο του «Καλιφόρνια ντρίμιν», που παρουσιάζεται ξανά και ξανά τα τελευταία χρόνια. Ο συγγραφέας ζώντας εκ του σύνεγγυς τους εφήβους, ζει και τα προβλήματά τους και τα αίτια των προβλημάτων τους. Μαθαίνει την ψυχολογία, τη συμπεριφορά τους. Την παρορμητικότητα, την ανεμελιά, την απερισκεψία, τη φυγοπονία τους, ακόμα και την πιθανή αλλά συνήθως ασυνειδητοποίητη παραβατικότητά τους. Τη θετική ή αρνητική επίδραση του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Πονά για κάθε κοινωνικά ή οικογενειακά «άμοιρο» παιδί, που – κόντρα στη φτώχεια, στην ορφάνια, στην εγκατάλειψη, στον ξεριζωμό, στο μόχθο του μεροκάματου, και μύρια όσα άλλα βάσανα, προσπαθεί, αγωνίζεται, επιτυγχάνει αλλά και αποτυγχάνει να αποκτήσει κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις, με την ελπίδα να ζήσει ανθρωπινότερα. Ο Κατσικονούρης κατανοεί, πονά, αγαπά τα παιδιά και με δραστική γλώσσα, με τρυφερότητα, καυστικότητα, χιούμορ, αλλά και υπόκρυφη διδακτικότητα καταδείχνει το κακό και το καλό.
  • Το Καλιφόρνια Ντρίμιν βραβεύτηκε το 2002 με το Α΄κρατικό βραβείο θεατρικού έργου από το ΥΠΠΟ
  • Ο Βασίλης Κατσικονούρης γεννήθηκε το 1960 στο Κιλκίς. Στην Αθήνα ζει από δώδεκα ετών. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάζεται ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση. Το 1990 έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο, το «Εντελώς Αναξιοπρεπές», το οποίο δέκα περίπου χρόνια αργότερα, το 2001, βραβεύτηκε στο Διεθνή Διαγωνισμό του ιδρύματος Ωνάση και το 2004 παρουσιάστηκε στο θέατρο Στοά σε σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη (Π. Ορκόπουλος, Εύα Καμινάρη, Θ. Παπαγεωργίου, Ευδ. Σουβατζή, Π. Πολυκάρπου, Ηλ. Κατέβας, Ειρ. Χέλιου, Δ. Θεοδώρου, Αλ. Κούρος). Την ίδια χρονιά παρουσιάζεται και στο Εθνικό θέατρο στην Πειραματική Σκηνή το έργο «Καλιφόρνια νρίμιν» (Α΄ Κρατικό Βραβείο θεατρικού έργου 2002) σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά, με τους Δημοσθένη Ελευθεριάδη, Στάθη Μαντζώρο, Εύη Σαουλίδου, Κατερίνα Φωτιάδη. Πιο πριν, το 1999 και το 2002, είχαν παρουσιαστεί, αντίστοιχα, τα έργα «Λεπτή γραμμή» και «Μπάμπουσκα» από την Ομάδα Κουάντα. Το 2006 λαμβάνει το Γ΄ Κρατικό Βραβείο θεατρικού έργου για τη «Φανέλα» και το Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς ξεκινάει, σε σκηνοθεσία Ν. Μαστοράκη, τις παραστάσεις του «Το γάλα» στο Εθνικό θέατρο (Νέα Σκηνή – Θέατρο Χώρα), όπου και συνεχίζεται για την επόμενη περίοδο. Έργα του παρουσιάστηκαν στη Γερμανία (2006, Φεστιβάλ Ευρωπαίων Δραματουργών, Βισμπάντεν, Φρανκφούρτη), στο Βελιγράδι (2008-09-10, Belgrade Drama Theatre), στη Βαρσοβία (2009-10, Θέατρο Kamienica) και στην Κύπρο (2007-2009 Ανοιχτό Θέατρο, Θέατρο Διόνυσος και 2009-10 Θέατρο Επίγονοι). Το 2011 προβλήθηκε η ταινία «Το Γάλα» βασισμένη στο ομώνυμο έργο (Κέδρος, 2006) και σε σενάριο του συγγραφέα (Σκηνοθεσία: Γιώργος Σιούγας). Άλλες δραστηριότητες του είναι η μουσική σύνθεση και στιχουργία. Μεταξύ άλλων έγραψε τη μουσική για την παράσταση «Λεπτή γραμμή», ενώ συμμετείχε και στη μουσική της παράστασης «Μπάμπουσκα». Συνεργάζεται επίσης κατά καιρούς με το περιοδικό «Μανδραγόρας».

