Γράφει η Κάτια Σωτηρίου, νομικός

Πριν από λίγες ημέρες η γαλλική Le Monde έγραφε:
Η Εκκλησία της Ελλάδας δεν βάζει τίποτα στο δίσκο του κράτους κι η περιουσία της είναι ταμπού στη χώρα. Η Εκκλησία είναι ο δεύτερος μετά το δημόσιο ιδιοκτήτης γης με 1,3 εκατομμύρια στρέμματα. Σύμφωνα με 　πρόσφατους υπολογισμούς, η περιουσία της εκκλησίας αποτιμάται από 700 εκατ. ευρώ μέχρι 2 δισ. ευρώ».
Με πρόχειρους λοιπόν υπολογισμούς η Monde μας θυμίζει ότι η Εκκλησία είναι ο μεγαλύτερος φοροφυγάς της χώρας, απλά γιατί το κράτος τής έχει επιτρέψει να μετατραπεί σε μια βιομηχανία εμπορικών δραστηριοτήτων που εντέχνως ονομάζονται θρησκευτικά μυστήρια.
Μυστήρια είναι πράγματι, γιατί κανείς δε γνωρίζει τα πραγματικά έσοδα της Εκκλησίας. Το ελληνικό καθεστώς είναι πρωτόγνωρο για χώρα που θέλει να ονομάζεται ευρωπαϊκή. Ακόμα και σε μουσουλμανικές χώρες η θεοκρατική υπόσταση του κράτους ανήκει στο παρελθόν. Ο διαχωρισμός Εκκλησίας και κράτους θα έπρεπε να γίνει τώρα, ειδικά μετά τη συνεχή άρνηση της Εκκλησίας να συνεισφέρει κατά το ελάχιστο στην εθνική κρίση. Η Εκκλησία τώρα δείχνει τα πραγματικά της χρώματα. Την πραγματική της ποιότητα και το πραγματικό της βάθος. Απλά νίπτει τας χείρας της.
«Δε ζητήσαμε να μη φορολογηθούμε», ακούσαμε από ιερά χείλη πριν από λίγες ημέρες. Πόσο βολικό.

Ποτέ δεν μπορούσα να καταλάβω ποιος είναι ο ρόλος της Εκκλησίας στην Ελλάδα. Γιατί φιλάνθρωπος δεν είναι. Με τα χρόνια κατάλαβα ότι η Εκκλησία είναι μια εταιρεία. Που όχι μόνο δεν παράγει κάτι, αλλά βασίζει την ύπαρξή της στην καλλιέργεια τύψεων και ψευδο-ηθικών διλημμάτων, και που εισπράττει επενδύοντας στο φόβο των ανθρώπων που προσπαθούν να κρατηθούν από κάτι… έστω και ψεύτικο. Αρνούμαι να δεχτώ ότι οι πάμπλουτοι υψηλά ιστάμενοι ρασοφόροι που τυγχάνουν εξωφρενικών προνομίων δεν βλέπουν τι συμβαίνει γύρω τους, δεν αφουγκράζονται την αγωνία και το φόβο των ανθρώπων για το αύριο που δεν πρόκειται να είναι όπως νόμιζαν. Εκτός αν και εκείνοι διαβάζουν και δεν έχουν χρόνο, όπως κάποιοι άλλοι την εποχή της Χούντας.
Αν λοιπόν οι κρατικοδίαιτοι ιερείς δέχονται να πάσχει το «ποίμνιό» τους, χωρίς να συνεισφέρουν καθόλου, έστω και σε μια κίνηση συμβολική, τότε τα λόγια είναι περιττά. Όχι ότι πίστεψα ποτέ ότι αυτά που κηρύττουν τα πιστεύουν. Αλλά το να πράττεις συνειδητά το αντίθετο είναι πια εγκληματικό. Μόνο εγκληματική και ανήθικη μπορώ να χαρακτηρίσω τη στάση της Εκκλησίας σήμερα. Και τραγικά προκλητική. Βλέποντας τον Αρχιεπίσκοπο να ζητά από τον υπουργό Οικονομικών να εξαιρεθεί η Εκκλησία από τις μειώσεις στη μισθοδοσία, μόνο οργή μπορείς να νιώθεις. Αυτοί που έπρεπε να βοηθούν, αυτοί απαιτούν εξαιρέσεις;
Ήρθε η ώρα να χάσει η Εκκλησία τη δύναμή της. Και δεν αναφέρομαι μόνο στην περιουσία που απέκτησε από χρυσόβουλα, οθωμανικά φιρμάνια και την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων (για ποιο έργο άραγε;;;) , αλλά στο ποίμνιο. Αυτό που βομβαρδίζει από άμβωνος καθημερινά με μακρές αγορεύσεις περί οικονομίας, εξωτερικής πολιτικής, ηθικής και ό,τι άλλο θελήσει ο καθένας. Κάποιος πρέπει να απαγορεύσει στην Εκκλησία να παρεμβαίνει σε οτιδήποτε αφορά το κράτος, και κυρίως να θέσει τέρμα στη δυνατότητά της να περιορίζει το ανθρώπινο πνεύμα. Καταλαβαίνω ότι το κόστος θα είναι μεγάλο, γιατί η στήριξη στην Εκκλησία συνεπάγεται ψήφους, αλλά οι καιροί απαιτούν δραστικές αποφάσεις, και απαιτούν να σταματήσουν τα λάθη που μας οδήγησαν εδώ.
Ήρθε η ώρα το ποίμνιο να βγει από το μαντρί. Να καταλάβει ότι ο Θεός, η πίστη και η ηθική ούτε γεννήθηκαν ούτε κατοικοεδρεύουν σε ναούς και σε κηρύγματα αυτοαποκαλούμενων πρεσβευτών του Θεού στη γη. Η πίστη και η ηθική βρίσκονται μέσα μας. Τα υπόλοιπα θα πρέπει να υπακούσουν επιτέλους στο ίδιο νομικό καθεστώς που υπακούμε όλοι μας. Το κακό συνέχισε για αιώνες, αλλά οι καιροί απαιτούν δραστικές αποφάσεις. Αν θέλουμε να μιλάμε για ισονομία, τα προνόμια της Εκκλησίας πρέπει να σταματήσουν. Για να σταματήσει να μένει δεσμευμένο ένα τεράστιο κομμάτι εθνικής περιουσίας, που αυτή τη στιγμή ορίζεται από Βατοπέδια και άλλες ανίερες φατρίες.
Ας πουλήσει ακίνητα, ας επιτελέσει έργο για την ανακούφιση του πόνου και της αγωνίας των ανθρώπων. Ας ξοδέψει απλόχερα για να αποδείξει έστω και την τελευταία στιγμή ότι έχει μεν επίγνωση της Αποστολής της, αλλά κάπου λοξοδρόμησε. Κι εμείς θα καταλάβουμε. Εξάλλου, έχουμε μάθει να συγχωρούμε και να κατανοούμε την αδυναμία της ανθρώπινης ψυχής και τη ροπή της προς το κέρδος. Θα τη συγχωρήσουμε για την απληστία της. Εξάλλου, η Εκκλησία δεν χρειάζεται να μεριμνά για το αύριο. Έχει την πίστη της, έτσι δεν είναι;

Πίνακας: The Money Changer, Rembrandt van Rijn (1627).