Cat-postal

«Η γάτα» από τον Jean Cocteau

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Πλάι στη φωτιά, σαν κόκκινο χρυσόψαρο που παρασύρει το νερό, βούλιαξε η γάτα στον εαυτό της. Αν, κατά λάθος, κουνηθώ, η γάτα μπορεί να μεταλλαχθεί σε κάτι άλλο. Ο περιστρεφόμενος τροχός της παλιάς μαγείας δεν πρέπει να σταματήσει: να μεταμορφωθεί σε πριγκίπισσα είναι γι’ αυτήν το απλούστερο πράγμα».

eirini aivaliwtou«Η γάτα» από τον Jean Cocteau
Περισσότερα

Φούντωσε το χορτάρι στο δωμάτιο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Φούντωσε το χορτάρι στο δωμάτιο. Δεν μπορώ να μετακινηθώ. Ένα λιοντάρι με περιεργάζεται με τα κίτρινα μάτια του. Δεν είμαι ο Δανιήλ στο λάκκο των λεόντων, ο Γιάννης είμαι και δεν θέλω ούτε λιοντάρια ούτε ανθρώπους. Το δωμάτιο θέλω να καθαρίσω και να καθίσω σε μια καρέκλα να ξεκουραστώ.
(Γιάννης Κοντός, Τα οστά, Κέδρος, 1982)

  • Πίνακας: René Magritte (1898-1967) – Το βραδινό γεύμα, 1940
eirini aivaliwtouΦούντωσε το χορτάρι στο δωμάτιο
Περισσότερα

«Ο γάτος και η σελήνη», William Butler Yeats

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο γάτος και η σελήνη

Ο γάτος τριγυρνούσε ΄δώ κι εκεί
Και η σελήνη στριφογύριζε σα σβούρα,
Κι ο πιο δικός της συγγενής
Ο σιγανός ο γάτος, πάνω κοίταξε.
Ο μαύρος Μιναλούς κοίταξε τη σελήνη,
Και πλάνης λυπημένος καθώς ήταν,
Το καθαρό αργυρό φως στον ουρανό
Ξεσήκωσε το ζωντανό του αίμα.
Τρέχει μες στο χορτάρι ο Μιναλούς
Σηκώνοντας τα μαλακά του πόδια.
Θες να χορέψεις Μιναλούς, χορεύεις;
Όταν δυο τόσο ταιριαστοί συναντηθούν,
Τι πιο καλό από ένα κάλεσμα χορού;
Ίσως να μάθει κι η σελήνη,
Από συρμούς βαριεστημένη,
Νέα στροφή χορού.
Κυλιέται στο χορτάρι ο Μιναλούς
Εδώ κι εκεί σε σεληνόφωτη μεριά
Κι η ιερή σελήνη από ψηλά,
Έχει αλλάξει φάση.
Να το γνωρίζει ο Μιναλούς ότι οι κόρες
των ματιών του συνεχώς θ’ αλλάζουν,
Από ολόγιομες μισές
Από μισές γεμάτες;
Κυλιέται στο χορτάρι ο Μιναλούς
Μόνος, σημαντικός και φωτισμένος
Κοιτάζει τη σελήνη όπως αλλάζει
αλλάζοντας στα μάτια του ματιά.

William Butler Yeats

Μετ. Μάρω Παπαδημητρίου
(Yeats Selected poetry, Pan Books 1974)

  • Αρχική εικόνα: Η τελευταία γνωστή φωτογραφία του William Butler Yeats. Δείχνει τον ποιητή στο Hôtel Idéal Séjour, στο Menton της Γαλλίας, τον Ιανουάριο του 1939. Ο Yeats φωτογραφίζεται με μια λευκή γάτα. Σύμφωνα με τη σημείωση στο πίσω μέρος της φωτογραφίας, η γάτα ονομάζεται «Minnaloushe» και είναι συναρπαστική. Το διάσημο ποίημα του Yeats ωστόσο είναι για μια μαύρη γάτα κι όχι για μια άσπρη γάτα. Πιθανόν ο ποιητής να θυμόταν έναν προηγούμενο έρωτά του με έναν μαύρο γάτο, που υπήρξε έμπνευση και μούσα του.
eirini aivaliwtou«Ο γάτος και η σελήνη», William Butler Yeats
Περισσότερα

Ο Λένιν με μια Γάτα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Στην αγκαλιά του ξεκουράζεται,

με τα μπροστινά της πόδια στον αγκώνα.

Τα μάτια μισοκλείνει, καθώς το χέρι

τη ράχη της χαϊδεύει,

και μοιάζει ευτυχισμένη: Εκείνος πού

πρωί της έδωσε το γάλα, τώρα συλλογιέται

πώς να σώσει από την πείνα τους ανθρώπους.