 

 

eirini aivaliwtou«Καλιφόρνια Ντρίμιν», η παράσταση των «ναυαγών της ελπίδας» στο Θέατρο Επί Κολωνώ
Περισσότερα

«Το μικρό πόνι». Η ιστορία ενός διαφορετικού αγοριού στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

«Υπάρχουν πολλοί τρόποι να κακοποιήσεις ένα παιδί»…

Το φαινόμενο «Μικρό μου Πόνι» (My Little Pony) δεν έχει τέλος… Με τις απλές, λιτές γραμμές του, την πολύχρωμη προσωπικότητά του και τα νοήματα περί καλοσύνης, φιλίας και ειλικρίνειας, δεν σταματά να βρίσκεται στην επικαιρότητα. Αφού ανέθρεψε με τα παιχνίδια του εκατομμύρια παιδιά τη δεκαετία του 1980, αφού μεσουράνησε στις τηλεοράσεις και επιχείρησε μες στα χρόνια τρία (τουλάχιστον) επιτυχημένα επαναλανσαρίσματα, αφού πέρασε στην κινηματογραφική οθόνη, τώρα περνάει και στο θεατρικό σανίδι. Πολύ διαφορετικό όμως από αυτό του ξέραμε.
Πρόκειται για «Το μικρό πόνι» του πολυβραβευμένου Ισπανού δραματουργού Πάκο Μπεθέρα (Almería, 1978) που, σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, παρουσιάζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου / Κάτω Χώρος.
Ένα έργο για την οικογένεια, τη διαφορετικότητα, τον σχολικό εκφοβισμό (Bullying), τη στάση των γονιών και του σχολείου απέναντι στα παιδιά που ξεφεύγουν από τον λεγόμενο «γενικό κανόνα». Ένα έργο στο οποίο οι γονείς μιλάνε συνεχώς για το παιδί τους, αλλά ποτέ με το παιδί τους, η παρουσία του οποίου στο σπίτι δηλώνεται μόνο μέσα από τους διαλόγους τους. Μια προσωπογραφία του απόντος παιδιού στην οποία καταγράφονται όλες οι ψυχικές μεταπτώσεις του, όλες οι αντιδράσεις του σε όσα γίνονται «για εκείνο, αλλά χωρίς εκείνο». Ένα συγκλονιστικό, τραγικά επίκαιρο αριστούργημα.

 

