Αυτοί οι «Δεσμοί» μας αφορούν όλους. Είναι οι «δεσμοί» με την τέχνη που υπηρετούμε. Είναι οι "δεσμοί" με το θεατρικό πολιτισμό μας. Και οφείλουμε να τους κρατήσουμε ζωντανούς. Με αφορμή τη διακοπή της επιχορήγησης και την παντελή έλλειψη στήριξης από το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και τις νέες δράσεις του σημαντικού αυτού φορέα για το αρχαίο δράμα και την τέχνη, που συνεχίζονται, προκειμένου να μη σταματήσει η λειτουργία του και επειδή «ό,τι κλείνει στην Ελλάδα δύσκολα ξανανοίγει», όπως αναφέρει η Λυδία Κονιόρδου, το γραφείο ηθοποιών "4actors" οργάνωσε εκδήλωση για την οικονομική στήριξη του Πολιτιστικού μη Κερδοσκοπικού Φορέα «Δεσμοί – Κέντρο Αρχαίου Δράματος». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 9.30 μ.μ. την Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2012, στη "Στοά", το αγαπημένο καλλιττεχνικό στέκι, το οποίο ξανάνοιξε ανακαινισμένο και φιλοξενεί φίλους και ανθρώπους του πολιτισμού. Παρευρέθησαν όλοι οι καθηγητές που διδάσκουν στους «Δεσμούς», πολλοί ηθοποιοί, καθώς και σημαντικοί καλλιτέχνες από όλους τους χώρους των τεχνών.

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσιάζει το έργο «Μαντάμ Σουσού» του Δημήτρη Ψαθά, σε σκηνοθεσία Γιώργου Αρμένη. Η αξεπέραστη κωμωδία του Δημήτρη Ψαθά θα παρουσιαστεί στο Βασιλικό Θέατρο, με τη Φωτεινή Μπαξεβάνη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. To ρόλο του Παναγιωτάκη θα επωμιστεί ο Κώστας Σαντάς. Η πρεμιέρα του έργου θα δοθεί την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2012. Πρόκειται για το μοναδικό ανέκδοτο θεατρικό κείμενο του Ψαθά, που γράφτηκε το 1942 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από την κα Κατερίνα -Κατερίνα Ανδρεάδη- (Σουσού) και τον Αιμίλιο Βεάκη (Παναγιωτάκη) με τον Σπύρο Μουσούρη στο ρόλο του Καντακουζηνού σημειώνοντας πρωτοφανή θρίαμβο μέσα στην ιταλογερμανική κατοχή.

Η εταιρεία θεάτρου «Άσκηση» ανεβάζει στο ομώνυμο θέατρό της το έργο του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ, «Η Καταιγίδα». Γραμμένο το 1907, ανήκει στα "έργα δωματίου" που είχε γράψει ο Στρίντμπεργκ για το «Intima Teatern», που ίδρυσε την ίδια χρονιά. Ίσως το πιο αυτοβιογραφικό έργο του, χαρακτηρισμένο από πολλούς σαν ένα ψυχολογικό θρίλερ, με έντονα τα εξπρεσιονιστικά στοιχεία που διέπουν όλα τα έργα της τελευταίας περιόδου του μεγάλου δραματουργού. H «Kαταιγίδα» περιέχει τις ποσότητες μίσους, μονομανίας, ψυχολογικής οδύνης, απομόνωσης, καταπόνησης και μοναξιάς που χαρακτηρίζουν το συνολικό έργο του. Πρωταγωνιστής ακόμα ένας ήρωας του Στρίντμπεργκ που ζει με τις αναμνήσεις του, χωρίς αγάπη και φίλους, κλείνοντας λογαριασμούς με τους ανθρώπους. Ο ήρωας αυτός ξανασυναντά τη γυναίκα που χρόνια πριν αγάπησε και ύστερα εγκατέλειψε.

Μια φιλοσοφική παραμυθία παρακολουθήσαμε από τους Βλακlist, μια παραμυθία που απαλύνει την ψυχή και το πνεύμα. Μείγμα ρομαντισμού, απόλαυσης και κωμωδίας είναι το αριστούργημα του Σαίξπηρ «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας». Και παρουσιάστηκε ζωντανά και συναρπαστικά, με πλούσιες εικόνες που παρακινούν το ενδιαφέρον του θεατή σε έναν κόσμο πέρα από την πραγματικότητα, εγείροντάς του τη φαντασία.
Ο Federico Nieto-El’ Gazi, σκηνοθέτης με πανέξυπνες επινοήσεις, καθώς έχει θητεύσει στη σχολή του Jaques Lecoq και του Philippe Gaulier στο Παρίσι, πιο πρόσφατα στο θέατρο Footsbarn στη Γαλλία και την Complicite στο Λονδίνο, έδωσε έμφαση στην ψευδαίσθηση του θεάτρου συντονισμένος απόλυτα με τον πυρήνα αυτής της αναγεννησιακής μεγαλοφυΐας που λέγεται Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Η Μαργαρίτα Αμαραντίδη έκανε μια εξαιρετική μετάφραση γεμάτη φυσική ποίηση, με ιδιαίτερα προσεγμένη διακύμανση στη ροή, τονίζοντας τις εναλλαγές και τις ανατροπές στην πλοκή, δημιουργώντας μια αίσθηση αυθορμητισμού.