 

Günter Kunert (Βερολίνο, 1929). Πολυγρα­φό­τα­τος Γερμανός συγ­γρα­φέ­ας, ποι­η­τής, δο­κι­μι­ογρά­φος και ζωγράφος. Η ε­βρα­ϊ­κή κα­τα­γω­γή του και ο πό­λε­μος δεν του επέ­τρε­ψαν να ο­λοκλη­ρώ­σει τις σπου­δές του στις Γραφικές Τέ­χνες. T­ο 1948 προ­σχώ­ρη­σε στο Κομ­μου­νι­στι­κὸ Kόμ­μα (S­ED), όπου γνω­ρί­στη­κε με τον B­r­e­c­ht, απ’ τον ο­ποίο ε­πη­ρε­ά­στη­κε βα­θιά. Το 1979 κα­τέ­φυ­γε με τη σύ­ζυ­γό του στην Ομο­σπον­δια­κὴ Δη­μο­κρα­τί­α της Γερ­μα­νί­ας. Εκδίδει βι­βλί­α αδι­α­λεί­πτως και με τα­χύ­τα­τους ρυθμούς από το 1950 (οι τίτλοι υπερβαίνουν τους εκατό).

Aπό το βιβλίο του Αντ. Στεμνή «Επιλογή από τη γερμανική ποίηση» (1978), ποιήματα εμπνευσμένα από την Οχτωβριανή Επανάσταση.

eirini aivaliwtouΟ Λένιν με μια Γάτα
Περισσότερα

Άνθρωποι και Γάτες…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

«…Υπάρχει κάτι στην αλτρουιστική και γεμάτη αυτοθυσία αγάπη του άλογου πλάσματος που αγγίζει την καρδιά κάποιου που είχε συχνά την ευκαιρία να δοκιμάσει την αχρεία φιλία και την επιφανειακή πίστη του ανθρώπου…»
Ο Μαύρος Γάτος – Έντγκαρ Άλαν Πόε

«…Κι όμως, μέσα σ’ όλην αυτή την καλοπέραση, μόνο μιαν ευχή, έναν πόθο είχα μες στην καρδιά μου: να δραπετεύσω απ’ το ανοιχτό παράθυρο, πάνω στις στέγες…»
Ο Παράδεισος των Γάτων – Εμίλ Ζολά

«Ο κύριός μου μ’ έπαιρνε πολύ τακτικά μαζί του στη βιβλιοθήκη του δούκα, όπου απέτρεψα με προσωπική μου παρέμβαση τη βρώση πολλών κακών και περιττών βιβλίων από βουλιμικούς βιβλιοπόντικες. Πρόσεξα δε ότι αυτά τα ενδιαφέροντα για τη λογοτεχνία ζώα έλκονταν ιδιαιτέρως απ’ την παραλογοτεχνία, επιδεικνύοντας το ίδιο κακό γούστο με πολλούς αναγνώστες. Σ’ αυτούς τους τελευταίους παρείχα – άθελά μου – πολύτιμες υπηρεσίες με τη δραστηριότητά μου στη βιβλιοθήκη…»
Η Γάτα του Γκαίτε – Σβεντ Λέοπολντ

«Οι Κινέζοι διαβάζουν την ώρα μέσα στα μάτια των γάτων.
Μια μέρα, ένας μισθοφόρος που έκανε τη βόλτα του στα περίχωρα του Νάνκινγκ, διαπίστωσε ότι είχε ξεχάσει το ρολόι του και ρώτησε ένα αγόρι τι ώρα ήταν. Ο αλητάκος της Ουράνιας Αυτοκρατορίας δίστασε αρχικά, κατόπιν, όμως, θυμήθηκε κάτι, και απάντησε στον μισθοφόρο: «Θα σας πω αμέσως».
Λίγες στιγμές αργότερα, εμφανίστηκε κρατώντας στα χέρια του μια μεγάλη, χοντρή γάτα και, κοιτώντας το ασπράδι των ματιών της, διαβεβαίωσε τον άνθρωπο χωρίς δισταγμό: «Είναι λίγο πριν από το μεσημέρι, κύριε». Πράγμα απολύτως σωστό.
Αλλά κι εγώ, όταν γέρνω πάνω στην ωραία Φελίν, που τόσο εύστοχα της δώσαν αυτό το όνομα, στη Φελίν που τιμά το φύλο της και που είναι για μένα η περηφάνια της καρδιάς μου κι η ευωδία της ψυχής μου, τότε βλέπω, είτε είναι νύχτα, είτε μέρα, στο πιο λαμπρό φως ή στην πυκνότερη σκιά, βλέπω πεντακάθαρα στο βάθος των αξιολατρευτων ματιών της τον χρόνο, τον ίδιο πάντα: έναν χρόνο μακρινό, γιορταστικό, μεγάλο σαν το κενό, χωρίς διαίρεση σε λεπτά και δευτερόλεπτα – έναν ακίνητο χρόνο, που δεν έχει ώρα κι όμως είναι ανάλαφρος σαν στεναγμός και φευγαλέος σαν ένα βλέμμα.
Και αν κάποιος ενοχλητικός άνθρωπος ερχόταν να με ταράξει την ώρα που το βλέμμα μου είναι προσηλωμένο στο χαριτωμένο αυτό ρολόι, αν κάποια ανυπόμονη ψυχή με ρωτούσε: «Μα, τι ψάχνεις μες στα μάτια αυτού του πλάσματος; Μήπως τον χρόνο, σπάταλε και αργόσχολε θνητέ;», θα του απαντούσα χωρίς δισταγμό: «Ναι, τον χρόνο! Την αιωνιότητα!»…»
Η ώρα – Σαρλ Μπωντλαίρ