Η υπόθεση

Ο Χάιμε κι η Ιρένε έχουν ένα γιο που πλησιάζει να κλείσει τα 11, τον Λουίσμι. Το αγόρι πηγαίνει στην τάξη του με ένα σακίδιο που απεικονίζει ήρωες απ’ την παιδική σειρά κινουμένων σχεδίων «Μικρό μου πόνι», μια σειρά που από κάποιους έχει χαρακτηριστεί «κοριτσίστικη» και για μικρότερες ηλικίες. Οι συμμαθητές του χλευάζουν τον Λουίσμι, οι δάσκαλοι καλούν τους γονείς για να τον πείσουν ν’ αλλάξει προτίμηση, ώστε να σταματήσουν τα επεισόδια μπούλινγκ εις βάρος του εκ μέρους των άλλων μαθητών. Ο ίδιος, όμως, αρνείται πεισματικά ν’ αποχωριστεί το σακίδιό του. Τα επεισόδια στο σχολείο, σιγά σιγά, κλιμακώνονται, οι δάσκαλοι σχεδόν κατηγορούν τον Λουίσμι, τον στοχοποιούν, προτείνουν ν’ αλλάξει σχολείο, οι αντιδράσεις των γονιών του είναι διαφορετικές ενώ ο ίδιος υπερασπίζεται γενναία τον εαυτό του. Αυτό αρκεί όμως;
Η σκηνοθεσία του έργου είναι της Σοφίας Καραγιάννη και τους ρόλους της Ιρένε και του Χάιμε ερμηνεύουν η Ρηνιώ Κυριαζή και ο Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος.
«Το μικρό πόνι» στα ελληνικά, στη μετάφραση της Μαρίας Χατζηεμμανουήλ -η οποία τιμήθηκε φέτος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Eurodram του Maison d’ Europe et d’ Orient που έχει την έδρα του στο Παρίσι- πρωτοπαρουσιάστηκε στην Κύπρο, στο θέατρο «Δέντρο» της Λευκωσίας, στην αρχή της θεατρικής περιόδου 2016 – 2017, απ’ τη Θεατρική Ομάδα «Persona», σε σκηνοθεσία Λέας Μαλένη με την ίδια και τον Χάρη Χαραλάμπους στους ρόλους της Ιρένε και του Χάιμε.
Η Ιρένε και ο Χάιμε είναι γονείς. Άρα υποχρεωμένοι να αποδεχθούν το παιδί τους όπως ακριβώς είναι και όχι όπως θα ήθελαν οι ίδιοι να είναι. Πόσο έτοιμοι είναι για κάτι τέτοιο όμως; Και πόσοι, αλήθεια, γονείς συνειδητοποιούν ότι η μόνη, η αληθινή και ανιδιοτελής αγάπη προϋποθέτει πρώτα και πάνω απ’ όλα την αποδοχή;
«Αν φυσιολογικός είναι αυτός που μισεί το διαφορετικό, τότε το παιδί μου δεν θέλω να είναι ούτε φυσιολογικό, ούτε συνηθισμένο», λέει ο Χάιμε.
Το «Μικρό Πόνι» βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα κι είναι αφιερωμένο από τον ίδιο τον συγγραφέα στη μνήμη δύο παιδιών, του Μάικλ Μορόνες και του Γκρέισον Μπρους, τα οποία το 2014 υπήρξαν τραγικά θύματα κακοποίησης στις ΗΠΑ.

 

Η διαφορετικότητα

Ένα από τα βασικά ζητήματα που έχει να διαχειριστεί το σύγχρονο σχολείο είναι η διαφορετικότητα των μαθητών του. Τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο μεταφέροντας ιδιαιτερότητες και ανισότητες που προκύπτουν από κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες, όπως είναι η κοινωνική και οικονομική τους προέλευση, αλλά και από ατομικούς παράγοντες. Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, έχουμε ανάγκη από κοινωνίες όπου οι άνθρωποι θα συμμετέχουν ενεργά, θα δημιουργούν και δεν θα είναι παθητικοί θεατές και δέκτες όσων επιμελώς τους παρουσιάζονται. Η αρμονική συνύπαρξη, η χωρίς προϋποθέσεις αποδοχή, η μη περιθωριοποίηση, ο σεβασμός της διαφορετικότητας, η προστασία της αξιοπρέπειας, η ελεύθερη έκφραση αποτελούν κατά κύριο λόγο θέματα παιδείας, πολιτισμού, ευαισθητοποίησης και αισθητικής καλλιέργειας.
Ο πολιτισμός στην εκπαίδευση οφείλει να στοχεύει στη δημιουργία ανθρώπων ελεύθερων, με αυτοπεποίθηση και αυτογνωσία, χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στη σκέψη και στην έκφραση, χωρίς τις σύγχρονες μορφές υποδούλωσης που απειλούν τους ανθρώπους.

Ο ρατσισμός

Ο ρατσισμός δεν είναι μόνο φυλετικός, αντίθετα έχει πολλές εκφάνσεις και εκδηλώνεται με πολλές μορφές μέσα στις σχολικές αίθουσες, οι οποίες αναμφισβήτητα αποτελούν καθρέπτη της κοινωνίας μας. Επιπλέον, αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες εκδήλωσης σχολικής βίας, καθώς οι διακρίσεις αφορούν την εξωτερική εμφάνιση, την αμφίεση, το επίπεδο των σχολικών επιδόσεων, τα κιλά, την κοινωνική θέση, την καταγωγή, την εθνικότητα, τις σεξουαλικές προτιμήσεις, τις επιλογές και οποιαδήποτε έκφραση της διαφορετικότητας.
Το έργο του Πάκο Μπεθέρα δεν είναι απλώς ένα έργο για τον σχολικό εκφοβισμό, αυτή την οδυνηρή πραγματικότητα στην οποία παγιδεύονται όλο και περισσότερα παιδιά σε όλο τον κόσμο. Ο σχολικός εκφοβισμός είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Το έργο και κατ’ επέκτασιν η παράσταση μεταφέρει έναν γόνιμο προβληματισμό σχετικά με την ελευθερία, τον φόβο και το ένστικτο αυτοπροστασίας. Είναι ένα πορτρέτο της τύφλωσης, των αγκυλώσεων, της ακαμψίας και των κοινωνικών προκαταλήψεων των ενηλίκων. Επιπλέον θέτει το θέμα της ποικιλομορφίας των φύλων, του κοινωνικού φύλου και της ταυτότητας του φύλου.

