Cat Is Art

Το αρχαίο Κυνόσαργες

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η θέση της περιοχής του Κυνοσάργους, όπου ιδρύθηκε το τρίτο κατά σειρά αρχαίο Γυμνάσιο των Αθηνών (μετά την Ακαδημία και το Λύκειο), τοποθετείται έξω από τα τείχη της πόλης και κοντά σε αυτά (Διογ. Λαέρτ. 6.1.13), δίπλα στην πύλη του τείχους Διόμεια ή πύλη των Διομέων, στη νότια όχθη του Ιλισσού και σε μικρή απόσταση από την πηγή Καλλιρρόη. Ανήκε στο δήμο της Διομείας (Αριστοφ. Βάτραχοι 651), ο οποίος ήταν όμορος με το δήμο της Αλωπεκής (σημ. Δάφνη).
Η άμεση γειτνίαση του Κυνοσάργους με τον Ιλισσό βεβαιώνεται από επιγραφή που βρέθηκε το 1922 στη γωνία των οδών Βάκχου και Βύρωνος και χρονολογείται το 440-420 π.Χ. Το όνομα Κυνόσαργες (κύων συν αργός, δηλ. λευκός) προήλθε από τη λευκή σκύλα που άρπαξε το ιερόθυτο από το βωμό που ήταν έτοιμο να θυσιασθεί προς τιμή του Ηρακλέους και στο σημείο που το απέθεσε, σύμφωνα με σχετικό χρησμό, έπρεπε να ιδρυθεί ιερό και βωμός αφιερωμένα στον ήρωα. Έτσι ιδρύθηκε το Ηράκλειον του Κυνοσάργους.

Η γραμμή 34, στη δεκαετία του '70Η περιοχή του Κυνοσάργους διέθετε δύο λόφους. Στον ανατολικό είχε ταφεί ο ρήτορας Ισοκράτης με την οικογένειά του (Πλουτ. Βίοι δέκα ρητόρων 838 b-d), o δε δυτικός είχε στρατηγική σημασία, επειδή είχε ορατότητα προς τον Φαληρικό όρμο (Ηροδ.VI, 115)
Όσον αφορά τη θέση του Γυμνασίου, κατά καιρούς υπήρξαν διάφορες εκδοχές σχετικά με αυτή (κάποιοι το τοποθετούσαν στις ανατολικές παρυφές του Λυκαβηττού ενώ άλλοι απέναντι από το Φιξ). Τα νεότερα όμως ευρήματα το τοποθέτησαν κατά μήκος του ποταμού Ιλισσού και δίπλα στον ναό του Αγίου Παντελεήμονα.
Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα και αρχαιολόγο Ιωάννη Τραυλό, ο «δρόμος» πρέπει να αναζητηθεί κατά μήκος της σημερινής οδού Βουλιαγμένης (η αρχαία οδός που τότε οδηγούσε στο Σούνιο). Η θέση του Γυμνασίου φαίνεται να είναι μεταξύ του Αγίου Παντελεήμονα και του Αρδηττού (που τότε ήταν το χωριό Άγραι) και φυσικά κατά μήκος του Ιλισσού.
Στην περιοχή, έγιναν πολλές ανασκαφές από Άγγλους και Γερμανούς αρχαιολόγους και υπήρξαν ευρήματα που ταυτίστηκαν με το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους. Αλλά δεν υπήρξαν ολοκληρωμένες μελέτες, ενώ αργότερα η γρήγορη ανοικοδόμηση της περιοχής κάλυψε πολλά από τα ευρήματα. Ωστόσο, τα νεότερα χρόνια, στη δεκαετία του 1960, βρέθηκαν κάποια στοιχεία κατά την ανέγερση πολυκατοικιών:
Αναπαράσταση ρωμαϊκού οικοδομήματος του Κυνοσάργους, στη θέση μεταξύ των οδών Διαμαντοπούλου, Περραιβού και Κοκκίνη.
Στο Γυμνάσιο του Κυνοσάργους φοιτούσαν νέοι που δεν ήταν και οι δύο γονείς τους γνήσιοι Αθηναίοι. Εκεί γυμναζόταν ο Θεμιστοκλής, γιατί η μητέρα του ήταν θρακικής ή καρικής καταγωγής. Λέγεται ότι ο Θεμιστοκλής έκανε πολλές προσπάθειες για να πείσει τους «γνήσιους» Αθηναίους νέους να έρθουν στο Κυνόσαργες κι έτσι να εξαλειφθεί αυτή η διάκριση.
Μέχρι το Ηράκλειο του Κυνοσάργους, είχε φτάσει ο αθηναϊκός στρατός μετά τη μάχη του Μαραθώνα και τους διέκριναν οι Πέρσες από τα ανοιχτά του Παλαιού Φαλήρου από όπου οι νοτιοανατολικοί του Ολυμπιείου λόφοι είναι ορατοί.
Εξάλλου, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, κοντά στο Κυνόσαργες, στην αριστερή όχθη του Ιλισσού, είχε ταφεί ο ρήτορας Ισοκράτης.
Τέλος, στο αρχαίο Κυνόσαργες δίδασκε ο φιλόσοφος Αντισθένης τo oποίος εκεί ίδρυσε την περίφημη φιλοσοφική σχολή των Κυνικών από το όνομα του γυμνασίου.

Η πλατεία Κυνοσάργους όπως είναι σήμερα

Εκτύπωση
vas_catisΤο αρχαίο Κυνόσαργες