House Prince by Gedda Runyon Starlin

 

Ανθολογία – Άνθρωποι και Γάτες – Ρ. Κίπλινγκ / Ε. Σκάζα-Βάις / Γκυ ντε Μωπασάν / Ε.Α. Πόε / Ε. Ζολά / Σ. Λέοπολντ / Κολέτ / Ε. Χέμινγουεϊ / Τ. Τζόυς / Σ. Μπωντλαίρ

Μετάφραση: Γιούλη Τσίρου
Εκδόσεις: Το Ποντίκι, 2006

Ophelia Redpath. *** Cats & …

Στην ανθολογία αυτή παρουσιάζονται ενδεικτικά δέκα κορυφαίοι εκπρόσωποι της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο καθένας απ’ τους οποίους, με τον μοναδικό τρόπο του, αναδεικνύει τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα στον άνθρωπο και τη γάτα. Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των ιστοριών είναι η ενστικτώδης διάθεση ανεξαρτησίας του ζώου, που το κάνει να φαίνεται σαν να διεκδικεί από τον άνθρωπο μια σχέση αμοιβαιότητας. Έτσι, περιγράφονται σχέσεις εξανθρωπισμένες, που αναφέρονται στην τάση για ελευθερία, στον έρωτα, στη ζηλοτυπία, στη σεξουαλικότητα, στην εξυπνάδα. Η γάτα, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο ζώο, διατηρεί τον δικό της τρόπο ζωής (διαφέροντας ριζικά από τον σκύλο), προσαρμοσμένη εν τούτοις σ’ ένα περιβάλλον πέρα για πέρα ανθρώπινο.

 

Tea time with baby. by Michael Leu

 

  • Αρχική εικόνα: Park Hang-Ryul
eirini aivaliwtouΆνθρωποι και Γάτες…
Περισσότερα

«Η γάτα της Αθήνας» – Από την ποίηση του Τζαν Γιουτζέλ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Τζαν Γιουτζέλ ήταν «μια βροντερή φωνή φρέσκια, άμεση, πρωτότυπη» για τα τουρκικά -και όχι μόνο- ποιητικά δρώμενα του 20oυ αιώνα. Ασυμβίβαστος, πολυταξιδεμένος, κοσμοπολίτης, ευθύς, σαρκαστικός αλλά και ευαίσθητος, αφήνει πίσω του μια ποίηση αντίστοιχη του τρόπου ζωής του, μια ποίηση που πλάθεται κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης και καθιστά τον αναγνώστη συμμέτοχο στον ποιητικό κόσμο του γράφοντος «Για να δημιουργήσουμε μια νέα ζωή/ Ζώων και ανθρώπων/ Μεταβαλλόμενοι αλλά και μεταβάλλοντας/ Με την τεράστια δύναμη των λέξεων».

Η γάτα της Αθήνας

Κοιτάζω από το υπόγειο

Απέναντί μου υπάρχει τοίχος δύο μέτρα

Πιο πίσω τα γεράνια

Περνά τώρα μια γάτα πάνω στον τοίχο

Τεντώνεται τανιέται

Γυρίζει πίσω κατουρά

Το πιο κόκκινο γεράνι,

Μετά ξαπλώνει φαρδιά-πλατιά

Γλείφει τα μέλη της

Βλέπω πως δεν έχει ακόμη ευνουχιστεί

Δεν έχει ακόμη ενταχθεί στην Ευρωπαική Ένωση.

Τζαν Γιουτζέλ, Ποιήματα, μετάφραση Ηρακλής Μήλλας, Εκδόσεις Γαβριηλίδης

  • Ο Τζαν Γιουτζέλ ταξίδεψε ανά τον κόσμο, εργαζόμενος είτε ως μεταφραστής σε διάφορες πρεσβείες ή ακόμη και ως ταξιδιωτικός ξεναγός. Η κοσμοπολίτικη παιδεία του και τα ταξίδια του σε όλη την Ευρώπη («Σχεδόν πέρασα από την Ευρώπη σας/ σχεδόν με τα πατήματα αλόγου κούρσας») προκύπτει ευθέως από την ποιητική του γραφή, μια γραφή ετερογενών αποχρώσεων, αρμονικά συνδυασμένων στον ποιητικό καμβά του γράφοντος.