Θεατρικό κέντημα

Το «Μικρό πόνι» είναι μια ιστορία για ένα αγόρι διαφορετικό από τα άλλα. Μια ιστορία για ένα αγόρι που αν και δεν το βλέπεις στη σκηνή, γεμίζει όμως με την παρουσία του τη σκηνή και φεύγοντας από το θέατρο το κουβαλάς μέσα στην ψυχή σου ολοζώντανο και αξιαγάπητο.
Εξαιρετικό κείμενο από τον Paco Bezerra, με πάρα πολλά νήματα στο κουβάρι να υφαίνουν ένα θεατρικό κέντημα για το πρόβλημα της μη κατανόησης της διαφορετικότητας και του μη σεβασμού στη διαφορά, για την ανάγκη της συναισθηματικής προσβασιμότητας, της υποστήριξης, της αποδοχής, της ενθάρρυνσης και της ευελιξίας στις κοινωνικές σχέσεις.
Ο συγγραφέας είναι ένας παραμυθάς αφοσιωμένος στην απλότητα, μακριά από αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί δραματικό, και μας αφηγείται την ιστορία με έναν μυθικό τόνο. Πρόκειται για ένα υπέροχο κείμενο, γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις, που πηγαίνει από κρεσέντο σε κρεσέντο μέχρι να μας αφήσει, μερικές φορές, χωρίς αναπνοή.
Η παράσταση μάς αποκαλύπτει έναν αντεστραμμένο κόσμο, στον οποίο οι εκπαιδευτικές αρχές έρχονται να δικαιολογήσουν τη βία και να κατηγορήσουν το θύμα.
Το εύρημα του «μικρού πόνι», αν και βασίζεται στο πραγματικό γεγονός, ωστόσο φέρνει άφθονα συμβολικά στοιχεία στο έργο. Αξιοποιείται επιδέξια αυτός ο τρυφερός σαρκασμός της ζωής όπου, ενώ το σκίτσο στο σακίδιο του παιδιού είναι αφιερωμένο στη μαγεία της συντροφικότητας, στο σχολείο προκαλεί αντιδράσεις, επιθετικότητα και παρενόχληση.

Ένα συλλογικό πρόβλημα

Το έργο δεν σταματά απλώς στο Bullying και στο δυνατό ομοφοβικό υπόστρωμα της υπόθεσης αλλά προχωρά σε ένα γενικότερο και καίριο συμπέρασμα, που έχει να κάνει με την αποδοχή ή μη του διαφορετικού στην παιδική ηλικία, κάτι που μπορεί να διαιωνιστεί σε όλη την ενήλικη ζωή.
Οι γονείς ενσωματώνουν διαμετρικά αντίθετες θέσεις και ιδέες για τον εκφοβισμό του παιδιού τους.
Ο Χάιμε συμβολίζει την αγανάκτηση και τη διαμαρτυρία. Η Ιρένε τον πραγματισμό και προτιμά να συμμορφώνεται με μια άδικη κατάσταση για να αποφύγει -όπως πιστεύει- μεγαλύτερα κακά.
Ο Λουίσμι είναι επίσης θύμα της κρυμμένης εσωτερικής ανισορροπίας της οικογένειάς του.
Πέρα από την καταγγελία ενός συλλογικού προβλήματος, η παράσταση δίνει το έναυσμα και μας προκαλεί να αντιμετωπίζουμε τις επιφανειακές καθημερινές πληροφορίες με κριτικό μάτι και να τις διερευνούμε από κάθε αποκαλυπτική γωνιά τους.