Η ιστορία του γοητευτικού πλην κυνικού «Mr. Love» και της ρομαντικής Αδελαΐδας είναι βέβαιον ότι θα σας συνεπάρει. Ένας καλοφτιαγμένος απατεώνας συνάπτει ερωτικές σχέσεις με απογοητευμένες γεροντοκόρες και ματαιωμένες από τη ζωή γυναίκες. Στόχος του ένας και μοναδικός: το πουγκί τους. Τοιουτοτρόπως αυτό το απόβρασμα της κοινωνίας επιβιώνει. Μέχρι που πέφτει κι αυτός στα δίχτυα της αφελούς αλλά… τετραπέρατης Αδελαΐδας. Τη συνέχεια δεν μπορείτε να τη φανταστείτε. Πόσω μάλλον όταν οι πρωταγωνιστές που υποστηρίζουν την παράσταση “Ο Μυστηριώδης Mr. Love” είναι ο ξεχωριστός Νίκος Ψαρράς και η δαιμόνια Νικολέτα Βλαβιανού. Δύο υποκριτικά διαμάντια με απίστευτη χημεία μεταξύ τους. Ο Νίκος Ψαρράς μας επιβεβαιώνει το κωμικό του τάλαντο το οποίο εδώ και καιρό είχε αφήσει να διαφανεί στη σκηνή. Σωστός ως γόης, εξαιρετικός στο να βγάζει γέλιο, υπέροχος στο χορό και στο τραγούδι. Η Νικολέτα Βλαβιανού δείχνει την υψηλή της κλάση, την κλάση μιας πανέξυπνης θεατρίνας. Σκηνοθετούνται δε αμφότεροι από τη μαγική μπαγκέτα της ευρηματικότατης Λίλλυς Μελεμέ. Αστείρευτο γέλιο, αναπάντεχες σκηνές, κινηματογραφικός ρυθμός, μυστήριο και αγωνία.

Θα σου δώσω ένα τόπι χρυσό
να το παίζεις στο χολ με παιδιά
αν με πάρεις, με πάρεις, με πάρεις
να ’μαι ταίρι σου πια.
Μέσα στη μεγάλη αναστάτωση ακούστηκε η βροντώδης κραυγή: «Δεν υποχωρούμε». Σαν ύμνος στην ελευθερία. Ήταν η φωνή του Τζέιμς Κόνολι, του Ιρλανδού επαναστάτη. Αληθινό τέκνο του ιρλανδικού ξεσηκωμού, αντίκρισε με γενναιότητα το εκτελεστικό απόσπασμα. Όταν ακούστηκε το «επί σκοπόν πυρ», ο Τζέιμς Κόνολι έπεσε σ’ έναν ήδη έτοιμο τάφο. Περίσσευε η λύπη εκείνη την ημέρα στο Δουβλίνο. Το πνεύμα της ελευθερίας όμως δεν δαμάστηκε ποτέ.

Ένα χαστούκι πονάει. Ταρακουνάει. Ξυπνά. Συνεφέρει. Συνετίζει. Διδάσκει. Προειδοποιεί. Λυτρώνει. Επαναφέρει στην πραγματικότητα. Σου γυρίζει το πρόσωπο από τη σωστή ή από τη λάθος μεριά. Ποιος ξέρει; Άλλος δίνει χαστούκια. Άλλος δέχεται χαστούκια. Τα χαστούκια συνειδητοποιούν. Τι συμβαίνει όμως όταν ένας άνθρωπος ζητάει να δέχεται χαστούκια; Εκείνος που δέχεται χαστούκια καλεί σε βοήθεια, εκφράζει τη διάστασή του με τον κόσμο που ζει αλλά δίνει και βοήθεια στους συνανθρώπους του. Το σύνθετο δράμα «Εκείνος που δέχεται χαστούκια», ένα έργο του 1915, γραμμένο από έναν «γνωστό άγνωστο» της παγκόσμιας λογοτεχνίας, τον Λεονίντ Αντρέγιεφ, έρχεται να συναντήσει τις σημερινές ανάγκες και να απαντήσει σ’ αυτές. Παρουσιάζεται στην «Τεχνόπολι» του Δήμου Αθηναίων κάθε Δευτέρα και Τρίτη. Επίκαιρο όσο ποτέ, το έργο υποστηρίζεται από καλλιτέχνες που δεν κάνουν ανώφελη τέχνη αλλά ανατρέπουν, κινούνται, δημιουργούν.
Η εξαιρετική απόδοση του κειμένου υπογράφεται από τον αναγνωρισμένο ηθοποιό και μουσικό Δαυίδ Μαλτέζε, που μεταδίδει απρόσκοπτα την πολυσημία του θεατρικού έργου. Ο Δαυίδ Μαλτέζε (στη φωτογραφία μαζί με την Ειρήνη Σαγκριώτη) και με τους δύο σημαντικούς χαρακτήρες που υποδύεται, του κόμη Μαντσίνι και του χορευτή Μπεζανό, τονίζει και διασώζει το πνεύμα ενός λαμπρού δημιουργού. Ενός δημιουργού που το μνημειώδες έργο του παραμένει ως τις μέρες μας σχετικά ανεξερεύνητο από κριτικούς λογοτεχνίας και μελετητές.

«Υπάρχει κάτι σ' αυτό που ονομάζουμε ιστορία, αφήγηση, που θα συνεχίζεται πάντα. Δεν πιστεύω πως οι άνθρωποι θα κουραστούν ποτέ να λένε ή να ακούν ιστορίες». Jorge Luis Borges.