Πρόκειται για μια ποίηση που βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, προσπαθώντας να συνδέσει σε μια αδιάκοπη ενότητα το εσωτερικό βίωμα με το εξωτερικό ερέθισμα. Η συχνή χρήση των τοπωνύμιων (ειδικά στα ποιήματα που έχουν επιλεγεί από τη συλλογή «Οικογενειακώς»), η διαρκής παρουσία του υγρού στοιχείου («Η βροχή, σαν παλιός μπεκρής, / Τώρα το έριξε στο ροζέ»), ο προφορικός τόνος και η δυναμική παρουσία της αργκό και της αγοραίας γλώσσας, είναι μερικά από τα βασικά στοιχεία, που διέπουν τη συγκεκριμένη εκλογή των ποιημάτων από τον μεταφραστή Ηρακλή Μήλλα, καλύπτοντας έτσι ένα ευρύ φάσμα της συνολικής ποιητικής παραγωγής του Γιουτζέλ. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης αποκομίζει κανείς την εντύπωση, ότι πρόκειται για έργο ενιαίο αλλά και πολύμορφο, μέσα από τις εναλλαγές του οποίου σκιαγραφείται η εικόνα του εσωτερικού και του κοινωνικού ανθρώπου, μια εικόνα εκ πρώτης όψεως αντιφατική και ωστόσο απολύτως συμφιλιωμένη με τις διακυμάνσεις της ανθρώπινης ψυχής.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η διαλογική συνύπαρξη των ετερογενών αποχρώσεων του ανθρώπινου χαρακτήρα, όπως προκύπτει από το κάθε ποίημα συνολικά και από το συνδυασμό τους, δημιουργεί μια ποιητική ατμόσφαιρα ταυτόχρονα στοχαστική και ανατρεπτική. Ο γράφων μέσα από την αυτοκριτική του προβαίνει σ’ έναν συλλογικό απολογισμό («Λέω χώρα μου, είναι όντως χώρα (…) Λέω ρεζίλι, είναι όντως ρεζίλι») και σε μια, ιστορικών αποχρώσεων, «ποιητική κριτική» με αποκορύφωμα αφενός το ποίημα «6/7 Σεπτεμβρίου 1955», που αναφέρεται στα Σεπτεμβριανά και αφετέρου το τελευταίο της συλλογής με τίτλο «Περπατάμε στη στάση», όπου γίνεται λόγος για την παθητική στάση και τις αέναες προσδοκίες του λαού: «Περιμένουμε ως έθνος περιμένουμε(…) η υπομονή συνεισφέρει λένε/Αλλά πρέπει να κουνάς και τα χέρια σου».

ΒΡΕ ΤΙ ΩΡΑΙΟ ΠΡΑΜΑ

Χτες βράδυ σβήσανε τα φώτα,
Παίζαμε σκάκι μαζέψαμε τα πιόνια όπως όπως
Πλαγιάσαμε υποχρεωτικώς.
Σαν μαύρες γάτες τριγυρνούσαν στον κοιτώνα
Των κοιμισμένων φίλων οι ανάσες.
Ας τριγυρνούν λιγάκι!
Πάνω που ‘χα και εγώ σαλπάρει για το σπίτι
Χωρίς σταλαματιά να πέφτει απ’ το κουπί μου
Να τη π’ ανάβει κείνη η λάμπα εκατό κηρίων!
Κατάδικος στα κάτεργα βαρκάδα μες στο Βόσπορο
Αμ δίκιο έχουν, βεβαίως δεν σ’ αφήνουν, να όμως…
Βρε τι ωραίο πράμα το στοτάδι!
– Ποιήματα ενός πολιτικού κρατούμενου (Bir siyasinin siirleri, 1974)

Ο Τζαν Γιουτζέλ (Can Yücel, 21 Αυγούστου 1926 – 12 Αυγούστου 1999) ήταν Τούρκος ποιητής, ένας από τους πιο διακεκριμένους Τούρκους ποιητές του 20ού αιώνα, γνωστός για την απλή και ειλικρινή (και μερικές φορές αγενή) γλώσσα των ποιημάτων του.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γιος του πρώην υπουργού Εθνικής Παιδείας Χασάν Αλί Γιουτζέλ. Σπούδασε Λατινικά και Ελληνικά στα Πανεπιστήμια της Άγκυρας και του Κέημπριτζ και εργάστηκε ως μεταφραστής σε διάφορες πρεσβείες και στον τουρκικό τομέα του BBC στο Λονδίνο. Μετά την επιστροφή του στην Τουρκία το 1958, αφού έκανε στρατιωτική θητεία στην Κορέα, εργάστηκε για λίγο ως ταξιδιωτικός ξεναγός στο Μπόντρουμ και έπειτα έζησε στην Κωνσταντινούπολη ως ελεύθερος μεταφραστής και ποιητής. Είχε δύο κόρες, την Γκιουζέλ και τη Σου και έναν γιο, τον Χασάν, από το γάμο του με την Γκιουλέρ Γιουτζέλ.