Έργο του εικαστικού Βασίλη Σελιμά

Οι συντελεστές

Η παράσταση που παρακολουθήσαμε στον Κάτω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου είναι μια ακριβέστατη επαγγελματική θεατρική δουλειά, προϊόν μόχθου και έμπνευσης. Έχει συνεχή ροή και γρήγορο ρυθμό, χωρίς χάσματα και κενά. H αξιόλογη σκηνοθέτις Σοφία Καραγιάννη, που μας έχει δώσει πολλές ποιοτικές και επιτυχημένες παραστάσεις τα τελευταία χρόνια, έκανε κι εδώ ένα μικρό θεατρικό θαύμα, απέριττο και πρωτότυπο.
Η σκηνή έχει μετατραπεί ευφυέστατα σε χώρο αθλοπαιδιάς, θυμίζοντας «παιδική χαρά» με έναν «μύλο» τον οποίο κινούν οι ηθοποιοί σε μια αλληγορία συνεχούς προσπάθειας και επανεκκίνησης, συμφωνίας και ασυμφωνίας, ισότητας και ανισότητας.
Σίγουρα η αλήθεια είναι πως αξίζει ένας μεγάλος έπαινος σε όλους τους δημιουργούς.
Καταρχάς στην αξεπέραστη μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ, που με ευσυνειδησία φώτισε κάθε πτυχή και κάθε απρόβλεπτη περιοχή του έργου.
Στον εξαιρετικό Κωνσταντίνο Γιαννακόπουλο που μεγεθύνει και βαθαίνει με την υποκριτική του το νόημα του ρόλου και στην υπέροχη Ρηνιώ Κυριαζή η οποία για άλλη μια φορά μας δείχνει την εύπλαστη υποκριτική της ικανότητα.
Κοντά τους δημιουργικά στάθηκαν η σκηνογράφος – ενδυματολόγος Κωνσταντίνα Κρίγκου με το ευφάνταστο σκηνικό και τα λειτουργικά κοστούμια. Επίσης ο Θοδωρής Οικονόμου που χάιδευε με την αρμονία της μελωδίας του την ακοή μας, η Μαργαρίτα Τρίκκα η οποία έδωσε φρεσκάδα, ζωντάνια και νεανικότητα στην κίνηση του ζευγαριού και ο Νίκος Βλασόπουλος με τους καλοσχεδιασμένους φωτισμούς του. Άρτιο το μικρής διάρκειας βίντεο του φινάλε από τον Αλέξανδρο Τσόχα, ένα κομψοτέχνημα που μας έκανε να σπαράξουμε…
Το «Μικρό Πόνι» είναι μια σύγχρονη και λαμπρή παράσταση, ανθρώπινη και συγκινητική, που τιμά όλους τους συντελεστές της και που δεν πρέπει να χάσετε.