Έχω ευχάριστα νέα. Θέλω να σας κάνω χαρούμενους. Γιατί "Το Ημερολόγιο του Αδάμ και της Εύας", του Μαρκ Τουέιν, η παράσταση του "Συνεργείου", που πέρσι μάς είχε συνεπάρει, συνεχίζεται και φέτος. Αυτή τη φορά στο θέατρο "Επί Κολωνώ". Ο Αδάμ και η Εύα γνωρίστηκαν το Μάιο στο "Συνεργείο". Τις συστάσεις, καθώς και τη σκηνοθεσία, έκανε η ταλαντούχα Λίλλυ Μελεμέ. Τους καλοκαιρινούς μήνες ταξίδεψαν στην Αίγινα, το Λουτράκι και άλλους εξωτικούς προορισμούς! Πέρασαν αυτοί καλά και το κοινό που τους παρακολούθησε ακόμα καλύτερα.

O μανδραγόρας, το φυτό με τη σαρκώδη και διχαλωτή ρίζα, που έχει σχήμα ανθρώπινο και στο Μεσαίωνα τού απέδιδαν αφροδισιακές ιδιότητες, ενέπνευσε ένα ρεαλιστή και αμείλικτο πολιτικό, τον Νικολό Μακιαβέλι, να γίνει και θεατρικός συγγραφέας. Ο πολιτικός, σύμφωνα με τον οποίο η άσκηση της εξουσίας από τον ηγεμόνα γίνεται με κάθε δυνατό μέσο και χωρίς κανέναν ηθικό φραγμό, προκειμένου να κρατηθεί στην εξουσία και να την επεκτείνει στο μέτρο του δυνατού, είχε και θεατρικές ανησυχίες. Το 1518 ο Μακιαβέλι κι όχι κάποιος θεατρικός συγγραφέας αλλά ο πατέρας της Πολιτικής Επιστήμης γράφει ένα έργο - σταθμό στην ιστορία του παγκόσμιου θεάτρου που θεωρείται, όχι άδικα, η πιο άρτια κωμωδία ηθών του ευρωπαϊκού θεάτρου. Πρόκειται για "Το Βοτάνι της Αγάπης" (Ο Μανδραγόρας), που ήδη ανέβηκε με επιτυχία την περασμένη εβδομάδα από το Θέατρο Τεχνών Λάρισας, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Γιάννη Καλατζόπουλου και με μουσική του Διονύση Τσακνή.

«Μας φτάνει να μιλήσουμε
απλά
όπως πεινάει κανείς απλά
όπως αγαπάει…»

Τάσος Λειβαδίτης

Αν θέλετε τη γνώμη μου, οι "Παραλογές ή Μικρές Καθημερινές Τραγωδίες" σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού είναι μία από τις ωραιότερες ωδές που έχω παρακολουθήσει στο θέατρο. Δεν είναι απλώς ωραία παράσταση, είναι ιδιαιτέρως ξεχωριστή. Φτιαγμένη με απλότητα, χιούμορ, συγκίνηση, ευρηματικότητα και νεανική σοφία. Μια εξαιρετικά πυκνή αλληλουχία στίχων, που νομίζεις πως συνδέονται μεταξύ τους με μια αόρατη δύναμη. Οι παραλογές της δημοτικής μας παράδοσης και η ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη, όντας διακριτές, εν τούτοις σβήνουν η μία μέσα στην άλλη σαν στεναγμοί, με μια ομορφιά γεννημένη από την ανατροπή. Ανατροπή των κανόνων και ευφυής υπέρβαση των θεατρικών λύσεων οδηγούν το θεατή σε μια εξαίσια παραίτηση. Χαλαρή, αυθόρμητη, ανέμελη, σε μια συνένοχη συντροφικότητα με τις πέντε υπέροχες πρωταγωνίστριες, παρακολούθησα μια πραγματική λειτουργία σε μορφή τέχνης, σπουδαίας τέχνης. Γιατί σήμερα «και οι πραγματικές ιστορίες έγιναν πια σπάνιες».

Tη ζωή αξίζει να τη ζεις. Για πολλούς λόγους. Αν ένας από αυτούς δεν είναι η τέχνη, τότε λυπάμαι που το λέω μα θα είναι ατόπημα σημαντικό. Κι όταν λέω τέχνη αναλογίζομαι εν προκειμένω μια παράσταση που μπορεί να ανυψώσει την καθημερινότητά μας. Μια μικρή ποιοτική πολυτέλεια. Έναν «Γυάλινο Κόσμο». Λεπτεπίλεπτα πλάσματα από γυαλί, ζωές έτοιμες να ραγίσουν ανά πάσα στιγμή, ψυχές που θρυμματίζονται σε χίλια μύρια κομμάτια. Με τη διορατική ευφυΐα της και την ευαίσθητη κομψότητά της η σκηνοθέτις Κατερίνα Ευαγγελάτου δίνει νέα πνοή σε ένα από τα αριστουργήματα της αμερικανικής δραματουργίας. Όλη η παράσταση, που σημειωτέον είδε το φως των προβολέων στις 11/11 του ’11, διαπνέεται από διαύγεια, αρμονία και ποίηση. Στο ανέβασμα του έργου η κυρία Ευαγγελάτου χρησιμοποιεί την αρχική, πρωτοποριακή για την εποχή, οδηγία του συγγραφέα Τενεσί Ουίλιαμς για προβολές που  συμπληρώνουν τη σκηνική δράση. Εκσυγχρονίζει μάλιστα την αρχική ιδέα του συγγραφέα με ένα πιο προχωρημένο εύρημα, τις βιντεοπροβολές. Ο «Γυάλινος Κόσμος» είναι ένα «έργο μνήμης». «Memory play» το χαρακτηρίζει ο ίδιος ο Ουίλιαμς στον πρόλογό του. Μια ανάκληση γεγονότων του παρελθόντος, που μπορεί να παρουσιαστεί πέρα από τα «πρέπει» και τα «μη» των θεατρικών συμβάσεων. Κατόπιν τούτου, τίποτα δεν είναι ρεαλιστικό. Η μνήμη κατοικεί στην καρδιά και κάνει ευρεία χρήση της ποιητικής φαντασίας.