Στα τελευταία του χρόνια εγκαταστάθηκε στην απομονωμένη χερσόνησο Ντάτσα στη Μούγλα στη νοτιοδυτική Τουρκία. Πέθανε στην Ντάτσα (Μούγλα) το 1999, όπου και κηδεύτηκε.

Ο Τζαν Γιουτζέλ είναι γνωστός για τη συχνή χρήση αργκό και μερικές φορές αγοραίας γλώσσας στα ποιήματά του. Ωστόσο, οι κριτικοί του συμφωνούν επίσης πως η αποτελεσματικότητά του στη χρήση λέξεων με έναν απλό και κατανοητό τρόπο αξίζει εγκωμίων και εκτίμησης. Θεωρούσε πολύ σημαντική γι’ αυτόν την οικογένειά του και οι αγαπημένοι του αναφέρονται σε πολλά ποιήματά του, όπως τα «Στη Μικρή μου Κόρη Σου», «Στην Γκιουζέλ» και «Αγαπούσα τον Πατέρα μου Πιο Πολύ στη Ζωή μου».

Ο Γιουτζέλ μετέφρασε επίσης έργα των Σαίξπηρ, Λόρκα και Μπρεχτ στα Τουρκικά.

  • Αρχική εικόνα: «A girl and her cat». Athens street art, Greece. (Photo by Michel)
eirini aivaliwtou«Η γάτα της Αθήνας» – Από την ποίηση του Τζαν Γιουτζέλ
Περισσότερα

Διάσημοι και άσημοι ζωγραφίζουν γάτες… 32 έργα τέχνης με ψιψίνες

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Tomoo Inagaki

Οι καλλιτέχνες μέσα στους αιώνες έχουν αναγνωρίσει το θαύμα της γάτας ως μούσα. Η γάτα από μόνη της είναι μια δροσερή και φρέσκια έμπνευση.
Παρακάτω θα δείτε μερικά μόνο από τα έργα τέχνης που έχουν φιλοτεχνηθεί εδώ και εκατοντάδες χρόνια.
Γάτες έξυπνες, χαριτωμένες, αστείες, ευρηματικές, αινιγματικές, φιλάρεσκες, στοργικές, ναΐφ, παράξενες, παραμυθένιες, πανέμορφες, γάτες που ξέρουν καλά να κλέβουν την προσοχή, γάτες αξιολάτρευτες. Γνωστών καλλιτεχνών, πασίγνωστων αλλά και άσημων. Χωρίς διακρίσεις. Σχεδόν κανένας δεν έχει γλιτώσει από τη γοητεία της. Σχεδόν όλοι ζωγραφίζουν γάτες. Χαρείτε τις.

Αρχική εικόνα: Yvan Favre

Tom Mouser, Cats Party. 1865

Τοίχος στην Ινδία

Rachel Parker

Paul Hedley, 1947

Ohara Koson

Ohara Hale

Norbertine von Bresslern-Roth

Mirko Hanák

Martin Eder

Louis Wain

Léon Jean Basile Perrault

Laura Hughes

English Heritage, Kenwood; Supplied by The Public Catalogue Foundation

Jeff Koons

Henriette Ronner KnipIn

Fernando Botero

Daniel Gerhartz

Cheryl Kirsch

Ruskin Spear

Balthus

Anna Silivonchik

Anna Hollerer

Andy Warhol

Alan Aldridge

Adriana Gasperi

Abraham Teniers, 17th Century, The Monkey Barbers Shop

Horitomo

Frederick Dielman, 1861

Beno Bolderadsky

Design by Prince Francois de Baschmakoff for Givenchy Jewellery, 1958

eirini aivaliwtouΔιάσημοι και άσημοι ζωγραφίζουν γάτες… 32 έργα τέχνης με ψιψίνες
Περισσότερα

Φωνή μου ράτσα υψικαμίνου (Έκτωρ Κακναβάτος)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Φωνή μου ράτσα υψικαμίνου

Πρώτον: σε θέλουν ακίνδυνη και να ξεχνάς
και ύστερα καλή μ’ αυτούς φιλεναδίτσα
τρυφερή
υποσχετική
οι αχρείοι.

Φωνή μου ράτσα υψικαμίνου από πλευρό
ανοιχτό του αίλουρου, της ανηφόρας
από τα εννιά σκοινιά του βούρδουλα
κι ο ήλιος φίδι μεσ’ στο σύρμα.
Μην ξεχάσεις φτύσ’ τους.

Ας περιμένουν να σε σβήσω με νερό
ή κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων
ας περιμένουν οι αχρείοι.

(Έκτωρ Κακναβάτος, Διήγηση, 1974 στο: Ποιήματα, Άγρα, 2010)

  • Εικόνα: Studio Assistants by Carl Reichert
eirini aivaliwtouΦωνή μου ράτσα υψικαμίνου (Έκτωρ Κακναβάτος)
Περισσότερα

Η Γάτα Στην Κουζίνα (The Cat In The Kitchen) του Ρόμπερτ Μπλάι (Robert Bly)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η Γάτα Στην Κουζίνα (The Cat In The Kitchen)

Έχεις ακούσει για το παιδί που περπάτησε δίπλα

Στο μαύρο νερό; Δεν θα πω τίποτα περισσότερο.