* O Paco Bezerra γεννήθηκε στην Αλμερία το 1978. Σπούδασε Τεχνική και Υποκριτική στο Θεατρικό Εργαστήριο William Layton της Μαδρίτης και Δραματουργία και Θεατρικές Επιστήμες στην Ανώτατη Βασιλική Δραματική Σχολή της Μαδρίτης (RESAD).
Έχει γράψει πάνω από 10 θεατρικά έργα, τα οποία έχουν αποσπάσει μερικά από τα σημαντικότερα θεατρικά βραβεία της Ισπανίας, όπως το Εθνικό Βραβείο Δραματουργίας 2009 και το Εθνικό Βραβείο Θεάτρου Calderón de la Barca 2007, που χορηγούνται από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας. Επίσης, έλαβε Τιμητική Διάκριση για το Θεατρικό Βραβείο Lope de Vega 2009, το Βραβείο για την Προβολή της Αλμερία 2009, το Θεατρικό Βραβείο Νέοι Δημιουργοί της Μαδρίτης 2005 και το Βραβείο Morales-Martínez/Barahona de Soto 2003 για το καλύτερο έργο συγγραφέα απ’ την Ανδαλουσία και το Ευρωπαϊκό Βραβείο Εurodram το 2014 για το έργο του Ventaquemada. Τέλος, ήταν φιναλίστ για τα βραβεία Romeo Esteo 2003 και Teatro Exprés 2002.
Τα σημαντικότερα έργα του είναι τα: Dentro de la tierra (Μέσα στο χώμα), Grooming, Ventaquemada, La tierra de las montañas calmas (Η γη των ήρεμων βουνών), Το σχολείο της ανυπακοής, El señor Ye ama los dragones (Ο κύριος Γιε αγαπάει τους δράκους), Τώρα αρχίζουν οι διακοπές (εμπνευσμένο από τον Πελεκάνο του Στρίντμπεργκ), Το μικρό πόνι κ.ά.
Έργα του έχουν μεταφραστεί στην ιταλική, την ουγγρική, τη γαλλική, την αγγλική, τη γερμανική, την πορτογαλική και την ελληνική γλώσσα (Ventaquemada, To σχολείο της ανυπακοής, Το μικρό πόνι, όλα σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ) ενώ έχουν εκδοθεί στην Ισπανία, τη Λατινική Αμερική, τη Γερμανία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ιταλία. Στην Ιταλία, μάλιστα, καθώς και στη Νέα Ζηλανδία, το έργο του Dentro de la tierra (Μέσα στο χώμα) αποτελεί μέρος της διδακτέας ύλης, στη Σχολή Ισπανικών Σπουδών των Πανεπιστημίων της Βερόνα και Auckland της Νέας Ζηλανδίας αντίστοιχα.
Έχει συμμετάσχει στο 10ο Φεστιβάλ Ευρωπαϊκής Δραματουργίας της Χιλής· στον Κύκλο Εθνικά Βραβεία που διοργανώνει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ισπανίας· στο Incontri con la Drammaturgia (Συναντήσεις με τη Δραματουργία) στο Μιλάνο, που διοργανώνεται από την Accademia Filodrammatici και το Ινστιτούτο Θερβάντες του Μιλάνου· στο θεατρικό φεστιβάλ Escenas de noviembre, το οποίο διοργανώνει το Teatro del Astillero της Μαδρίτης· στη Μόστρα Σύγχρονου Ισπανικού Θεάτρου του Αλικάντε· στο Φεστιβάλ Ισπανικού Θεάτρου του Μπουένος Άιρες κ.α.
Έλαβε υποτροφία από την Εταιρεία Ισπανών Θεατρικών Συγγραφέων (SGAE), για να εκπροσωπήσει την Ισπανία στη διεθνή συνάντηση Obrador d´estiu 2008, που διοργανώνει η Sala Beckett της Βαρκελώνης και στην οποία συμμετείχαν άλλοι επτά νεαροί δραματουργοί απ’ όλο τον κόσμο. Επίσης, επιλέχθηκε από το Ινστιτούτο Γκαίτε για το πρότζεκτ Διασταυρούμενες Δραματουργίες, όπου έγραψε, από κοινού με τον Αργεντινό δραματουργό και σκηνοθέτη Matías Umpiérrez το έργο La tierra de las montañas calmas (Η γη των ήρεμων βουνών), το οποίο ανέβηκε το 2010 στο Μπουένος Άιρες.
Εκτός από δραματουργός, είναι στιχουργός και μόνιμος συνεργάτης του επιστημονικού θεατρικού περιοδικού Acotaciones. Επίσης, έχει συντονίσει πολλά σεμινάρια και εργαστήρια δραματουργίας σε διάφορα πανεπιστήμια και φεστιβάλ.
Τέλος, έχει δουλέψει ως ηθοποιός για το θέατρο και τον κινηματογράφο, ενώ αυτή τη στιγμή εργάζεται ως καθηγητής δραματουργίας στο Θεατρικό Εργαστήριο William Layton.

Ταυτότητα της παράστασης

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη
Σκηνικά – Κοστούμια: Κωνσταντίνα Κρίγκου
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Επιμέλεια κίνησης: Μαργαρίτα Τρίκκα
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Εικαστική επιμέλεια αφίσας: Βασίλης Σελιμάς
Βοηθός σκηνοθέτη: Βάσια Μίχα
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Παίζουν οι ηθοποιοί:
Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Ρηνιώ Κυριαζή

Video animation: Αλέξανδρος Τσόχας

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ (ΚΑΤΩ ΧΩΡΟΣ)
Αντισθένους 7 & Θαρύπου, 117 43 Αθήνα
T: 210 9212900
F: 210 9212901
info@nkt.gr
Aπό 13/10/2017 έως 07/01/2018
Παρασκευή, Σάββατο στις 21.15
Κυριακή στις 19.00

eirini aivaliwtou«Το μικρό πόνι». Η ιστορία ενός διαφορετικού αγοριού στο Θέατρο του Νέου Κόσμου
Περισσότερα