Σε ένα μεγάλο τσίρκο, κάπου έξω από μία μεγαλούπολη, εμφανίζεται ένας μυστηριώδης άντρας, που ζητά μία θέση στο θίασο ενώ αρνείται να αποκαλύψει το πραγματικό του όνομα και την κοινωνική του θέση. Ελλείψει όμως οποιασδήποτε προϋπηρεσίας και ειδίκευσης, προτείνει και τελικά αναλαμβάνει ένα περίεργο πόστο: θα ονομάζεται Εκείνος και θα είναι αυτός που δέχεται χαστούκια, μπροστά στο κοινό. Το νούμερο γνωρίζει τεράστια επιτυχία, παρόλο που κάθε φορά, στο τέλος, οι θεατές νιώθουν σαν να τα δέχτηκαν οι ίδιοι. Πρόκειται για το τελευταίο θεατρικό έργο του Leonid Andreyev που γράφτηκε το 1915 και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του συμβολικού και εξπρεσιονιστικού ύφους του συγγραφέα. Το έργο είχε μεγάλη απήχηση στην εποχή του, μια ανάσα πριν από τη ρωσική επανάσταση, σε τέτοιο βαθμό ώστε ήδη το 1916 έγινε η κινηματογραφική μεταφορά του στη Ρωσία και το 1924 στις ΗΠΑ από την MGM Studios «He who gets slapped», με τους Lon Chaney, Norma Shearer και John Gilbert.

Στη φωτογραφία ο ηθοποιός Δαυίδ Μαλτέζε, που υπογράφει και τη μετάφραση του έργου.

Για το πιο φρικτό εμπόριο του κόσμου, το trafficking, ήτοι την καταναγκαστική εκπόρνευση γυναικών, μιλάει η «Αόρατη Όλγα». Νεαρές γυναίκες πωλούνται σαν αναλώσιμη σάρκα, εκβιάζονται, στοιβάζονται σε δωμάτια - κλουβιά μακριά από το φως του ήλιου και ζουν την οδύνη του καθημερινού βιασμού. Ο συγγραφέας Γιάννης Τσίρος βασίστηκε σε πραγματικές ιστορίες γυναικών και τα κείμενα του έργου προέρχονται από δίκες που έχουν γίνει. Πρόκειται για ένα θέμα που, ενώ είναι γνωστό τοις πάσι, καθότι έχει απασχολήσει μη κυβερνητικές οργανώσεις και έχει ερευνηθεί ενδελεχώς από τον Τύπο, αντιμετωπίζεται επιφανειακά από τις διωκτικές αρχές.
Στην «Αόρατη Όλγα» συναντάμε μια γυναίκα - θύμα που κυκλοφορεί ανάμεσά μας. Tην υποδύεται ένα ξεχωριστό πλάσμα, η Λένα Παπαληγούρα. Ζει… αόρατη στη διπλανή μας πόρτα. Εν τούτοις κανείς δεν γνωρίζει το μαρτύριό της και όσοι γνωρίζουν σιωπούν. Σε τέτοιες περιπτώσεις σπανίως βρίσκεται κάποιος που θα έχει την τόλμη να βοηθήσει ένα πλάσμα σαν κι αυτή. Αιχμάλωτη, τρομοκρατημένη, τραυματισμένη ψυχικά και σωματικά, βιώνει ένα μεγάλο δράμα. Πρόκειται για ένα έργο - γροθιά στο στομάχι των εφησυχασμένων. Μιλάει για τη σκληρότητα των ανθρώπων, για τις ενοχές όλων μας, για ένα δίκτυο που δεν μπορεί να καταπολεμηθεί, για τις παθογένειες ενός κοινωνικού συστήματος βασισμένου στην υποκρισία, για το πού μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη διαστροφή, για τη βαναυσότητα γύρω μας.

Είναι αρκετή η φράση cat is art για να έχετε έκπτωση 5 ευρώ στην ωραιότερη, εξυπνότερη και πιο αστεία παράσταση που παρακολούθησα φέτος. H πολιτιστική ιστοσελίδα μας, το www.catisart.gr, σε συνεργασία με το "Studio Μαυρομιχάλη", σας προσφέρει την ευκαιρία να παρακολουθήσετε τις "Ιστορίες Metroπάθειας" με 10 ευρώ (αντί 15), αρκεί να πείτε στο ταμείο του θεάτρου "cat is art". H... μαγική ατάκα σας κάνει αυτομάτως προνομιούχους θεατές και δικαιούστε 5 (πέντε) ευρώ έκπτωση. Όπως και να 'χει, πάντως, σας συμβουλεύω να μην τη χάσετε. Η παράσταση έχει σπάνια δυναμική και οι συντελεστές αξίζουν.