Ας περιμένουμε λίγα χρόνια. Ήθελε να καταχωρηθεί.

Μερικές φορές ένας άνθρωπος περπατά δίπλα

Σ’ ένα νερόλακκο, κι ένα χέρι απλώνεται

Και τον τραβά μέσα.

Δεν υπήρχε πρόθεση, ακριβώς. Ο νερόλακκος

Ήταν ερημικός, ή χρειαζόταν ασβέστιο,

Τα κόκαλα θα ήταν ό, τι πρέπει.

Τι συνέβη λοιπόν;

Ήταν κάπως σαν το βραδινό αέρα, που είν’ απαλός,

Και κινείται αργά, αναστενάζοντας σαν γριά γυναίκα

Στην κουζίνα της αργά τη νύχτα, ανακατώνοντας

Κατσαρόλες, ανάβοντας μια φωτιά, ετοιμάζοντας

Λίγη τροφή για τη γάτα.

Ρόμπερτ Μπλάι (Robert Bly)
Αμερικανός ποιητής. Γεννήθηκε το 1926. Στην ποίησή του προβάλλει τη δύναμη του μύθου και του διαλογισμού. Ενεργός ακτιβιστής, υπήρξε συνιδρυτής του κινήματος Αμερικανοί συγγραφείς κατά του πολέμου του Βιετνάμ.

  • Πίνακας: A Cat in the Kitchen, Charles Van den Eycken
eirini aivaliwtouΗ Γάτα Στην Κουζίνα (The Cat In The Kitchen) του Ρόμπερτ Μπλάι (Robert Bly)
Περισσότερα

Η Ψιψίνα στο Αλφαβητάριο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Σχολικόν έτος 1949-1950. Τα πρωτάκια του πρώτου μετεμφυλιακού σχολικού έτους, σε κλίμα αστάθειας και εθνικής πόλωσης, τουλάχιστον βρίσκουν στο σχολείο τους φρεσκοτυπωμένο αλφαβητάρι -κι όχι ό, τι κι ό, τι: «Τα καλά παιδιά», γραμμένα στη δημοτική, με ήρωες παιδιά, την Άννα, τον Ρήγα και τη μικρότερη Νίνα, τον άτακτο σκύλο Αράπη και την ψιψίνα Χιόνα.

Κυκλοφόρησε πρώτη φορά από τον Οργανισμό Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων. Οι μνήμες από την Κατοχή και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ακόμα νωπές (πέντε χρόνια είχαν περάσει από τη λήξη του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και την απελευθέρωση της Ελλάδας από τα στρατεύματα της Κατοχής) και μόλις είχαν τελειώσει επίσημα οι ένοπλες συγκρούσεις του Εμφυλίου Πολέμου. Tα κείμενα συντάχθηκαν στη δημοτική γλώσσα με ορισμένα στοιχεία της καθαρεύουσας από τον δάσκαλο Επαμεινώνδα Γεραντώνη και η εικονογράφηση έγινε από τον γνωστό ζωγράφο και χαράκτη Κώστα Γραμματόπουλο. Ο Γραμματόπουλος, μάλιστα, βραβεύτηκε με το πρώτο βραβείο για την εικονογράφηση του αλφαβηταρίου στο Παγκόσμιο Παιδαγωγικό Συμπόσιο που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο το 1949 στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Διδακτικού Βιβλίου.

Η εικόνα από το νοσταλγικό Αλφαβητάριο αποτυπώνει μια ιερή στιγμή για την οικογένεια. Είναι η ώρα που όλη η οικογένεια κάθεται γύρω από το τραπέζι για το φαγητό. Η μητέρα Φανή σερβίρει με τη βοήθεια της μεγάλης κόρης, της Άννας. Ο πατέρας, η γιαγιά, η Νίνα και ο Ρήγας είναι καθισμένοι στο τραπέζι και περιμένουν τα πιάτα με το φαγητό. Ο πατέρας, ο Ρήγας και η Νίνα φορούν λευκές πετσέτες στο λαιμό για να μη λερώσουν τα ρούχα τους. Λευκό καθαρό τραπεζομάντιλο και μαχαιροπίρουνα στο τραπέζι. Δεξιά βλέπουμε και την «κυρά ψιψίνα» με το πιατάκι της.

Σε μια άλλη εικόνα βλέπουμε τα μέλη της οικογένειας να βρίσκονται στο χαρούμενο, τακτικό και καθαρό σπιτάκι τους. Το σπίτι έχει κεραμίδια, αυλή με δέντρα και κληματαριά. Ο μπαμπάς Θωμάς κάθεται σε μια καρέκλα στην αυλή και διαβάζει την εφημερίδα του. Φορά παντόφλες. Στην αυλή, επίσης, βλέπουμε το αγοράκι της οικογένειας, τον Ρήγα, να παίζει πάνω στο ξύλινο αλογάκι του, τη γιαγιά με μαύρη μαντίλα να γνέθει με τη ρόκα, ενώ έξω από την αυλή βρίσκεται η μικρή Νίνα κρατώντας την κούκλα της. Από την ανοιχτή πόρτα του σπιτιού διακρίνουμε στο εσωτερικό να κάθεται σ᾽ ένα σκαμνί τη μεγάλη κόρη της οικογένειας, η Άννα, και από το ανοιχτό παράθυρο φαίνεται η μητέρα Φανή να κρατά στην αγκαλιά της το μωρό της οικογένειας. Η οικογένεια του αλφαβηταρίου είναι επταμελής. Οι γονείς με τέσσερα παιδιά και η γιαγιά. Πουλάκια ίπτανται πάνω στη στέγη, η κληματαριά (σύμβολο της γονιμότητας και της ευτυχίας) είναι γεμάτη με τσαμπιά σταφύλι, ενώ στην άκρη αριστερά υπάρχει και μια λευκή γάτα, η «ψιψίνα». Σύμβολο της θαλπωρής και της οικειότητας.

Το δεύτερο Αλφαβητάριο υπήρξε το πιο διάσημο και μακροβιότερο αλφαβητάριο του ελληνικού σχολείου. Κυκλοφόρησε σε δεκαέξι εκδόσεις από τον Οργανισμό Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων και χρησιμοποιήθηκε για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Α´ τάξη Δημοτικού για είκοσι τρία χρόνια, από το 1955 έως το 1979. Από αυτό έμαθαν γραφή και ανάγνωση γενιές Ελλήνων μαθητών. Γονείς και τα παιδιά τους είχαν το ίδιο αλφαβητάρι-αναγνωστικό.

  • Ο Κώστας Γραμματόπουλος (Αθήνα, Σεπτέμβριος 1916 – Αθήνα, 1 Οκτωβρίου 2003) ήταν Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης.

Γεννήθηκε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1916. Οι γονείς του είχαν μετοικήσει πριν από λίγα χρόνια από την Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του Παναγιώτης Γραμματόπουλος, καλλιτέχνης επιπλοποιός, καταγόταν από το Ρύσιο (Αρετσού), ελληνική παραλιακή κωμόπολη στην ανατολική πλευρά της Προποντίδας, 40 χλμ περίπου από την Κωνσταντινούπολη.

Το 1934 αποφοιτά από το Ζ’ Γυμνάσιο Παγκρατίου και εισάγεται στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου σπούδασε ζωγραφική στο εργαστήριο του Ουμβέρτου Αργυρού, και χαρακτική στο εργαστήριο του Γιάννη Κεφαλληνού (1934-1940). Αποφοιτώντας του απονεμήθηκε η ανωτάτη διάκριση του «Χρυσοβεργείου Βραβείου».

Το 1940, φοιτητής ακόμη, δημιουργεί μερικές από τις γνωστότερες πατριωτικές αφίσες, με θέμα τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο. Είναι σε όλους γνωστές οι σχετικές αφίσες: «Οι Ηρωίδες του 1940» με τις Ελληνίδες στην Πίνδο, «Έλα να τα πάρης» με τον Έλληνα στρατιώτη με εφ’ όπλου λόγχη, «Εμπρός της Ελλάδος παιδιά» κ.α. Επίσης φιλοτέχνησε διάφορα έντυπα και προπαγανδιστικό υλικό του αντιστασιακού αγώνα. Για αυτήν τη δραστηριότητά του συνελήφθη και βασανίστηκε επί γερμανικής κατοχής.

Το 1944 ξεκίνησε η επαγγελματική του δραστηριότητα με τη δημιουργία σειράς προσωπογραφιών πολλών μεγάλων Ελλήνων λογοτεχνών για το περιοδικό Νέα Εστία (πασίγνωστα είναι τα πορτρέτα του Κωστή Παλαμά, του Άγγελου Τερζάκη, του Ηλία Βενέζη, του Μιλτιάδη Μαλακάση, του Άγγελου Σικελιανού κ.α.) και με την εικονογράφηση πολλών λογοτεχνικών και εκπαιδευτικών βιβλίων. Μέχρι το 1954 ασχολήθηκε κυρίως με τη φιλοτέχνηση και εικονογράφηση βιβλίων, μία σημαντική δραστηριότητά του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Έχει εικονογραφήσει περισσότερα από 100 βιβλία. Ασχολήθηκε επίσης με την εικονογράφηση πολλών «Κλασικών Εικονογραφημένων» (Κολοκοτρώνης, Θησέας και Μινώταυρος, Περσέας και Ευρυδίκη κ.ά.)