«Ιστορίες Μetroπάθειας» άνευ μετριότητας

Είσαι η Γκλόρια, άστεγη καλλιτέχνις, τραγουδάς στο μετρό για λίγα σεντς και μια πανέξυπνη ατζέντης, η Ρενέ, προθυμοποιείται να σε διδάξει καινούργια νούμερα ώστε να κερδίζεις περισσότερα χρήματα. Πόσο εύκολο είναι; Σ’ ένα βαγόνι ο πρόσφατα απολυμένος Χάουαρντ συναντά τον Χριστό και δεν ξέρει αν είναι ο ίδιος ή ο δραπέτης του φρενοκομείου που γράφει η εφημερίδα. Πάντως, αν είναι αυτός, πρόκειται για πολύ εντάξει τύπο και έχουν και τις ίδιες προτιμήσεις. Μια νεαρή επαρχιώτισσα, η Νάνσι, θεωρεί τη στάση του μετρό και τον τυχαίο επιβάτη που συναντά εκεί το καλύτερο αξιοθέατο της Νέας Υόρκης. Επιβάτης είναι ο Τζέισον, είναι ηθοποιός και προσπαθεί να προετοιμαστεί για μια ακρόαση. Ή μήπως είναι και κάτι άλλο; Η Άμπερ, η Τέρι και ο Τζον αποφασίζουν πως δεν θέλουν πια για φίλη τους τη Νάταλι. Τη θεωρούν ανιαρή. Της κλείνουν ραντεβού για δείπνο και επιλέγουν να της ανακοινώσουν τη διακοπή των σχέσεών τους μέσα στο μετρό. Ο Χάρι προσπαθεί να μάθει πώς να κάνει φίλους, ο Τζόναθαν όμως δεν έχει διάθεση για συζητήσεις με ενοχλητικούς. Η Τζάκι και η Αν διεκδικούν από την Ντάρλα τον υπέροχο Άλαν. Η Ντάρλα θα παραδώσει τα όπλα και θα τους τον παραχωρήσει; Η Μαίρη και ο Ρον πληροφορούνται από τον ελεγκτή πως ένα τεράστιο κήτος πρόκειται να καταβροχθίσει το βαγόνι τους. Λίγο πριν από το τέλος τους, κι ενώ η απειλή πλησιάζει, θυμούνται ότι κάποτε χορεύανε.

Η παράσταση «Η Γάζα είναι… Μαθήματα επιβίωσης» σε σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου μας μεταφέρει σ’ ένα θέατρο πολέμου. Σε μια χώρα - υπαίθρια φυλακή για 1.500.000 Παλαιστινίους, στην οποία πασχίζουν να ορθοποδήσουν και να επιβιώσουν.
Αγόρια και κορίτσια από τη Γάζα έγραψαν μονολόγους κατά τη διάρκεια μιας ανηλεούς στρατιωτικής επιχείρησης και πολιορκίας που διήρκεσε 22 ημέρες με 1.387 νεκρούς και 20.000 κατεστραμμένα κτήρια. Θα νόμιζε κανείς ότι αυτή η κόλαση σήμερα έχει τελειώσει. Όμως οι επιχειρήσεις συνεχίζονται ακόμα και τη στιγμή που διαβάζετε αυτές τις γραμμές. Ο πόλεμος δεν σταματά ποτέ.
Οι μονόλογοι των παιδιών που ένιωσαν στο πετσί τους τη φρίκη και τον τρόμο αποτέλεσαν τη βάση για ένα συγκλονιστικό θεατρικό έργο. 

Οι «Αντιγόνες» έχουν ως βάση τη σοφόκλεια τραγωδία που καθόρισε πρώτα ιδεολογικά και μετά αισθητικά όλο το μετέπειτα θέατρο. Αποτέλεσμα είναι να βρίσκει κάθε εποχή τη δική της «Αντιγόνη» και να καθρεφτίζει σ’ αυτήν τα δικά της αιτήματα. Οι «Αντιγόνες» αναδύονται και έρχονται στη σκηνή να μας θυμίσουν πως «ουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει». Η τραγωδία ξαναγεννιέται διαρκώς, οι Αντιγόνες δεν έχουν τέλος (Τ. Στάινερ), γιατί η ζωή μας δεν έχει αλλάξει: Τα άψυχα, κρεμασμένα προς παραδειγματισμόν κορμιά, είναι εδώ. Οι αδελφοκτόνες διεκδικήσεις είναι εδώ. Οι άνομοι νόμοι κυριαρχούν.
Στο ερώτημα του Ρόμπιν: Αν μπορούσες ν’ αλλάξεις ένα πράγμα στη ζωή σου, τι θ’ άλλαζες, η Αντιγόνη μάλλον θ’ απαντούσε: Τη ζωή μου, όπως ακριβώς η Γκρέις (Σάρα Κέιν, "Καθαροί πια").

Το αγαπήσαμε με την πρώτη ματιά. Με την πρώτη είσοδο. Με την πρώτη συνάντηση. Με την πρώτη παράσταση. Θέατρο πολύτιμο και ακριβό. Χώρος φιλικός. Το αγαπάμε για τη φιλόξενη αυλή του. Για το χαμόγελο του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Για την ευγένεια των συνεργατών του. Για τους καλλιτέχνες του, τους φίλτατους. Για τους ηθοποιούς του, τους ανεκτίμητους. Για τις γάτες - συνεργάτες του. Για κοινό του, το παθιασμένο. Για την τέχνη του, την αφοσιωμένη. Για τις παραστάσεις του, τις μαγικές. Για το φουαγιέ του, πολύβουο, γεμάτο ατμόσφαιρα. Για τα σκαλοπάτια του, τα στενά κι απότομα, που ανεβοκατεβαίνουμε με έξαψη. Για τους φίλους και οπαδούς του, τους τρυφερά φανατικούς. Για τα "υπόγεια", τα "δώματα", τους "πάνω χώρους" - "κάτω χώρους", όλες αυτές τις σκηνές του τις ατμοσφαιρικές. Για τη γειτονιά του, με τα γραφικά της συνεργεία. Για τις ουρές στο κρύο και στη βροχή, που στωικά έχουμε υπομείνει. Για την έκπληξη, τη φαντασία, την ανατροπή, το ρίγος, το γέλιο, τη συγκίνηση. Γιατί ήταν από τα πρώτα θέατρα στην Αθήνα, αν όχι το πρώτο, που απαγόρευσε το κάπνισμα στο χώρο υποδοχής του. Γιατί μας σέβεται. Γι' αυτά και για πολλά ακόμα, που από τη βιασύνη μου ξεχνώ. Θέλω να αναφέρω κάποιες από τις παραστάσεις του που λατρέψαμε αλλά φοβάμαι πως σίγουρα κάποιες θα ξεχάσω και θα τις αδικήσω. Φέτος το Θέατρο του Νέου Κόσμου γιορτάζει μια γεμάτη εφηβεία. Από τις εφηβείες εκείνες τις ανήσυχες, τις θερμές, τις υπερκινητικές, τις ορμητικές και δημιουργικές. Κι ο έφηβος διευθυντής του, ο εξαίρετος σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, μας έστειλε γράμμα. Για τη δύσκολη χρονιά, για το σπίτι - θέατρο. Για τη ζωντάνια της σκηνής. Για τις αναπόφευκτες τιμές, που φέτος πονούν τους θεατρόφιλους. Μόνο που, ανυπόμονοι σαν παιδιά, δεν το βάζουν κάτω. Επιμένουν. Είναι εξωστρεφείς, περίεργοι, ψάχνονται και απολαμβάνουν τη χαρά μιας παράστασης. Θα το κάνουν και φέτος. Δεν θα τη χάσουν. Όχι, δεν θα μας την πάρουν κι αυτή, Βαγγέλη Θεοδωρόπουλε. Μαζί σου!

Στην ταλαντούχα σκηνοθέτιδα Κατερίνα Ευαγγελάτου, για τη θεατρική της δημιουργική πορεία , απονεμήθηκε το βραβείο «Ελευθερία Σαπουντζή» για το 2011. Η 6η κατά σειρά εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας τιμώντας τη μνήμη της ηθοποιού Ελευθερίας Σαπουντζή.
Η νεαρή ηθοποιός και σκηνοθέτις Κατερίνα Ευαγγελάτου διακρίθηκε ανάμεσα στις Μαρίνα Ασλάνογλου, Γιολάντα Μαρκοπούλου, Λουκία Μιχαλοπούλου, Λένα Παπαληγούρα και Αργυρώ Χιώτη.
Την κριτική επιτροπή αποτελούσαν η Νικαίτη Κοντούρη, ο Γιώργος Δεπάστας, η Ελένη Μποζά, ο Λέανδρος Πολενάκης και ο Νίκος Χατζόπουλος, ενώ την εκδήλωση χαιρέτισε η Μπέτυ Αρβανίτη.

Για δεύτερη συνεχή χρονιά παρουσιάζεται η τραγική κωμωδία του Νίκου Βασιλειάδη «Συμβολαιογράφος» με την Υρώ Μανέ, σε θεατρική διασκευή της Εμμανουέλας Αλεξίου και του Γιώργου Καραμίχου και σκηνοθεσία του Γιώργου Καραμίχου. Μετά την τεράστια επιτυχία που σημείωσε πέρσι αλλά και το καλοκαίρι, η παράσταση φέτος θα φιλοξενηθεί στο «Θέατρον», Αίθουσα Ιφιγένεια Β, του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Μια παράσταση, απολογία και εξομολόγηση μαζί. Μια απλή πράξη: Ερασμία. Μια γυναίκα με πάθος. Σε λάθος χώρο και λάθος χρόνο. Σε μια ελληνική επαρχιακή πόλη, η Ερασμία, μια χήρα εγκλωβισμένη σε ένα περίπτερο και στα ήθη της μικρής κοινωνίας όπου ζει, οδηγείται στην απουσία. Το τριχωτόν της παρειάς της υποδηλώνει τη θέρμη της, αλλά για την πολίχνη όπου ζει, μια χήρα είναι απλώς μια μεταχειρισμένη. Χωρίς δικαιώματα.

Εκατόν είκοσι χρόνια έχουν περάσει από τη “γέννηση” του Ντόριαν Γκρέι. Ο Oscar Wilde, κορυφαίος συγγραφέας, εκπρόσωπος του ρεύματος των εστέτ, δημιούργησε ένα σύμβολο αιώνιας νιότης και ομορφιάς ανεξίτηλο στο πέρασμα του χρόνου, που εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να σαγηνεύει θεατές και αναγνώστες και να προσφέρεται για συνεχείς ανακαλύψεις και επανανακαλύψεις.
Το έργο, άκρως συμβολικό, κινούμενο σε πολλαπλά επίπεδα, κατέρχεται στα ενδότερα της ατομικότητος και ανασύρει από εκεί τη σκοτεινή και αφιλόξενη πλευρά της ανθρώπινης μοίρας. Είναι ένας ύμνος κατακόρυφος για την αθωότητα της αμαρτίας και το παιχνίδι της ηδονής. Για τη ζωή δίχως φραγμούς και δίχως πένθος. Ένα ρήγμα βαθύ στο χρόνο και στο χώρο με τίμημα την ίδια την ψυχή του ήρωα.
Το αριστούργημα του Oscar Wilde πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα το 1977 από το «Θέατρο Έρευνας» του Δημήτρη Ποταμίτη. Ένα υπέροχο δημιούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που μεταφέρεται ξανά στο θέατρο. Ο «Ντόριαν Γκρέι» από τις 10 Οκτωβρίου 2011 θα παίζεται στο θέατρο «Βαφείο» για να μας φέρει αντιμέτωπους με την αστάθεια της ύπαρξης και τον εσωτερικό μας καθρέφτη.  