Ευρέως γνωστά είναι τα δύο αλφαβητάρια της πρώτης Δημοτικού που εικονογράφησε το 1949 και το 1955. Η ανάθεση της εικονογράφησης των δύο αλφαβηταρίων ήταν αποτέλεσμα της πρώτης θέσης που κατέλαβε στους δύο αντίστοιχους πανελλήνιους διαγωνισμούς του Οργανισμού Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων (Ο.Ε.Σ.Β.). Στη Διεθνή Έκθεση Διδακτικού Βιβλίου και στο εκεί Παγκόσμιο Παιδαγωγικό Συμπόσιο στο Laeken του Βελγίου το 1949, του απονεμήθηκε το Πρώτο Βραβείο για το Αλφαβητάριο «Τα καλά παιδιά». Εικονογραφώντας τα αλφαβητάρια δημιούργησε έναν νέο κώδικα επικοινωνίας για όλους τους Έλληνες στα δύσκολα χρόνια της μεταπολεμικής περιόδου. Πρόθεσή του ήταν το βιβλίο να «αγγίξει» τα παιδιά, γι’ αυτό άλλωστε και η ανάμνηση των εικόνων αυτών προξενεί σε όλους συγκίνηση και χαρά. Το Αλφαβητάριο του 1955 χρησιμοποιήθηκε για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Α´ τάξη Δημοτικού για περισσότερα από είκοσι συνεχόμενα έτη.

Το 1953 παντρεύεται τη ζωγράφο Αλκμήνη Νικολαΐδου.

Το 1954, ύστερα από επιτυχία στο διαγωνισμό του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, συνεχίζει τις σπουδές του επί τετραετία στο Παρίσι. Σπουδάζει ζωγραφική, χαρακτική, χαλκογραφία και γραφικές τέχνες στις École Supé­rieure des Beaux–Arts, École Estienne και École Mé­tiers d΄Αrt. Η «Παρισινή» του εμπειρία επηρέασε καθοριστικά το εικαστικό του έργο. Η θεματολογία του παρέμεινε ελληνοκεντρική, αλλά το στυλ του εμπλουτίστηκε με στοιχεία της μοντέρνας τέχνης.

Το 1959 εκλέγεται τακτικός καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, στην έδρα της χαρακτικής, διαδεχόμενος τον δάσκαλό του Γιάννη Κεφαλληνό. Εκτός από χαρακτική διδάσκει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και την «τέχνη του βιβλίου», ιδρύοντας το σχετικό εργαστήριο. Καθηγητής διατέλεσε μέχρι το 1985 και για αρκετά χρόνια υπήρξε διευθυντής (1973–1975) και πρύτανης (1978-1980) της Σχολής. Η διδακτική προσφορά του υπήρξε πολύ σημαντική. Στην εικοσιεξάχρονη θητεία του ως καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών διαμόρφωσε και μύησε στα μυστικά της ζωγραφικής και της χαρακτικής, εκατοντάδες νεότερους Έλληνες καλλιτέχνες. Πολλοί σύγχρονοι διακεκριμένοι Έλληνες καλλιτέχνες υπήρξαν μαθητές του.

Η εποχή της εκλογής του Κωνσταντίνου Γραμματόπουλου ως καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών συμπίπτει με την απαρχή μίας νέας περιόδου στο έργο του, κατά την οποία αρχίζει να δημιουργεί έγχρωμα χαρακτικά έργα (ξυλογραφίες) σε ασυνήθιστα μεγάλες διαστάσεις, με μία εντελώς νέα και απολύτως προσωπική τεχνοτροπία και ερμηνεία, με θέματα κυρίως από το Αιγαίο και την Ελληνική Μυθολογία. Η περίοδος αυτή διαρκεί μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Το 1968 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 34η Μπιενάλε της Βενετίας. Την επιτυχία και παγκόσμια προβολή του έργου του στη διεθνή αυτή έκθεση επισκίασε η διεθνής κατακραυγή κατά του δικτατορικού καθεστώτος της Αθήνας, στερώντας του έτσι το πρώτο βραβείο της έκθεσης.

Το 1972 του απονέμεται το Χρυσό Μετάλλιο Χαρακτικής στην Μπιενάλε της Φλω­ρεντίας.

Το 1974 φιλοτεχνεί το σημερινό Εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρα­τίας.

Την τελευταία δημιουργική περίοδο της ζωής του, έως τις αρχές της δεκαετίας 1990, την αφιερώνει στη ζωγραφική και την έγχρωμη λιθογραφία, εισάγοντας και εκεί νέες ευρηματικές τεχνικές και εικαστικές εκφράσεις.

Ήταν μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (ΕΕΤΕ).

Από τους τελευταίους κορυφαίους Έλληνες καλλιτέχνες της «γενιάς του ’30», ο Κωνσταντίνος Γραμματόπουλος έφυγε από τη ζωή την 1η Οκτωβρίου του 2003, σε ηλικία 87 ετών, ύστερα από πολύχρονη ασθένεια, η οποία τον κράτησε μακριά από τη δημιουργία για περίπου δέκα χρόνια.

eirini aivaliwtouΗ Ψιψίνα στο Αλφαβητάριο
Περισσότερα