Τάβλι, αγαπημένη συνήθεια των Ελλήνων από την αρχαιότητα. Επιτραπέζιο παιχνίδι τύχης για δύο παίχτες, που παίζεται με ζάρια και πούλια, τα οποία κινούνται πάνω σε ξύλινες επιφάνειες με είκοσι τέσσερις θέσεις, με σκοπό να φτάσουν σε συγκεκριμένα σημεία και συγχρόνως να εμποδίσουν ή να αποφύγουν ή να πιάσουν τα πούλια του αντιπάλου. Παιχνίδι τακτικής και στρατηγικής που όποιος ολοκληρώσει πρώτος το μάζεμα είναι και ο νικητής. Ο Νίκος Ορφανός (Φώντας) και ο Κωνσταντίνος Κάππας (Κόλλιας) παίζουν τη δική τους πετυχημένη παρτίδα σε μια αυθεντική αυλή στου Ψυρρή.

Μήπως θέλετε να παρακολουθήσετε το μεγάλο και αμφίρροπο αγώνα Τζατζίκι εναντίον Παστουρμά; Ένα αγωνιώδες ντέρμπι; Να παίξουμε όλοι μαζί Μπιζζ, το καινούργιο ελληνικό παιχνίδι από το Ιράν; Συντροφιά με τη Δώρα και το Γιάννη να μάθουμε στην Αϊσέ να ονειρεύεται ελληνικά; Γιατί "όλοι κάτω από την ίδια σκηνή ζούμε", άλλωστε. Πώς θα βάλει το Περσάκι τη μικρή Πακιστανή να πλύνει το αμάξι του Παπαδάκη; Οι Xhosa, ένας σοφός λαός της Νοτίου Αφρικής, μας στέλνει μια μυστική συνταγή για να αντιμετωπίσουμε την προκατάληψη: "Πολλοί άνθρωποι μικροί, κάνοντας πολλά πράγματα μικρά, σε πολλά μέρη της Γης μικρά, θ' αλλάξουν το πρόσωπο αυτού του μεγάλου κόσμου". Πιστέψτε το, οι Xhosa είναι άνθρωποι με πείρα και ξέρουν τι λένε. "Είναι ευκολότερο να διασπάσεις ένα άτομο, από μια προκατάληψη", είπε κάποτε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Εμείς όμως αγαπάμε τα δύσκολα και θα το επιχειρήσουμε.

Του Παναγιώτη Μήλα
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Έκλεισε και ο φετινός κύκλος στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου με τα "Μικρά Διονύσια" από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.
Βέβαια ήταν μια παράσταση έξω από το επίσημο πρόγραμμα, μιας και η απεργία του Ιουλίου έθεσε τελικά εκτός Φεστιβάλ τον εορτασμό των 50 χρόνων του θεάτρου της συμπρωτεύουσας. 

Στις 19 Αυγούστου του 1936, στην ηλικία των 38 ετών, δολοφονήθηκε στην περιοχή της Γρανάδα από ένα εκτελεστικό απόσπασμα δώδεκα ατόμων ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Το αποτελούσαν αστυνομικοί, εθελοντές αλλά και κρατούμενοι, τους οποίοι υποχρεώθηκαν να διαπράξουν τη δολοφονία του υπό την απειλή της εκτέλεσης. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν γνώριζαν καν ποιον διατάχθηκαν να δολοφονήσουν. Μόνο δύο είχαν γνώση. Για τη δολοφονία κατηγορήθηκαν ακροδεξιοί πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι, μέλη επιφανών οικογενειών της Γρανάδα, καθώς και κάποιοι προερχόμενοι από την άκρως συντηρητική πατρική οικογένειά του, οι οποίοι μισούσαν τον πατέρα και ως εκδίκηση σκότωσαν τον γιο. Ο τάφος του δε βρέθηκε ποτέ. Στη φωτογραφία ο Λόρκα σε οικογενειακή στιγμή με την ανιψιά του Ιζαμπέλ, 1914.

2011, Αύγουστος

Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, του ποιητή που δεν σταματούσε να αναρωτιέται.

Αχ! Ποιο «Αχ» επικρατεί και δεν ισχύει ο νόμος; Mια φράση του κορυφαίου του Χορού Γιάννη Βογιατζή που έγινε, τιμής ένεκεν, η κεντρική ιδέα της παράστασης. Ποιο ήταν το πιο επίπονο κατόρθωμα του Ηρακλή; Nα διαχειριστεί την ανείπωτη δυστυχία του. Οι σπουδαίοι άθλοι του θα μπορούσαν να θεωρηθούν ασήμαντοι σε σύγκριση με την επιστροφή του από την τρέλα. Η δυσκολότερη δοκιμασία είναι να δεχτείς την τραγική σου μοίρα και να συμφιλιωθείς με τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού σου. Άθλος σημαίνει πόνος.
Ο «Ηρακλής μαινόμενος», έργο συγκλονιστικό, από τα λιγότερο παιγμένα κείμενα του Ευριπίδη -αλλά ακριβώς γι’ αυτό το λόγο και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμενόμενο- παρουσιάστηκε για δεύτερη μόλις φορά, μέσα σε διάστημα 50 χρόνων, από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού, στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου το διήμερο της Παρακευής 5 Αυγούστου και του Σαββάτου 6 Αυγούστου. 

Πιθανόν να είναι η πρώτη περιγραφή γυναικείου γυμνού στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, o συγγραφέας που έχει συνδεθεί με τις χριστιανικές αξίες, γυμνώνει τη Μοσχούλα. Εκατό χρόνια από το θάνατό του, χάρη στον ηθοποιό και σκηνοθέτη Θανάση Σαράντο, το «Όνειρο στο Κύμα», το αριστούργημα του Σκιαθίτη συγγραφέα, παρουσιάστηκε ως μονόλογος επί σκηνής στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260, Κτίριο Ε).
Ο Παπαδιαμάντης ταιριάζει τον πλούτο και την ακριβολογία της καθαρεύουσας με τη ζωντάνια και τη γλαφυρότητα της τοπικής διαλέκτου.
Αν και μυθιστορία, το διήγημα αντλεί πολλά στοιχεία από τη ζωή του συγγραφέα. Ως εκ τούτου μπορεί να θεωρηθεί εν μέρει και αυτοβιογραφικό.
Στην εξαιρετική παράσταση, οι κινηματογραφικές προβολές έρχονται να ενισχύσουν, δίχως να είναι περιγραφικές, τα γραφόμενα. Η μουσική του αξιόλογου νέου συνθέτη Λάμπρου Πηγούνη με τον ήχο της φλογέρας, τη βυζαντινή υμνολογία και τους ψιθύρους της φύσης δημιουργεί ηχοτοπία που μας μεταφέρουν στο νησιωτικό τοπίο της παιδικής ηλικίας του ήρωα.

"...Τώρα της δυσαρέσκειάς μας το χειμώνα τον έχει κάνει θέρος λαμπρό τούτου του Γιορκ ο ήλιος..."
Περισσότερα από 400 χρόνια τώρα είναι που γοητεύει το κοινό ο δαιμονικός βασιλιάς. Ριχάρδος Γ΄, ήρωας - αντιήρωας δίχως ηθικούς φραγμούς. Ένας σαγηνευτικός χαρακτήρας ικανός να κολακεύει και να ξεγελάει, παρά τις απωθητικές του ιδιότητες.
Σπουδαίοι ηθοποιοί έχουν υποδυθεί το διεφθαρμένο, μοχθηρό, αρχομανή δούκα του Γκλόστερ. Όπως ο φημισμένος Χένρι Ίρβινγκ, που τον ερμήνευσε αρχικά το 1877. Ο πρώτος ηθοποιός στον οποίο απονεμήθηκε τίτλος ευγενείας. Τον 20ο αιώνα ένας άλλος μυθικός ηθοποιός συνέδεσε το όνομά του με το σαιξπηρικό "κακό". Ήταν ο Λόρενς Ολίβιε. Καταπιάστηκε με το ρόλο το 1944, στο Old Vic. Αφού αποθεώθηκε στο Λονδίνο, αυτός και η σύζυγός του, άλλο "ιερό τέρας" της εποχής, Βίβιαν Λι κράτησαν υψηλά τη σημαία του βρετανικού θεάτρου στην περιοδεία που ακολούθησε σε Ευρώπη και Αυστραλία. Τη σκυτάλη πήραν οι αξιοσημείωτοι Ίαν ΜακΚέλεν και Άντονι Σερ, δίνοντας ανενεωτική πνοή στο ρόλο.

Τσουνάμι, κυκλώνας, σεισμός, πλημμύρα, βόμβα, πυρηνική έκρηξη, διαρροή ραδιενέργειας, πόλεμος, απώλεια, καταστροφή, μαζική καταστροφή. Μετά τι γίνεται; Αυτό το "μετά" πραγματεύεται η παράσταση - performance της Έλλης Παπακωνσταντίνου "Μετά". Παρουσιάστηκε από τις 4 έως τις 11 Ιουλίου 2011 στο "Βυρσοδεψείο", Ορφέως 174, στο Βοτανικό. Κι απ' ό,τι έμαθα θα συνεχιστεί και το φθινόπωρο.
"Μετά φαντάσου το σκοτάδι, φαντάσου το καθαρό βάθος, την έλλειψη διαστάσεων, τη βελούδινη έκλειψη του χώρου που σε κάνει να χάνεις κάθε προσανατολισμό".
Μια ιδιότυπη παράσταση σ' έναν ιδιότυπο χώρο. Ένα διατηρητέο βυρσοδεψείο του 19ου αιώνα, που κάποια εποχή υπήρξε το μεγαλύτερο των Βαλκανίων. Από μόνο του το κτίριο φέρει βαριές και δύσκολες μνήμες. Η βυρσοδεψία ήταν κάποτε μία από τις πιο βρώμικες κι ανθυγιεινές εργασίες. 

Μη με ξαναρωτήσετε. Όλοι με ρωτούν: Θα είσαι εκεί; Ναι, θα είμαι. Την Κυριακή, 31 Ιουλίου. Και μάλιστα σκοπεύω να είμαι εκεί από νωρίς. Πάντα θέλω στην Επίδαυρο να πηγαίνω αρκετά πριν από την έναρξη της παράστασης. Να πάρω ανάσες από την ενέργεια του τόπου του ιερού. Να διαβάσω το πρόγραμμα, να προετοιμαστώ, να χαλαρώσει ψυχή και μυαλό. Το αντιμετωπίζω ως ιεροτελεστία. Πόσω μάλλον τώρα που ο «Ριχάρδος ο Γ΄» με τον Κέβιν Σπέισι εκστρατεύουν στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που τo Bridge Project φιλοξενείται στο θέατρο της Επιδαύρου. Το 2009 είχε φέρει το «Χειμωνιάτικο Παραμύθι», επίσης με εκλεκτούς ηθοποιούς και ένα αστέρι του κινηματογραφικού στερεώματος, τον Ίθαν Χοκ. Επειδή και τότε ήμουν εκεί και είδα, περιμένω με αδημονία την τωρινή μεταφορά επί σκηνής του «Ριχάρδου του Γ'» του William Shakespeare, σε σκηνοθεσία Σαμ Μέντες. Η παράσταση θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 29, το Σάββατο 30 και την Κυριακή 31 Ιουλίου.